નરસિંહપુરાણ · અધ્યાય 52
ઇતિ શ્રુત્વા પ્રિયાવાર્તાં વાયુપુત્રેણ કીર્તિતામ્
રામો ગત્વા સમુદ્રાન્તં વાનરૈઃ સહ વિસ્તૃતૈઃ ॥
સાગરસ્ય તટે રમ્યે તાલીવનવિરાજિતે
સુગ્રીવો જામ્બવાંશ્ ચાથ વાનરૈર્ અતિહર્ષિતૈઃ ॥
સંખ્યાતીતૈર્ વૃતઃ શ્રીમાન્ નક્ષત્રૈર્ ઇવ ચન્દ્રમાઃ
અનુજેન ચ ધીરેણ વીક્ષ્ય તસ્થૌ સરિત્પતિમ્ ॥
રાવણેનાથ લઙ્કાયાં સ સૂક્તૌ ભર્ત્સિતો ઽનુજઃ
વિભીષણો મહાબુદ્ધિઃ શાસ્ત્રજ્ઞૈર્ મન્ત્રિભિઃ સહ ॥
નરસિંહે મહાદેવે શ્રીધરે ભક્તવત્સલે
એવં રામે ઽચલાં ભક્તિમ્ આગત્ય વિનયાત્ તદા ॥
કૃતાઞ્જલિર્ ઉવાચેદં રામમ્ અક્લિષ્ટકારિણમ્
રામ રામ મહાબાહો દેવદેવ જનાર્દન ॥
વિભીષણો ઽસ્મિ માં રક્ષ અહં તે શરણં ગતઃ
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા નિપપાતાથ પ્રાઞ્જલી રામપાદયોઃ ॥
વિદિતાર્થો ઽથ રામસ્ તુ તમ્ ઉત્થાપ્ય મહામતિમ્
સમુદ્રતોયૈસ્ તં વીરમ્ અભિષિચ્ય વિભીષણમ્ ॥
લઙ્કારાજ્યં તવૈવેતિ પ્રોક્તઃ સંભાષ્ય તસ્થિવાન્
તતો વિભીષણેનોક્તં ત્વં વિષ્ણુર્ ભુવનેશ્વરઃ ॥
અબ્ધિર્ દદાતુ માર્ગં તે દેવ તં યાચયામહે
ઇત્યુક્તો વાનરૈઃ સાર્ધં શિશ્યે તત્ર સ રાઘવઃ ॥
સુપ્તે રામે ગતં તત્ર ત્રિરાત્રમ્ અમિતદ્યુતૌ
તતઃ ક્રુદ્ધો જગન્નાથો રામો રાજીવલોચનઃ ॥
સંશોષણમ્ અપાં કર્તુમ્ અસ્ત્રમ્ આગ્નેયમ્ આદદે
તદોત્થાય વચઃ પ્રાહઃ લક્ષ્મણશ્ ચ રુષાન્વિતમ્ ॥
ક્રોધસ્ તે લયકર્તા હિ એનં જહિ મહમતે
ભૂતાનાં રક્ષણાર્થાય અવતારસ્ ત્વયા કૃતઃ ॥
ક્ષન્તવ્યં દેવદેવેશ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા ધૃતવાન્ શરમ્
તતો રાત્રિત્રયે યાતે ક્રુદ્ધં રામમ્ અવેક્ષ્ય સઃ ॥
આગ્નેયાસ્ત્રાચ્ ચ સંત્રસ્તઃ સાગરો ઽભ્યેત્ય મૂર્તિમાન્
આહ રામં મહાદેવં રક્ષ મામ્ અપકારિણમ્ ॥
