ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

Nirukta · અધ્યાય 3

3.1

કર્મ.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.સદ્વિંશતિહ્।
કર્મ.કસ્માત્,.ક્રિયત.ઇતિ.સતહ્।
અપત્ય.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.પઞ્ચદશ।
અપત્યમ્.કસ્માદ્,.અપતતમ્.ભવતિ.ન.અનેન.પતતિ.ઇતિ.વા।
તદ્.યથા.જનયિતૃ6.પ્રજા.એવમ્.અર્થીયે.ઋચા.ઉદાહરિષ્યામહ્।

3.2

``પરિસદ્યમ્.હ્ય્.અરનસ્ય.રેક્નો.નિત્યસ્ય.રાયઃ.પતયઃ.સ્યામ।
ન.શેસો.અગ્નિ8.અન્ય.જાતમ્.અસ્ત્ય્.અચેતાનસ્ય.મા.પથો.વિ.દુક્ષહ્।ઽઽ
પરિહર્તવ્યમ્.હિ.ન.ઉપસર્તવ્યમ્.અરનસ્ય.રેક્ન્નસ્,.અરનો.અપાર્ણસ્.ભવતિ।
રેક્ન.ઇતિ.ધન.નામ,.રિચ્યતે.પ્રયતહ્।
નિત્યસ્ય.રાયઃ.પતયઃ.સ્યામ.પિત્ર્યસ્ય.ઇવ.ધનસ્ય।
ન.શેસસ્.અગ્નિ8.અન્ય.જાતમ્.અસ્તિ।
શેસ.ઇત્ય્.અપત્ય.નામ,.શિષ્યતે.પ્રયતસ્,.અચેતયમાનસ્ય.તત્.પ્રમત્તસ્ય.ભવતિ.મા.નઃ.પથો.વિદૂદુસ.ઇતિ.તસ્ય.ઉત્તરા.ભૂયસે.નિર્વચનાય।

3.3

``ન.હિ.ગ્રભાય.અરનઃ.સુશેવો.અન્ય.ઉદર્યો.મનસા.મન્તવા.ઉ।
અધા.ચિદ્.ઓકઃ.પુનરિત્.સ.એત્ય્.આ.નો.વાજી.અભીસાલ્.એતુ.નવ્યહ્।ઽઽ.[249]
ન.હિ.ગ્રહીતવ્યો.અરનહ્,.સુસુખતમો.અપ્ય્.અન્ય.ઉદર્યસ્,.મનસા.અપિ.ન.મન્તવ્યો.મમ.અયમ્.પુત્ર.ઇત્ય્।[249]
અથ.સ.ઓકઃ.પુનર્.એવ.તદ્.એતિ.યત.આગતો.ભવત્ય્।[249]
ઓકસ્.ઇતિ.નિવાસ.નામ.ઉચ્યતે।[249]
એતુ.નો.વાજી.વેજનવાન્,.અભિસહમાનઃ.સપત્નાન્.નવ.જાતઃ.સ.એવ.પુત્ર.ઇતિ।[249]
અથ.એતામ્.દુહિતૃ.દાયાદ્ય(લોચ્.).ઉદાહરન્તિ।[249]

3.4

``શાસદ્.વહ્નિર્.દુહિતુર્.નપ્ત્યમ્.ગાદ્.વિદ્વાન્.ઋતસ્ય.દીધિતિમ્.સપર્યન્।
પિતા.યત્ર.દુહિતુઃ.સેકમ્.ઋણ્જન્ત્.સમ્.શગ્મ્યેન.મનસા.દધન્વે।ઽઽ.[250]
પ્રશાસ્તિ.વોધા.સંતાન.કર્મને.દુહિતૃ6.પુત્ર.ભાવમ્।[250]
દુહિતા.દુર્હિતા.દૂરે.હિતા.દોગ્ધેર્.વા।[250]
નપ્તારમ્.ઉપાગમદ્.દૌહિત્રમ્.પૌત્રમ્.ઇતિ।[250]
વિદ્વાન્.પ્રજનન.યજ્ઞસ્ય.રેતસો.વા.અઙ્ગાત્.અઙ્ગાત્.સમ્ભૂતસ્ય.હૃદયાદ્.અધિજાતસ્ય.માતૃ7.પ્રત્ય્.ઋતસ્ય.વિધાનમ્.પૂજયન્।[250-251]
અવિશેસેન.મિથુનાઃ.પુત્રા.દાયાદા.ઇતિ।[251]
તદ્.એતદ્.ઋચ્.શ્લોકાભ્યામ્.અભ્યુક્તમ્।[251]
અઙ્ગાદ્.અઙ્ગાત્.સમ્.ભવસિ.હૃદયાદ્.અધિજાયસે।
આત્મા.વૈ.પુત્ર.નામા.અસિ.સ.જીવ.શરદઃ.શતમ્।
ઇતિ।[251]
અવિશેસેન..પુત્રાનામ્.દાયો.ભવતિ.ધર્મતહ્।
મિથુનાનામ્.વિસર્ગ.આદિ7.મનુઃ.સ્વાયમ્ભુવો.અબ્રવીત્।[251]
ન.દુહિતાપ્.ઇતિ.એકે।
તસ્માત્.પુમાન્.દાયાદો.અદાયાદા.સ્ત્રી.ઇતિ.વિજ્ઞાયતે।[251]
તસ્માત્.સ્ત્રિયમ્.જાતામ્.પરાસ્યન્તિ.ન.પુમાંસમ્.ઇતિ.ચ।[251]
સ્ત્રીનામ્.દાન.વિક્રય.અતિસર્ગા.વિદ્યન્તે.ન.પુંસહ્।[251]
પુંસો.અપ્ય્.એકે,.શૌનહ્શેપે.દર્શનાત્।[251]
અભ્રાતૃમતી.વાદ.ઇત્ય્.અપરમ્।[251]
અમૂર્યા.યન્તિ.જામયઃ.સર્વા.લોહિત.વાસસહ્।
અભ્રાતર.ઇવ.યોષાસ્.તિષ્ઠન્તિ.હત.વર્ત્મનહ્।[251]
અભ્રાતૃકા.ઇવ.યોષાસ્.તિષ્ઠન્તિ.સંતાન.કર્મને.પિન્દ.દાનાય.હત.વર્ત્માન.ઇત્ય્.અભ્રાતૃકાયા.અનિર્વાહ.ઔપમિકહ્।[252]
તસ્ય.ઉત્તરા.ભૂયસે.નિર્વચનાય।[252]

