નારદ પુરાણ · અધ્યાય 1.83

ઇતિ શ્રીબૃહન્નારદીયપુરાણે પૂર્વભાગે બૃહદુપાખ્યાને તૃતીયપાદે રાધાકૃષ્ણ સહસ્રનામકથનં નામ વ્દ્યશીતિતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીશૌનક ઉવાચ
સાધુ સૂત મહાભાગઃ જગદુદ્ધારકારકમ્ ।
મહાતન્ત્રવિધાનં નઃ કુમારોક્તં ત્વયોદિતમ્

અલભ્યમેતત્તન્ત્રેષુ પુરાણેષ્વપિ માનદ ।
યદિહોદિતમસ્મભ્યં ત્વયાતિકરુણાત્મના

નારદો ભગવાન્સૂત લોકોદ્ધરણતત્પરઃ ।
ભૂયઃ પપ્રચ્છ કિં સાધો કુમારં વિદુષાં વરમ્

સૂત ઉવાચ
શ્રુત્વા સ નારદો વિપ્રાઃ યુગ્મનામસહસ્રકમ્ ।
સનત્કુમારમપ્યાહ પ્રણમ્ય જ્ઞાનિનાં વરમ્

નારદ ઉવાચ
બ્રહ્મંસ્ત્વયા સમાખ્યાતા વિધયસ્તન્ત્રચોદિતાઃ ।
તત્રાપિ કૃષ્ણમન્ત્રાણાં વૈભવં હ્યુદિતં મહત્

યા તત્ર રાધિકાદેવી સર્વાદ્યા સમુદાહૃતા ।
તસ્યા અંશાવતારાણાં ચરિતં મન્ત્રપૂર્વકમ્

તન્ત્રોક્તં વદ સર્વજ્ઞ ત્વામહં શરણં ગતઃ ।
શક્તેસ્તન્ત્રાણ્યનેકાનિ શિવોક્તાનિ મુનીશ્વર

યાનિ તત્સારમુદ્ધૃત્ય સાકલ્યેનાભિધેહિ નઃ ।
તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય નારદસ્ય મહાત્મનઃ

સનત્કુમારઃ પ્રોવાચ સ્મૃત્વા રાધાપદાંબુજમ્ ।
સનત્કુમાર ઉવાચ
શૃણુ નારદ વક્ષ્યામિ રાધાંશાનાં સમુદ્ભવમ્

શક્તીનાં પરમાશ્ચર્યં મન્ત્રસાધનપૂર્વકમ્ ।
યા તુ રાધા મયા પ્રોક્તા કૃષ્ણાર્દ્ધાઙ્ગસમુદ્ભવા

ગોલોકવાસિની સા તુ નિત્યા કૃષ્ણસહાયિની ।
તેજોમણ્ડલમધ્યસ્થા દૃશ્યદૃશ્યસ્વરૂપિણી

કદાચિત્તુ તયા સાર્દ્ધં સ્થિતસ્ય મુનિસત્તમ ।
કૃષ્ણસ્ય વામભાગાત્તુ જાતો નારાયણઃ સ્વયમ્

રાધિકાયાશ્ચ વામાઙ્ગાન્મહાલક્ષ્મીર્બભૂવ હ ।
તતઃ કૃષ્ણો મહાલક્ષ્મીં દત્ત્વા નારાયણાય ચ

વૈકુણ્ઠે સ્થાપયામાસ શશ્વત્પાલનકર્મણિ ।
અથ ગોલોકનાથસ્ય ગોમ્નાં વિવરતો મુને

જાતુશ્ચાસંખ્યગોપાલાસ્તેજસા વયસા સમાઃ ।
પ્રાણતુલ્યપ્રિયાઃ સર્વે બભૂવુઃ પાર્ષદા વિભોઃ

રાધાઙ્ગલોમકૂપેભ્યે બભૂવુર્ગોપકન્યકાઃ ।
રાધાતુલ્યાઃ સર્વતશ્ચ રાધાદાસ્યઃ પ્રિયંવદાઃ

એતસ્મિન્નન્તરે વિપ્ર સહસા કૃષ્ણદેહતઃ ।
આવિર્બભૂવ સા દુર્ગા વિષ્ણુમાયા સનાતની

દેવીનાં બીજરૂપાં ચ મૂલપ્રકૃતિરીશ્વરી ।
પરિપૂર્ણતમા તેજઃ સ્વરૂપા ત્રિગુણાત્મિકા

સહસ્રભુજસંયુક્તા નાનાશસ્ત્રા ત્રિલોચના ।
યા તુ સંસારવૃક્ષસ્ય બીજરૂપા સનાતની

રત્નસિંહાસનં તસ્યૈ પ્રદદૌ રાધિકેશ્વરઃ ।
એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર સસ્ત્રીકસ્તુ ચતુર્મુખઃ