માર્ગો દત્તો મયા તે ઽદ્ય કુશલઃ સેતુકર્મણિ
નલસ્ ચ કથિતો વીરસ્ તેન કારય રાઘવ ॥
યાવદિષ્ટં તુ વિસ્તીર્ણં સેતુબન્ધનમ્ ઉત્તમમ્
તતો નલમુખૈર્ અન્યૈર્ વાનરૈર્ અમિતૌજસૈઃ ॥
બન્ધયિત્વા મહાસેતું તેન ગત્વા સ રાઘવઃ
સુવેલાખ્યં ગિરિં પ્રાપ્તઃ સ્થિતો ઽસૌ વાનરૈર્ વૃતઃ ॥
હર્મ્યસ્થલસ્થિતં દુષ્ટં રાવણં વીક્ષ્ય ચાઙ્ગદઃ
રામાદેશાદ્ અથોત્પ્લુત્ય દૂતકર્મસુ તત્પરઃ ॥
પ્રાદાત્ પાદપ્રહરં તુ રોષાદ્ રાવણમૂર્ધનિ
વિસ્મિતં તૈઃ સુરગણૈર્ વીક્ષિતઃ સો ઽતિવીર્યવાન્ ॥
સાધયિત્વા પ્રતિજ્ઞાં તાં સુવેલં પુનર્ આગતઃ
તતો વાનરસેનાભિઃ સંખ્યાતીતાભિર્ અચ્યુતઃ ॥
રુરોધ રાવણપુરીં લઙ્કાં તત્ર પ્રતાપવાન્
રામઃ સમન્તાદ્ આલોક્ય પ્રાહ લક્ષ્મણમ્ અન્તિકે ॥
તીર્ણો ઽર્ણવઃ કવલિતેવ કપીશ્વરસ્ય સેનાભટૈર્ ઝટિતિ રાક્ષસરાજધાની
યત્ પૌરુષોચિતમ્ ઇહાઙ્કુરિતં મયા તદ્ દૈવસ્ય વશ્યમ્ અપરં ધનુષો ઽથ વાસ્ય ॥
યાવલ્ લલાટશિખરં ભ્રુકુટિર્ ન યાતિ યાવન્ ન કાર્મુકશિખામ્ અધિરોહતિ જ્યા
તાવન્ નિશાચરપતેઃ પટિમ્ આનમેતુ ત્રૈલોક્યમૂલવિભુજેષુ ભુજેષુ દર્પઃ ॥
પિતા તે યદ્ વાલી બલિનિ દશકણ્ઠે કલિતવાન્ ન શક્તાસ્ તદ્ વક્તું વયમ્ અપિ મુદા તેન પુલકઃ
સ એવ ત્વં વ્યાવર્તયસિ તનુજત્વેન પિતૃતાં તતઃ કિં વક્તવ્યં તિલકયતિ સૃષ્ટાર્થપદવીમ્ ॥
કિં પ્રાકારવિહારતોરણવતીં લઙ્કામ્ ઇહૈવાનયે કિં વા સૈન્યમ્ અહં દ્રુતં રઘુપતે તત્રૈવ સંપાદયે
અત્યલ્પં કુલપર્વતૈર્ અવિરલૈર્ બધ્નામિ વા સાગરં દેવાદેશય કિં કરોમિ સકલં દોર્દણ્ડસાધ્યં મમ ॥
અજ્ઞાનાદ્ અથવાધિપત્યરભસા વાસ્મત્પરોક્ષે હૃતા સીતેયં પ્રવિમુચ્યતામ્ ઇતિ વચો ગત્વા દશાસ્યં વદ
નો ચેલ્ લક્ષ્મણમુક્તમાર્ગણગણચ્છેદોચ્છલચ્છોણિતચ્ છત્રચ્છન્નદિગન્તમ્ અન્તકપુરીં પુત્રૈર્ વૃતો યાસ્યસિ ॥
સંધૌ વા વિગ્રહે વાપિ મયિ દૂતે દશાનની
