નવસાહસાઙ્કચરિત · અધ્યાય 16

અત્રાન્તરે નભઃસિન્ધુ પુલિનં પ્રાપ પાટલા
દધત્ય્ અનઙ્ગલેખેન લાઞ્છિતં પાણિપલ્લવમ્ ॥

મણિપ્રગ્રીવકોદ્ગીર્ણ શુનાસીરશરાસનમ્
અપશ્યદ્ ગગનોલ્લેખિ તત્ર સ્ફટિકવેશ્મ સા ॥

તદિન્દ્રનીલદ્વારે સા હેમવેત્રાકુલે બભૌ
શ્લિષ્યન્તી સતડિલ્લેખે લેખેવેન્દોઃ પયોમુચિ ॥

રત્નવાતાયનસ્થસ્ય તિષ્ઠન્ પાર્શ્વે મહીપતેઃ
દ્વાઃસ્થં કિમ્ અપિ પૃચ્છન્તીં તામ્ ઐક્ષત રમાઙ્ગદઃ ॥

અન્તઃ પ્રવેશયામ્ આસ સશ્ ચ તામ્ આત્તસંભ્રમઃ
યયૌ સા ચ વિશાંપત્યુર્ લોચનામૃતવર્તિતામ્ ॥

સિતાશ્મહર્મ્યમ્ ઉત્તુઙ્ગં ઝટિત્ય્ અધિરુરોહ સા
આનન્દકન્દલીચિત્તમ્ અત્યચ્છં પાર્થિવસ્ય ચ ॥

ક્ષિતિચુમ્બિતહારં સા પ્રણનામ મહીભુજે
રમાઙ્ગદં કરગ્રાહ સૌહાર્દ્યે પાત્રતાં નયત્ ॥

નૃપેણ સ્વયમ્ ઉક્તાપિ ઇત એહ્ય્ એહિ પાટલે
તલ્લીલામણિપર્યઙ્ક સવિધે નિષસાદ સા ॥

કૃતસમ્ભાષણા સાથ તેનાવનિમનોભુવા
ઇત્ય્ અવોચત દન્તાંશુ શબલાધરપલ્લવા ॥

મુદ્રિતસ્મરસૌન્દર્ય વાન્તા નેત્રામૃતછટા
ઇયં મૂર્તિર્ મહારાજ કચ્ચિત્ કુશલિની તવ ? ॥

કથમ્ એતાં પ્રવિષ્ટાસ્ ત્વં ભૂમિમ્ અત્યન્તદુર્ગમામ્
ન કસ્ય વિસ્મયાયેયં શક્તિર્ અત્યદ્ભુતા તવ ॥

દેવ વિદ્યાધરઃ કો ઽપિ શાપાન્ નિર્મોચિતસ્ ત્વયા
ઇત્ય્ અમન્દઃ પ્રવાદો ઽત્ર તત્ કો ઽપ્ય્ અસિ નમો ઽસ્તુ તે ॥

અહો ગુણેન રાજેન્દ્ર યેન કેનાપિ ગૃહ્યસે
યદ્ એવં ક્લિશ્યસે તસ્યાઃ ફણીન્દ્રદુહિતુઃ કૃતે ॥

અથ વિદ્રુમતામ્રૌષ્ઠ લુઠદ્દશનદીધિતિઃ
સ્મિત્વા વસુમતીનાથસ્ તામ્ ઇતિ પ્રત્યભાષત ॥

કદાચિત્ પાટલે કચ્ચિદ્ ભુજઙ્ગપતિકન્યકા
સ્મરત્ય્ અસ્માન્ સખીસ્વૈર સઙ્કથાસ્વ્ અન્તરાન્તરા ॥

કિમ્ અનઙ્ગવતી વક્તિ બ્રૂતે માલ્યવતી ચ કિમ્
અપ્ય્ અસ્ત્ય્ અહિપુરે ઽસ્માકં કિંવદન્તી કિયત્ય્ અપિ ॥