જ્ઞાનિનાં પ્રવરઃ શ્રીમાન્ પુમાનોઙ્કારમુચ્ચરન્ ।
કમણ્ડલુધરો જાતસ્તપસ્વી નાભિતો હરેઃ

સ તુ સંસ્તૂય સર્વેશં સાવિત્ર્યા ભાર્યયા સહ ।
નિષસાદાસને રમ્યે વિભોસ્તસ્યાજ્ઞયા મુને

અથ કૃષ્ણો મહાભાગ દ્વિધારૂપો બભૂવ હ ।
વામાર્દ્ધાઙ્ગો મહાદેવો દક્ષાર્દ્ધો ગોપિકાપતિઃ

પઞ્ચવક્ત્રસ્ત્રિનેત્રો ઽસૌ વામાર્દ્ધાગો મુનીશ્વઃ ।
સ્તુત્વા કૃષ્ણં સમાજ્ઞપ્તો નિષસાદ હરેઃ પુરઃ

અથ કૃષ્ણશ્ચતુર્વક્ત્રં પ્રાહ સૃષ્ટિં કુરુ પ્રભો ।
સત્યલોકે સ્થિતો નિત્યઙ્ગચ્છ માંસ્મર સર્વદા

એવમુક્તસ્તુ હરિણા પ્રણમ્ય જગદીશ્વરમ્ ।
જગામ ભાર્યયા સાકં સ તુ સૃષ્ટિં કરોતિ વૈ

પિતાસ્માકં મુનિશ્રેષ્ઠ માનસીં કલ્પદૈહિકીમ્ ।
તતઃ પશ્ચાત્પઞ્ચવક્ત્રં કૃષ્ણં પ્રાહ મહામતે

દુર્ગાં ગૃહાણ વિશ્વેશ શિવલોકે તપશ્વર ।
યાવત્સૃષ્ટિસ્તદન્તે તુ લોકાન્સંહર સર્વતઃ

સો ઽપિ કૃષ્ણં નમસ્તૃત્ય શિવલોકં જગામ હ ।
તતઃ કાલાન્તરે બ્રહ્મન્કૃષ્ણસ્ય પરમાત્મનઃ

વક્ત્રાત્સરસ્વતી જાતા બીણાપુસ્તકધારિણી ।
તામાદિદેશ ભઘગવાન્ વૈકુણ્ઠં ગચ્છ માનદે

લક્ષ્મીસમીપે તિષ્ઠ ત્વં ચતુર્ભુજસમાશ્રયા ।
સાપિ કૃષ્ણં નમસ્કૃત્ય ગતા નારાયણાન્તિકમ્

એવં પઞ્ચવિધા જાતા સા રાધા સૃષ્ટિકારણમ્ ।
આસાં પૂર્ણસ્વરૂપાણાં મન્ત્રધ્યાનાર્ચનાદિકમ્

વદામિ શૃણુ વિપ્રેદ્રં લોકાનાં સિદ્ધિદાયકમ્ ।
તારઃ ક્રિયાયુક્ પ્રતિશ્ઠા પ્રીત્યાઢ્યા ચ તતઃ પરમ્

જ્ઞાનામૃતા ક્ષુધાયુક્તા વહ્નિજાયાન્તકતો મનુઃ ।
સુતપાસ્તુ ઋષિશ્છન્દો ગાયત્રી દેવતા મનોઃ

રાધિકા પ્રણવો બીજં સ્વાહા શક્તિરુદાહૃતા ।
ષડક્ષરૈઃ ષડઙ્ગાનિ કુર્યાદ્વિન્દુવિભૂષિતૈઃ

તતો ધ્યાયન્સ્વહૃદયે રાધિકાં કૃષ્ણભામિનીમ્ ।
શ્વેતચંપકવર્ણાભાં કોટિચન્દ્રસમપ્રભામ્

શરત્પાર્વણચન્દ્રાસ્યાં નીલેન્દીવરલોચનામ્ ।
સુશ્રોણીં સુનિતંબાં ચ પક્વબિંબાધરાંબરામ્

મુક્તાકુન્દાભદશનાં વહ્નિશુદ્ધાંશુકાન્વિતામ્ ।
રત્નકેયૂરવલયહારકુણ્ડલશોભિતામ્

ગોપીભિઃ સુપ્રિયાભિશ્ચ સેવિતાં શ્વેતચામરૈઃ ।
રાસમણ્ડલમધ્યસ્થાં રત્નસિંહાસનસ્થિતામ્

ધ્યાત્વા પુષ્પાઞ્જલિં ક્ષિપ્ત્વા પૂજયેદુપચારકૈઃ ।
લક્ષષટ્કં જપેન્મન્ત્રં તદ્દશાંશં હુનેત્તિલૈઃ

આજ્યાક્તૈર્માતૃકાપીઠે પૂજા ચાવરણૈઃ સહ ।
ષટ્કોણેષુ ષડઙ્ગાનિ તદ્બાહ્યે ઽષ્ટદલે યજેત્

