નારદ પુરાણ · અધ્યાય 1.80

ઇતિ શ્રીબૃહન્નારદીયપુરાણે પૂર્વભાગે બૃહદુપાખ્યાને તૃતીયપાદે હનુમચ્ચરિત્રં નામ એકોનાશીતિતમો ઽધ્યાયઃ
સૂત ઉવાચ
શ્રુત્વા તુ નારદો વિપ્રાઃ કુમારવચનં મુનિઃ ।
યત્પપ્રચ્છ પુનસ્તચ્ચ યુષ્મભ્યં પ્રવદામ્યહમ્

કાર્તવીર્યસ્ય કવચં તથા હનુમતો ઽપિ ચ ।
ચરિતં ચ મહત્પુણ્યં શ્રુત્વા ભૂયો ઽબ્રવીદ્વચઃ

નારદ ઉવાચ
સાધુ સાધુ મુનિશ્રેષ્ઠ ત્વયાતિકરુણાત્મના ।
શ્રાવિતં ચરિતં પુણ્યં શિવસ્ય ચ હનૂમતઃ

તન્ત્રસ્યાંસ્ય ક્રમપ્રાપ્તં કથનીયં ચ યત્ત્વયા ।
તત્પ્રબ્રૂહિ મહાભાગ કિં પૃષ્ટ્વાન્યદ્વિદાંવર

સનત્કુમાર ઉવાચ
અથ વક્ષ્યે કૃષ્ણમન્ત્રાન્ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદાન્ ।
બ્રહ્માદ્યા યાન્સમારાધ્ય સૃષ્ટ્યાદિકરણે ક્ષમાઃ

કામઃ કૃષ્ણપદં ઙતં ગોવિન્દં ચ તથાવિધમ્ ।
ગોપીજનપદં પશ્ચાદ્વલ્લભાયાગ્નિસુંદરી

અષ્ટાદશાર્ણો મન્ત્રો ઽયં દુર્ગાધિષ્ઠાતૃદૈવતઃ ।
નારદો ઽસ્ય મુનિશ્છન્દો ગાયત્રી દેવતા પુનઃ

શ્રીકૃષ્ણઃ પરમાત્મા ચ કામો બીજં પ્રકીર્તિતમ્ ।
સ્વાહા શક્તિર્નિયોગસ્તુ ચતુર્વર્ગપ્રસિદ્ધયે

ઋષિં શિરસિ વક્ત્રે તુ છન્દશ્ચ હૃદિ દેવતામ્ ।
ગુહ્યે બીજં પદોઃ શક્તિં ન્યસેત્સાધકસત્તમઃ

યુગેવદાબ્ધિ નિગમૈર્દ્વાભ્યાં વર્ણૈર્મનૂદ્ભવૈઃ ।
પઞ્ચાઙ્ગાનિ પ્રવિન્યસ્ય તત્ત્વન્યાસં સમાચરેત્

હૃદન્તિમાદિકાન્તાર્ણમપરાદ્યાનિ ચાત્મને ।
મત્યન્તાનિ ચ તત્વાનિ જીવાદ્યાનિ ન્યસેત્ક્રમાત્

જીવં પ્રાણં મતિમહૄઙ્કારં મનસ્તથૈવ ચ ।
શબ્દં સ્પર્શં રૂપરસૌ ગન્ધં શ્રોત્રં ત્વચં તથા

નેત્રં ચ રસનાઙ્ઘ્રાણં વાચં પાણિં પદેન્દ્રિયમ્ ।
પાયું શિશ્નમથાકાશં વાયું વહ્નિં જલં મહીમ્

જીવં પ્રાણં ચ સર્વાગે મત્યાદિત્રિતયં હૃદિ ।
મૂર્દ્ધાસ્યહૃદ્ગુહ્ય પાદેષ્વથ શબ્દાદિકાન્ન્યસેત્

કર્ણાદિસ્વસ્વસ્થાનેષુ શ્રોત્રાદીનીન્દ્રિયાણિ ચ ।
તથા વાગાદીન્દ્રિયાણિ સ્વસ્વસ્થાનષુ વિન્યસેત્