3.5

``અભ્રાતા.ઇવ.પુંસ.એતિ.પ્રતીચી.ગર્તારુગ્.ઇવ.સનયે.ધનાનામ્।
જાયા.ઇવ.પત્ય.ઉશતી.સુવાસા.ઉસા.હસ્રા.ઇવ.નિરિનીતે.અપ્સહ્।ઽઽ.[257]
અભ્રાતૃકા.ઇવ.પુંસઃ.પિતૄણ્.એત્ય્.અભિમુખી.સંતાન.કર્મને.પિન્દ.દાનાય.ન.પતિમ્.ગર્ત.આરોહિની.ઇવ.ધન.લાભાય.દાક્ષિનાજી।[1\257]
ગર્તઃ.સભા.સ્થાનુર્,.ગૃણાતેઃ.સત્ય.સંગરો.ભવતિ,.તમ્.તત્ર.યા.અપુત્રા.સા.આરોહતિ.તામ્.તત્ર.અક્ષૈર્.આઘ્નન્તિ.સા.રિક્થમ્.લભતે।[257-258]
શ્મશાન.સઞ્ચયો.અપિ.ગર્ત.ઉચ્યતે.પુરુતેર્.અપગૂર્ણો.ભવતિ।[258]
શ્મશાનમ્.શ્મશમનમ્.શ્મ.શરીરમ્.શરીરમ્.શૃણાતેઃ.શમ્નાતેર્.વા।[258]
શ્મશ્રુ.લોમ.શ્મનિ.શ્રિતમ્.ભવતિ।
લોમ.લુનાતેર્.વા.લીયતેર્.વા।[258]
``ન.ઉપરસ્ય.આવિસ્કુર્યાદ્.યદ્.ઉપરસ્ય.આવિસ્કુર્યાદ્.ગર્તેસ્થાઃ.સ્યાત્.પ્રમાયુકો.યજમાનઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમો.ભવતિ।[258]
રથો.અપિ.ગર્ત.ઉચ્યતે.ગૃણાતેઃ.સ્તુતિ.કર્મણહ્।[258]
સ્તુતતમમ્.યાનમ્।ઽઽ.આ.રોહથો.વરુણ.મિત્ર.ગર્તમ્ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમો.ભવતિ।[258]
જાયા.ઇવ.પતિ.એ.કામયમાના.સુવાસા.ઋતુ.કાલેસુ.ઉસા.હસના.ઇવ.દન્તાન્.વિવૃણુતે.રૂપાની.ઇતિ.ચતસ્ર.ઉપમાહ્।[258]
``ન.અભ્રાત્રીમ્.ઉપયચ્છેત.તોકમ્.હ્ય્.અસ્ય.તદ્.ભવતિઽઽ.ઇત્ય્.અભ્રાતૃકાયા.ઉપયમન.પ્રતિષેધઃ.પ્રત્યક્ષહ્।[258]
પિતૃ6.ચ.પુત્રભાવમ્।[258]
પિતા.યત્ર.દુહિતૃ6.અપ્રત્તાયા.રેતસ્.સેકમ્.પ્રાર્જયતિ.સંદધાત્ય્.આત્માનમ્.સંગમેન.મનસા.ઇતિ।[258]
અથ.એતામ્.જામ્યા.રિક્થ.પ્રતિષેધ.ઉદાહરન્તિ.જ્યેસ્થમ્.પુત્રિકાયા.ઇત્ય્.એકે।[258]

3.6

``ન.જામયે.તાન્વો.રિક્થમ્.આરૈક્.ચકાર.ગર્ભમ્.સનિતુર્.નિધાનમ્।
યદી.માતરો.જનયન્ત.વહ્નિમ્.અન્યઃ.કર્તા.સુકૃતોર્.અન્ય.ઋણ્ધન્।ઽઽ..[265]
ન.જામિ4.ભગિનિ.ઐ.જામિર્.અન્યે.અસ્યામ્.જનયન્તિ.જામ્.અપત્યમ્,.જમતેર્.વા.સ્યાદ્.ગતિ.કર્મણો.નિર્ગમન.પ્રાયા.ભવતિ।.[265]
તાન્વ.આત્મજઃ.પુત્રસ્.રિક્થમ્.પ્રારિચત્.પ્રાદાત્,.ચકાર.એનામ્.ગર્ભ.નિધાનીમ્.સનિતુર્.હસ્ત.ગ્રાહસ્ય।.[265]
યદિ.હ.માતાપ્.અજનયન્ત.વહ્નિમ્.પુત્રમ્.અવહ્નિમ્.ચ.સ્ત્રિયમ્,.અન્યતરઃ.સંતાન.કર્તા.ભવતિ.પુમાન્,.દાયાદો.અન્યતરસ્,.અર્ધયિત્વા.જામિઃ.પ્રદીયતે.પરસ્મૈ।[265]

3.7

મનુષ્ય.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.પઞ્ચવિંશતિર્।[266]
મનુષ્યાઃ.કસ્માત્,.મત્વા.કર્માણિ.સીવ્યન્તિ,.મનસ્યમાનેન.સૃષ્ટા,.મનસ્યતિઃ.પુનર્.મનસ્વી.ભાવે,.મનોર્.અપત્યમ્.મનુસો.વા।[266]
તત્ર.પઞ્ચ.જના.ઇત્ય્.એતસ્ય.નિગમા.ભવન્તિ।[266]