માલાવતીં માધવીં ચ રત્નમાલાં સુશીલિકામ્ ।
તતઃ શશિકલાં પારિજાતાં પદ્માવતીં તથા

સુંદરીં ચ ક્રમાત્પ્રાચ્યાં દિગ્વિદિક્ષુ તતો બહિઃ ।
ઇન્દ્રાદ્યાન્સાયુધાનિષ્ટ્વા વિનિયોગાંસ્તુ સાધયેત્

રાધા કૃષ્ણપ્રિયા રાસેશ્વરી ગોપીગણાધિપા ।
નિર્ગુણા કૃષ્ણપૂજ્યા ચ મૂલપ્રકૃતિરીશ્વરી

સર્વેશ્વરી સર્વપૂજ્યા વૈરાજજનની તથા ।
પૂર્વાદ્યાશાસુ રક્ષન્તુ પાન્તુ માં સર્વતઃ સદા

ત્વં દેવિ જગતાં માતા વિષ્ણુમાયા સનાતની ।
કૃષ્ણમાયાદિદેવી ચ કૃષ્ણપ્રાણાધિકે શુભે

કષ્ણભક્તિપ્રદે રાધે નમસ્તે મઙ્ગલપ્રદે ।
ઇતિ સમ્પ્રાર્થ્ય સર્વેશીં સ્તુત્વા હૃદિ વિસર્જયેત્

એવં યો ભજતે રાધાં સર્વાદ્યાં સર્વમઙ્ગલામ્ ।
ભુક્ત્વેહ ભોગાનખિલાન્સો ઽન્તે ગોલોકમાપ્નુયાત્

અથ તુભ્યં મહાલક્ષ્મ્યા વિધાનં વચ્મિ નારદ ।
યદારાધનતો ભૂયાત્સાધકો ભુક્તિમુક્તિમાન્

લક્ષ્મીમાયાકામવાણીપૂર્વા કમલવાસિની ।
ઙેંતા વહ્નિપ્રિયાન્તો ઽયં મન્ત્રકલ્પદ્રુમઃ પરઃ

ઋષિર્નારાયણશ્ચાસ્ય છન્દો હિ જગતી તથા ।
દેવતા તુ મહાલક્ષ્મીર્દ્વિદ્વિવર્ણૈઃ ષડઙ્ગકમ્

શ્વેતચંપકવર્ણાભાં રત્નભૂષણભૂષિતામ્ ।
ઈષદ્ધાસ્યપ્રસન્નાસ્યાં ભક્તાનુગ્રહકાતરામ્

બિભ્રતીં રત્નમાલાં ચ કોટિચન્દ્રસમપ્રભામ્ ।
ધ્યાત્વા જપેદર્કલક્ષં પાયસેન દશાંશતઃ

જુહુયાદેધિતે વહ્નૌ શ્રીદૃકાષ્ટૈઃ સમર્ચયેત્ ।
નવશક્તિયુતે પીઠે હ્યઙ્ગૈ રાવરણૈઃ સહ

વિભૂતિરુન્નતિઃ કાન્તિઃ સૃષ્ટિઃ કીર્તિશ્ચ સન્નતિઃ ।
વ્યાષ્ટિરુત્કૃષ્ટિરૃદ્ધિશ્ચ સંપ્રોક્તા નવ શક્તયઃ

અત્રાવાહ્ય ચ મૂલેન મૂર્તિં સંકલ્પ્ય સાધકઃ ।
ષટ્ કોણેષુ ષડઙ્ગાનિ દક્ષિણે તુ ગજાનનમ્

વામે કુસુમધન્વાનં વસુપત્રે તતો યજેત્ ।
ઉમાં શ્રીં ભારતીં દુર્ગાં ધરણીં વેદમાતરમ્

દેવીમુષાં ચ પૂર્વાદૌ દિગ્વિદિક્ષુ ક્રમેણ હિ ।
જહ્નુસૂર્યસુતે પૂજ્યે પાદપ્રક્ષાલનોદ્યતે

શઙ્ખપદ્મનિધી પૂજ્યૌ પાર્શ્વયોર્ઘૃતચામરૌ ।
ધૃતાતપત્રં વરુણં પૂજયેત્પશ્ચિમે તતઃ

સંપૂજ્ય રાશીન્પરિતો યથાસ્થાનં નવગ્રહાન્ ।
ચતુર્દન્તૈરાવતાદીન્ દિગ્વિદિક્ષુ તતોર્ઽચયેત્

તદ્બહિર્લોકપાલાંશ્ચ તદસ્ત્રાણિ ચ તદ્બહિઃ ।
દૂર્વાભિરાજ્યસિક્તાભિર્જુહુયાદાયુષે નરઃ