મૂદ્ધસ્યહૃદ્ગુહ્યપાદેષ્વાકાશાદીન્ન્યસેત્તતઃ ।
હૃત્પુણ્ડરીકમર્કેન્દુહ્નિબિંબાન્યનુક્રમાત્

દ્વિષઠ્યષ્ટદશકલાવ્યાપ્તાનિ ચ તથા મતઃ ।
ભૂતાષ્ટાં ગાક્ષિપદગૈર્વર્ણૈઃ પ્રગ્વિન્ન્યસેદ્ધૃદિ

અથાકાશાદિસ્થલેષુ વાસુદેવાદિકાંસ્તતઃ ।
વાસુદેવઃ સંકર્ષણઃ પ્રદ્યુમ્નશ્ચાનિરુદ્ધકઃ

નારાયણશ્ચ ક્રમશઃ પરમેષ્ઠ્યાદિભિર્યુતાઃ ।
પરમેષ્ઠિપુમાઞ્ચ્છૌ ચવિશ્વનિવૃત્તિસર્વકાઃ

શ્વેતાનિલાગ્ન્યંબુભૂમિવર્ણૈઃ પ્રાગ્વત્પ્રવિન્યસેત્ ।
સ્વબીજાદ્યં કોપતત્વં નૃસિંહં વ્યાપકેન ચ

પ્રાગ્વદ્વિન્યસ્ય સર્વાગે તત્ત્વન્યાસો ઽયમીરિતઃ ।
મકારાદ્યા આદ્યવર્ણાઃ સર્વે સ્યુશ્ચન્દ્રભૂષિતાઃ

વાસુદેવાદિકા જ્ઞેયા ઙેંતાઃ સાધકસત્તમૈઃ ।
પ્રાણાયામં તતઃ કૃત્વા પૂરકુમ્ભકરેચકૈઃ

ચતુર્ભિઃ ષડ્ભર્દ્વાભ્યાં ચ મૂલમન્ત્રેણ મન્ત્રવિત્ ।
કેચિદાહુરિહાચાર્યાઃ પ્રાણાયામોત્તરં પુનઃ

પીઠન્યાસં વિધાયાથ ન્યાસાનન્યાન્સમાચરેત્ ।
દશતત્ત્વાદિ વિન્યસ્ય વક્ષ્યમાણવિધાનતઃ

મૂર્તિપઞ્જરનામાનં પૂર્વોક્તં વિન્યસેદ્બુધઃ ।
સર્વાઙ્ગે વ્યાપકં કૃત્વા કિરીટમનુના સુધીઃ

તતસ્તારપુટં મન્ત્રં વ્યાપય્ય કરયોસ્ત્રિશઃ ।
પઞ્ચાઙ્ગુલીષુ કરયોઃ પઞ્ચાઙ્ગં વિન્યસેત્તતઃ

ત્રિશો મૂલેન મૂર્દ્ધાદિપાદાન્તં વ્યાપકં ન્યસેત્ ।
સકૃદ્વ્યાપય્ય તારેણ મન્ત્રન્યાસં તતશ્ચરેત્

શિરોલલાટે ભ્રૂમધ્યે કર્ણયોશ્ચક્ષુષોસ્તથા ।
ઘ્રાણયોર્વદને કણ્ઠે હૃદિ નાભૌ તથા પુનઃ

કટ્યાં લિઙ્ગે જાનુનોશ્ચ પાદયોર્વિન્યસેત્ક્રમાત્ ।
હૃદન્તાન્મન્ત્રવર્ણાંશ્ચ તતો મૂર્ધ્નિ ધ્રુવં ન્યસેત્

પુનર્નયનયોરાસ્યે હૃદિ ગુહ્યે ચ પાદયોઃ ।
વિન્યસેદ્ધૃદયાન્તાનિ મનોઃ પઞ્ચપદાનિ ચ

ભૂયો મુન્યાદિકં ન્યસ્ય પઞ્ચાઙ્ગં પૂર્વવન્ન્યસેત્ ।
અથ વક્ષ્યે મહાગુહ્યં સર્વન્યાસોત્તમોત્તમમ્

યસ્ય વિજ્ઞાનમાત્રેણ જીવન્મુક્તો ભવેન્નરઃ ।
અણિમાદ્યષ્ટસિદ્ધીનામીશ્વરઃ સ્યાન્ન સંશયઃ