3.8

``તદ્.અદ્ય.વાચઃ.પ્રથમમ્.મસીય.યેન.અસુરાન્.અભિ.દેવા.અસામ।
ઊર્જાદ.ઉત.યજ્ઞિયાસઃ.પઞ્ચ.જના.મમ.હોત્રમ્.જુસધ્વમ્।ઽઽ.[267]
તદ્.અદ્ય.વાચઃ.પરમમ્.મન્સીય.યેન.અસુરાન્.અભિભવેમ.દેવાહ્।[267]
અસુરા.અસુરતા.સ્થાનેસ્વ્,.અસ્તા.સ્થાન5ભ્ય.ઇતિ.વા।[267]
અપિ.વા.અસુર્.ઇતિ.પ્રાન.નામ,.અસ્તઃ.શરીરે.ભવતિ.તેન.તદ્વન્તઃ.[અસુરાઃ.ટ્]।[267]
સોર્[અબ્લ્..ઓf.સુ:.પ્રશસ્ત.નામન્].દેવાન્.અસૃજત.તત્.સુરાનામ્.સુરત્વમ્,.અસોર્.અસુરાન્.અસૃજત.તદ્.અસુરાનામ્.અસુરત્વમ્.ઇતિ.વિજ્ઞાયતે।[267]
.ઊર્જાદ.ઉત.યજ્ઞિયાસહ્।
અન્ન.અદાશ્.ચ.યજ્ઞિયાશ્.ચ।[267]
ઊર્જ્.ઇત્ય્.અન્ન.નામ,.ઊર્જયતિ.ઇતિ.સતહ્,.પક્વમ્.સુપ્રવૃક્નમ્.ઇતિ.વા।[267]
પઞ્ચજના.મમ.હોત્રમ્.જુસધ્વમ્।
ગન્ધર્વાઃ.પિતા.દેવા.અસુરા.રક્ષાઅંસિ.ઇત્ય્.એકે।[267]
ચત્વારો.વર્ણા.નિસાદઃ.પઞ્ચમ.ઇત્ય્.ઔપમન્યવહ્।[267]
નિસાદઃ.કસ્માત્,.નિસદનો.ભવતિ,.નિસન્નમ્.અસ્મિન્.પાપકમ્.ઇતિ.નૈરુક્તાહ્।[267]
``યત્.પાઞ્ચજન્યયા.વિશા।
પઞ્ચજનીનયા.વિશા।[268]
પઞ્ચ.પૃક્તા.સઙ્ખ્યા.સ્ત્રી.પુંસ્.નપુંસકેષ્વ્.અવિશિસ્તા।[268]
બાહુ.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.દ્વાદશ।[268]
બાહૂ.કસ્માત્,.પ્રબાધત.આભ્યામ્.કર્માણિ।[268]
અઙ્ગુલિ.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.દ્વાવિંશતિહ્।[268]
અઙ્ગુલયઃ.કસ્માદ્,.અગ્ર.ગામિન્યો.ભવન્તિ.ઇતિ.વા.અગ્ર.ગાલિન્યો.ભવન્તિ.ઇતિ.વા.અગ્ર.કારિન્યો.ભવન્તિ.ઇતિ.વા.અગ્ર.સારિન્યો.ભવન્તિ.ઇતિ.વા.અઙ્કના.ભવન્તિ.ઇતિ.વા.અઞ્ચના.ભવન્તિ.ઇતિ.વા.અપિ.વા.અભ્યઞ્ચનાદ્.એવ.સ્યુહ્।[268]
તાસામ્.એષા.ભવતિ।[268]

3.9

``દશ.અવનિભ્યો.દશ.કક્ષ્ય5ભ્ય્0.દશ.યોક્ત્ર.ભ્યો.દશ.યોજન5ભ્યહ્।
દશ.અભીશુભ્યો.અર્ચત.અજર5ભ્યો.દશ.ધુરો.દશ.યુક્તા.વહદ્ભ્યહ્।ઽઽ.[272]
અવનયો.અનુલયો.ભવન્ત્ય્.અવન્તિ.કર્માણિ।[273]
કક્ષ્યાઃ.પ્રકાશયન્તિ.કર્માણિ।[273]
યોક્ત્રાનિ.યોજનાનિ.ઇતિ.વ્યાખ્યાતમ્।[273]
અભીશુ1પ્.અભ્યશ્નુવતે.કર્માણિ।[273]
``દશ.ધુરો.દશ.યુક્તા.વહદ્ભ્યહ્।ઽઽ.[273]
ધૂર્.ધૂર્વતેર્.વધ.કર્મણહ્,.ઇયમ્.અપિ.ઇતરા.ધૂર્.એતસ્માદ્.એવ,.વિહન્તિ.વહમ્[સ્હોઉલ્દેર્],.ધારયતેર્.વા।[273]
કાન્તિ.કર્માણ.ઉત્તરે.ધાતુ1પ્.અસ્તાદશ।[273]
અન્ન.નામાન્ય્.ઉત્તરાન્ય્.અસ્તાવિંશતિહ્।[273]
અન્નમ્.કસ્માદ્,.આનતમ્.ભૂત5ભ્યસ્,.અત્તેર્.વા।[273]
અત્તિ.કર્માણ.ઉત્તરે.ધાતુ1પ્.દશ।[273]
બલ.નામાન્ય્.ઉત્તરાન્ય્.અસ્તાવિંશતિહ્।[273]
બલમ્.કસ્માદ્,.બલમ્.ભરમ્.ભવતિ,.બિભર્તેહ્।[273]
ધન.નામાન્ય્.ઉત્તરાન્ય્.અસ્તાવિંશતિર્.એવ।[273]
ધનમ્.કસ્માત્,.હિનોતિ.ઇતિ.સતહ્।[273]
ગો.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.નવ।[273]
ક્રુધ્યતિ.કર્માણ.ઉત્તરે.ધાતુ1પ્.દશ।[273]
ક્રોધ.નામાન્ય્.ઉત્તરાન્ય્.એકાદશ।[273]
ગતિ.કર્માણ.ઉત્તરે.ધાતુ1પ્.દ્વાવિંશશતમ્।[273]
ક્ષિપ્ર.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.સદ્વિંશતિહ્।[273]
ક્ષિપ્રમ્.કસ્માત્,.સઙ્ક્ષિપ્તો.વિકર્ષહ્।[273]
અન્તિક.નામાન્ય્.ઉત્તરાન્ય્.એકાદશ।[273]
અન્તિકમ્.કસ્માદ્,.આનીતમ્.ભવતિ।[273]
સંગ્રામ.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.સત્ચત્વારિંશત્।[273]
સંગ્રામઃ.કસ્માત્,.સંગમનાદ્.વા.સંગરનાદ્.વા.સંગતૌ.ગ્રામાવ્.ઇતિ.વા।[273]
તત્ર.ખલ.ઇત્ય્.એતસ્ય.નિગમા.ભવન્તિ।[273]