ગુડૂચીમાજ્યસંસિક્તાં જુહુયાત્સપ્તવાસરમ્ ।
અષઅટોત્તરસહસ્રં યઃ સ જીવેચ્છરદાં શતમ્

હુત્વા તિલાન્ઘૃતાભ્યક્તાન્દીર્ઘમાયુષ્યમાપ્નુયાત્ ।
આરભ્યાર્કદિનં મન્ત્રી દશાહં ઘૃતસંપ્લુતઃ

જુહુયાદર્કસમિધઃ શરીરારોગ્યસિદ્ધયે ।
શાલિભિર્જુહ્વતો નિત્યમષ્ટોત્તરસહસ્રકમ્

અચિરાદેવ મહતી લક્ષ્મી સંજાયતે ધ્રુવમ્ ।
ઉષાજા જીનાલિકેરરજોભિર્ગૃતમિશ્રિતૈઃ

હુનેદષ્ટોત્તરશતં પાયસાશી તુ નિત્યશઃ ।
મણ્ડલાજ્જાયતે સો ઽપિ કુબેર ઇવ માનવઃ

હવિષા ગુડમિશ્રેણ હોમતો હ્યન્નવાન્ભવેત્ ।
જપાપુષ્પાણિ જુહુયાદષ્ટોત્તરસહસ્રકમ્

તાંબૂલરસસંમિશ્રં તદ્ભસ્મતિલકં ચરેત્ ।
ચતુર્ણામપિ વર્ણાનાં મોહનાય દ્વિજોત્તમઃ

એવં યો ભજતે લક્ષ્મીં સાધકેન્દ્રો મુનીશ્વર ।
સમ્પદસ્તસ્ય જાયન્તે મહાલક્ષ્મીઃ પ્રસીદતિ

દેહાન્તે વૈષ્ણવં ધામ લભતે નાત્ર સંશયઃ ।
યા તુ દુર્ગા દ્વિજશ્રેષ્ઠ શિવલોકં ગતા સતી

સા શિવાજ્ઞામનુપ્રાપ્ય દિવ્યલોકં વિનિર્મમે ।
દેવીલોકેતિ વિખ્યાતં સર્વલોકવિલક્ષણમ્

તત્ર સ્થિતા જગન્માતા તપોનિયમમાસ્થિતા ।
વિવિધાન્ સ્વાવતારાન્હિ ત્રિકાલે કુરુતે ઽનિશમ્

માયાધિકા હ્લાદિનીયુક્ ચન્દ્રાઢ્યા સર્ગિણી પુનઃ ।
પ્રતિષ્ઠા સ્મૃતિસંયુક્તા ક્ષુધયા સહિતા પુનઃ

જ્ઞાનામૃતા વહ્નિજાયાન્તસ્તારાદ્યો મનુર્મતઃ ।
ઋષિઃ સ્યાદ્વામદેવો ઽસ્ય છન્દો ગાયત્રમીરિતમ્

દેવતા જગતામાદિર્દુર્ગા દુર્ગતિનાશિની ।
તારાદ્યેકૈકવર્ણેન હૃદયાદિત્રયં મતમ્

ત્રિભિર્વર્મેક્ષણ દ્વાભ્યાં સર્વૈરસ્ત્રમુદીરિતમ્ ।
મહામરકતપ્રખ્યાં સહસ્રભુજમણ્ડિતામ્

નાનાશસ્ત્રાણિ દધતીં ત્રિનેત્રાં શશિશેખરામ્ ।
કઙ્કણાઙ્ગદહારાઢ્યાં ક્વણન્નૂપુરકાન્વિતામ્

કિરીટકુણ્ડલધરાં દુર્ગાં દેવીં વિચિન્તયેત્

વસુલક્ષં જપેન્મન્ત્રં તિલૈઃ સમધુરૈર્હુનેત ।
પયોંઽધસા વા સહસ્રં નવપદ્માત્મકે યજેત્

પ્રભા માયા જયા સૂક્ષ્મા વિશુદ્ધાનં દિની પુનઃ ।
સુપ્રભા વિજયા સર્વસિદ્ધિદા પીઠશક્તયઃ

અદ્ભિર્હ્રસ્વત્રયક્લીબરહિતૈઃ પૂજયે દિમાઃ ।
પ્રણવો વજ્રનખદંષ્ટ્રાયુધાય મહાપદાત્

સિંહાય વર્માસ્ત્રં હૃઞ્ચ પ્રોક્તઃ સિંહમનુર્મુને ।
દદ્યાદાસનમેતેન મૂર્તિં મૂલેન કલ્પયેત્

અઙ્ગાવૃર્ત્તિં પુરાભ્યાર્ચ્ય શક્તીઃ પત્રેષુ પૂજયેત્ ।
જયા ચ વિજયા કીર્તિઃ પ્રીતિઃ પશ્ચાત્પ્રભા પુનઃ