અક્ષતા વા ક્ષતા વાપિ ક્ષિતિપીઠે લુઠિષ્યતિ ॥
તદા શ્રીરામચન્દ્રેણ પ્રશસ્ય પ્રહિતો ઽઙ્ગદઃ
ઉક્તિપ્રત્યુક્તિચાતુર્યૈઃ પરાજિત્યાગતો રિપુમ્ ॥
રાઘવસ્ય બલં જ્ઞાત્વા ચારૈસ્ તદનુજસ્ય ચ
વાનરાણાં ચ ભીતો ઽપિ નિર્ભીર્ ઇવ દશાનનઃ ॥
લઙ્કાપુરસ્ય રક્ષાર્થમ્ આદિદેશ સ રાક્ષસાન્
આદિશ્ય સર્વતો દિક્ષુ પુત્રાન્ આહ દશાનનઃ ॥
ધૂમ્રાક્ષં ધૂમ્રપાનં ચ રાક્ષસા યાત મે પુરીમ્
પાશૈર્ બધ્નીત તૌ મર્ત્યૌ અમિત્રાન્તકવીર્યવાન્
કુમ્ભકર્ણો ઽપિ મદ્ભ્રાતા તુર્યનાદૈઃ પ્રબોધિતઃ ॥
રાક્ષસાશ્ ચૈવ સંદિષ્ટા રાવણેન મહાબલાઃ
તસ્યાજ્ઞાં શિરસાદાય યુયુધુર્ વાનરૈઃ સહ ॥
યુધ્યમાના યથાશક્ત્યા કોટિસંખ્યાસ્ તુ રાક્ષસાઃ
વાનરૈર્ નિધનં પ્રાપ્તાઃ પુનર્ અન્યાન્ યથાદિશત્ ॥
પૂર્વદ્વારે દશગ્રીવો રાક્ષસાન્ અમિતૌજસઃ
તે ચાપિ યુધ્ય હરિભિર્ નીલાદ્યૈર્ નિધનં ગતાઃ ॥
અથ દક્ષિણદિગ્ભાગે રાવણેન નિયોજિતાઃ
તે સર્વે વાનરવરૈર્ દારિતાસ્ તુ યમં ગતાઃ ॥
પશ્ચિમે ઽઙ્ગદમુખ્યૈશ્ ચ વાનરૈર્ અતિગર્વિતૈઃ
રાક્ષસાઃ પર્વતાકારાઃ પ્રાપિતા યમસાદનમ્ ॥
તદુત્તરે તુ દિગ્ભાગે રાવણેન નિવેશિતાઃ
પેતુસ્ તે રાક્ષસાઃ ક્રૂરા મૈન્દાદ્યૈર્ વાનરૈર્ હતાઃ ॥
તતો વાનરસંઘાસ્ તુ લઙ્કાપ્રાકારમ્ ઉચ્છ્રિતમ્
ઉત્પ્લુત્યાભ્યન્તરસ્થાંશ્ ચ રાક્ષસાન્ બલદર્પિતાન્ ॥
હત્વા શીઘ્રં પુનઃ પ્રાપ્તાઃ સ્વસેનામ્ એવ વાનરાઃ
એવં હતેષુ સર્વેષુ રાક્ષસેષુ દશાનનઃ ॥
રોદમાનાસુ તત્સ્ત્રીષુ નિર્ગતઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ
દ્વારે સ પશ્ચિમે વીરો રાક્ષસૈર્ બહુભિર્ વૃતઃ ॥
ક્વાસૌ રામેતિ ચ વદન્ ધનુષ્પાણિઃ પ્રતાપવાન્
રથસ્થઃ શરવર્ષં ચ વિસૃજન્ વાનરેષુ સઃ ॥
તતસ્ તદ્બાણછિન્નાઙ્ગા વાનરા દુદ્રુવુસ્ તદા
