નારાયણીય · અધ્યાય 12.333

કસ્યચિત્ ત્વ્ અથ કાલસ્ય નારદઃ પરમેષ્ઠિજઃ
દૈવં કૃત્વા યથાન્યાયં પિત્ર્યં ચક્રે તતઃ પરમ્ ॥

તતસ્ તં વચનં પ્રાહ જ્યેષ્ઠો ધર્માત્મજઃ પ્રભુઃ
ક ઇજ્યતે દ્વિજશ્રેષ્ઠ દૈવે પિત્ર્યે ચ કલ્પિતે ॥

ત્વયા મતિમતાં શ્રેષ્ઠ તન્ મે શંસ યથાગમમ્
કિમ્ એતત્ ક્રિયતે કર્મ ફલં ચાસ્ય કિમ્ ઇષ્યતે ॥

ત્વયૈતત્ કથિતં પૂર્વં દૈવં કર્તવ્યમ્ ઇત્ય્ અપિ
દૈવતં ચ પરો યજ્ઞઃ પરમાત્મા સનાતનઃ ॥

તતસ્ તદ્ભાવિતો નિત્યં યજે વૈકુણ્ઠમ્ અવ્યયમ્
તસ્માચ્ ચ પ્રસૃતઃ પૂર્વં બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ ॥

મમ વૈ પિતરં પ્રીતઃ પરમેષ્ઠ્ય્ અપ્ય્ અજીજનત્
અહં સંકલ્પજસ્ તસ્ય પુત્રઃ પ્રથમકલ્પિતઃ ॥

યજામ્ય્ અહં પિતૄન્ સાધો નારાયણવિધૌ કૃતે
એવં સ એવ ભગવાન્ પિતા માતા પિતામહઃ
ઇજ્યતે પિતૃયજ્ઞેષુ મયા નિત્યં જગત્પતિઃ ॥

શ્રુતિશ્ ચાપ્ય્ અપરા દેવ પુત્રાન્ હિ પિતરો ઽયજન્
વેદશ્રુતિઃ પ્રણષ્ટા ચ પુનર્ અધ્યાપિતા સુતૈઃ
તતસ્ તે મન્ત્રદાઃ પુત્રાઃ પિતૃત્વમ્ ઉપપેદિરે ॥

નૂનં પુરૈતદ્ વિદિતં યુવયોર્ ભાવિતાત્મનોઃ
પુત્રાશ્ ચ પિતરશ્ ચૈવ પરસ્પરમ્ અપૂજયન્ ॥

ત્રીન્ પિણ્ડાન્ ન્યસ્ય વૈ પૃથ્વ્યાં પૂર્વં દત્ત્વા કુશાન્ ઇતિ
કથં તુ પિણ્ડસંજ્ઞાં તે પિતરો લેભિરે પુરા ॥

નરનારાયણાવ્ ઊચતુઃ: ઇમાં હિ ધરણીં પૂર્વં નષ્ટાં સાગરમેખલામ્
ગોવિન્દ ઉજ્જહારાશુ વારાહં રૂપમ્ આશ્રિતઃ ॥

સ્થાપયિત્વા તુ ધરણીં સ્વે સ્થાને પુરુષોત્તમઃ
જલકર્દમલિપ્તાઙ્ગો લોકકાર્યાર્થમ્ ઉદયતઃ ॥

પ્રાપ્તે ચાહ્નિકકાલે સ મધ્યંદિનગતે_1 રવૌ
દંષ્ટ્રાવિલગ્નાન્ મૃત્પિણ્ડાન્ વિધૂય સહસા પ્રભુઃ
સ્થાપયામ્ આસ વૈ પૃથ્વ્યાં કુશાન્ આસ્તીર્ય નારદ ॥

સ તેષ્વ્ આત્માનમ્ ઉદ્દિશ્ય પિત્ર્યં ચક્રે યથાવિધિ
સંકલ્પયિત્વા ત્રીન્ પિણ્ડાન્ સ્વેનૈવ વિધિના પ્રભુઃ ॥

આત્મગાત્રોષ્મસંભૂતૈઃ સ્નેહગર્ભૈસ્ તિલૈર્ અપિ
પ્રોક્ષ્યાપવર્ગં દેવેશઃ પ્રાઙ્મુખઃ કૃતવાન્ સ્વયમ્ ॥

મર્યાદાસ્થાપનાર્થં ચ તતો વચનમ્ ઉક્તવાન્
અહં હિ પિતરઃ સ્રષ્ટુમ્ ઉદ્યતો લોકકૃત્ સ્વયમ્ ॥

તસ્ય ચિન્તયતઃ સદ્યઃ પિતૃકાર્યવિધિં પરમ્
દંષ્ટ્રાભ્યાં પ્રવિનિર્ધૂતા મમૈતે દક્ષિણાં દિશમ્
આશ્રિતા ધરણીં પિણ્ડાસ્ તસ્માત્ પિતર એવ તે ॥

ત્રયો મૂર્તિવિહીના વૈ પિણ્ડમૂર્તિધરાસ્ ત્વ્ ઇમે
ભવન્તુ પિતરો લોકે મયા સૃષ્ટાઃ સનાતનાઃ ॥

પિતા પિતામહશ્ ચૈવ તથૈવ પ્રપિતામહઃ
અહમ્ એવાત્ર વિજ્ઞેયસ્ ત્રિષુ પિણ્ડેષુ સંસ્થિતઃ ॥

નાસ્તિ મત્તો ઽધિકઃ કશ્ચિત્ કો વાભ્યર્ચ્યો મયા સ્વયમ્
કો વા મમ પિતા લોકે અહમ્ એવ પિતામહઃ ॥

પિતામહપિતા ચૈવ અહમ્ એવાત્ર કારણમ્
ઇત્ય્ એવમ્ ઉક્ત્વા વચનં દેવદેવો વૃષાકપિઃ ॥

વરાહપર્વતે વિપ્ર દત્ત્વા પિણ્ડાન્ સવિસ્તરાન્
આત્માનં પૂજયિત્વૈવ તત્રૈવા-દર્શનં ગતઃ ॥

એતદર્થં શુભમતે પિતરઃ પિણ્ડસંજ્ઞિતાઃ
લભન્તે સતતં પૂજાં વૃષાકપિવચો યથા ॥

યે યજન્તિ પિતૄન્ દેવાન્ ગુરૂંશ્ ચૈવાતિથીંસ્ તથા
ગાશ્ ચૈવ દ્વિજમુખ્યાંશ્ ચ પૃથિવીં માતરં તથા
કર્મણા મનસા વાચા વિષ્ણુમ્ એવ યજન્તિ તે ॥

અન્તર્ગતઃ સ ભગવાન્ સર્વસત્ત્વશરીરગઃ_1
સમઃ સર્વેષુ ભૂતેષુ ઈશ્વરઃ સુખદુઃખયોઃ
મહાન્ મહાત્મા સર્વાત્મા નારાયણ ઇતિ શ્રુતઃ ॥