શ્રદ્ધા મેધા શ્રુતિશ્ચૈવસ્વનામાદ્યક્ષરાદિકાઃ ।
પત્રાગ્રેષ્વર્ચયેદષ્ટાવાયુધાનિ યથાક્રમાત્

શઙ્ખચક્રગદાખડ્ગપાશાઙ્કુશશરાન્ધનુઃ ।
લોકેશ્વરાંસ્તતો બાહ્યે તેષામસ્ત્રાણ્યનન્તરમ્

ઇત્થં જપાદિભિર્મન્ત્રી મન્ત્રે સિદ્ધે વિધાનવિત્ ।
કુર્યાત્પ્રયોગાનમુના યથા સ્વસ્વમનીષિતાન્

પ્રતિષ્ઠાપ્ય વિધાનેન કલશાન્નવશોભનાન્ ।
રત્નહેમાદિસંયુક્તાન્ઘટેષુ નવસુ સ્થિતાન્

મધ્યસ્થે પૂજયેદ્દેવીમિતરેષુ જયાદિકાઃ ।
સંપૂજ્ય ગન્ધપુષ્પાદ્યૈરભિષિઞ્ચેન્નરાધિપમ્

રાજા વિજયતે શત્રૂન્યો ઽધિકો વિજયશ્રિયમ્ ।
પ્રાપ્નોત્રોગો દીર્ઘાયુઃ સર્વવ્યાધિવિવર્જિતઃ

વન્ધ્યાભિષિક્તા વિધિનાલભતે તનયં વરમ્ ।
મન્ત્રેણાનેન સંજપ્તમાજ્યં ક્ષુદ્રગ્રહાપહમ્

ગર્ભિણીનાં વિશેષેણ જપ્તં ભસ્માદિકં તથા ।
જૃંભશ્વાસે તુ કૃષ્ણસ્ય પ્રવિષ્ટેરાધિકામુખમ્

યા તુ દેવી સમુદ્ભૂતા વીણાપુસ્તકધારિણી ।
તસ્યા વિધાનં વિપ્રેન્દ્ર શૃણુ લોકોપકારકમ્

પ્રણવો વાગ્ભવં માયા શ્રીઃ કામઃ શક્તિરીરિતા ।
સરસ્વતી ચતુર્થ્યન્તા સ્વાહાન્તો દ્વાદશાક્ષરઃ

મનુર્નારાયણ ઋષિર્વિરાટ્ છન્દઃ સમીરિતમ્ ।
મહાસરસ્વતી ચાસ્ય દેવતા પરિકીર્તિતા

વાગ્ભવેન ષડઙ્ગાનિ કૃત્વા વર્ણાન્ન્યસેદ્ બુધઃ ।
બ્રહ્મરન્ધ્રે ન્યસેત્તારં લજ્જાં ભ્રૂમધ્યગાં ન્યસેત્

મુખનાસાદિકર્ણેષુ ગુદેષુ શ્રીમુખાર્ણકાન્ ।
તતો વાગ્દેવતાં ધ્યાયેદ્વીણાપુસ્તકધારિણીમ્

કર્પૂરકુન્દધવલાં પૂર્ણચન્દ્રોજ્જ્વલાનનામ્ ।
હંસાધિરૂઢાં ભાલેન્દુદિવ્યાલઙ્કારશોભિતામ્

જપેદ્દ્વાદશલક્ષાણિ તત્સહસ્રં સિતાંબુજૈઃ ।
નાગચંપકપુષ્પૈર્વા જુહુયાત્સાધકોત્તમઃ

માતૃકોક્તે યજેત્પીઠે વક્ષ્યમાણક્રમેણ તામ્ ।
વર્ણાબ્જેનાસનં દદ્યાન્મૂર્તિં મૂલેન કલ્પયેત્

દેવ્યા દક્ષિણતઃ પૂજ્યા સંસ્કૃતા વાઙ્મયી શુભા ।
પ્રાકૃતા વામતઃ પૂજ્યા વાઙ્મયીસર્વસિદ્ધિદા

પૂર્વમઙ્ગાનિ ષટ્કોણે પ્રજ્ઞાદ્યાઃ પ્રયજેદ્બહિઃ ।
પ્રજ્ઞા મેધા શ્રુતિઃ શક્તિઃ સ્મૃતિર્વાગીશ્વરી મતિઃ

સ્વસ્તિશ્ચેતિ સમાખ્યાતા બ્રહ્માદ્યાસ્તદનન્તરમ્ ।
લોકેશાનર્ચયેદ્ભૂયસ્તદસ્ત્રાણિ ચ તદ્બહિઃ

એવં સંપૂજ્ય વાગ્દેવીં સાક્ષાદ્વાગ્વલ્લભો ભવેત્ ।
બ્રહ્મચર્યરતઃ શુદ્ધઃ શુદ્ધદન્તનખા દિકઃ