યસ્યારાધનતો મન્ત્રી કૃષ્ણસંનિધ્યતાં વ્રજેત્ ।
તારાદ્યાભિર્વ્યાહૃતિભિઃ સંપુટં વિન્યસેન્મનુમ્

મન્ત્રેણ પુટિતાંશ્ચાપિ પ્રણવાદ્યાંસ્તતો ન્યસેત્ ।
ગાયત્ર્યા પુટુતં મન્ત્રં વિન્યસેન્માતૃકાસ્થલે

મન્ત્રેણ પુટિતાં તાં ચ ગાયત્રીં વિન્યસેત્ક્રમાત્ ।
માતૃકાપુટિતં મૂલં વિન્યસેત્સાધકોત્તમઃ

મૂલેન પુટિતાં ચૈવ માતૃકાં વિન્યસેત્ક્રમાત્ ।
તૃચં ન માતૃકાવર્ણાન્પૂર્વં તત્તત્સ્થલે સુધીઃ

વિન્યસેન્ન્યાસષટ્કં ચ ષોઢા ન્યાસો ઽયમીરિતઃ ।
અનેન ન્યાસવર્યેણ સાક્ષાત્કૃષ્ણસમો ભવેત્

ન્યાસેન પુટિતં દૃષ્ટ્વા સિદ્ધગન્ધર્વકિન્નરાઃ ।
દેવા અપિ નમન્ત્યેનં કિંપુનર્માનવા ભુવિ

સુદર્શનસ્ય મન્ત્રેણ કુર્યાદ્દિગ્બન્ધનં તતઃ ।
દેવં ધ્યાયન્સ્વહૃદયે સર્વાભીષ્ટપ્રદાયકમ્

ઉત્ફુલ્લકુસુમવ્રાતનમ્રશાખૈર્વરદ્રુમૈઃ ।
સસ્મેયમઞ્જરીવૃન્દવલ્લરીવેષ્ટિતૈઃ શુભૈઃ

ગલત્પરાગધૂલિભિઃ સુરભીકૃતદિઙ્મુખઃ ।
સ્મરેચ્છિશિરિતં વૃન્દાવનં મન્ત્રીસમાહિતઃ

ઉન્મીલન્નવકઞ્જાલિવિગલન્મધુસંચયૈઃ ।
લુબ્ધાન્તઃ કરણૈર્ગુઞ્જદ્દ્વિરેફપટલૈઃ શુભમ્

મરાલપરભૃત્કીરકપોતનિકરૈર્મુહુઃ ।
મુખરીકૃતમાનૃત્યન્માયૂરકુલમઞ્જુલમ્

કાલિન્દ્યા લોલકલ્લોલવિપ્રુષૈર્મન્દવાહિભિઃ ।
ઉન્નિદ્રાંબુરુહવ્રાતરજોભિર્ધૂસરૈઃ શિવૈઃ

પ્રદીપિત સ્મરૈર્ગોષ્ઠસુંદરીમૃદુવાસસામ્ ।
વિલોલનપરૈઃ સંસેવિતં વા તૈર્નિરન્તરમ્

સ્મરેત્તદન્તે ગીર્વાણભૂરુહં સુમનોહરમ્ ।
તદધઃ સ્વર્ણવેદ્યાં ચ રત્નપીઠમનુત્તમમ્

રત્નકુટ્ટિમપીઠે ઽસ્મિન્નરુણં કમલં સ્મરેત્ ।
અષ્ટપત્રં ચ તન્મધ્યે મુકુન્દં સંસ્મરેત્સ્થિતમ્

ફુલ્લેન્દીવરકાન્તં ચ કેકિબર્હાવતંસકમ્ ।
પીતાંશુકં ચન્દ્રમુખં સરસીરુહનેત્રકમ્

કૌસ્તુભોદ્ભાસિતાઙ્ગં ચ શ્રીવત્સાંકં સુભૂષિતમ્ ।
વ્રજસ્ત્રીનેત્રકમલાભ્યર્ચિતં ગોગણાવૃતમ્