પલાયમાનાંસ્ તાન્ દૃષ્ટ્વા વાનરાન્ રાઘવસ્ તદા ॥
કસ્માત્ તુ વાનરા ભગ્નાઃ કિમ્ એષાં ભયમ્ આગતમ્
ઇતિ રામવચઃ શ્રુત્વા પ્રાહ વાક્યં વિભીષણઃ ॥
શૃણુ રાજન્ મહાબાહો રાવણો નિર્ગતો ઽધુના
તદ્બાણછિન્ના હરયઃ પલાયન્તે મહામતે ॥
ઇત્યુક્તો રાઘવસ્ તેન ધનુર્ ઉદ્યમ્ય રોષિતઃ
જ્યાઘોષતલઘોષાભ્યાં પૂરયામ્_અસ ખં દિશઃ ॥
યુયુધે રાવણેનાથ રામઃ કમલલોચનઃ
સુગ્રીવો જામ્બવાંશ્ ચૈવ હનુમાન્ અઙ્ગદસ્ તથા ॥
વિભીષણો વાનરાશ્ ચ લક્ષ્મણશ્ ચાપિ વીર્યવાન્
ઉપેત્ય રાવણીં સેનાં વર્ષન્તીં સર્વસાયકાન્ ॥
હસ્ત્યશ્વરથસંયુક્તાં તે નિજઘ્નુર્ મહાબલાઃ
રામરાવણયોર્ યુદ્ધમ્ અભૂત્ તત્રાપિ ભીષણમ્ ॥
રાવણેન વિસૃષ્ટાનિ શસ્ત્રાસ્ત્રાણિ ચ યાનિ વૈ
તાનિ છિત્ત્વાથ શસ્ત્રૈસ્ તુ રાઘવશ્ ચ મહાબલઃ ॥
શરેણ સારથિં હત્વા દશભિશ્ ચ મહાહયાન્
રાવણસ્ય ધનુસ્ છિત્ત્વા ભલ્લેનૈકેન રાઘવઃ ॥
મુકુટં પઞ્ચદશભિશ્ છિત્ત્વા તન્મસ્તકં પુનઃ
સુવર્ણપુઙ્ખૈર્ દશભિઃ શરૈર્ વિવ્યાધ વીર્યવાન્ ॥
તદા દશાસ્યો વ્યથિતો રામબાણૈર્ ભૃશં તદા
વિવેશ મન્ત્રિભિર્ નીતઃ સ્વપુરીં દેવમર્દકઃ ॥
બોધિતસ્ તૂર્યનાદૈસ્ તુ ગજયૂથક્રમૈઃ શનૈઃ
પુનઃ પ્રાકારમ્ ઉલ્લઙ્ઘ્ય કુમ્ભકર્ણો વિનિર્ગતઃ ॥
ઉત્તુઙ્ગસ્થૂલદેહો ઽસ ભીમદૃષ્ટિર્ મહાબલઃ
વાનરાન્ ભક્ષયન્ દુષ્ટો વિચચાર ક્ષુધાન્વિતઃ ॥
તં દૃષ્ટ્વોત્પત્ય સુગ્રીવઃ શૂલેનોરસ્ય્ અતાડયત્
કર્ણદ્વયં કરાભ્યાં તુ *ચ્છિત્ત્વા વક્રેણ નાસિકામ્ ॥
સર્વતો યુધ્યમાનાંશ્ ચ રક્ષોનાથાન્ રણે ઽધિકાન્
રાઘવો ઘાતયિત્વા તુ વાનરેન્દ્રૈઃ સમન્તતઃ ॥
ચકર્ત વિશિખૈસ્ તીક્ષ્ણૈઃ કુમ્ભકર્ણસ્ય કન્ધરામ્
વિજિત્યેન્દ્રજિતં સાક્ષાદ્ ગરુડેનાગતેન સઃ ॥
રામો લક્ષ્મણસંયુક્તઃ શુશુભે વાનરૈર્ વૃતઃ
વ્યર્થં ગતે ચેન્દ્રજિતિ કુમ્ભકર્ણે નિપાતિતે ॥
લઙ્કાનાથસ્ તતઃ ક્રુદ્ધઃ પુત્રં ત્રિશિરસં પુનઃ