સંસ્મરન્ સર્વવનિતાઃ સતતં દેવતાધિયા ।
કવિત્વં લભતે ધીમાન્ માસૈર્દ્વાદશભિર્ધ્રુવમ્

પીત્વા તન્મન્ત્રિતં તોયં સહસ્રં પ્રત્યહં મુને ।
મહાકવિર્ભવેન્મન્ત્રી વત્સરેણ ન સંશયઃ

ઉરોમાત્રોદકે સ્થિત્વા ધ્યાયન્માર્તણ્ડમણ્ડલે ।
સ્થિતાં દેવીં પ્રતિદિનં ત્રિસહસ્રં જપેન્મનુમ્

લભતે મણ્ડલાત્સિદ્ધિં વાચામપ્રતિમાં ભુવિ ।
પાલાશબિલ્વકુસુમૈર્જુહુયાન્મધુરોક્ષિતૈઃ

સમિદ્ભિર્વા તદુત્થાભિર્યશઃ પ્રાપ્નોતિ વાક્પતેઃ ।
રાજવૃક્ષસમુદ્ભૂતૈઃ પ્રસૂનૈર્મધુરાપ્લુતૈઃ

સત્સમિદ્ભિશ્ચ જુહુયાત્કવિત્વમતુલં લભેત્ ।
અથ પ્રવક્ષ્યે વિપ્રેન્દ્ર સાવિત્રીં બ્રહ્મણઃ પ્રિયામ્

યાં સમારાધ્ય સસૃજે બ્રહ્મા લોકાંશ્ચરાચરાન્ ।
લક્ષ્મી માયા કામપૂર્વા સાવિત્રી ઙેસમન્વિતા

સ્વાહાન્તો મનુરાખ્યાતઃ સાવિત્ર્યા વસુવર્ણવાન્ ।
ઋષિર્બ્રહ્માસ્ય ગાયત્રી છન્દઃ પ્રોક્તં ચ દેવતા

સાવિત્રી સર્વદેવાનાં સાવિત્રી પરિકીર્તિતા ।
હૃદન્તિકૈર્બ્રહ્મ વિષ્ણુરુદ્રેશ્વરસદાશિવૈઃ

સર્વાત્મના ચ ઙેયુક્તૈરઙ્ગાનાં કલ્પનં મતમ્ ।
તપ્તકાઞ્ચનવર્ણાભાં જ્વલન્તીં બ્રહ્મતેજસા

ગ્રીષ્મમધ્યાહ્નમાર્તણ્ડસહસ્રસમવિગ્રહામ્ ।
ઈષદ્ધાસ્યપ્રસન્નાસ્યાં રત્નભૂષણભૂષિતામ્

બહ્નિશુદ્ધાંશુકાધાનાં ભક્તાનુગ્રહકાતરામ્ ।
સુખદાં મુક્તિદાં ચૈવ સર્વસંપત્પ્રદાં શિવામ્

વેદબીજસ્વરૂપાં ચ ધ્યાયેદ્વેદપ્રસૂં સતીમ્ ।
ધ્યાત્વૈવં મણ્ડલે વિદ્વાન્ ત્રિકોણોજ્જ્વલકર્ણિકે

સૌરે પીઠે યજેદ્દેવીં દીપ્તાદિનવશક્તિભિઃ ।
મૂલમન્ત્રેણ કૢપ્તાયાં મૂર્તૌં દેવીં પ્રપૂજયેત્

કોણેષુ ત્રિષુ સંપૂજ્યા બ્રાહૃયાદ્યાઃ શક્તયો બહિઃ ।
આદિત્યાદ્યાસ્તતઃ પૂજ્યા ઉષાદિસહિતાઃ ક્રમાત્

તતતઃ ષડઙ્ગાન્યભ્યર્ચ્ય કેસરેષુ યથાવિધિ ।
પ્રહ્લાદિનીં પ્રભાં પશ્ચાન્નિત્યાં વિશ્વંભરાં પુનઃ

વિલાસિનીપ્રભાવત્યૌ જયાં શાન્તાં યજેત્પુનઃ ।
કાન્તિં દુર્ગાસરસ્વત્યૌ વિદ્યારૂપાં તતઃ પરમ્

વિશાલસંજ્ઞિતામીશાં વ્યાપિનીં વિમલાં યજેત્ ।
તમોપહારિણીં સૂક્ષ્માં વિશ્વયોનિં જયાવહામ્

પદ્નાલયાં પરાં શોભાં બ્રહ્મરૂપાં તતોર્ઽચયેત્ ।
બ્રાહ્મ્યાદ્યાઃ શારણા બાહ્યે પૂજયેત્પ્રોક્તલક્ષણાઃ

તતો ઽભ્યર્ચ્યેદ્ ગ્રહાન્બાહ્યે શક્રાદ્યાનયુધૈઃ સહ ।
ઇત્થમાવરણૈર્દેવીઃ દશભિઃ પરિપૂજયેત્