ગોપવૃન્દયુતં વંશીં વાદયન્તં સ્મરેત્સુધીઃ ।
એવં ધ્યાત્વા જપેદાદાવયુતદ્વિતયં બુધઃ

જુહુયાદરુણાંભોજૈસ્તદ્દશાંશં સમાહિતઃ ।
જપેત્પશ્ચાન્મન્ત્રસિદ્ધ્યૈ ભૂતલક્ષં સમાહિતઃ

અરુણૈઃ કમલૈહુત્વા સર્વસિદ્ધીશ્વરો ભવેત્ ।
પૂર્વોક્તે વૈષ્ણવે પીઠે મૂર્તિં સંકલ્પ્ય મૂલતઃ

તસ્યામાવાહ્ય ચાભ્યર્ચેદ્ગોપીજનમનોહરમ્ ।
મુખે વેણું સમભ્યર્ચ્ય વનમાલાં ચ કૌસ્તુભમ્

શ્રીવત્સં ચ હૃદિ પ્રાર્ચ્ય તતઃ પુષ્પાઞ્જલિં ક્ષિપેત્ ।
તતઃ શ્વેતાં ચ તુલસીં શુક્લચન્દનપઙ્કિલામ્

રક્તાં ચ તુલસીં રક્તઞ્ચદનાક્તાં ક્રસાત્સુધીઃ ।
અર્પયેદ્દક્ષિણે જદ્વયમશ્વારિયુગ્મકમ્

હયમારદ્વયેનૈવ હૃદિ મૂર્ધ્નિ તથા પુનઃ ।
પદ્મદ્વયં ચ વિધિવત્તતઃ શીર્ષે સમર્પયેત્

તુલસીદ્વયમંભોજદ્વયમશ્વારિયુગ્મકમ્ ।
તતઃ સર્વાણિ પુષ્પાણિ સર્વાઙ્ગેષુ સમર્પયેત્

દક્ષિણે વાસુદેવાખ્યં સ્વચ્છં ચૈતન્યમવ્યયમ્ ।
વામે ચ રુક્મિણીં તદૂન્નિત્યાં રક્તાં રજોગુણામ્

એવં સંપૂજ્ય ગોપાલં કુર્યાદાવરણાર્ચનમ્ ।
યજેદ્દામસુદામૌ ચ વસુદામં ચ કિઙ્કિણીમ્

પૂર્વાદ્યાશાસુ દામાદ્યા ઙેંનમોન્તધ્રુવાદિકાઃ ।
અગ્નિનૈરૃતિવાય્વીશકોણેષુ હૃદયાદિકાન્

દિક્ષ્વસ્ત્રાણિ સમભ્યર્ચ્ય પત્રેષુ મહિષીર્યજેત્ ।
રુક્મિણી સત્યભામા ચ નાગ્નજિત્યભિધા પુનઃ

સુવિન્દા મિત્રવિન્દા ચ લક્ષ્મણા ચર્ક્ષજા તતઃ ।
સુશીલા ચ લસદ્રમ્યચિત્રિતાંબરભૂષણા

તતો યજેદ્દલાગ્રેષુ વસુદેવઞ્ચ દેવકીમ્ ।
નન્દગોપં યશોદાં ચ બલભદ્રં સુભદ્રિકામ્

ગોપાનૂગોપીશ્ચ ગોવિન્દવિલીનમતિલોચનાન્ ।
જ્ઞાનમુદ્રાભયકરૌ પિતરૌ પીતપાણ્ડુરૌ

દિવ્યમાલ્યાંબરાલેપભૂષણે માતરૌ પુનઃ ।
ધારયન્ત્યૌ ચરું ચૈવ પાયસીં પૂર્ણપાત્રિકામ્

અરુણશ્યામલે હારમણિકું ડલમણ્ડિતે ।
બલઃ શઙ્ખેન્દુધવલો મુશલં લાઙ્ગલં દધત્

હાલાલોલો નીલવાસા હલવાનેકકુણ્ડલઃ ।
કલા યા શ્યામલા ભદ્રા સુભદ્રા ભદ્રભૂષણા

વરાભયયુતા પીતવસના રૂઢયૌવના ।
વેણુવીણાહેમયષ્ટિશઙ્ખશૃઙ્ગાદિપાણયઃ

ગોપા ગોપ્યશ્ચ વિવિધપ્રાભૃતાન્નકરાંબુજાઃ ।
મન્દારદીંશ્ચ તદ્બાહ્યે પૂજયેત્કલ્પપાદપાન્