3.10

``અભિ.ઇદમ્.એકમ્.એકો.અસ્મિ.નિસ્સાદ્.અભી.દ્વા.કિમ્.ઉ.ત્રયઃ.કરણ્તિ।
ખલે.ન.પર્ષાન્.પ્રતિ.હન્મિ.ભૂરિ.કિમ્.મા.નિન્દન્તિ.શત્રવો.અનિન્દ્રાહ્।ઽઽ.[278]
અભિભવામિ.ઇદમ્.એકમ્.એકો.અસ્મિ,.નિહ્સહમાનઃ.સપત્નાન્.અભિભવામિ,.દ્વૌ.કિમ્.મા.ત્રયઃ.કુર્વન્તિ।[278]
એક.ઇતા.સઙ્ખ્યા.દ્વૌ.દ્રુતતરા.સઙ્ખ્યા.ત્રયસ્.તીર્ણતમા.સઙ્ખ્યા.ચત્વારશ્.ચલિતતમા.સઙ્ખ્યા.અસ્તાવ્.અશ્નોતેર્.નવ.ન.વનનીયા.ન.અવાપ્તા.વા.દશ.દસ્તા.દૃષ્ટ.અર્થા.વા।[278]
વિંશતિર્.દ્વિર્.દશતઃ.શતમ્.દશદશતઃ.સહસ્રમ્.સહસ્વદ્.અયુતમ્.નિયુતમ્.પ્રયુતમ્.તત્.તદ્.અભ્યસ્તમ્।[278]
અમ્બુદસ્.મેઘો.ભવત્ય્.અરનમ્.અમ્બુ.તદ્દો.અમ્બુદો.અમ્બુમત્.ભાતિ.ઇતિ.વા.અમ્બુમદ્.ભવતિ.ઇતિ.વા,.સ.યથા.મહાન્.બહુર્.ભવતિ.વર્ષંસ્.તદ્.ઇવ.અર્બુદમ્।[279]
``ખલે.ન.પર્ષાન્.પ્રતિ.હન્મિ.ભૂરિ।ઽઽ.[279]
ખલ.ઇવ.પર્ષાન્.પ્રતિહન્મિ.ભૂરિ,.ખલ.ઇતિ.સંગ્રામ.નામ.ખલતેર્.વા.સ્ખલતેર્.વા।[279]
અયમ્.અપિ.ઇતરઃ.ખલ.એતસ્માદ્.એવ,.સમાસ્કન્નો.ભવતિ।[279]
``કિમ્.મા.નિન્દન્તિ.શત્રવો.અનિન્દ્રાહ્।ઽઽ.ય.ઇન્દ્રમ્.ન.વિવિદુર્,.ઇન્દ્રસ્.હ્ય્.અહમ્.અસ્મ્ય્.અનિન્દ્રા.ઇતર.ઇતિ.વા।[279]
વ્યાપ્તિ.કર્માણ.ઉત્તરે.ધાતુ1પ્.દશ।[279]
તત્ર.દ્વે.નામની.આક્ષાન.આશ્નુવાન.આપાન.આપ્નુવાનહ્।[279]
વધ.કર્માણ.ઉત્તરે.ધાતુ1પ્.ત્રયસ્ત્રિંશત્।[279]
તત્ર.વિયાત.ઇત્ય્.એતદ્.વિયાતયત.ઇતિ.વા.વિયાતય.ઇતિ.વા।[279]
``આખન્દલ.પ્રહૂયસેઽઽ.આખન્દયિતૃ8।
ખન્દમ્.ખન્દયતેહ્।[279]
તળિત્.ઇત્ય્.અન્તિક.વધયોઃ.સંસૃષ્ટ.કર્મ.તાડયતિ.ઇતિ.સતહ્।[279]

3.11

``ત્વયા.વયમ્.સુવૃધા.બ્રહ્મનસ્પતિ8.સ્પાર્હા.વસુમ્.મનુષ્યા.દદીમહિ।
યા.નો.દૂરે.તળિતો.યા.અરાતયો.અભિ.સન્તિ.જમ્ભયા.તા.અનપ્નસહ્।[283]
ત્વયા.વયમ્.સુવર્ધયિત્રા.બ્રહ્મનસ્પતિ8.સ્પૃહનીયાનિ.વસૂનિ.મનુષ્ય4ભ્ય.આદદીમહિ,.યાશ્.ચ.નો.દૂરે.તળિતો.યાશ્.ચ.અન્તિકે.અરાતયઃ.અદાન.કર્મણો.વા.અદાન.પ્રજ્ઞા.વા।[284]
જમ્ભય.તાઅ.અનપ્નસો.અપ્ર.ઇતિ.રૂપ.નામ.આપ્નોતિ.ઇતિ.સતહ્।[284]
વિદ્યુત્.તળિદ્.ભવતિ.ઇતિ.શાકપૂનિઃ.સા.હ્ય્.અવતાડયતિ.દૂરાચ્.ચ.દૃશ્યતે.અપિ.ત્વ્.ઇદમ્.અન્તિક.નામ.એવ.અભિપ્રેતમ્.સ્યાત્।[284]
``દૂરે.ચિત્.સન્.તળિત્.ઇવ.અતિ.રોચસે.ઽઽ..દૂરે.અપિ.સન્ન્.અન્તિક.ઇવ.સંદૃશ્યસ.ઇતિ।[284]
વજ્ર.નામાન્ય્.ઉત્તરાન્ય્.અસ્તાદશ।[284]
વજ્રઃ.કસ્માત્,.વર્જયતિ.ઇતિ.સતસ્।[284]
તત્ર.કુત્સ્.ઇત્ય્.એતત્.કૃણ્તતેર્.ઋષિઃ.કુત્સો.ભવતિ.કર્તા.સ્તોમાનામ્.ઇત્ય્.ઔપમન્યવસ્।[284]
અત્ર.અપ્ય્.અસ્ય.વધ.કર્મ.એવ.ભવતિ.તત્.સખ.ઇન્દ્રઃ.શુસ્નમ્.જઘાન.ઇતિ।[284]
ઐશ્વર્ય.કર્માણ.ઉત્તરે.ધાતુ1પ્.ચત્વારહ્।[284]
ઈશ્વર.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.ચત્વારિ।[284]
તત્ર.ઇન.ઇત્ય્.એતત્.સનિત.ઐશ્વર્યેન.ઇતિ.વા.સનિતમ્.અનેન.ઐશ્વર્યમ્.ઇતિ.વા।[284]