અષ્ટલક્ષં જપેન્મન્ત્રં તત્સહસ્રં હુનેત્તિલૈઃ ।
સર્વપાપુવિનિર્મુક્તો દીર્ઘમાયુઃ સ વિન્દતિ

અરુણાબ્જૈસ્ત્રિમધ્વક્તૈર્જુહુયાદયુતં તતઃ ।
મહાલક્ષ્મીર્ભવેત્તસ્ય ષણ્માસાન્નાત્ર સંશયઃ

બ્રહ્મવૃક્ષપ્રસૂનૈસ્તુ જુહુયાદ્બાહ્યતેજસે ।
બહુના કિમિહોક્તેન યથાવત્સાધિતા સતી

સાધકાનામિયં વિદ્યા ભવેત્કામદુધા મુને ।
અથ તે સંપ્રવક્ષ્યામિ રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્

સાવિત્રીપઞ્જરં નામ સર્વરક્ષાકરં નૃણામ્ ।
વ્યોમકેશાર્લકાસક્તાં સુકિરીટવિરાજિતામ્

મેઘભ્રુકુટિલાક્રાન્તાં વિધિવિષ્ણુશિવાનનામ્ ।
ગુરુભાર્ગવકર્ણાન્તાં સોમસૂર્યાગ્નિલોચનામ્

ઇડાપિઙ્ગલિકાસૂક્ષ્માવાયુનાસાપુટાન્વિતામ્ ।
સંધ્યાદ્વિજોષ્ઠપુટિતાં લસદ્વાગુપજિહ્વિકામ્

સંધ્યાસૂર્યમણિગ્રીવાં મરુદ્બાહુસમન્વિતાન્ ।
પર્જન્યદૃદયાસક્તાં વસ્વાખ્યપ્રતિમણ્ડલામ્

આકાશોદરવિભ્રાન્તાં નાભ્યવાન્તરવીથિકામ્ ।
પ્રજાપત્યાખ્યજઘનાં કટીન્દ્રાણીસમાશ્રિતામ્

ઊર્વોર્મલયમેરુભ્યાં શોભમાનાં સરિદ્વરામ્ ।
સુજાનુજહુકુશિકાં વૈશ્વદેવાખ્યસંજ્ઞિકામ્

પાદાઙ્ઘ્રિનખલોમાખ્યભૂનાગદ્રુમલક્ષિતામ્ ।
ગ્રહરાશ્યર્ક્ષયોગાદિમૂર્તાવયવસંજ્ઞિકામ્

તિથિમાસર્તુપક્ષાખ્યૈઃ સંકેતનિમિષાત્મિકામ્ ।
માયાકલ્પિતવૈચિત્ર્યસંધ્યાખ્યચ્છદનાવૃતામ્

જ્વલત્કાલાનલપ્રખ્યોં તડિત્કીટિસમપ્રભામ્ ।
કોટિસૂર્યપ્રતીકાશાં શશિકોટિસુશીતલામ્

સુધામણ્ડલમધ્યસ્થાં સાંદ્રાનન્દામૃતાત્મિકામ્ ।
વાગતીતાં મનો ઽગર્મ્યા વરદાં વેદમાતરમ્

ચરાચરમયીં નિત્યાં બ્રહ્માક્ષરસમન્વિતામ્ ।
ધ્યાત્વા સ્વાત્માવિભેદેન સાવિત્રીપઞ્જરં ન્યસેત્

પઞ્ચરસ્ય ઋષિઃ સો ઽહં છંન્દો વિકૃતિરુચ્યતે ।
દેવતા ચ પરો હંસઃ પરબ્રહ્માદિદેવતા

ધર્માર્થકામમોક્ષાપ્ત્યૈ વિનિયોગ ઉદાહૃતઃ ।
ષડઙ્ગદેવતામન્ત્રૈરઙ્ગન્યાસં સમાચરેત્

ત્રિધામૂલેન મેધાવી વ્યાપકં હિ સમાચરેત્ ।
પૂર્વોક્તાં દેવાતાં ધ્યાયેત્સાકારાં ગુણસંયુતામ્

ત્રિપદા હરિજા પૂર્વમુખી બ્રહ્માસ્ત્રસંજ્ઞિકા ।
ચતુર્વિશતિતત્ત્વાઢ્યા પાતુ પ્રાચીં દિશં મમ

ચતુષ્પદા બ્રહ્મદણ્ડા બ્રહ્માણી દક્ષિણાનના ।
ષડ્વિંશતત્ત્વસંયુક્તા પાતુ મે દક્ષિણાં દિશમ્

પ્રત્યઙ્મુખી પઞ્ચપદી પઞ્ચાશત્તત્ત્વરૂપિણી ।
પાતુ પ્રતીચીમનિશં મમ બ્રહ્મશિરાએઙ્કિતા