મન્દારશ્ચ તથા સંતાનકો વૈ પારિજાતકઃ ।
કલ્પદ્રુમસ્તતઃ પશ્ચાદ્ધ્વરિચન્દનસંજ્ઞકઃ

મધ્યે દિક્ષુ સમભ્યર્ચ્ય બહિઃ શક્રાદિકાન્યજેત્ ।
તદસ્ત્રાણિ ચ સંપૂજ્ય યજેત્કૃષ્ણાષ્ટકેન ચ

કૃષ્ણં ચ વાસુદેવં ચ દેવકીનન્દનં તથા ।
નારાયણં યદુશ્રેષ્ઠં વાર્ષ્ણેયં ધર્મપાલકમ્

અસુરાક્રાન્તભૂભારહારિણં પૂજયેત્તતઃ ।
એભિરાવરણૈઃ પૂજા કર્તવ્યાસુખૈરિણઃ

સંસારસાગરોત્થીર્ત્યૈ સર્વકામાપ્તયે બુધઃ ।
એવં પૂજાદિભિઃ સિદ્ધા ભવદ્વૈશ્રવણો યમઃ

ત્રિકાલપૂજનં ચાસ્ય વક્ષ્યે સર્વાર્થસિદ્ધિદમ્ ।
શ્રીમદુદ્યાનસંવીતિહેમભૂરત્નમણ્ડપે

લસત્કલ્પદ્રુમાધસ્થરત્નાબ્જપીઠસંસ્થિતમ્ ।
સુત્રામરત્નસંકાશં ગુડસ્નિગ્ધાલકં શિશુમ્

ચલત્કનકકુણ્ડલોલ્લસિતચારુગણ્ડસ્થલં સુઘોણધરમદ્ભુતસ્મિતમુખાંવુતં સુન્દરમ્ ।
સ્ફુરદ્વિમલરત્નયુક્કનકસૂત્રનદ્ધ દધત્સુવર્ણપરિમણ્ડિતં સુભગપૈણ્ડરીકં નખમ્

સમુદ્ધૂસરોરસ્થલે ધેનુધૂલ્યા સુપુષ્ટાઙ્ગમષ્ટાપદાકલ્પદીપ્તમ્ ।
કટીલસ્થલે ચારુજઙ્ઘાન્તયુગ્મં પિનદ્ધં ક્વણત્કિઙ્કિણીજાલદામ્ના

હસન્તં હસદ્વન્ધુજીવપ્રસૂનપ્રભાપાણિપાદાંબુજોદારકાન્ત્યા ।
દધાનં કરો દક્ષિણે પાયસાન્ન સુહૈયઙ્ગવીનં તથા વામહસ્તે

લસદ્ગોપગોપીગવાં વૃન્દમધ્યે સ્થિતં વાસવાદ્યૈઃ સુરૈરર્ચિતાન્ધ્રિમ્ ।
મહાભારભૂતામરારાતિયૂથાંસ્તતઃ પૂતનાદીન્નિહૄન્તું પ્રવૃત્તમ્

એવં ધ્યાત્વાર્ચ્ચયેદ્દેવં પૂર્વવત્સ્થિરમાનસઃ ।
દધ્ના ગુડેન નૈવેદ્યં દત્વા દશશતં જપેત્

મધ્યન્દિને યજેદેવં વિશિષ્યરૂપધારિણમ્ ।
નારદાદ્યૈર્મુનિગણૈઃ સુરવૃન્દૈશ્ચ પૂજિતમ્

લસદ્ગોપગોપીગવાં વૃન્દમધ્યસ્તિતં સાંદ્રમેઘપ્રભંસુંન્દરાઙ્ગમ્ ।
શિખણ્ડિચ્છદાપીડમબ્જાયતાક્ષં લસઞ્ચિલ્લિકં પૂર્ણચદ્રાનનં ચ

ચલત્કુણ્ડલોલ્લાસિગણ્ડસ્થલશ્રીભરં સુન્દરં મન્દહાસં સુનાસમ્ ।
સુકાર્તસ્વરાભાંબરં દિવ્યભૂષં ક્વણત્કિઙ્કિણીજાલમત્તાનુલેપમ્