3.12

``યત્રા.સુપર્ણા.અમૃતસ્ય.ભાગમ્.અનિમેસમ્.વિદથા.અભિસ્વરન્તિ।
ઇનો.વિશ્વસ્ય.ભુવનસ્ય.ગોપાઃ.સ.મા.ધીરઃ.પાકમ્.અત્ર.આ.વિવેશ।ઽઽ.[287]
યત્ર.સુપર્ણાઃ.સુપતના.આદિત્ય.રશ્મયઃ.અમૃતસ્ય.ભાગમ્.ઉદકસ્ય.અનિમિસન્તસ્.વેદનેન.અભિસ્વરન્તિ.ઇતિ.વા.અભિપ્રયન્તિ.ઇતિ.વા।[287]
ઈશ્વરઃ.સર્વેસામ્.ભૂતાનામ્.ગોપાયિતા.આદિત્યઃ.સ.મા.ધીરઃ.પાકમ્.અત્ર.આવિવેશ.ઇતિ.ધીરો.ધીમાન્.પાકઃ.પક્તવ્યો.ભવતિ.વિપક્વ.પ્રજ્ઞ.આદિત્ય.ઇત્ય્.ઉપનિસદ્.વર્ણો.ભવતિ.ઇત્ય્.અધિદૈવતમ્।[287]
અથ.અધ્યાત્મમ્.યત્ર.સુપર્ણાઃ.સુપતનાનિ.ઇન્દ્રિયાન્ય્.અમૃતસ્ય.ભાગમ્.જ્ઞાનસ્ય.અનિમિસન્તો.વેદનેન.અભિસ્વરન્તિ.ઇતિ.વા.અભિપ્રયન્તિ.ઇતિ.વા।[287]
ઈશ્વરઃ.સર્વેસામ્.ઇન્દ્રિયાનામ્.ગોપાયિતા।[287]
આત્મા.સ.મા.ધીરઃ.પાકમ્.અત્ર.આવિવેશ.ઇતિ.ધીરો.ધીમાન્.પાકઃ.પક્તવ્યસ્.ભવતિ.વિપક્વપ્રજ્ઞ.આત્મા.ઇત્ય્.આત્મ.ગતિમ્.આચષ્ટે।[287]

3.13

બહુ.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.દ્વાદશ।
બહુ.કસ્માત્.પ્રભવતિ.ઇતિ.સતહ્।[290]
હ્રસ્વ.નામાન્ય્.ઉત્તરાન્ય્.એકાદશ।
હ્રસ્વો.હ્રસતેહ્।[290]
મહત્.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.પઞ્ચ.વિંશતિહ્।[290]
મહાન્.કસ્માત્,.માનેન.અન્યાન્.જહાતિ.ઇતિ.શાકપૂનિર્.મહનીયસ્.ભવતિ.ઇતિ.વા।[290]
તત્ર.વવક્ષિથ.વિવક્ષસ.ઇત્ય્.એતે.વક્તેર્.વા.વહતેર્.વા.સાભ્યાસાત્।[290]
ગૃહ.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.દ્વાવિંશતિહ્।[290]
ગૃહાઃ.કસ્માદ્.ગૃહ્ણન્તિ.ઇતિ.સતામ્।[290]
પરિચરન.કર્માણ.ઉત્તરે.ધાતુ1પ્.દશ।[290]
સુખ.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.વિંશતિહ્।[290]
સુખમ્.કસ્માત્,.સુહિતમ્.ખ4ભ્યઃ.ખમ્.પુનઃ.ખનતેહ્।[290]
રૂપ.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.સોદશ।
રુપમ્.રોચતેહ્।[290]
પ્રશસ્ય.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.દશ।[290]
પ્રજ્ઞા.નામાન્ય્.ઉત્તરાન્ય્.એકાદશ।[290]
સત્ય.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.સસ્1।
સત્યમ્.કસ્માત્,.સત્સુ.તાયતે.તત્.પ્રભવમ્.ભવતિ.ઇતિ.વા।[290]
અસ્તા.ઉત્તરાનિ.પદાનિ.પશ્યતિ.કર્માણહ્।[290]
ઉત્તરે.ધાતુ1પ્.ચાયતિ.પ્રભૃતીનિ.ચ.નામાન્ય્.આમિશ્રાનિ।[290].(($).ચ્f..ણિર્.11,5,.)
નવ.ઉત્તરાનિ.પદાનિ.સર્વ.પદ.સમામ્નાયાય।[290]
અથ.અત.ઉપમાહ્।
યદ્.અતત્.તત્.સદૃશમ્.ઇતિ.ગાર્ગ્ય,.તદ્.આસામ્.કર્મ.[સ.આસામ્.ઉપમાનામ્.અર્થઃ.ડ્.295]।[290]
જ્યાયસા.વા.ગુનેન.પ્રખ્યાતતમેન.વા.કનીયાંસમ્.વા.અપ્રખ્યાતમ્.વા.ઉપમિમીતે।[290]
અથ.અપિ.કનીયસા.જ્યાયાંસમ્।[291]

3.14

``તનૂત્યજા.ઇવ.તસ્કરા.વનર્ગૂ.રશનાભિર્.દશભિર્.અભ્યધીતામ્।ઽઽ.[296]
તનૂત્યજ્.તનૂ.ત્યક્તા.વનર્ગૂ.વનગામિનાવ્.અગ્નિ.મન્થનૌ.બાહૂ.તસ્કરાભ્યામ્.ઉપમિમીતે।[296]
તસ્કરસ્.તત્.કરો.ભવતિ.યત્.પાપકમ્.ઇતિ.નૈરુક્તાસ્,.તનોતેર્.વા.સ્યાત્.સંતત.કર્મા.ભવત્ય્.અહોરાત્ર.કર્મા.વા।[296]
રશનાભિર્.દશભિર્.અભ્યધીતામ્।[296]
અભ્યધીતામ્.ઇત્ય્.અભ્યધાતામ્।
જ્યાયાંસ્.તત્ર.ગુનો.અભિપ્રેતહ્।[296]

3.15

``કુહ.સ્વિદ્.દોસા.કુહ.વસ્તોર્.અશ્વિના.કુહ.અભિપિત્વમ્.કરતઃ.કુહ.ઊસતુહ્।
કો.વામ્.શયુત્રા.વિધવા.ઇવ.દેવરમ્.મર્યમ્.ન.યોષા.કૃણુતે.સધસ્થ.આ।ઽઽ.[297]
ક્વ.સ્વિદ્.રાત્રિ7.ભવથહ્,.ક્વ.દિવા,.ક્વ.અભિપ્રાપ્તિમ્.કુરુથહ્,.ક્વ.વસથહ્,.કો.વામ્.શયને.વિધવા.ઇવ.દેવરમ્।[297]
દેવરઃ.કસ્માદ્,.દ્વિતીયો.વર.ઉચ્યતે।[297]
વિધવા.વિધાતૃકા.ભવતિ,.વિધવનાદ્.વા.વિધાવનાદ્.વા.ઇતિ.ચર્મશિરસ્1,.અપિ.વા.ધવ.ઇતિ.મનુષ્ય.નામ.દદ્.વિયોગાદ્.વિધવા।[297-298]
દેવરો.દીપ્યતિ.કર્મા।[298]
મર્યો.મનુષ્યો.મરન.ધર્મા।[298]
યોષા.યૌતેર્.આકુરુતે.સહ.સ્થાને।[298]
અથ.નિપાતાઃ.પુરસ્તાદ્.એવ.વ્યાખ્યાતાહ્।[298]
યથા.ઇતિ.કર્મ.ઉપમા।[298]
``યથા.વાતો.યથા.વનમ્.યથા.સમુદ્ર.એજતિ।ઽઽ[298]
``ભ્રાજન્તો.અગ્નિર્.યો.યથા।ઽઽ.[298]
``આત્મા.યક્ષ્મસ્ય.નશ્યતિ.પુરા.જીવ.ગૃભો.યથા।ઽઽ.[298]
આત્મા.અતતેર્.વા.આપ્તેર્.વા.અપિ.વા.આપ્ત.ઇવ.સ્યાદ્.યાવદ્.વ્યાપ્તિ.ભૂત.ઇતિ।[298]
અગ્નિર્.ઇવ.યે.મરુતો.ભાજમાના.રોચિસ્નુ.ઉરસ્કા.ભ્રાજસ્વન્તસ્.રુક્મ.વક્ષસહ્।[298]