ફણિરાજસુતાકર્ણં કચ્ચિત્ પ્રાપય્ય મદ્વચઃ
વિહિતો રત્નચૂડેન શુકરૂપવિપર્યયઃ ॥

કિમ્ આગતાસિ કિં ચૈવં પરિમ્લાનેવ લક્ષ્યસે
નિવેદય દ્રુતં યન્ મે કિમ્ અપ્ય્ આશઙ્કતે મનઃ ॥

ઇતિ પૃષ્ટવતે તસ્મૈ સાન્દ્રપ્રેમાર્દ્રચેતસે
કન્દર્પદીપનં લેખમ્ અર્પયામ્ આસ પાટલા ॥

તમ્ આત્તં વાચયેત્ય્ ઉક્ત્વા પરમારકુલોદ્વહઃ
રમાઙ્ગદસ્ય ચિક્ષેપ સમ્ભ્રમોત્તાનિતે કરે ॥

તં હેમકદલીપત્ર કસ્તૂરિલિખિતાક્ષરમ્
સો ઽવધાર્યાથ તસ્યાગ્રે વ્યક્તવાગ્ ઇત્ય્ અવાઅચયત્ ॥

સ્વસ્તિ સ્થિતસ્ય સ્વઃસિન્ધુ તીરે ફણિપુરસ્થયા
ઇદં મધ્યમલોકેન્દોર્ માલ્યવત્યા નિવેદ્યતે ॥

યદૈવાસ્મત્સખી વિન્ધ્યે ત્વયા રાજન્ વ્યયુજ્યત
તદૈવેયં કુરઙ્ગીવ વિદ્ધા હૃદિ મનોભુવા ॥

દૃષ્ટિઃ સર્વત્ર રાજેન્દોઃ સુધાનિષ્યન્દિની તવ
જાતા શશિપ્રભાયાં તુ સૈવ હાલાહલછટા ॥

ન વિનોદયિતું શક્યમ્ એષા કેનાપિ વસ્તુના
વિનેશ તવ કર્પૂર શીતયા સઙ્ગમાશયા ॥

ત્વદ્દર્શનોપકારિણ્યાઃ કરોત્ય્ એકાવલીમ્ ઇવ
ઇયં પક્ષ્માગ્રવર્ત્યશ્રુ પૃષતછદ્મના દૃશઃ ॥

વક્તિ વ્યક્તાશ્રુલેખેન નિહિતેન કરોદરે
ઇયમ્ આપાણ્ડુગણ્ડેન સ્મરતાપમુખેન્દુના ॥

શિરીષાદ્ અપિ મૃદ્વઙ્ગી ક્વેયમ્ આયાતલોચના
એષ ક્વ ચ કુકૂલાગ્નિ કર્કશો મદનજ્વરઃ ॥

નેયં પ્રવાલશય્યાયાં નાપિ પ્રાલેયવેશ્મનિ
ન ચેન્દુમણિપર્યઙ્કે સખી નિર્વૃતિમ્ એતિ નઃ ॥

નિસર્ગરક્તમ્ એતસ્યાઃ સખીજનમ્ ઇવાધરમ્
નયન્તિ કિમ્ અપિ મ્લાનિમ્ ઉષ્ણા નિઃશ્વસિતોર્મયઃ ॥

અરતિત્વમ્ અવાપ્યામ્ભઃ કણિકેવ વિઘૂર્ણતે
એષા કમલિનીપત્ર શય્યાયામ્ આયતેક્ષણા ॥

અસ્યાઃ સ્મરાગ્નિસન્તપ્તં વપુઃ શશિકલામૃદુ
નીરન્ધ્રઘર્મસલિલ છલેનેવ વિલીયતે ॥

કૃશતામ્ અઙ્ગકે ગાઢમ્ અસ્યાઃ કુસુમકોમલે
આરોપયતિ પુષ્પેષુ મૌર્વીમ્ ઇવ શરાસને ॥

ધૃતયા હૃદિ બાલેયં વિતીર્ણહરિચન્દને
નિર્વાણમ્ એતિ ભવતઃ કથયા ન જલાર્દ્રયા ॥

આકર્ણકૃષ્ટકોદણ્ડસ્ ત્વાં વિના નિશિતૈઃ શરૈઃ
ભિનત્ત્ય્ અઙ્ગમ્ અનઙ્ગો ઽસ્યાઃ ક્ષિતિશ્ ચેતસિ કાપિ મે ॥