અતિકાયમહાકાયૌ દેવાન્તકનરાન્તકૌ ॥
યૂયં હત્વા તુ પુત્રાદ્યા તૌ નરૌ યુધિ નિઘ્નત
તાન્ નિયુજ્ય દશગ્રીવઃ પુત્રાન્ એવં પુનર્ બ્રવીત્ ॥
મહોદરમહાપાશ્વૌ સાર્ધમ્ એતૈર્ મહાબલૈઃ
સંગ્રામે ઽસ્મિન્ રિપૂન્ હન્તું યુવાં વ્રજતમ્ ઉદ્યતૌ ॥
દૃષ્ટ્વા તાન્ આગતાંશ્ ચૈવ યુધ્યમાનાન્ રણે રિપૂન્
અનયલ્ લક્ષ્મણઃ ષડ્ભિઃ શરૈસ્ તીક્ષ્ણૈર્ યમાલયમ્ ॥
વાનરાણાં સમૂહશ્ ચ શિષ્ટાંશ્ ચ રજનીચરાન્
સુગ્રીવેણ હતઃ કુમ્ભો રાક્ષસો બલદર્પિતઃ ॥
નિકુમ્ભો વાયુપુત્રેણ નિહતો દેવકણ્ટકઃ
વિરૂપાક્ષં યુધ્યમાનાં ગદયા તુ વિભીષણઃ ॥
ભીમમૈન્દૌ ચ શ્વપતિં વાનરેન્દ્રૌ નિજઘ્નતુઃ
અઙ્ગદો જામ્બવાંશ્ ચાથ હરયો ઽન્યાન્ નિશાચરાન્ ॥
યુધ્યમનસ્ તુ સમરે મહાલક્ષં મહાચલમ્
જઘાન રામો ઽથ રણે બાણવૃષ્ટિકરં નૃપ ॥
ઇન્દ્રજિન્ મન્ત્રલબ્ધં તુ રથમ્ આરુહ્ય વૈ પુનઃ
વાનરેષુ ચ સરેષુ શરવર્ષં વવર્ષ સઃ ॥
રાત્રૌ તદ્બાણભિન્નં તુ બલં સર્વં ચ રાઘવમ્
નિશ્ચેષ્ટમ્ અખિલં દૃષ્ટ્વા જામ્બવત્ પ્રેરિતસ્ તદા ॥
વીર્યાદ્ ઔષધમ્ આનીય હનૂમાન્ મારુતાત્મજઃ
ભૂમ્યાં શયાનમ્ ઉત્થાપ્ય રામં હરિગણાંસ્ તથા ॥
તૈર્ એવ વાનરૈઃ સાર્ધં જ્વલિતોલ્કાકરૈર્ નિશિ
દાહયામ્_અસ લઙ્કાં તાં હસ્ત્યશ્વરથરક્ષસામ્ ॥
વર્ષન્તં શરજાલાનિ સર્વદિક્ષુ ઘનો યથા
સ ભ્રાત્રા મેઘનાદં તં ઘાતયામ્_અસ રાઘવઃ ॥
ઘાતિતેષ્વ્ અથ રક્ષસ્સુ પુત્રમિત્રાદિબન્ધુષુ
કારિતેષ્વ્ અથ વિઘ્નેષુ હોમજપ્યાદિકર્મણામ્ ॥
તતઃ ક્રુદ્ધો દશગ્રીવો લઙ્કાદ્વારે વિનિર્ગતઃ
ક્વાસૌ રામ ઇતિ બ્રૂતે માનુષસ્ તાપસાકૃતિઃ ॥
યોદ્ધા કપિબલીત્ય્ ઉચ્ચૈર્ વ્યાહરદ્ રાક્ષસાધિપઃ
વેગવદ્ભિર્ વિનીતૈશ્ ચ અશ્વૈશ્ ચિત્રરથે સ્થિતઃ ॥
અથાયાન્તં તુ તં દૃષ્ટ્વા રામઃ પ્રાહ દશાનનમ્
રામો ઽહમ્ અત્ર દુષ્ટાત્મન્ન્ એહિ રાવણ માં પ્રતિ ॥