3.16

``ચતુરશ્ચિદ્.દદમાનાદ્.બિભીયાદ્.આ.નિધાતોહ્।
ન.દુર્ક્તાય.સ્પૃહયેત્।ઽઽ[302]
ચતુરો.અક્ષાન્.ધારયત.ઇતિ.તદ્.યથા.કિતવાદ્.બિભીયાદ્.એવમ્.એવ.દુર્ક્તાદ્.બિભીયાત્.ન.દુરુક્તાય.સ્પૃહયેત્.કદાચિત્।[303]
આ.ઇત્ય્.આકાર.ઉપસર્ગઃ.પુરસ્તાદ્.એવ.વ્યાખ્યાતસ્।[303]
અથ.અપ્ય્.ઉપમા.અર્થે.દૃશ્યતે।[303]
``જાર.આ.ભગમ્।ઽઽ.જાર.ઇવ.ભગમ્.આદિત્યો.અત્ર.જાર.ઉચ્યતે.રાત્રેર્.જરયિતા.સ.એવ.ભાષામ્।[303]
તથા.અપિ.નિગમો.ભવતિ.ઽઽ.સ્વસૃ6.જારઃ.શૃણોતુ.નહ્।ઽઽ.ઇતિ।[303]
ઉસસમ્.અસ્ય.સ્વસારમ્.આહ.સાહચર્યાદ્.રસ.રહનાદ્.વા।[303]
અપિ.ત્વ્.અયમ્.મનુષ્ય.જાર.એવ.અભિપ્રેતઃ.સ્યાત્.સ્ત્રી.ભગસ્.તથા.સ્યાદ્.ભજતેહ્।[303]
મેસ.ઇતિ.ભૂત.ઉપમા।ઽઽ.મેસો.ભૂતો.અભિ.યન્.નયહ્।ઽઽ.[303]
મેસો.મિસતેસ્.તથા.પશુઃ.પશ્યતેહ્।[303]
અગ્નિર્.ઇતિ.રૂપ.ઉપમા।[303]
``હિરન્ય.રૂપઃ.સ.હિરન્ય.સંદૃક્.અપામ્.નપાત્.સેદુ.હિરન્ય.વર્ણહ્।ઽઽ..[303]
હિરન્ય.વર્ણસ્ય.ઇવ.અસ્ય.રૂપમ્।[303]
થા.ઇતિ.ચ।ઽઽ.તમ્.પ્રત્નથા.પૂર્વથા.વિશ્વથા.ઇમથા।ઽઽ.[303]
પ્રત્ન.ઇવ.પૂર્વ.ઇવ.વિશ્વ.ઇવ.ઇમ.ઇવ.ઇતિ।[304]
અયમ્.એતતરસ્.અમુસ્માદ્,.અસાવ્.અસ્તતરો.અસ્માદ્,.અમુથા.યથા.અસાવ્.ઇતિ.વ્યાખ્યાતમ્।[304]
વદ્.ઇતિ.સિદ્ધા.ઉપમા.બ્રાહ્મણવદ્.વૃસલવત્,.બ્રાહ્મણા.ઇવ.વૃસલા.ઇવ.ઇતિ।[304]
વૃસલો.વૃસ.શીલો.ભવતિ.વૃસા.શીલો.વા।[304]

3.17

``પ્રિયમેધવદ્.અત્રિવત્.જાતવેદો.વિરૂપવત્।
અઙ્ગિરસ્વત્.મહિવ્રત.પ્રસ્કન્વસ્ય.શ્રુધી.હવમ્।ઽઽ.[314]
પ્રિયમેધઃ.પ્રિયા.અસ્ય.મેધા.યથા.એતેષામ્.ઋસીનામ્.એવમ્.પ્રસ્કન્વસ્ય.શૃણુ.હ્વાનમ્।[314]
પ્રસ્કન્વઃ.કન્વસ્ય.પુત્રઃ.કન્વ.પ્રભવો.યથા.પ્રાગ્રમ્।[314]
અર્ચિસિ.ભૃગુઃ.સમ્બભૂવ।[314].
ભૃગુર્.ભૃજ્યમાનો.ન.દેહે।[314]
અઙ્ગારેષ્વ્.અઙ્ગિરસ્1।[314]
અઙ્ગારા.અઙ્કના.અઞ્ચનાહ્।[314]
અત્ર.એવ.તૃતીયમ્.ઋચ્છતે.ઇત્ય્.ઊચુસ્.તસ્માદ્.અત્રિર્.ન.ત્રય.ઇતિ।[314]
વિખનનાદ્.વૈખાનસસ્,.ભરનાદ્.ભારદ્વાજસ્,.વિરૂપો.નાના.રૂપસ્,.મહિવ્રતો.મહા.વ્રત.ઇતિ।[314]