ઇયમ્ અત્યચ્છહૃદયે દધત્ય્ અતિસુવૃત્તતામ્
બાલા માણિક્યમુકુરે વિમુખી સંમુખી ત્વયિ ॥

એષા શિખેવ દીપસ્ય મુગ્ધા દગ્ધદશાશ્રયા
સ્મરાનિલપરામર્શાદ્ ઇતશ્ ચેતશ્ ચ વેપતે ॥

ઇયમ્ ઇન્દુદ્યુતિહરં યુક્તમ્ અત્યાયતૈર્ ગુણૈઃ
મૃણાલવલયં હસ્તે વહતિ ત્વાં ચ ચેતસિ ॥

અનઙ્ગતાપવત્ય્ અસ્યા નિકામસરસં હૃદિ
સઙ્કુચત્ય્ અબ્જિનીપત્રં ન તુ ત્વત્પ્રેમપલ્લવઃ ॥

ક્રિયતે વલયેનાસ્યા મણિબન્ધે ગતાગતમ્
કાર્શ્યાગ્રભૂમિમ્ આપ્તાયાસ્ ત્વય્ય્ અન્તઃકરણેન ચ ॥

જાયતે પેશલમ્ અપિ પ્રાયો વસ્ત્વ્ અન્યથાપદિ
પ્રાપ્તો મૃણાલહારો ઽપિ યદ્ અસ્યા દાહહેતુતામ્ ॥

નિહિતાઃ સાસ્રમાલીભિર્ લવલીપાકપાણ્ડુની
અસ્યાઃ સ્તનતટે ભારઃ પરં વાનીરપલ્લવાઃ ॥

ન ચન્દનેન નોશીર વારિણા ન જલાર્દ્રયા
નાસ્યાઃ પુટકિનીપત્રૈઃ શમમ્ એતિ સ્મરજ્વરઃ ॥

કિં ચાપરમ્ ત્વમ્ એતસ્યા હૃદયસ્યાધિદેવતા
યતસ્ ત્વન્મયમ્ એવૈષા વિશ્વં વિશ્વેશ પશ્યતિ ॥

રત્નચૂડોપનીતેન સન્દેશેન તવાધુના
ઇયમ્ ઉચ્છ્વસિતા કિમ્ ચિત્ સુધાગણ્ડૂષબન્ધુના ॥

તાવદ્ આગચ્છ વેગેન ગૃહીત્વા હેમપઙ્કજમ્
અનઙ્ગવિધુના યાવદ્ ઇયં શ્વસિતિ નઃ સખી ॥

એવમ્ આકર્ણ્ય લલિતં લેખાર્થમ્ અથ પાર્થિવઃ
ઉદ્ભિન્નસાન્દ્રપુલકઃ પાટલામ્ ઇત્ય્ અવોચત ॥

યથા સખી વઃ કિમ્ અપિ પ્રપન્ના વિધુરાં દશામ્
તથા ત્વમ્ અપિ મામ્ એવં પાટલે કિં ન પશ્યસિ ? ॥

તદ્ ગચ્છ તાં શશિમુખીમ્ આશ્વાસયિતુમ્ અર્હસિ
વયમ્ એતે ચ હેમાબ્જમ્ આનેતું પ્રયતામહે ॥

તથા કાર્યં ન વન્ધ્યઃ સ્યાદ્ યથા મમ મનોરથઃ
વક્તવ્યા માલ્યવત્યૈવં મદ્ગિરા વલ્ગુવાદિનિ ॥

આવૃત્તિદત્તસન્દેશા સા તતઃ પૃથિવીભુજા
ફણિરાજેન્દ્રનગરીં ત્વરિતમ્ પાટલા યયૌ ॥

પ્રસ્થાનશંસી સહસા તસ્યાથ પૃથિવીપતેઃ
પ્રલયામ્બુધરધ્વાન ધીરં દધ્વાન દુન્દુભિઃ ॥

નદન્ન્ ઉત્કમ્પિમનસાં સ વિદ્યાધરયોષિતામ્
નિન્યે પ્રિયપરિષ્વઙ્ગ શ્લથતામ્ અથ દોર્લતાઃ ॥

કથં ચિત્ પ્રાણનાથસ્ય મુખાધરપલ્લવમ્
બાલા વ્યઘટયત્ કા ચિત્ કાચિદ્ ઉરસશ્ ચ પયોધરૌ ॥

શનૈર્ બબન્ધ જઘને નખાઙ્કવતિ મેખલામ્
કાપિ સ્મિતમુખી કાન્તે તિર્યગર્પિતલોચના ॥

દૃષ્ટિં દાસ્યન્તિ મે સખ્યઃ ખણ્ડિતે દન્તવાસસિ
કિમ્ અત્ર કૃત્યમ્ ઇત્ય્ અન્યા કિમ્ અપિ વ્યાકુલાભવત્ ॥

કા ચિત્ પર્યઙ્કમ્ આલોક્ય સાલક્તકપદાઙ્કિતમ્
અન્યોન્યાર્પિતનેત્રાભિર્ વયસ્યાભિર્ અહસ્યત ॥

એકા માણિક્યકટકં કરાગ્રચ્યુતમ્ આદદે
હૃદયં પુષ્પચાપેન મધ્યે વિદ્ધમ્ ઇવાત્મનઃ ॥

ચુમ્બનક્લિષ્ટબિમ્બૌષ્ઠં જાગરારુણલોચનમ્
મુખામ્ભોજં દૃશાન્યોનં વિલાસિભિર્ અપીયત ॥

સો ઽથ પ્રવવૃતે ગન્તું વિદ્યાધરબલાન્વિતઃ
રથેન રથિનામ્ અગ્ર્યઃ પુરીં રત્નવતીમ્ પ્રતિ ॥

તતઃ ફણિકુમારેન રત્નચૂડેન સ અધ્વનિ
સમગંસ્ત જગત્પૂજ્યઃ પૂષા દર્શ ઇવેન્દુના ॥

સસ્ તસ્યોપયાનીચક્રે દિક્ચક્રસ્ખલિતધ્વનિમ્
અચ્છિન્નદાનનિષ્યન્દમ્ આત્માનમ્ ઇવ વારણમ્ ॥

નૃપસ્ય દીપિકાકૃત્યં ચક્રિરે તિમિરચ્છિદઃ
પુરઃ પ્રસર્પત્તત્સૈન્ય ફણારત્નાંશુસૂચયઃ ॥

કિયતાપ્ય્ અથ કાલેન સન્તતૈઃ સઃ પ્રયાણકૈઃ
પ્રપેદે કુસુમાશ્લેષ સુગન્ધિપવનં વનમ્ ॥

અસુરાધિપતિં સામ્ના યાચિતું હેમપઙ્કજમ્
સ્થિત્વા સસ્ તત્ર પુરતો વિસસર્જ રમાઙ્ગદમ્ ॥

સશ્ ચ ત્રિજગતઃ સારમ્ આદાયૈવ વિનિર્મિતામ્
ઉત્તુઙ્ગરત્નપ્રાસાદાં પ્રાપ રત્નવતીં પુરીમ્ ॥

રામાર્થબદ્ધકક્ષેણ પ્રેષિતઃ પ્રભુણાવિશત્
પરિખાર્ણવમ્ ઉલ્લઙ્ઘ્ય સસ્ તાં લઙ્કામ્ ઇવાઙ્ગદઃ ॥

કો ઽયં કો ઽપ્ય્ અયમ્ અન્યોન્યમ્ એવં પલ્લવિતોક્તિભિઃ
કૌતુકસ્તિમિતાક્ષૈઃ સઃ પૌરૈશ્ ચિરમ્ અદૃશ્યત ॥

સ ચન્દ્રનીલહર્મ્યેષુ દદર્શાસુરકન્યકાઃ
લોલાસ્ તમાલશ્યામેષુ મેઘેષ્વ્ ઇવ શતહ્રદાઃ ॥

નિપીયમાનઃ પૌરસ્ત્રી નેત્રસ્ફટિકશુક્તિભિઃ
વૈરિદ્વિપઘટાસિંહઃ સિંહદ્વારમ્ અવાપ સ ॥

અસુરેન્દ્રસ્ય દોઃકણ્ડુ દુઃસ્થાનૈકભટાકુલમ્
વીરઃ સ અવિશદ્ આસ્થાનમ્ અથ દ્વાઃસ્થનિવેદિતઃ ॥

આસીનમ્ અઞ્જનશ્યામમ્ ઉચ્ચૈઃ સ્ફટિકવિષ્ટરે
હિમાચલેન્દ્રશિખરે નવીનમ્ ઇવ નીરદમ્ ॥

કેયૂરપદ્મરાગાંશુ મઞ્જરીજટિલઊભૌ
ભુજૌ બિભ્રાણમ્ ઉજ્જ્વાલ પ્રતાપજ્વલનાવ્ ઇવ ॥

ઉરસા રુદ્ધગીર્વાણ દ્વિપેન્દ્રરદકોટિના
હારવલ્લીં દધલ્ લોલાં દોલામ્ ઇવ જયશ્રિયઃ ॥

દધાનં દીપ્તિપર્યસ્ત તિમિરૌ મણિકુણ્ડલૌ
બન્દીકૃતૌ સહૈવોભૌ સૂર્યાચન્દ્રમસાવ્ ઇવ ॥

વીરવ્રતસ્યાલઙ્કારમ્ અહઙ્કારસ્ય જીવિતમ્
જગતામ્ અઙ્કુશં તત્ર સ વજ્રાઙ્કુશમ્ ઐક્ષત ॥

તન્નિદેશિતમ્ અધ્યાસ્ત સ હિરણ્યમયમ્ આસનમ્
નાનારત્નાંશુશબલં શૃઙ્ગં મેરોર્ ઇવાર્યમા ॥

કુર્વન્ મુખાનિ સ્મેરાણિ દશનજ્યોત્સ્નયા દિશામ્
વિધાય સત્ક્રિયામ્ એવમ્ અસુરેન્દ્રસ્ તમ્ અબ્રવીત્ ॥

અહો કિમ્ અપિ કલ્યાણમ્ આસન્નફલમ્ અદ્ય નઃ
અન્યથા હિ ગૃહં સન્તઃ કિમ્ આયાન્તિ ભવદ્વિધાઃ ॥

યદ્ આશ્રમે વઙ્કુમુનેર્ યુવયોર્ વૃત્તમ્ અદ્ભુતમ્
તત્ કર્ણાતિથિતાં નીતમ્ એત્ય પ્રણિધિભિર્ મમ ॥

એતયા સાંપ્રતં બ્રૂહિ યુતો વિદ્યાધરૈર્ અયમ્
કિમ્ આકઙ્ક્ષતિ વઃ સ્વામી ફલં પાટાલયાત્રયા ॥

નિયુજ્યન્તે નૃપેણાર્થે નાલ્પીયસિ ભવદ્દૃશાઃ
શેષો ધૃતેર્ ભુવો ઽન્યત્ર વ્યાપારયતિ કિં ફણાન્ ॥

તદ્ અત્ર પ્રહિતો રાજ્ઞા કિમ્ અર્થમ્ અસિ કથ્યતામ્
અર્થિનાં વ્યર્થતામ્ એતિ ન જાતુ પ્રાર્થના મમ ॥

માર્ગૈર્ ઇવાયતૈર્ વાચાં શુચિભિર્ દશનાંશુભિઃ
સીમન્તિતાધરઃ સ્મિત્વા તમ્ ઇત્ય્ ઊચે રમાઙ્ગદઃ ॥

આસાં સુધારસાર્દ્રાણાં શુદ્ધાનામ્ અસુરાધિપ
ગિરાં ત્વમ્ એકો યત્ સત્યમ્ ઇન્દુર્ ભાસામ્ ઇવાકરઃ ॥

કચ્ ચિત્ ત્વયાયમ્ અજ્ઞાયિ દેવઃ સાહસલાઞ્છનઃ
જગત્પ્રદીપમ્ અથવા કો ન વેત્તિ વિરોચનમ્ ॥

ફણિરાજસુતામ્ એષ પરિણેતું શશિપ્રભામ્
પથાનેન રથક્ષુણ્ણ રત્નશૈલેન ગચ્છતિ ॥

ત્વદ્વાપિહેમપદ્મેન શુલ્કસંસ્થા કૃતા કિલ
અસ્યાઃ પિત્રેતિ દેવેન તદર્થં પ્રહિતા વયમ્ ॥

અનેનેચ્છસિ ચેત્ કર્તું સખ્યં સાહસલક્ષ્મણા
તત્ કાર્તસ્વરરાજીવમ્ આનીય સ્વયમ્ અર્પ્યતામ્ ॥

લુમ્પન્તિ ત્વન્મુખચ્છાયાં યાવન્ નાસ્ય ચમૂરજઃ
કુરુષ્વ તાવદ્ આતિથ્યં હેમાબ્જેન મહીભુજે ॥

કિમ્ અન્યન્ ``નાર્થિનાં મત્તો વિઘટન્તે મનોરથાઃઽઽ
ઇતિ ત્વયા સ્વમ્ એવાશુ પ્રમાણીક્રિયતાં વચઃ ॥

ઇત્ય્ ઉક્તવતિ સામર્ષ ભટદૃષ્ટે યશોભટે
પ્રત્યભાષત સાવજ્ઞં વિહસ્યાસુરકુઞ્જરઃ ॥

અહો બત વિદગ્ધો ઽપિ ધિઙ્ મુગ્ધ ઇવ લક્ષ્યસે
વિદુષાપિ ત્વયા કિંચિદ્ યદ્ ઉક્તમ્ અસમઞ્જસમ્ ॥

યૂયં ક્વ માણુષાઃ પૃથ્વી સઙ્કટસ્વામ્યદુઃસ્થિતાઃ
સા ચ ત્રિજગતાં ભર્તુર્ ઉચિતા ક્વ શશિપ્રભા ॥

તાદૃઙ્મદઙ્કમ્ એવાત્ર સ્ત્રીરત્નમ્ અધિરોહતિ
રમતે હિ હરસ્યૈવ મૌલાવ્ ઇન્દુકલાઙ્કુરઃ ॥

યદ્યદ્ અસ્તીહ પાતાલે રત્નં ક્વ ચન કિં ચન
ભાજનં તસ્ય તસ્યાહમ્ એકઃ કે યૂયમ્ ઉચ્યતામ્ ? ॥

સહતે નૃપતૌ નૈવ હેમતામરસાર્પણમ્
મમૈષ શક્રવિજય ક્રીડાદુર્લલિતો ભુજઃ ॥

પ્રભુસ્ તવ નયજ્ઞો ઽપિ કિમ્ અનર્થાય કેવલમ્
દીર્ઘેન્દીવરમાલેતિ વિકર્ષત્ય્ અસિતોરગમ્ ॥

ઇત એવ નિવર્તધ્વં વર્તધ્વં વચને મમ
અવટે કિમ્ ઇતિ ક્ષેપ્તુમ્ આત્માનં યૂયમ્ ઉદ્યતાઃ ॥

યાવદ્ એતે ન મુઞ્ચન્તિ મર્યાદામ્ અસુરાબ્ધયઃ
તાવત્ દૂરાપસારેણ સ્વામિનં ત્રાતુમ્ અર્હથ ॥

નરેન્દ્રં દુર્જિગીષાતસ્ તદ્ ગચ્છ વિનિવારય
ત્વાદૃશાઃ કિમ્ ઉપેક્ષન્તે પતિમ્ ઉત્પથગામિનમ્ ॥

અથવાસ્યાસ્તિ શક્તિશ્ ચેત્ કિમ્ અદ્યાપિ વિલમ્બતે
આયાતુ સ્વયમ્ આદાતુમ્ ઇતઃ કાઞ્ચનપઙ્કજમ્ ॥

કિમ્ અન્યજ્ જાયતામ્ એષ ખડ્ગધારાતિથિર્ મમ
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા કોપતરલં વિરરામાસુરેશ્વરઃ ॥

ધૈર્યં સંવૃતકોપો ઽથ સ્મયમાનો રમાઙ્ગદઃ
તમ્ ઇત્ય્ અમુક્તપર્યઙ્કઃ પ્રતિવક્તું પ્રચક્રમે ॥

નિર્વાણવીર્યવાતે ઽસ્મિન્ રસાતલબિલોદરે
અભુગ્નભુજકણ્ડૂતિર્ અહો કિમ્ અપિ દૃપ્યસે ॥

મન્યે તવૈતન્નીરન્ધ્રમ્ અજ્ઞાતસ્વપરાન્તરે
પાતાલચિરસંવાસાચ્ ચિત્તે પરિણતં તમઃ ॥

યાં હરસ્યાષ્ટમીમ્ આહુર્ મૂર્તિમ્ આહુતિલેહિનીમ્
તત્સૂતિઃ પ્રાગ્ અભૂદ્ ભર્તા પરમાર ઇતિ ક્ષિતેઃ ॥

કૃતાવતારં તદ્વંશે વધાય વિબુધદ્વિષામ્
કિમ્ આદિદેવં કંસારિં ધિઙ્ મર્ત્ય ઇતિ મન્યસે ॥

કમલેવ મુકુન્દસ્ય પાર્વતીવ પિનાકિનઃ
ફણિકન્યોચિતા પત્ની સા મહીમીનલક્ષ્મણઃ ॥

તાં હઠેનાત્મસાત્કર્તુમ્ અસુરેન્દ્ર ન શક્યસે
ન રત્નસૂચિમ્ આક્રષ્ટુમ્ અયસ્કાન્તસ્ય યોગ્યતા ॥

પદં પથિ નિધત્સે ઽત્ર કિમ્ અન્યાયમલીયસે
અપથે ચરતાં યાન્તિ દૂરાદ્ દૂરં વિભૂતયઃ ॥

અનર્પણં મહીપાલે હેમપઙ્કેરુહસ્ય યત્
તવાપરિઘમ્ ઉત્પ્રેક્ષે તદ્ એવ દ્વારમ્ આપદામ્ ॥

રાજેન્દ્રદીપકે તસ્મિન્ સમરાઙ્ગણવર્તિનિ
એતે ભટાસ્ તે ન ચિરાત્ આયાસ્યન્તિ પતઙ્ગતામ્ ॥

તથા વિધેહિ ન યથા ત્વન્દતઃપુરયોષિતામ્
કરપલ્લવશય્યાસુ શેરતે વદનેન્દવઃ ॥

પ્રવૃત્તપતિશોકાર્ત પૌરસ્ત્રીપરિદેવના
ઇયમ્ ઉત્સન્નસઙ્ગીતા મા ભૂદ્ રત્નવતી પુરી ॥

દેવસ્યાર્પિતહેમાબ્જસ્ તદ્ એહિ પત પાદયોઃ
શિરઃ પુનન્તુ તે કામં પુણ્યાસ્ તત્પાદપાંસવઃ ॥

અથવા સુભટૈઃ સાર્ધમ્ ઉત્તિષ્ઠ પુરતો ભવ
સમં વિદ્યાધરાનીકૈર્ અયમ્ આયાતિ ભૂપતિઃ ॥

કિમ્ અન્યત્ સમમ્ એતેન શિરસ્તામરસેન તે
હેમકોકનદં દેવઃ સ્વયમ્ એવ ગ્રહીષ્યતિ ॥

તમ્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સભામધ્યાન્ નિર્જગામ રમાઙ્ગદઃ
નિકટં ચ રણોત્કસ્ય જગામ જગતીપતેઃ ॥

અથ વદતિ શનૈઃ સમેત્ય તસ્મિન્ન્ અમરરિપોર્ વચનાનિ તાનિતાનિ
અસુરપતિવિનાશકાલરાત્રિમ્ ભૃકુટીમ્ ઉવાહ મુખેન માલવેન્દ્રઃ ॥

ગત્વા વિદ્યાધરભટચમૂચક્રવાલૈઃ સભં સઃ ક્ષ્માપાલો ઽથ વ્યધિત પરિતસ્ તત્પુરો રત્નવત્યાઃ
યેન વ્યક્તામરજયમહાસાહસસ્યાસુરાણાં નાથસ્યાસીન્ નવપરિભવશ્યામલાવક્ત્રલક્ષ્મીઃ ॥