વેણું ધમન્તં સ્વકરે દધાનં સવ્યે દરં યષ્ટિમુદારવેષમ્ ।
દક્ષે તથૈવેપ્સિતદાનદક્ષં ધ્યાત્વાર્ચયેન્નન્દજમિન્દિરાપ્ત્યૈ

એવં ધ્યાત્વાર્ચયેત્કૃષ્ણં પૂર્વવદ્વૈષ્ણવોત્તમઃ ।
અપૂપપાયસાન્નાદ્યૈર્નૈવૈદ્યં પરિકલ્પયેત્

હુત્વા ચાષ્ટત્તરશતં પયો ઽનૈઃ સર્પિષાપ્લુતૈઃ ।
સ્વસ્વદિક્ષુ બલિં દદ્યાદ્દિશેદાચમનં તતઃ

અષ્ટ્ત્તરસહસ્રં ચ પ્રજપેન્મન્ત્રમુત્તમમ્ ।
અહ્નો મધ્યે યજેદેવં યઃ કૃષ્ણં વૈષ્ણવોત્તમઃ

દેવાઃ સર્વે નમસ્યન્તિ લોકાનાં વલ્લભો નરઃ ।
મેધાયુઃશ્રીકાન્તિયુક્તઃ પુત્રૈઃ પૌત્રૈશ્ચ વર્દ્ધતે

તૃતીયકાલપૂજાયામસ્તિ કાલવિકલ્પના ।
સાયાહ્ને નિશિ વેત્યત્ર વદન્ત્યેકે વિપશ્ચિતઃ

દશાક્ષરેણ ચેદ્રાત્રૌ સાયાહ્ને ઽષ્ટાદશાર્ણતઃ ।
ઉભયીમુભયેનૈવ કુર્યાદિત્યપરે જગુઃ

સાયાહ્ને દ્વારવત્યાં તુ ચિત્રોદ્યાનોપશોભિતે ।
અષ્ટસાહસ્રસંખ્યાતૈર્ભવનૈરુપમણ્ડિતે

હંસસારસસંકીર્ણકમલોત્પલશાલિભિઃ ।
સરોભિર્નીલાંભોભિઃ પરીતે ભવનોત્તમે

ઉદ્યત્પ્રદ્યોતનોદ્યોતદ્યુતૌ શ્રીમણિમણ્ડલે ।
હેમાંભોજાસનાસીનં કૃષ્ણં ત્રૈલોક્યમોહનમ્

મુનિવૃન્દૈઃ પરિવૃતમાત્મતત્ત્વવિનિર્ણયે ।
તેભ્યો મુનિભ્યઃ સ્વં ધામ દિશન્તં પરમક્ષરમ્

ઉન્નિદ્રેદીવરશ્યામં પદ્મપત્રાયતેક્ષણમ્ ।
સ્નિગ્ધં કુન્તલસંભિન્નકિરીટવનમાલિનમ્

ચારુપ્રસન્નવદનં સ્ફુરન્મકરકુણ્ડલમ્ ।
શ્રીવત્સવક્ષસં ભ્રાજત્કૌસ્તુભં સુમનોહરમ્

કાશ્મીરકપિશોરસ્કં પીતકૌશેયવાસસમ્ ।
હારકેયૂરકટકકટિસૂત્રૈરલઙ્કૃતમ્

હૃતવિશ્વંભરાભૂરિભારં મુદિતમાનસમ્ ।
શઙ્ખચક્રગદાપદ્મરાજદ્ભુજચતુષ્ટયમ્

એવં ધ્યાત્વાર્ચયેન્મન્ત્રી સ્યાદઙ્ગૈઃ પ્રથમાવૃત્તિઃ ।
દ્વિતીયા મહિષીભિસ્તુ તૃતીયાયાં સમર્ચયેત્

નારદં પર્વતં જિષ્ણું નિશઠોદ્ધવદારુકાન્ ।
વિષ્વક્સેનં ચ શૈનેયં દિક્ષ્વગ્રે વિનતાસુતમ્