3.18

અથ.લુપ્ત.ઉપમાન્ય્.અર્થ.ઉપમાનિ.ઇત્ય્.આચક્ષતે।[315]
સિંહો.વ્યાઘ્ર.ઇતિ.પૂજાયામ્,.શ્વા.કાલ.ઇતિ.કુત્સાયામ્।
કાક.ઇતિ.શબ્દ.અનુકૃતિસ્.તદ્.ઇદમ્.શકુનિસુ.બહુલમ્।[315-316]
ન.શબ્દ.અનુકૃતિર્.વિદ્યત.ઇત્ય્.ઔપમન્યવહ્,.કાક.ઉપકાલયિતવ્યસ્.ભવતિ।[316]
તિત્તિરિસ્.તરનાત્.તિલ.માત્ર.ચિત્ર.ઇતિ.વા।[316]
કપિર્.ઇવ.જીર્ણઃ.કપિર્.ઇવ.જવત.ઈસત્.પિઙ્ગલો.વા.કમનીયમ્.શબ્દમ્.પિઞ્જયતિ.ઇતિ.વા।[316]
શ્વા.આશુ.યાયી,.શવતેર્.વા.ગતિ.કર્મણહ્,.શ્વસિતેર્.વા।[316]
સિંહઃ.સહનાદ્દ્.હિંસેર્.વા.સ્યાત્.વિપરીતસ્ય,.સમ્.પૂર્વસ્ય.વા.હન્તેઃ.સંહાય.હન્તિ.ઇતિ.વા।[316]
વ્યાઘ્રો.વ્હ્યાઘ્રાનાદ્.વ્યાદાય.હન્તિ.ઇતિ.વા।[316]

3.19

અર્ચતિ.કર્માણ.ઉત્તરે.ધાતુ1પ્.ચતુશ્ચત્વારિંશત્।[318]
મેધાવિ.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.ચતુર્વિંશતિહ્।[318]
મેધાવી.કસ્માત્,.મેધયા.તદ્.વાન્.ભવતિ,.મેધા.મતિ7.ધીયતે।[318]
સ્તોતૃ.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.ત્રયોદશ।[318]
સ્તોતા.સ્તવનાત્।[318]
યજ્ઞ.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.પઞ્ચદશ।[318-319]
યજ્ઞઃ.કસ્માત્,.પ્રખ્યાતમ્.યજતિર્.કર્મ.ઇતિ.નૈરુક્તા.યાચ્નો.ભવતિ.ઇતિ.વા.યજ્ર્.ઉન્નસ્.ભવતિ.ઇતિ.વા.બહુ.કૃસ્ન.અજિન.ઇત્ય્.ઔપમન્યવો.યજૂંસ્ય્.એનમ્.નયતિ.ઇતિ.વા।[319]
ઋત્વિજ્.નામાન્ય્.ઉત્તરાન્ય્.અસ્તૌ।[319]
ર્ત્વિજ્.કસ્માત્,.ઈરનહ્,.ઋચ્.યસ્તા.ભવતિ.ઇતિ.શાકપૂનિર્,.ઋતુ.યાજી.ભવતિ.ઇતિ.વા।[319]
યાચ્ના.કર્માણ.ઉત્તરે.ધાતુ1પ્.સપ્તદશ।[319]
દાન.કર્માણ.ઉત્તરે.ધાતુ1પ્.દશ।[319]
અધ્યેસના.કર્માણ.ઉત્તરે.ધાતુ1પ્.ચત્વારહ્।[319]
સ્વપિતિસ્.અસ્તિ.ઇતિ.દ્વૌ.સ્વપિતિ.કર્માણૌ।[319]
કૂપ.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.ચતુર્દશ।[319]
કૂપઃ.કસ્માત્,.કુપાનમ્.ભવતિ.કુપ્યતેર્.વા।[319]
સ્તેન.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.ચતુર્દશ.એવ।[319]
સ્તેનઃ.કસ્માત્,.સંસ્ત્યાનમ્.અસ્મિન્.પાપકમ્.ઇતિ.નૈરુક્તાહ્।[319]
નિર્ણીત.અન્તર્હિત.નામધેયાન્ય્.ઉત્તરાનિ.સસ્1।[319]
નિર્ણીતમ્.કસ્માત્,.નિર્ણિક્તમ્.ભવતિ।[319]
દૂર.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.પઞ્ચ।[319]
દૂરમ્.કસ્માદ્.દ્રુતમ્.ભવતિ.દુરયમ્.વા।[319]
પુરાન.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.સસ્1।[319]
પુરાનમ્.કસ્માત્,.પુરા.નવમ્.ભવતિ।[319]
નવ.નામાન્ય્.ઉત્તરાનિ.સસ્1.એવ।[319]
નવમ્.કસ્માદ્.આનીતમ્.ભવતિ।[319]

3.20

દ્વિશ.[ઇન્.પૈર્ષ્].ઉત્તરાનિ.નામાનિ।[324]
પ્રવિત્વે.અભીક.ઇત્ય્.આસન્નસ્ય,.પ્રપિત્વે.પ્રપ્તે,.અભીકે.અભ્યક્તે।[324]
``આપિત્વે.નઃ.પ્રપિત્વે.તૂયમા.ગહિ।ઽઽ.``.અભીકે.ચિદ્.ઉ.લોક.કૃત્।ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમૌ.ભવતહ્।[324]
દભ્રમ્.અર્ભકમ્.ઇત્ય્.અલ્પસ્ય।[324]
દભ્રમ્.દભ્રોતેઃ.સુદમ્ભમ્.ભવત્ય્,.અર્ભકમ્.અવહૃતમ્.ભવતિ।[324]
``ઉપ.ઉપ.મે.પરા.મૃશ.મા.મે.દભ્રાનિ.મન્યથાહ્।ઽઽ.``.નમો.મહદ્ભ્યો.નમો.અર્ભક4ભ્યહ્।ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમૌ.ભવતહ્।[325-325]
તિરસ્.સતઃ.ઇતિ.પ્રાપ્તસ્ય।[325]
તિરસ્.તીર્ણમ્.ભવતિ,.સતસ્.સંસૃતમ્.ભવતિ।[325]
``તિરશ્ચિદ્.અર્યયા.પરિ.વર્તિર્.યાતમ્.અદાભ્યા।ઽઽ.``.પાત્રા.ઇવ.ભિન્દન્ત્.સત.એતિ.રક્ષસહ્।ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમૌ.ભવતહ્।[325]
ત્વો.નેમ.ઇત્ય્.અર્ધસ્ય।[325]
ત્વો.અપતતસ્,.નેમો.અપનીતસ્।[325]
અર્ધમ્.હરતેર્.વિપરીતાદ્.ધારયતેર્.વા.સ્યાદ્.ઉદ્ધૃતમ્.ભવત્ય્.ઋઘ્નોતેર્.વા.સ્યાદ્.ઋદ્ધતમસ્.વિભાગહ્।[325]
``પીયતિ.ત્વો.અનુ.ત્વો.ગૃણાતિ।ઽઽ.``.નેમે.દેવા.નેમે.અસુરાહ્।ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમૌ.ભવતહ્।[325]
ઋક્ષાઃ.સ્તૃભિર્.ઇતિ.નક્ષત્રાનામ્।[325]
નક્ષત્રાનિ.નક્ષતેર્.ગતિ.કર્મણસ્,.ન.ઇમાનિ.ક્ષત્રાનિ.ઇતિ.ચ.બ્રાહ્મણમ્,.ઋક્ષા.ઉદીર્ણાનિ.ઇવ.ખ્યાયન્તે।[325]
``અમી.ય.ઋક્ષા.નિહિતાઅસ.ઉચ્ચા।ઽઽ.``.પશ્યન્તો.દ્યામ્.ઇવ.સ્તૃભિહ્।ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમૌ.ભવતહ્।[325-326]
વંરીભિર્.ઉપજિહ્વિકા.ઇતિ.સીમિકાનામ્,.વંરી.ઓ.વમનાત્,.સીમિકા.સ્યમનાદ્.ઉપજિહ્વિકા.ઉપજિઘ્રિ.અહ્।[326]
``વંરીભિઃ.પુત્રમ્.અગ્રુવસ્.અદાનમ્।ઽઽ.``.યદ્.અત્ત્ય્.ઉપજિહ્વિકા.યદ્.વંરો.અતિસર્પતિ।ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમૌ.ભવતહ્।
ઊર્દરમ્.કૃદરમ્.ઇત્ય્.આવપનસ્ય.ઊર્દરમ્.ઉદીર્ણમ્.ભવત્ય્.ઊર્જે.દીર્ણમ્.વા।[326]
``તમ્.ઊર્દરમ્.ન.પૃણતા.યનેન।ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમો.ભવતિ।[326]
તમ્.ઊર્દરમ્.ઇવ.પૂરયતિ.યનેન।
કૃદરમ્.કૃતદરમ્.ભવતિ।[326]
``સમિદ્ધો.અઞ્જન્.કૃદરમ્.મતીનામ્।ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમો.ભવતિ।[327]