સૌમ્યાસ્યા બ્રહ્મતુર્યાઢ્યા સાથર્વાઙ્ગિરસાત્મિકા ।
ઉદીચીં ષટ્પદા પાતુ ષષ્ટિતત્ત્વકલાત્મિકા

પઞ્ચાશદ્વર્ણરચિતા નવપાદા શતાક્ષરી ।
વ્યોમા સંપાતુ મે વોર્દ્ધ્વશિરો વેદાન્તસંસ્થિતા

વિદ્યુન્નિભા બ્રહ્મસન્ધ્યા મૃગારૂઢા ચતુર્ભુજા ।
ચાપેષુચર્માસિધરા પાતુ મે પાવકીં દિશમ્

બ્રહ્મી કુમારી ગાયત્રી રક્તાઙ્ગી હંસવાહિની ।
બિભ્રત્કમણ્ડલું ચાક્ષં સ્રુવસ્રુવૌ પાતુ નૈરૃતિમ્

શુક્લવર્ણા ચ સાવિત્રી યુવતી વૃષવાહના ।
કપાલશૂલકાક્ષસ્રગ્ધારિણી પાતુ વાયવીમ્

શ્યામા સરસ્વતી વૃદ્ધા વૈષ્ણવી ગરુડાસના ।
શઙ્ખચક્રાભયકરા પાતુ શૈવીં દિશં મમ

ચતુર્ભુજા દેવમાતા ગૌરાઙ્ગી સિંહવાહના ।
વરાભયખડ્ગચર્મભુજા પાત્વધરાં દિશમ્

તત્તત્પાર્શ્વે સ્થિતાઃ સ્વસ્વવાહનાયુધભૂષણાઃ ।
સ્વસ્વદિક્ષુસ્થિતાઃ પાતું ગ્રહશક્ત્યઙ્ગસંયુતાઃ

મન્ત્રાધિદેવતારૂપા મુદ્રાધિષ્ઠાતૃદેવતાઃ ।
વ્યાપકત્વેન પાન્ત્વસ્માનાપાદતલમસ્તકમ્

ઇદં તે કથિતં સત્યં સાવિત્રીપઞ્જરં મયા ।
સંધ્યયોઃ પ્રત્યહં ભક્ત્યા જપકાલે વિશેષતઃ

પઠનીયં પ્રયત્નેન ભુક્તિં મુક્તિં સમિચ્છતા ।
ભૂતિદા ભુવના વાણી મહાવસુમતી મહી

હિરણ્યજનની નન્દા સવિસર્ગા તપસ્વિની ।
યશસ્વિની સતી સત્યા વેદવિચ્ચિન્મયી શુભા

વિશ્વા તુર્યા વરેણ્યા ચ નિસૃણી યમુના ભુવા ।
મોદા દેવી વરિષ્ઠા ચ ધીશ્ચ શાન્તિર્મતી મહી

ધિષણા યોગિની યુક્તા નદી પ્રજ્ઞાપ્રચોદની ।
દયા ચ યામિની પદ્મા રોહિણી રમણી જયા

સેનામુખી સામમયી બગલા દોષવાર્જિતા ।
માયા પ્રજ્ઞા પરા દોગ્ધ્રી માનિની પોષિણી ક્રિયા

જ્યોત્સ્ના તીર્થમયી રમ્યા સૌમ્યામૃતમયા તથા ।
બ્રાહ્મી હૈમી ભુજઙ્ગી ચ વશિની સુંદરી વની

ઓઙ્કારહસિની સર્વા સુધા સા ષડ્ગુણાવતી ।
માયા સ્વધા રમા તન્વી રિપુઘ્ની રક્ષણણી સતી

હૈમી તારા વિધુગતિર્વિષઘ્ની ચ વરાનના ।
અમરા તીર્થદા દીક્ષા દુર્ધર્ષા રોગહારિણી

નાનાપાપનૃશંસઘ્ની ષટ્પદી વજ્રિણી રણી ।
યોગિની વમલા સત્યા અબલા બલદા જયા

ગોમતી જાહ્નવી રજાવી તપની જાતવેદસા ।
અચિરા વૃષ્ટિદા જ્ઞેયા ઋતતન્ત્રા ઋતાત્મિકા

સર્વકામદુધા સૌમ્યા ભવાહૄઙ્કારવર્જિતા ।
દ્વિપદા યા ચતુષ્પદા ત્રિપદા યા ચ ષટ્પદા

અષ્ટાપદી નવપદી સહસ્રાક્ષાક્ષરાત્મિકા ।
અષ્ટોત્તરશતં નામ્નાં સાવિત્ર્યા યઃ પઠેન્નરઃ

સ ચિરાયુઃ સુખી પુત્રી વિજયી વિનયી ભવેત્ ।
એતત્તે કથિતં વિપ્ર પઞ્ચપ્રકૃતિલક્ષણમ્

મન્ત્રારાધનપૂર્વં ચ વિશ્વકામપ્રપૂરણમ્