ઇત્યુક્તે લક્ષ્મણઃ પ્રાહ રામં રાજીવલોચનમ્
અનેન રાક્ષસા યોત્સ્યે ત્વં તિષ્ઠેતિ મહાબલઃ ॥
તતસ્ તુ લક્ષ્મણો ગત્વા રુરોધ શરવૃષ્ટિભિઃ
વિંશદ્બાહુવિસૃષ્ટૈસ્ તુ શસ્ત્રાસ્ત્રૈર્ લક્ષ્મણં યુધિ ॥
રુરોધ સ દશગ્રીવઃ તયોર્ યુદ્ધમ્ અભૂન્ મહત્
દેવા વ્યોમ્નિ વિમાનસ્થા વીક્ષ્ય તસ્થુર્ મહાહવમ્ ॥
તતો રાવણશસ્ત્રાણિ *ચ્છિત્ત્વા સ્વૈસ્ તીક્ષ્ણસાયકૈઃ
લક્ષ્મણઃ સારથિં હત્વા તસ્યાશ્વાન્ અપિ ભલ્લકૈઃ ॥
રાવણસ્ય ધનુશ્ છિત્ત્વા ધ્વજં ચ નિશિતૈઃ શરૈઃ
વક્ષઃસ્થલં મહાવીર્યો વિવ્યાધ પરવીરહા ॥
તતો રથાન્ નિપત્યાધઃ ક્ષિપ્રં રાક્ષસનાયકઃ
શક્તિં જગ્રાહ કુપિતો ઘણ્ટાનાદવિનાદિનીમ્ ॥
અગ્નિજ્વાલાજ્વલજ્જિહ્વાં મહોલ્કાસદૃશદ્યુતિમ્
દૃઢમુષ્ટ્યા તુ નિક્ષિપ્તા શક્તિઃ સા લક્ષ્મણોરસિ ॥
વિદાર્યાન્તઃપ્રવિષ્ટાથ દેવાસ્ ત્રસ્તાસ્ તતો ઽમ્બરે
લક્ષ્મણં પતિતં દૃષ્ટ્વા રુદદ્ભિર્ વાનરેશ્વરૈઃ ॥
દુઃખિતઃ શીઘ્રમ્ આગમ્ય તત્પાર્શ્વં પ્રાહ રાઘવઃ
ક્વ ગતો હનુમાન્ વીરો મિત્રો મે પવનાત્મજઃ ॥
યદિ જીવતિ મે ભ્રાતા કથંચિત્ પતિતો ભુવિ
ઇત્યુક્તે હનુમાન્ રાજન્ વીરો વિખ્યાતપૌરુષઃ ॥
બદ્ધ્વાઞ્જલિં બભાષેદં દેહ્ય્ અનુજ્ઞાં સ્થિતો ઽસ્મિ ભોઃ
રામઃ પ્રાહ મહાવીર વિશલ્યકરણી મમ ॥
અનુજં વિરુજં શીઘ્રં કુરુ મિત્ર મહાબલ
તતો વેગાત્ સમુત્પત્ય ગત્વા દ્રોણગિરિં કપિઃ ॥
બદ્ધ્વા ચ શિઘ્રમ્ આનીય લક્ષ્મણં નીરુજં ક્ષણાત્
ચકાર દેવદેવેશાં પશ્યતાં રાઘવસ્ય ચ ॥
તતઃ ક્રુદ્ધો જગન્નાથો રામઃ કમલલોચનઃ
રાવણસ્ય બલં શિષ્ટં હસ્ત્યશ્વરથરાક્ષસમ્ ॥
હત્વા ક્ષણેન રામસ્ તુ તચ્છરીરં તુ સાયકૈઃ
તીક્ષ્ણૈર્ જર્જરિતં કૃત્વા તસ્થિવાન્ વાનરૈર્ વૃતઃ ॥
અસ્તચેષ્ટો દશગ્રીવઃ સંજ્ઞાં પ્રાપ્ય શનૈઃ પુનઃ
ઉત્થાય રાવણઃ ક્રુદ્ધઃ સિંહનાદં નનાદ ચ ॥
