નરસિંહપુરાણ · અધ્યાય 12

શ્રુત્વેમામ્ અમૃતાં પુણ્યાં સર્વપાપપ્રણાશિનીમ્
અવિતૃપ્તઃ સ ધર્માત્મા શુકો વ્યાસમ્ અભાષત ॥

અહો ઽતીવ તપશ્ચર્યા માર્કણ્ડેયસ્ય ધીમતઃ
યેન દૃષ્ટો હરિઃ સાક્ષાદ્ યેન મૃત્યુઃ પરાજિતઃ ॥

ન તૃપ્તિર્ અસ્તિ મે તાત શ્રુત્વેમાં વૈષ્ણવીં કથામ્
પુણ્યાં પાપહરાં તાત તસ્માદ્ અન્યત્ તુ મે વદ ॥

નરાણાં દૃઢચિત્તાનામ્ અકાર્યં નેહ કુર્વતામ્
યત્ પુણ્યમ્ ઋષિભિઃ પ્રોક્તં તન્ મે વદ મહામતે ॥

નરાણાં દૃઢચિત્તાનામ્ ઇહ લોકે પરત્ર ચ
પુણ્યં યત્ સ્યાન્ મુનિશ્રેષ્ઠ તન્ મે નિગદતઃ શૃણુ ॥

અત્રૈવોદાહરન્તીમામ્ ઇતિહાસં પુરાતનમ્
યમ્યા ચ સહ સંવાદં યમસ્ય ચ મહાત્મનઃ ॥

વિવસ્વાન્ અદિતેઃ પુત્રસ્ તસ્ય પુત્રૌ સુવર્ચસૌ
જજ્ઞાતે સ યમશ્ ચૈવ યમી ચાપિ યવીયસી ॥

તૌ તત્ર સંવિવર્ધેતે પિતુર્ ભવન ઉત્તમે
ક્રીડમાનૌ સ્વભાવેન સ્વચ્છન્દગમનાવ્ ઉભૌ ॥

યમી યમં સમાસાદ્ય સ્વસા ભ્રાતરમ્ અબ્રવીત્ ॥

ન ભ્રાતા ભગિનીં યોગ્યાં કામયન્તીં ચ કામયેત્
ભ્રાતૃભૂતેન કિં તસ્ય સ્વસુર્ યો ન પતિર્ ભવેત્ ॥

અભૂત ઇવ સ જ્ઞેયો ન તુ ભૂતઃ કથંચન
અનાથાં નાથમ્ ઇચ્છન્તીં સ્વસારં યો ન નાથતિ ॥

કાઙ્ક્ષન્તીં ભ્રાતરં નાથં ભર્તારં યસ્ તુ નેચ્છતિ
ભ્રાતેતિ નોચ્યતે લોકે સ પુમાન્ મુનિસત્તમઃ ॥

સ્યાદ્ વાન્યતનયા તસ્ય ભર્યા ભવતિ કિં તયા
ઈક્ષતસ્ તુ સ્વસા ભ્રાતુઃ કામેન પરિદહ્યતે ॥

યત્ કાર્યમ્ અહમ્ ઇચ્છામિ ત્વમ્ એવેચ્છ તદ્ એવ હિ
અન્યથાહં મરિષ્યામિ ત્વામ્ ઇચ્છન્તી વિચેતના ॥

કામદુઃખમ્ અસહ્યં નુ ભ્રાતઃ કિં ત્વં ન ચેચ્છસિ
કામાગ્નિના ભૃશં તપ્તા પ્રલીયામ્ય્ અઙ્ગ મા ચિરમ્ ॥

કામાર્તાયાઃ સ્ત્રિયાઃ કાન્ત વશગો ભવ મા ચિરમ્
સ્વેન કાયેન મે કાયં સંયોજયિતુમ્ અર્હસિ ॥

કિમ્ ઇદં લોકવિદ્વિષ્ટં ધર્મં ભગિનિ ભાષસે
અકાર્યમ્ ઇહ કઃ કુર્યાત્ પુમાન્ ભદ્રે સુચેતનઃ ॥

ન તે સંયોજયિષ્યામિ કાયં કાયેન ભામિનિ
ન ભ્રાતા મદનાર્તાયાઃ સ્વસુઃ કામં પ્રયચ્છતિ ॥

મહાપાતકમ્ ઇત્ય્ આહુઃ સ્વસારં યો ઽધિગચ્છતિ
પશૂનામ્ એષ ધર્મઃ સ્યાત્ તિર્યગ્યોનિવતાં શુભે ॥

એકસ્થાને યથા પૂર્વં સંયોગો નૌ ન દુષ્યતિ
માતૃગર્ભે તથૈવાયં સંયોગો નૌ ન દુષ્યતિ ॥

કિં ભ્રાતર્ અપ્ય્ અનાથાં ત્વં મા નેચ્છસિ શોભનમ્
સ્વસારં નિરૃતી રક્ષઃ સંગચ્છતિ ચ નિત્યશઃ ॥