લોકપાલૈશ્ચ વજ્રાદ્યૈઃ પૂજયેદ્વૈષ્ણવોત્તમઃ ।
એવં સંપૂજ્ય વિધિવત્પાયસં વિનિવેદયેત્

તર્પયિત્વા ખણ્ડમિશ્રદુગ્ધબુદ્ધ્યા જલૈરિહ ।
જપેદષ્ટશતં મન્ત્રી ભાવયન્પુરુષોત્તમમ્

પૂજાસુ હોમં સર્વાસુ કુર્યાન્મધ્યન્દિને ઽથવા ।
આસનાદર્ઘ્યપર્યન્તં કૃત્વા સ્તુત્વા નમેત્સુધીઃ

સમર્થાત્માનમુદ્વાસ્ય સ્વીયહૃત્સરસીરુહે ।
વિન્યસ્ય તન્મયો ભૂત્વા પુનરાત્માનમર્ચયેત્

સાયાહ્ને વાસુદેવં યો નિત્યમેવં સમર્ચયેત્ ।
સર્વાન્કામાનવાપ્યાન્તે સ યાતિ પરમાં ગતિમ્

રાત્રૌ ચેન્મદનાક્રાન્તચેતસં નન્દનન્દનમ્ ।
યજેદ્રાસપરિશ્રાન્તં ગોપીમણ્ડલમધ્યગમ્

વિકસત્કુન્દકહ્લારમલ્લિકાકુસુમોદ્ગતૈઃ ।
રજોભિર્ધૂસરૈર્મન્દમારુતૈઃ શિશિરીકૃતે

ઉન્મીલન્નવકૈરવાલિવિગલન્માધ્વીકલબ્ધાન્તરં ભ્રામ્યન્મત્તમિલિન્દગીતલલિતે સન્મલ્લિકોજ્જૃમ્ભિતે ।
પીયૂષાંશુકરૈર્વિશાલિતહરિત્પ્રાન્તે સ્મરોદ્દીપને કાલિન્દીપુલિનાઙ્ગણે સ્મિતમુખં વેણું રણન્તં મુહુઃ

અન્તસ્તોયલસન્નવાંબુદઘટાસંઘટ્ટકારત્વિષં ચઞ્ચઞ્ચિલ્લિકમંબુજાયતદૃશં બિમ્બાધરં સુન્દરમ્ ।
માયૂરચ્છદબદ્ધમૌલિવિલસદ્ધંમિલ્લમાલં ચલં દીપ્યત્કુણ્ડલરત્નરશ્મિવિલસદ્ગણ્ડદ્વયોદ્બાસિતમ્

કાઞ્ચીનૂપુરહારકઙ્કણલસત્કેયૂરભૂષાન્વિતં ગોપીનાં દ્વિતયાં તરે સુલલિતં વન્યપ્રસૂનસ્રજમ્ ।
અન્યોન્યં વિનિબદ્ધગોપદયિતાદોર્વલ્લિવીતં લસદ્રાસક્રીડનલોલુપં મનસિજાક્રાન્તં મુકુન્દં ભવેત્

વિવિધશ્રુતિભિન્નમનોજ્ઞતરસ્વરસપ્તકમૂર્છનતાનગણૈઃ ।
ભ્રમમાણમમૂભિરુદારમણિસ્ફુટમણ્ડનસિંજિતચારુતનુમ્

ઇતરેતરબદ્ધકરપ્રમદાગણકલ્પિતરાસવિહારવિધૌ ।
મણિશઙ્કુગમપ્યમુના વપુષા બહુધા વિહિતસ્વકદિવ્યતનુમ્

એવં ધ્યાત્વાર્ચયેન્મન્ત્રી સ્યાદઙ્ગૈઃ પ્રથમાવૃતિઃ ।
શ્રીકામઃ સસ્વરાદ્યાનિ કલાબ્જૈર્વૈષ્ણવોત્તમઃ

યજેત્કેશવકીર્ત્યાદિમિથુનાનિ ચ ષોડશ ।
ઇન્દ્રાદ્યાનપિ વજ્રાદીન્પૂજયેત્તદનન્તરમ્

પૃન્થુ સુવૃત્તં મસૃણં વિતસ્તિમાત્રોન્નતં કૌ વિનિખન્ય શઙ્કુમ્ ।
આક્રમ્ય પદ્ભ્યામિતરેતરૈસ્તુ હસ્તૈર્ભ્રમો ઽયં ખલુ રાસગોષ્ઠી