તન્નાદશ્રવણૈર્ વ્યોમ્નિ વિત્રસ્તો દેવતાગણઃ
એતસ્મિન્ન્ એવ કલે તુ રામં પ્રાપ્ય મહામુનિઃ ॥
રાવણે બદ્ધવૈરસ્ તુ અગસ્ત્યો વૈ જયપ્રદમ્
આદિત્યહૃદયં નામ મન્ત્રં પ્રાદાજ્ જયપ્રદમ્ ॥
રામો ઽપિ જપ્ત્વા તન્મન્ત્રમ્ અગસ્ત્યોક્તં જયપ્રદમ્
તદ્દત્તં વૈષ્ણવં ચાપમ્ અતુલં સદ્ગુણં દૃઢમ્ ॥
પૂજયિત્વા તદ્ આદાય સજ્યં કૃત્વા મહાબલઃ
સૌવર્ણપુઙ્ખૈસ્ તીક્ષ્ણૈસ્ તુ શરૈર્ મર્મવિદારણૈઃ ॥
યુયુધે રાક્ષસેન્દ્રેણ રઘુનાથઃ પ્રતાપવાન્
તયોસ્ તુ યુધ્યતોસ્ તત્ર ભીમશક્ત્યોર્ મહામતે ॥
પરસ્પરવિસૃષ્ટસ્ તુ વ્યોમ્નિ સંવર્દ્ધિતો ઽનલઃ
સમુત્થિતો નૃપશ્રેષ્ઠ રામરાવણયોર્ યુધિ ॥
સંગરે વર્તમાને તુ રામો દાશરથિસ્ તદા
પદાતિર્ યુયુધે વીરો રામો ઽનુક્તપરાક્રમઃ ॥
સહસ્રાશ્વયુતં દિવ્યં રથં માતલિમ્ એવ ચ
પ્રેષયામ્_અસ દેવેન્દ્રો મહાન્તં લોકવિશ્રુતમ્ ॥
રામસ્ તમ્ રથમ્ આરુહ્ય પૂજ્યમાનઃ સુરોત્તમૈઃ
માતુલ્યુક્તોપદેશસ્ તુ રામચન્દ્રઃ પ્રતાપવાન્ ॥
બ્રહ્મદત્તવરં દુષ્ટં બ્રહ્માસ્ત્રેણ દશાનનમ્
જઘાન વૈરિણં ક્રૂરં રામદેવઃ પ્રતાપવાન્ ॥
રામેણ નિહતે તત્ર રાવણે સગણે રિપૌ
ઇન્દ્રાદ્યા દેવતાઃ સર્વાઃ પરસ્પરમ્ અથાબ્રુવન્ ॥
રામો ભૂત્વા હરિર્ યસ્માદ્ અસ્માકં વૈરિણં રણે
અન્યૈર્ અવધ્યમ્ અપ્ય્ એનં જઘાન યુધિ રાવણમ્ ॥
તસ્માત્ તં રામનામાનમ્ અનન્તમ્ અપરાજિતમ્
પૂજયામો ઽવતીર્યૈનમ્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા તે દિવૌકસઃ ॥
નાનાવિમાનૈઃ શ્રીમદ્ભિર્ અવતીર્ય મહીતલે
રુદ્રેન્દ્રવસુચન્દ્રાદ્યા વિધાતારં સનાતનમ્ ॥
વિષ્ણું જિષ્ણું જગન્મૂર્તિં સાનુજં રામમ્ અવ્યયમ્
તં પૂજયિત્વા વિધિવત્ પરિવાર્યોપતસ્થિરે ॥
રામો ઽયં દૃશ્યતાં દેવા લક્ષ્મણો ઽયં વ્યવસ્થિતઃ
સુગ્રીવો રવિપુત્રો ઽયં વાયુપુત્રો ઽયમ્ આસ્થિતઃ ॥