3.21

રમ્ભઃ.પિનાકમ્.ઇતિ.દન્દસ્ય।
રમ્ભ.આરભન્ત.એનમ્।[335]
``આ.ત્વા.રમ્ભમ્.ન.જિવ્રયો.રરમ્ભ।ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમો.ભવતિ।[335]
આરભામહે.ત્વા.જીર્ણા.ઇવ.દન્દમ્।[335]
પિનાકમ્.પ્રતિપિનસ્ત્ય્,.એનેન।[335]
``કૃત્તિવાસસ્1.પિનાક.હસ્તો.અવતત.ધન્વા।ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમો.ભવતિ।[336]
મેના.ગ્ના.ઇતિ.સ્ત્રીનામ્,.સ્ત્રિયસ્.ત્યાયતેર્.અપત્રપન.કર્મણસ્।[336]
મેના.માનયન્ત્ય્.એનાહ્,.ગ્ના.ગચ્છન્ત્ય્.એનાહ્।[336]
``અમેનાંશ્ચિત્.જનિવતશ્.ચકર્થ।ઽઽ.``.ગ્નાસ્.ત્વ્.આકૃણ્તન્ન્.અપસો.અતન્વત।ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમૌ.ભવતહ્।[336]
શેપો.વૈતસ.ઇતિ.પુંસ્.પ્રજનનસ્ય।
શેપસ્.શપતેઃ.સ્પૃશતિ.કર્મણસ્,.વૈતસો.વિતસ્તમ્($).ભવતિ।[336]
``યસ્યામ્.ઉશન્તઃ.પ્રહરામ.શેપમ્।ઽઽ.``.ત્રિઃ.સ્મ.મા.અહ્નઃ.શ્નથયસ્.વૈતસેન।ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમૌ.ભવતહ્।[336]
અયા.એના.ઇત્ય્.ઉપદેશસ્ય।ઽઽ.અયા.તે.અગ્નિ8.સમિધા.વિધેમ।ઽઽ.ઇતિ.સ્ત્રિયાહ્।[336]
``એના.વો.અગ્નિમ્।ઽઽ.ઇતિ.નપુંસકસ્ય।[336]
``એના.પતિ.આ.તન્વમ્.સમ્.મૃજસ્વ।ઽઽ.ઇતિ.પુંસહ્।[337]
સિસક્તુ.સચત.ઇતિ.સેવમાનસ્ય।[337]
``સ.નઃ.સિસક્તુ.યસ્.તુરહ્।ઽઽ.સ.નઃ.સેવતામ્.યસ્.તુરહ્।[337]
``સચસ્વા.નઃ.સ્વસ્તિ4।ઽઽ.સેવસ્વ.નઃ.સ્વસ્તિ4।[337]
સ્વસ્તિ.ઇત્ય્.અવિનાશિ.નામ.અસ્તિર્.અભિપૂજિતઃ.સુ.અસ્તિ.ઇતિ।[337]
ભ્યસતે.રેજત.ઇતિ.ભય.વેપનયોહ્।[337]
``યસ્ય.શુસ્માદ્.રોદસી.અભ્યસેતામ્।ઽઽ.``.રેજતે.અગ્નિ7.પૃથિવી.મખ4ભ્યહ્।ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમૌ.ભવતહ્।[337]
દ્યાવા.પૃથિવી.નામધેયાન્ય્.ઉત્તરાનિ.ચતુર્વિંશતિસ્.તયોર્.એષા.ભવતિ।[320]

3.22

``કતરા.પૂર્વા.કતરા.અપરા.અયોહ્($).કથા.જાતે.કવિ8પ્.કો.વિવેદ।
વિશ્વમ્.ત્મના.બિભૃતો.યદ્દ્.હ.નામ.વિ.વર્તેતે.અહની.ચક્રિયા.ઇવ।ઽઽ.[345]
કતરા.પૂર્વા.કતરા.અપરા.અનયોહ્,.કથમ્.જાતે.કવિ8પ્,.ક.એને.વ્જાનાતિ।[345]
સર્વમ્.આત્મના.બિભૃતો.યદ્દ્.હ.એનયોઃ.કર્મ.વિવર્તેતે.ચ.એનયોર્.અહની.અહોરાત્ર2દ્.ચક્ર.યુક્ત2દ્.ઇવ.ઇતિ.દ્યાવા.પૃથિવી.ઓર્.મહિમાનમ્.આચષ્ટ.આચષ્ટે।[345]

મૂળ પાઠ: Nirukta · Edition: Lakshman Sarup · Data entry Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc