નર્મમાલા · અધ્યાય 2

[ઇતિ] નર્મમાલાયાં પ્રથમઃ પરિહાસઃ ॥
દ્વિતીયઃ પરિહાસઃ
સાપિ બાલકુરઙ્ગાક્ષી યૌવનેન પ્રમાથિના ।
ભિદ્યમાનેવ દર્પેણ ન દદર્શ વસુન્ધરામ્

શ્વશ્રૂજનવિરુદ્ધા સા તરુણપ્રાતિવેશ્મિકા ।
પરિહાસકથાશીલા ગીતવાદ્યાનુરાગિણી

ચારુસૌરભલિપ્તાઙ્ગી ન સા જગ્રાહ કઞ્ચુકમ્ ।
દર્શયન્તી સ્તનાભોગમર્ધસ્રસ્તશિરોંશુકા

જૃમ્ભમાણા પરાવૃત્ત્ય સાચીકૃતવિલોચના ।
જનમૈક્ષત લોલાક્ષી વલિતત્રિવલીલતા

અયત્નસાધ્યાં તાં વીક્ષ્ય વિટા લલિતલોચનામ્ ।
બભ્રમુસ્તદ્ગૃહોપાન્તે નિર્વ્યાપારગતાગતાઃ

ચિરં તદર્થિનશ્ચિત્રવસ્ત્ર*વેષવિભૂષિતાઃ ।
સુગન્ધિતૈલતામ્બૂલધૂપાદિવ્યયકારિણઃ

નિયોગિધનબદ્ધાશાઃ સ્ત્રીરત્નપ્રાપ્તિસોત્સુકાઃ ।
સસ્મિતાક્ષિનિકોચાદિવિકારશતકારિણઃ

તજ્જ્ઞૈરપ્યપરિજ્ઞાતપદાશ્છિદ્રપ્રતીક્ષિણઃ ।
દંશકામા ભુજઙ્ગાસ્તે લીલાકુટિલગામિનઃ

શૂન્યાં દેવકુટીં ગત્વા પ્રસિદ્ધાઃ પારદારિકાઃ ।
દ્વિત્રાસ્તત્સઙ્ગમોપાયં પ્રાતિવેશ્મ્યા વ્યચિન્તયન્

એકો ઽવદત્તત્ર વિટઃ સુલભૈષા ન સંશયઃ ।
ખલ્વાટં તુન્દિલં વૃદ્ધં સ્વપતિં સહતે કથમ્

નિત્યપ્રવાસિનં લુબ્ધમીર્ષ્યાલું સુરતાસહમ્ ।
મત્તચ્છાગમદામોદં બહલષ્ઠીવિનં શઠમ્

સુતોપરોધોવન્ધ્યાયા નાસ્યા ન ચ વયઃક્ષયઃ ।
ન ચ દુઃખાભિભૂતાસૌ રાગદગ્ધા ન લક્ષ્યતે

એતૈર્હિ દોષૈર્નાયાન્તિ દુઃશીલા અપિ યોષિતઃ ।
અપરઃ પ્રાહ ભવતા સાભિપ્રાયં વિચિન્તિતમ્ ।
પ્રત્યાસત્ત્યા પરિચયે કિન્તુ યત્નો વિધીયતામ્

વિવાહયજ્ઞતીર્થાદિદેવયાત્રોત્સવૈર્વિના ।
ન લભ્યતે પરિચયઃ પરદારોપસર્પણે

સુચિરં પ્રેક્ષણં લોલકુન્તલોત્તાલનં મુહુઃ ।
તત્સમ્બદ્ધાઃ સાપદેશાઃ કથાસ્ત્યાગપ્રકાશનમ્

ભોગસૌભાગ્યયશસાં પ્રસિદ્ધિપ્રતિપાદનમ્ ।
મન્દમન્દં વચઃ સ્વૈરં તદ્વાક્યશ્રવણાદરઃ

તન્મુખન્યસ્તનયનં ચુમ્બનાલિઙ્ગનં શિશોઃ ।
શિલ્પસમ્પાદનં ચાસ્યા વસ્ત્રાલઙ્કર*ણેક્ષિતમ્

જાતે પરિચયે માલ્યતામ્બૂલાદિસમર્પણમ્ ।
ભિત્તૌ નિપીડનં ગાઢં વિજને પરિચુમ્બનમ્

ગુહ્યસ્પર્શો રતિશ્ચેતિ શીલવિધ્વંસયુક્તયઃ ।
ઇત્થં કા નામ ન મયા કૃતા શીલપરાઙ્મુખી

નિયોગિભાર્યા લભ્યૈવ સર્વદા ગમનોન્મુખી ।
ઇતિ પારદારિકઃ ।
અથાવદત્તૃતીયો ઽપિ સ્વાધીનં સર્વમેવ નઃ ।
કિન્ત્વત્ર વિધિવૈમુખ્યાદ્ વિઘ્નઃ સમુપલક્ષ્યતે

યો ઽયં તીક્ષ્ણાક્ષપટલે ચિત્રગુપ્તવિચેષ્ટિતઃ ।
નિઃશેષજીવનાતઙ્કવિધાયી નિર્ગુટાન્તકઃ

ભારકોચ્છૃઙ્ખલાયાસખણ્ડલેખ્યાદિયુક્તિભિઃ ।
નિર્ગુટાઃ પ્રાપિતા યેન ગોપાલપશુપાલતામ્

ન કાલો યદિ નામાસૌ તત્ કિં જીવનહૃન્નૃણામ્ ।
પક્ષા .. .. .. .. .. શ્ચેત્તત્કિમેકાઙ્ગનાશનઃ

કિયન્તો ઽદ્ય મૃતાઃ કુત્ર પૃચ્છન્નિતિ મુહુર્મુહુઃ ।
મૃતજીવી શ્વતુલ્યો ઽસૌ ભુઙ્ક્તે કાપાલિકવ્રતમ્

હરણોદ્યતહસ્તો ઽસૌ સાધૂનામપિ વર્તને ।
સદોષૈર્દીયતે ઽસ્માભિર્ન[ર]કાય તિલાઞ્જલિઃ

યદ્યપ્યસૌ સ્નુષાકામી કલ્યપાલકુલોજ્જ્વલઃ ।
તથાપિ સર્વઃ સર્વજ્ઞઃ પરદોષાનુદર્શને

અથવાસ્ત્યેવ મે મિત્રં શક્તિમાન્રાજવલ્લભઃ ।
વાઙ્માત્રેણૈવ નઃ સર્વં સંરક્ષિષ્યતિ જીવનમ્

અગારદાહિનો ધેનુસ્ત્રીશિશુબ્રાહ્મણાન્તકાઃ ।
બહવો રક્ષિતાસ્તેન દિગ્વાર્તામાત્રસેવકાઃ

ઇતિ જીવનદિવિરઃ ।
ગૃહં નિયોગિકાન્તાયાઃ પ્રવિશત્યતિનિર્ભરમ્ ।
એષા શ્રમણિકા નિત્યં કુટ્ટની વજ્રયોગિની

યા માતા વશ્યયોગાનાં જારાણાં સિદ્ધદૂતિકા ।
નરોપપત્તિદીક્ષાસુ સ્ત્રીણાં સમયદેવતા

અરુન્ધતીમપિ ક્ષિપ્રં પ્રતારયતિ લીલયા ।
પુરાણપુંશ્ચલી સા હિ જાહ્નવીં મન્યતે તૃણમ્

સા સમીહિતમસ્માકમચિરેણ વિધાસ્યતિ ।
ઇત્યુક્ત્વા તે યયુર્ધૂર્તા વૃદ્ધશ્રમણિકાગૃહમ્

શ્રમણિકા ।
કદાચિદથ તામેવ હર્મ્યે હરિણલોચનામ્ ।
સત્ત્રભોજનપૂર્ણાઙ્ગઃ પુનરાયાતયૌવનઃ

નિર્દગ્ધચન્દનસ્ફારતિલકઃ પૃથુજૂટભૃત્ ।
માયૂરોપાનદામન્દમન્દરારાવગર્વિતઃ

કક્ષાન્તસંવૃતપટો બ્રાહ્મણાનપિ ન સ્પૃશન્ ।
રે રે દાસીસુતેત્યાદિ જનં કોપેન ભર્ત્સયન્

મલપત્રં વહન્મૂર્ખો દદર્શ મઠદૈશિકઃ ।
સહસા વિસ્મયાવિષ્ટો દષ્ટો મકરકેતુના

નિયોગિગૃહબાલાનામુપાધ્યાયમુપેત્ય સઃ ।
આયયૌ માસમૂલ્યેન નિત્યમક્ષરશિક્ષકઃ

લબ્ધપ્રવેશસ્તામેવ ધ્યાયન્ધૂ[ર્તઃ] પપાઠ સઃ ।
જાનન્નપિ લિપિં સર્વામોંકારમલિખચ્છનૈઃ

કૌતુકાદ્ગૃહનારીભિર્વૃતસ્તસ્થૌ તદુન્મુખઃ ।
ઉપાધ્યાયો ઽપિ દીનારગણનાં વિદધદ્ધિયા

અષ્ટાવતારસ્તોત્રેણ સર્વજ્ઞ ઇવ ગર્વિતઃ ।
દૈશિકં પાઠયામીતિ સો ઽભૂદધિકમુદ્ધતઃ

પાન્તુ નો ભગવત્પાદા જઘન્યજનવત્સલાઃ ।
પરલોકસ્ય હન્તારો ગમને ક્ષેમકારિણઃ

ભાભૂતો કુઙ્કુમાર્દ્રૌ ^ ^ ^ ^ ^ _ રૈનૈસદ્દૃશૌ _ _ _ _ ^ _ _ ^ ^ ^ મુસિમુસિ લક્ષણૌ ફેનપર્વૌ ।
_ _ _ _ ^ _ _ મણિકનકધરૌ દિવ્યગન્ધાનુલિપ્તૌ સઙ્ગ્રામેણ પ્રવિષ્ટૌ પલુપ ^ ^ ^ નૌ લભ્યતાં રાજ્યલક્ષ્મીઃ

ગઙ્ગાયમુનયોર્બિલ્વવૃષભં *પૂર્ણકુમ્ભયોઃ ।
પઞ્ચચન્દન લી પટ્ટબન્ધં ભવિષ્યતિ (?)

ઇત્યાદિ દત્ત્વા બાલાનાં નિત્યં ફલહકેષુ સઃ ।
વર્ષં તિષ્ઠતિ નિઃશંકો ગણયન્માસવેતનમ્

કર્તનં લિખનં સૂચીપટ્ટિકાવાનમૌષધમ્ ।
કુર્વન્ન *વેત્તિ પુરતઃ સ્થિતાન્નો વા કુમારકાન્

ઉપાધ્યાયેત્યભિહિતો વક્તિ ક્રોધાગ્નિના જ્વલન્ ।
ગાન્ધર્વિકશ્ચર્મકૃદ્વા કિં તવાસ્મીતિ નિષ્ઠુરઃ

ઇતિ દાર્કોપાધ્યાયઃ ।
સસ્મિતં સસ્મિતાલાપં મુહુર્ગોષ્ઠીવિધાયિનમ્ ।
નિયોગિકાન્તા પશ્યન્તી દૈશિકં નાચલત્ તતઃ

સ ભાષાં બુદ્ધ્યમાનો ઽપિ તત્તત્સ્ત્રીભિરુદાહૃતામ્ ।
કિં ભણન્તીતિ પપ્રચ્છ પ્રોલ્લસદ્ભ્રૂલતો મુહુઃ

સ તાભિર્નર્મસોત્પ્રાસસાધિક્ષેપવિડમ્બનૈઃ ।
આયાસ્યમાનો મત્તાભિરભૂત્પ્રહસિતાનનઃ

નાયં કિઞ્ચિન્મહાભાગો જાનાતિ ન ચ બુધ્યતે ।
ઇતિ નો ભેજિરે લજ્જા વિવસ્ત્રા અપિ તસ્ય તાઃ

ઋષ્યશૃઙ્ગવ્રતઃ સો ઽથ વિ .. .. .. .. .. .. .. ।
તાસાં ગોષ્ઠીરસાભિજ્ઞઃ સ્તનૌ પસ્પર્શ પાણિના

સ બીજાશ્વ ઇવોત્સૃષ્ટો વડવામણ્ડલે યુવા ।
સિષેવે લલનાઃ સર્વાઃ પ્રોષિતસ્ય નિયોગિનઃ

ભ્રાતૃજાયાં સ્વસારં ચ તાં ચ ભાર્યાં મૃગીદૃશમ્ ।
અન્યાશ્ચાસ્ય સદા સ્વૈરમકામયત દૈશિકઃ

તાસ્તેન જારગુરુણા કૃતદીક્ષા વરાઙ્ગનાઃ ।
બભૂવુઃ સર્વગામિન્યો નિર્વિકલ્પવ્રતે સ્થિતાઃ

ઇતિ મઠદૈશિકઃ ।
તયા શ્રમણિકાદૂત્યા તતસ્તે ઽપિ કૃતોદ્યમાઃ ।
ધૂર્તાઃ સ્વાધીનતાં પ્રાપ્તાં સ્વૈરિણીં તાં સિષેવિરે

અથાધિકારી તરુણીં સોત્કણ્ઠસ્તાં સ્મરન્પ્રિયામ્ ।
ભૃતવસ્ત્રો વિવેશાશુ મિથ્યાગ્રામચિકિત્સયા

સ સેવાર્થં સમાનીતઘૃતમાક્ષિકસર્પિષા ।
ભારિકૈર્ધનિકૈર્ભીત્યા નગરં સમપૂરયત્

પ્રાપ્તં વિલોક્ય સુચિરાત્તં દૃષ્ટાનેકકામુકા ।
પીવરં ગ્રામ્યમાસન્નરોગં પૂર્ણમિવામ્બુના

તાં ચ મેષઘૃતામિક્ષાકિલાટમધુસમ્પદમ્ ।
રુરોદૈકેન નેત્રેણ જહાસાન્યેન તદ્વધૂઃ

ઇદં સુરુચિરં વસ્ત્રં ક્રીતમાભરણઞ્ચ તે ।
તસ્યેતિવાદિનો દૃપ્તા સા ચક્રે સર્વમશ્રુતમ્

સા શિરોવેદનાવ્યાજનિબદ્ધાભ્યઙ્ગપટ્ટિકા ।
સ્તનન્તી સસ્વનં પત્યુર્નાભવત્પાર્શ્વવર્તિની

તતો વાચાલ[વા]ચાલમાલાકલકલાકુલે ।
ગૃહે તસ્યાભવદ્વ્યગ્રગ્રામ[દા]સે મહોત્સવઃ

દિનાન્તે બહુભક્તાશી લોહિતાસવદુર્મદઃ ।
નિયોગી શયને તસ્થૌ કુમ્ભકર્ણ ઇવાપરઃ

અથ કૃચ્છ્રાદિવાભ્યેત્ય રાત્રિશેષે તદઙ્ગના ।
આલિઙ્ગને સમુદ્વિગ્ના ચુમ્બને વલિતાનના

રુન્ધાના જઘનસ્પર્શમૂરુસ્વસ્તિકનિશ્ચલા ।
ગૃહવ્યાપારખિન્નેવ નિદ્રાં ચક્રે મુધૈવ સા

તતઃ પ્રભાતે પ્રસૃતે ભૂર્જભાણ્ડાદિકે પુરઃ ।
વદન્તી સર્વગાત્રેષુ શૂલં સાપ્યકરોત્ક્લમમ્

અથાહૂતઃ પરિજનૈર્વૈદ્યો મદ્યામિષપ્રિયઃ ।
નિધિં હસ્તગતં દૈવાન્મન્યમાનઃ સમાયયૌ

સભાર્તૃકા ।
નમો વિદ્યાવિહીનાય વૈદ્યાયાવદ્યકારિણે ।
નિહતાનેકલોકાય *સર્પાયેવાપમૃત્યવે

ભ્રાન્તો ગૃહશતં તૂર્ણં ભારાક્રાન્ત ઇવોચ્છ્વસન્ ।
લલાટસ્વેદસલિલં પાણિના વિક્ષિપન્મુહુઃ

વહન્નૌષધસઙ્કેતનામસંયોગચીરિકામ્ ।
કૃતાન્તાધિકૃતસ્યાગ્રાદ્યઃ પ્રાયસ્થ ઇવાગતઃ

ચિકિત્સકો ઽર્થપ્રાણાનાં વ્યાધીનામચિકિત્સકઃ ।
આજીવમીશ્વરઃ શૂલી યેન ન ત્યજ્યતે જનઃ

સ વૈદ્યઃ કાલકૂટો વા વ્યાલો વેતાલ એવ વા ।
ભૂયસા યાતિ માંસેન યઃ ક્ષિપ્રમનુકૂલતામ્

સ વૈદ્ય એવ કુપિતો વાયુરાયુઃક્ષયઙ્કરઃ ।
હસ્તસ્પર્શેન ત્રિમલક્ષાલકઃ ક્ષપિતેન્દ્રિયઃ

કૃચ્છ્રસન્ન્યાસકૃત્પુંસાં પ્રાણાચાર્યઃ કિમુચ્યતે ।
સ્થિતં ભુક્તં નુ પીતં નુ વૈદ્યેનેતિ પ્રલાપિનઃ

યા .. વિધત્તે યત્નેન ભિષગાર્તોપજીવકઃ ।
નગરોત્સવયાત્રાસુ વિવાહેષ્વતિભોજનાત્ ।
જનતા યાતિ યન્માન્દ્યં તદ્વૈદ્યસ્ય શનેઃ ફલમ્

ગુહ્યાઙ્ગસ્પર્શકૃત્સ્ત્રીણાં બહ્વાશી જીવિતાપહઃ ।
નૃણાં ત્રિદોષકૃત્સત્યં વૈદ્ય એવ ન તુ જ્વરઃ

વિદ્યાવિરહિતા વૈદ્યાઃ કાયસ્થાઃ પ્રભવિષ્ણવઃ ।
દુરાચારાશ્ચ ગુરવઃ પ્રજાનાં ક્ષયહેતવઃ

ઉપસૃત્ય સ પસ્પર્શ સ્તનૌ તસ્યાઃ સુસંહતૌ ।
કઠિનૌ સતતસ્પર્શૌ ખલઃ ખલતરાવિવ

લઙ્ઘનં સહતે નૈષા હિતં શૂલે ન વૃંહણમ્ ।
કરોતુ મમ ચિન્તાસુ સર્વાહારં મયા સહ

જડા હ્યસ્યાઃ સ્થિતા બુદ્ધિર્ધાતુશ્ચ વિષમઃ સ્થિતઃ ।
તસ્માત્સ્નિગ્ધા દધિ પૂર્વમત્ર યોજ્યં સશર્કરમ્

ઇત્યુક્તે વૈદ્યનાથેન સ્ત્રીભિઃ તૂર્ણં સસમ્ભ્રમમ્ ।
આહૂતઃ પાદપતનૈર્જ્યોતિર્ગણક આયયૌ

વૈદ્યઃ ।
જ્યોતિઃશાસ્ત્રવિદે તસ્મૈ નમો ઽસ્તુ જ્ઞાનચક્ષુષે ।
વર્ષં પૃચ્છત્યવર્ષં વા ધીવરાન્યો વિનષ્ટધીઃ

ગ્રહનક્ષત્રતારાણાં સંખ્યાને ઽપ્યકૃતશ્રમઃ ।
અતીતાનાગતજ્ઞાનદમ્ભાય મલપત્રભૃત્

તવ વર્ષત્રયીમધ્યે કશ્ચિદ્વિત્તવ્યયો ભવેત્ ।
જ્વરશ્ચ નેત્રપીડા ચ લાભાંશો ઽપ્યવિચિન્તિતઃ

ન કશ્ચિદુપકારં તે મન્યતે શત્રવશ્ચ તે ।
સન્તિ તેભ્યો ભયં દેહરક્ષાયાં નૈવ બાધતે

દુર્બલો દૃશ્યસે ભ્રાતર્યૂષં ન કુરુષે કથમ્ ।
અપ્યસ્તિ કામલા નૂનં તાં મન્ત્રેણ નુદામ્યહમ્

ઇતિ સાધારણજ્ઞાનમન્ત્રવૈદ્યકમિશ્રિતમ્ ।
જ્યોતિઃશાસ્ત્રં વિગણયન્યો મુષ્ણાતિ જડાશયાન્

પ્રાઙ્નિયોગિવધૂવૃત્તં જાનન્નપિ જનશ્રુતમ્ ।
ધૂર્તો ધૂલિપટે ચક્રે રાશિચક્રં મુધૈવ સઃ

ક્ષિપ્તે નિયોગિના તત્ર દીનારકુસુમોત્કરે ।
દમ્ભસ્તબ્ધશ્ચિરં તસ્થૌ સ્વાઙ્ગુલીગણનાપરઃ

તતો ઽવદન્મન્દમન્દં પ્રોત્ક્ષિપ્તભ્રૂલતો મુહુઃ ।
ઇયમાપાણ્ડુરમુખી રતિકામેન પીડિતા

દુર્નિવારશ્ચ નારીણાં પિશાચો રતિરાગકૃત્ ।
પુનઃ શૂન્યગૃહે સ્નાતા ગુહ્યકેન નિરમ્બરા ।
ગૃહીતેત્યત્ર પશ્યામિ ચક્રે શુક્રસમાગમાત્

ઇતિ ગણકઃ ।
તતઃ પ્રયાતે ગણકે ચિન્તિતે શુક્રપૂજને ।
નિર્યત્પલાલપૂલીકઃ પાદતો ધૂલિધૂસરઃ

દામબદ્ધકટિર્ગ્રામ્યઃ શીર્ણનિષ્ક .. .. લકઃ ।
વિસૃષ્ટં તત્સહાયેન દદૌ લેખં નિયોગિનઃ

એડિકાવ્યપદેશેન ગાવઃ પાદૈર્હૃતા દશ ।
તાસાં મધ્યાન્ મૃતાઃ પઞ્ચ પઞ્ચ શેષાઃ સ્થિતાઃ ખલે

તન્મુક્તયે ત્વરાયાતાઃ સહન્તો ઽપિ દિનત્રયમ્ ।
તદભાવે ઽપિ લાભસ્તે ગ્રામે દણ્ડઃ પતિષ્યતિ

ઘૃતનાડીનિમિત્તેન યશ્ચાસૌ બન્ધને ધૃતઃ ।
સો ઽપિ વિપ્રો નિરાહારસ્તીક્ષ્ણઃ પઞ્ચત્વમાગતઃ

પાદાન્તિકે ચ પ્રહિતં તસ્ય પ્રધનપત્રકમ્ ।
બદ્ધં મયા તત્કલત્રં મુદ્રિતં સકલં ગૃહમ્

યાન્સ્કન્ધકનિમિત્તેન પ્રાયસ્થાન્પરિપાલકઃ ।
પ્રદદૌ માસવૃત્ત્યૈવ તે મયા તદ્ગૃહે ધૃતાઃ

ધાન્યરાશિઃ પ્રભૂતો ઽસ્તિ તૂર્ણમાગમ્યતામિહ ।
તાત્પર્યમિતિ વિજ્ઞપ્તાઃ પાદા જ્યેષ્ઠાર્કવાસરે

ખ્વાશપતિઃ તૂણરક્ષકો ।
વાચયન્નિત્યસૌ લેખં તસ્ય કર્મણ્યતાં *તતઃ ।
પ્રશશંસ સહાયસ્ય નિયોગી હર્ષનિર્ભરઃ

સો ઽભૂત્પૂર્વતરં બૌદ્ધસ્તતો દમ્ભાય વૈષ્ણવઃ ।
રક્ષાર્થમથ ભાર્યાયા જાતકૌલાગમાદરઃ

આનિનાય ગુરું ગર્વદમ્ભલોભનિકેતનમ્ ।
માયાકુહકલૌલ્યાનાં દીક્ષાસમયમણ્ડલમ્

નમસ્તે ગુરુનાથાય ધનદારાપહારિણે ।
ક્ષોભિણે સર્વભક્ષાય યક્ષાયેવ ક્ષપાશિને

*ભાલન્યસ્તાર્ધસિન્દૂરપત્ત્રિકાપુષ્પગુચ્છકઃ ।
બિ[ન્દૂ]પબિન્દુનિત્યાર્દ્રમહાલાલાટકર્પરઃ

કર્ણમૂલશિખામાત્રગ્રથિતસ્વલ્પજૂટિકઃ ।
કુઙ્કુમાઙ્કિતકર્ણાગ્રઃ કાચરાક્ષો મહાહનુઃ

ખલ્વાટો વિરલશ્મશ્રુર્દીર્ઘવાક્પ્રસ્ખલન્ક્વચિત્ ।
બિભ્રાણો વદનં વૃદ્ધમહિષીભગવિભ્રમમ્

ક્ષણાત્પિબતિ યો મદ્યઘટં ઘટઘટારવૈઃ ।
તસ્ય કણ્ઠપ્રણાલસ્ય સ્થૌલ્યં કેનોપમીયતામ્

મદ્યમાંસદુરામોદમલિનં યોગપટ્ટકમ્ ।
દધાનઃ સ્તનસમ્પૂર્ણં વક્ષસા *રાક્ષસાકૃતિઃ

સિન્દૂરપૂર્ણગમ્ભીરનાભિરન્ધ્રોપશોભિતઃ ।
લોપિકાપૂપ*શફરામિક્ષાભૃતમહોદરઃ

મધુમાંસકૃતાજીર્ણપ્રત્યગ્રામોદદુઃસહાન્ ।
ધૂમોદ્ગાર*ગડત્કારાન્મુઞ્ચન્મેઘ ઇવાકુલઃ

ગુરુર્ગુરુતરાવિદ્યાવદ્યમદ્યમદાન્ધધીઃ ।
અહંકાર ઇવાકારમાગતઃ પ્રત્યદૃશ્યત

આકારેણ ગુરુર્ગુરુશ્ચ વચસા કૌસીદ્યમૌર્ખ્યૈર્ગુરુર્ મેઢ્રેણાતિગુરુસ્તથાસ્યકુહરશ્મશ્રૂદરસ્ફિગ્ગુરુઃ ।
વેશ્યાકામિનિયોગિવઞ્ચનગુરુઃ સદ્વૃત્તશૂન્યો ગુરુશ્ ચિત્રં સર્વગુરુઃ શિવોદિતમહાશિક્ષાસુ નિત્યં લઘુઃ

અપિ નામ સ જાયેત પવિત્રચરિતઃ ક્ષિતૌ ।
અશૌચનિધયો યેન ગુરવો નોપસેવિતાઃ

અહંપૂર્વિકયા સર્વે પતિતાસ્તસ્ય પાદયોઃ ।
ચક્રુઃ શિરોભિર્ભૂકમ્પલુઠત્પિઠરકભ્રમમ્

રક્ષાયૈ નિજભાર્યાયાઃ સમ્પદાં ચ વિવૃદ્ધયે ।
નિયોગિના યાગવિધૌ વિજ્ઞપ્તો ભગવાન્ગુરુઃ

લિખિત્વા કુઙ્કુમેનાશુ સ્વલ્પસમ્ભારચીરિકામ્ ।
હૃષ્ટઃ પ્રાતઃ સમેષ્યામીત્યુક્ત્વા પ્રાયાત્સહાનુગૈઃ

ગુરુઃ ।
શ્વશુરો યાગસમ્ભારે યત્નાહૂતો નિયોગિના ।
*પાપી ધર્માધિકરણદિવિરો ઽથ સમાયયૌ

તસ્મૈ નમો ઽસ્તુ નગરાચાર્યવર્યાય ભોગિને ।
યસ્ય હસ્તે સ્થિતા ભૂમિઃ સશૈલવનકાનના

કરોતિ પ્રશ્રયં વક્તિ મધુરં દિવિરઃ પુરઃ ।
જરચ્છગલશૃઙ્ગાભાં ન ચ ત્યજતિ વક્રતામ્

કલમાઙ્કિતકર્ણેન ભૂર્જપત્રકપાણિના ।
આસ્થાનદિવિરેણેયં ગ્રસ્તા ભગવતી મહી

મિથ્યા મહાવરાહેણ દૈત્યેષ્વાડમ્બરઃ કૃતઃ ।
આસ્થાનદિવિરૈર્ગ્રસ્તા યદિયં નોદ્ધૃતા ક્ષિતિઃ

ઉત્થાય વેશ્યાશયનાત્પ્રભાતે મદ્યઘૂર્ણિતઃ ।
ધનાર્થી દિવિરઃ શસ્તમુખં દ્રષ્ટું પ્રતીક્ષતે

નૂનં નિશિ ભગાપાનં કરોતિ દિવિરઃ સદા ।
પ્રાતઃ પ્રાતર્મૃદા વક્ત્રં ક્ષાલયત્યન્યથા કથમ્

સ્નાતો મૃદ્દર્ભતિલભૃત્કરોતિ સુચિરં જપમ્ ।
દિવિરઃ કૂટસંકેતપટીપાત્રાણિ ચિન્તયન્

વિપ્રં પુરઃ સમાયાન્તં થૂત્કૃત્ય ત્વરિતઃ પુનઃ ।
પ્રવિશ્ય ગેહં નિર્યાતિ શઙ્કમાનઃ પરાભવમ્

શ્રીકામો ગોમયભ્રાન્ત્યા વન્દતે શ્વશકૃત્પથિ ।
પુરશ્ચાપ્તાં સિદ્ધિકામશ્ચણ્ડાલીં સકરણ્ડકામ્

સુપ્રભાતતરાયાતૈઃ સકષ્ટશટિલૈર્વૃતઃ ।
આસ્થાનં યાતિ કલયન્ભૃષ્ટમાંસં સપાનકમ્

ભૂર્જ*પેટલડત્ક્લિન્નમષી સુભૃતભાજનઃ ।
કથયન્નિવ ગન્ધેન ભાવિનીં નરકસ્થિતિમ્

મષીવિષાર્દ્રયા નિઘ્નન્સાધૂન્કલમદંષ્ટ્રયા ।
આસ્થાનજલધેરન્તર્દિવિરો મકરાયતે

તન્મષીવિપ્રુષસ્તસ્ય દૃશ્યન્તે કલમચ્યુતાઃ ।
ભુવો વિલુણ્ઠ્યમાનાયાઃ સાઞ્જનાશ્રુકણા ઇવ

અધોમુખા વિમાનેભ્યઃ પતન્તો દિવિ રોદનમ્ ।
કુર્વન્તિ પિતરસ્તસ્ય યો ભુઙ્ક્તે દિવિરોદનમ્

જામાતુઃ શ્રીમતો દૃષ્ટ્વા સ ગૃહં હર્ષનિર્ભરઃ ।
અચિન્તયત્કદાસ્યાપિ ષટિર્દૈવાદ્ભવેદિતિ

આસ્થાનદિવિરઃ ।
તત્સઙ્ગત્યાપ્યદૃશ્યન્ત ભૂર્જભટ્ટા ભયઙ્કરાઃ ।
તદ્ગૃહે કલયન્તો ઽન્તસ્તસ્ય સ્થાવરવિપ્લવમ્

સંહરન્તિ સદા લોકાન્યે સસ્થાવરજઙ્ગમાન્ ।
તેભ્યઃ પ્રલયકારિભ્યો ભટ્ટેભ્યો ઽસ્તુ નમો નમઃ

ષટીપાશસમાકૃષ્ટઃ પ્રાપ્તો ઽધિકરણં ભયાત્ ।
સાધુર્નિગીર્યતે ભટ્ટૈર્મત્સ્યૈરિવ જલે બલિઃ

ભટ્ટૈર્ભટ્ટૈઃ સદિવિરૈઃ શટીનિપતિતો જનઃ ।
મુચ્યતે નાસ્થિશેષો ઽપિ રક્તક્ષીબૈરિવ શ્વભિઃ

બ્રાહ્મણ્યાદ્યે હતા નૈવ રામેણ બ્રહ્મરાક્ષસાઃ ।
આસ્થાનભટ્ટાસ્તે મન્યે સદા ખાદન્તિ માનુષાન્

કૃતઃ પરાજિતો જેતા જયી યૈશ્ચ પરાજિતઃ ।
તેષાં સ્વતન્ત્રવચસાં વચસા કેન જીવ્યતે

અન્તે નરકપાલૈર્યે વૃતા વેતાલતાં ગતાઃ ।
ષટ્યન્તઃકૃતહૃદ્ઘણ્ટા ભટ્ટાસ્તે કસ્ય નાન્તકાઃ

પશ્યન્નન્ધો વદન્મૂકઃ શૃણ્વંશ્ચ બધિરો ઽધમઃ ।
ઉત્કોચેન વિના ભટ્ટશ્ચિરં નિદ્રાયતે શઠઃ

ઉત્કોચભક્ષણં છિદ્રશિક્ષણં સાધુતક્ષણમ્ ।
ષટિસન્ધુક્ષણં કૂટરક્ષણં ભટ્ટલક્ષણમ્

ચર્મકૃન્નર્તકીભ્રાતા સઙ્ગત્યા નર્તકો ઽભવત્ ।
સો ઽથ ગારુડકલ્પજ્ઞઃ પ્રયાતઃ સસ્યપાલતામ્

સો ઽપિ ગ્રામગણેશસ્ય પ્રાપ્તઃ પ્રાસાદપાલતામ્ ।
સન્ધિવિગ્રહકાયસ્થચાક્રિકાસેવકો ઽધમઃ

ભટ્ટત્વમાપ્તવાન્દૂતો *દ્રઙ્ગદેશગતાગતાત્ ।
તસ્ય પુત્રાશ્ચ પૌત્રાશ્ચ સર્વે ઽધિકરણદ્વિજાઃ

કુતો ઽન્યથા ભવત્યેષાં વચશ્ચર્મકૃતામિવ ।
કક્ષે સુમહતી ભસ્ત્રા શટિદીનારભાજનમ્