અઙ્ગદાદ્યા ઇમે સર્વે ઇત્ય્ ઊચુસ્ તે દિવૌકસઃ
ગન્ધામોદિતદિક્પાલા ભ્રમરાલિપદાનુગા ॥
દેવસ્ત્રીકરનિર્મુક્તા રામમૂર્ધનિ શોભિતા
પપાત પુષ્પવૃષ્ટિસ્ તુ લક્ષ્મણસ્ય ચ મૂર્ધનિ ॥
તતો બ્રહ્મા સમાગત્ય હંસયાનેન રાઘવમ્
અમોઘાખ્યેન સ્તોત્રેણ સ્તુત્વા રામમ્ અવોચત ॥
ત્વં વિષ્ણુર્ આદિર્ ભૂતાનામ્ અનન્તો જ્ઞાનદૃક્ પ્રભુઃ
ત્વમ્ એવ શાશ્વતં બ્રહ્મ વેદાન્તે વિદિતં પરમ્ ॥
ત્વયા યદ્ અદ્ય નિહતો રાવણો લોકરાવણઃ
તદાશ્રુ સર્વલોકાનાં દેવાનાં કર્મ સાધિતમ્ ॥
ઇત્યુક્તે પદ્મયોનૌ તુ શંકરઃ પ્રિતિમ્ આસ્થિતઃ
પ્રણમ્ય રામં તસ્મૈ તં ભૂયો દશરથં નૃપમ્ ॥
દર્શયિત્વા ગતો દેવઃ સીતા સુદ્ધેતિ કીર્તયન્
તતો બાહુબલપ્રાપ્તં વિમાનં પુષ્પકં શુભમ્ ॥
પૂતામ્ આરોપ્ય સીતાં તામ્ આદિષ્ટઃ પવનાત્મજઃ
તતસ્ તુ જાનકીં દેવીં વિશોકાં ભૂષણાન્વિતામ્ ॥
વન્દિતાં વાનરેન્દ્રૈસ્ તુ સાર્ધં ભ્રાતા મહાબલઃ
પ્રતિષ્ઠાપ્ય મહાદેવં સેતુમધ્યે સ રાઘવઃ ॥
લબ્ધવાન્ પરમં ભક્તિં શિવે શંભોર્ અનુગ્રહાત્
રામેશ્વર ઇતિ ખ્યાતો મહાદેવઃ પિનાકધૃક્ ॥
તસ્ય દર્શનમાત્રેણ સર્વહત્યાં વ્યપોહતિ
રામસ્ તીર્ણપ્રતિજ્ઞો ઽસૌ ભરતાસક્તમાનસઃ ॥
તતો ઽયોધ્યાં પુરીં દિવ્યાં ગત્વા તસ્યાં દ્વિજોત્તમૈઃ
અભિષિક્તો વસિષ્ઠાદ્યૈર્ ભરતેન પ્રસાદિતઃ
અકરોદ્ ધર્મતો રાજ્યં ચિરં રામઃ પ્રતાપવાન્ ॥
યજ્ઞાદિકં કર્મ નિજં ચ કૃત્વા પૌરૈસ્ તુ રામો દિવમ્ આરુરોહ
રાજન્ મયા તે કથિતં સમાસતો રામસ્ય ભૂમ્યાં ચરિતં મહાત્મનઃ
ઇદં સુભક્ત્યા પઠતાં ચ શૃણ્વતાં દદાતિ રામઃ સ્વપદં જગત્પતિઃ ॥
મૂળ પાઠ: Narasiṃhapurāṇa · Edition: Siddheswar Jena: The Narasiṃha Purāṇam. Delhi: Nag Publ. 1987. · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0