સ્વયંભુવાપિ નિન્દ્યેત લોકવૃત્તં જુગુપ્સિતમ્
પ્રધાનપુરુષાચીર્ણં લોકો ઽયમ્ અનુવર્તતે ॥

તસ્માદ્ અનિન્દિતં ધર્મં પ્રધાનપુરુષશ્ ચરેત્
નિન્દિતં વર્જયેદ્ યત્નાદ્ એતદ્ ધર્મસ્ય લક્ષણમ્ ॥

યદ્ યદ્ આચરતિ શ્રેષ્ઠસ્ તત્ તદ્ એવેતરો જનઃ
સ યત્ પ્રમાણં કુરુતે લોકસ્ તદ્ અનુવર્તતે ॥

અતિપાપમ્ અહં મન્યે સુભગે વચનં તવ
વિરુદ્ધં સર્વધર્મેષુ લોકેષુ ચ વિશેષતઃ ॥

મત્તો ઽન્યો યો ભવેદ્ યો વૈ વિશિષ્ટો રૂપશીલતઃ
તેન સાર્ધં પ્રમોદસ્વ ન તે ભર્તા ભવામ્ય્ અહમ્ ॥

નાહં સ્પૃશામિ તન્વા તે તનું ભદ્રે દૃઢવ્રતઃ
મુનયઃ પાપમ્ આહુસ્ તં યઃ સ્વસારં નિગૃહ્ણતિ ॥

દુર્લભં ચૈવ પશ્યામિ લોકે રૂપમ્ ઇહેદૃશમ્
યત્ર રૂપં વયશ્ ચૈવ પૃથિવ્યાં ક્વ પ્રતિષ્ઠિતમ્ ॥

ન વિજાનામિ તે ચિત્તં કુત એતત્ પ્રતિષ્ઠિતમ્
આત્મરૂપગુણોપેતાં ન કામયસિ મોહિતામ્ ॥

લતેવ પાદપે લગ્ના કામં ત્વચ્છરણં ગતા
બાહુભ્યાં સંપરિષ્વજ્ય નિવસામિ શુચિસ્મિતા ॥

અન્યં શ્રયસ્વ સુશ્રોણિ દેવં દેવ્ય્ અસિતેક્ષણે
યસ્ તુ તે કામમોહેન ચેતસા વિભ્રમં ગતઃ
તસ્ય દેવસ્ય દેવી ત્વં ભવેથા વરવર્ણિનિ ॥

ઈપ્સિતાં સર્વભૂતાનાં વર્યાં શંસન્તિ માનવાઃ
સુભદ્રાં ચારુસર્વાઙ્ગીં સંસ્કૃતાં પરિચક્ષતે ॥

તત્કૃતે ઽપિ સુવિદ્વાંસો ન કરિષ્યન્તિ દૂષણમ્
પરિતાપં મહાપ્રાજ્ઞે ન કરિષ્યે દૃઢવ્રતઃ ॥

ચિત્તં મે નિર્મલં ભદ્રે વિષ્ણૌ રુદ્રે ચ સંસ્થિતમ્
અતઃ પાપં નુ નેચ્છામિ ધર્મચિત્તો દૃઢવ્રતઃ ॥

અસકૃત્ પ્રોચ્યમાનો ઽપિ તયા ચૈવં દૃઢવ્રતઃ
કૃતવાન્ ન યમઃ કાર્યં તેન દેવત્વમ્ આપ્તવાન્ ॥

નરાણાં દૃઢચિત્તાનામ્ એવં પાપમ્ અકુર્વતામ્
અનન્તં ફલમ્ ઇત્ય્ આહુસ્ તેષાં સ્વર્ગફલં ભવેત્ ॥

એતત્ તુ યમ્યુપાખ્યાનં પૂર્વવૃત્તં સનાતનમ્
સર્વપાપહરં પુણ્યં શ્રોતવ્યમ્ અનસૂયયા ॥

યશ્ ચૈતત્ પઠતે નિત્યં હવ્યકવ્યેષુ બ્રાહ્મણઃ
સંતૃપ્તાઃ પિતરસ્ તસ્ય ન વિશન્તિ યમાલયમ્ ॥

યશ્ ચૈતત્ પઠતે નિત્યં પિતૄણામ્ અનૃણો ભવેત્
વૈવસ્વતીભ્યસ્ તીવ્રાભ્યો યાતનાભ્યઃ પ્રમુચ્યતે ॥

પુત્રૈતદ્ આખ્યાનમ્ અનુત્તમં મયા તવોદિતં વેદપદાર્થનિશ્ચિતમ્
પુરાતનં પાપહરં સદા નૃણાં કિમ્ અન્યદ્ અદ્યૈવ વદામિ શંસ મે ॥