નારાયણીય · અધ્યાય 12.332

નરનારાયણાવ્ ઊચતુઃ: ધન્યો ઽસ્ય્ અનુગૃહીતો ઽસિ યત્ તે દૃષ્ટઃ સ્વયં પ્રભુઃ
ન હિ તં દૃષ્ટવાન્ કશ્ચિત્ પદ્મયોનિર્ અપિ સ્વયમ્ ॥

અવ્યક્તયોનિર્ ભગવાન્ દુર્દર્શઃ પુરુષોત્તમઃ
નારદૈતદ્ ધિ તે સત્યં વચનં સમુદાહૃતમ્ ॥

નાસ્ય ભક્તૈઃ પ્રિયતરો લોકે કશ્ચન વિદ્યતે
તતઃ સ્વયં દર્શિતવાન્ સ્વમ્ આત્માનં દ્વિજોત્તમમ્ ॥

તપો હિ તપ્યતસ્ તસ્ય યત્ સ્થાનં પરમાત્મનઃ
ન તત્ સંપ્રાપ્નુતે કશ્ચિદ્ ઋતે હ્ય્ આવાં દ્વિજોત્તમ ॥

યા હિ સૂર્યસહસ્રસ્ય સમસ્તસ્ય ભવેદ્ દ્યુતિઃ
સ્થાનસ્ય સા ભવેત્ તસ્ય સ્વયં તેન વિરાજતા ॥

તસ્માદ્ ઉત્તિષ્ઠતે વિપ્ર દેવાદ્ વિશ્વભુવઃ પતેઃ
ક્ષમા ક્ષમાવતાં શ્રેષ્ઠ યયા ભૂમિસ્ તુ યુજ્યતે ॥

તસ્માચ્ ચોત્તિષ્ઠતે દેવાત્ સર્વભૂતહિતો રસઃ
આપો યેન હિ યુજ્યન્તે દ્રવત્વં પ્રાપ્નુવન્તિ ચ ॥

તસ્માદ્ એવ સમુદ્ભૂતં તેજો રૂપગુણાત્મકમ્
યેન સ્મ યુજ્યતે સૂર્યસ્ તતો લોકાન્ વિરાજતે ॥

તસ્માદ્ દેવાત્ સમુદ્ભૂતઃ સ્પર્શસ્ તુ પુરુષોત્તમાત્
યેન સ્મ યુજ્યતે વાયુસ્ તતો લોકાન્ વિવાત્ય્ અસૌ ॥

તસ્માચ્ ચોત્તિષ્ઠતે શબ્દઃ સર્વલોકેશ્વરાત્ પ્રભોઃ
આકાશં યુજ્યતે યેન તતસ્ તિષ્ઠત્ય્ અસંવૃતમ્ ॥

તસ્માત્ ચોત્તિષ્ઠતે દેવાત્ સર્વભૂતગતં મનઃ
ચન્દ્રમા યેન સંયુક્તઃ પ્રકાશગુણધારણઃ ॥

ષડ્ભૂતોત્પાદકં નામ તત્ સ્થાનં વેદસંજ્ઞિતમ્
વિદ્યાસહાયો યત્રાસ્તે ભગવાન્ હવ્યકવ્યભુક્ ॥

યે હિ નિષ્કલ્મષા લોકે પુણ્યપાપવિવર્જિતાઃ
તેષાં વૈ ક્ષેમમ્ અધ્વાનં ગચ્છતાં દ્વિજસત્તમ
સર્વલોકતમોહન્તા આદિત્યો દ્વારમ્ ઉચ્યતે ॥

આદિત્યદગ્ધસર્વાઙ્ગા અદૃશ્યાઃ કેનચિત્ ક્વચિત્
પરમાણુભૂતા ભૂત્વા તુ તં દેવં પ્રવિશન્ત્ય્ ઉત ॥

તસ્માદ્ અપિ વિનિર્મુક્તા અનિરુદ્ધતનૌ સ્થિતાઃ
મનોભૂતાસ્ તતો ભૂયઃ પ્રદ્યુમ્નં પ્રવિશન્ત્ય્ ઉત ॥

પ્રદ્યુમ્નાચ્ ચાપિ નિર્મુક્તા જીવં સંકર્ષણં તથા
વિશન્તિ વિપ્રપ્રવરાઃ સાંખ્યા ભાગવતૈઃ સહ ॥

તતસ્ ત્રૈગુણ્યહીનાસ્ તે પરમાત્માનમ્ અઞ્જસા
પ્રવિશન્તિ દ્વિજશ્રેષ્ઠ ક્ષેત્રજ્ઞં નિર્ગુણાત્મકમ્
સર્વાવાસં વાસુદેવં ક્ષેત્રજ્ઞં વિદ્ધિ તત્ત્વતઃ ॥

સમાહિતમનસ્કાશ્ ચ નિયતાઃ સંયતેન્દ્રિયાઃ
એકાન્તભાવોપગતા વાસુદેવં વિશન્તિ તે ॥

આવામ્ અપિ ચ ધર્મસ્ય ગૃહે જાતૌ દ્વિજોત્તમ
રમ્યાં વિશાલામ્ આશ્રિત્ય તપ ઉગ્રં સમાસ્થિતૌ ॥

યે તુ તસ્યૈવ દેવસ્ય પ્રાદુર્ભાવાઃ સુરપ્રિયાઃ
ભવિષ્યન્તિ ત્રિલોકસ્થાસ્ તેષાં સ્વસ્તીત્ય્ અતો દ્વિજ ॥

વિધિના સ્વેન યુક્તાભ્યાં યથાપૂર્વં દ્વિજોત્તમ
આસ્થિતાભ્યાં સર્વકૃચ્છ્રં વ્રતં સમ્યક્ તદ્ ઉત્તમમ્ ॥

આવાભ્યામ્ અપિ દૃષ્ટસ્ ત્વં શ્વેતદ્વીપે તપોધન
સમાગતો ભગવતા સંજલ્પં કૃતવાન્ યથા ॥

સર્વં હિ નૌ સંવિદિતં ત્રૈલોક્યે સચરા-ચરે
યદ્ ભવિષ્યતિ વૃત્તં વા વર્તતે વા શુભા-શુભમ્ ॥

એતચ્ છ્રુત્વા તયોર્ વાક્યં તપસ્ય્ ઉગ્રે ઽભ્યવર્તત
નારદઃ પ્રાઞ્જલિર્ ભૂત્વા નારાયણપરાયણઃ ॥

જજાપ વિધિવન્ મન્ત્રાન્ નારાયણગતાન્ બહૂન્
દિવ્યં વર્ષસહસ્રં હિ નરનારાયણાશ્રમે ॥

અવસત્ સ મહાતેજા નારદો ભગવાન્ ઋષિઃ
તમ્ એવાભ્યર્ચયન્ દેવં નરનારાયણૌ ચ તૌ ॥