સપૂજ્યૈવં ચ પયસા સસિતો પલસર્પિષા ।
નૈવેદ્યમર્ચયિત્વા તુ ચષકૈર્નૃપસંખ્યકૈઃ

સતતં પાપપ્તે (?) મન્ત્રી મિથુનેષ્વર્પયેત્ક્રમાત્ ।
વિધાય પૂર્વવચ્છેષં સહસ્રં પ્રજપેન્મનુમ્

સ્તુત્વા નત્વા ચ સંપ્રાર્થ્ય પૂજાશેષં સમાપયેત્ ।
એવં યઃ પૂજયેત્કૃષ્ણં સ સસ્મૃદ્ધેઃ પદં ભવેત્

અણિમાદ્યષ્ટસિદ્ધીનામીશ્વરઃ સ્યાન્ન સંશયઃ ।
ભુક્ત્વેહ વિવિધાન્ભોગાનન્તે વિષ્ણુપદં વ્રજેત્

એવં પૂજાદિભિઃ સિદ્ધે મનૌકામ્યાનિ સાધયેત્ ।
અષ્ટાવિંશતિવારં વા ત્રિકાલં પૂજયેત્સુધીઃ

સ્વકાલવિહિતાન્ ભૂયઃ પરિવારાંશ્ચ તર્પયેત્ ।
પ્રાતર્દ્દધ્ના ગુડાક્તેન મધ્યાહ્ને પયસા પુનઃ

નવનીતયુતેનાથ સાયાહ્ને તર્પયેત્પુનઃ ।
સસિતોપલમિશ્રેણ પયસા વૈષ્ણવોત્તમઃ

તર્પયામિપદં યોજ્યં મન્ત્રાન્તે સ્વેષુ નામસુ ।
દ્વિતીયાન્તેષુ તુ પુનઃ પૂજાશેષં સમાપયેત્

અભ્યુક્ષ્યતત્પ્રસાદાદ્ભિરાત્માનં પ્રપબેદપઃ ।
તત્તૃત્પસ્તમથોદ્વાસ્ય તન્મયઃ પ્રજપેન્મનુમ્

અથ દ્રવ્યાણિ કામ્યેષુ પ્રોચ્યન્તે તર્પણેષુ ચ ।
તાનિ પ્રોક્તવિધાનાનામાશ્રિત્યાન્યતમં ભજેત્

પાયસં દાધિકં ચાજ્યં ગૌડાન્નં કૃસરં પયઃ ।
દધીનિ કદલી મોચા ચિઞ્ચા રજસ્વલા તથા

અપૂપા મોદકા લાજાઃ પૃથુકા નવનીતકમ્ ।
દ્રવ્યષોડશકં હ્યેતત્કથિતં પદ્મજાદિભિઃ

લાજાન્તે પૃથુકં પ્રાક્ચ સમર્પ્ય ચ સિતોપલમ્ ।
ચતુઃસપ્તતિવારં યઃ પ્રાતરેવં પ્રતર્પયેત્

ધ્યાત્વા કૃષ્ણપદં મત્રી મણ્ડલાદિષ્ટમાપ્નુયાત્ ।
ધારોષ્ણપક્કપયસા નવનીતં દધીનિ ચ

દૌગ્ધામ્રામાજ્યં મત્સ્યણ્ડી ક્ષૌદ્રં કીલાલમેવ ચ ।
પૂજયેન્નવભિર્દ્રવ્યૈઃ પ્રત્યેકં રવિસંખ્યયા

એવમષ્ટોતરશતંસંખ્યાકં તર્પણં પુનઃ ।
યઃ કુર્યાદ્વૈષ્ણવશ્રેષ્ઠઃ પૂર્વોક્તં ફલમાપ્નુયાત્

કિં બહૂક્તેન સર્વેષ્ટદાયકં તર્પણં ત્વિદમ્ ।
સસિતોપલધારોષ્ણદુગ્ધબુદ્ધ્યા જલેન વૈ

કૃષ્ણં પ્રતપર્યન્ ગ્રામં વ્રજન્પ્રાપ્નોતિ સાધકઃ ।
ધનવસ્ત્રાણિ ભોજ્યં ચ પરિવારગણૈઃ સહ

યાવત્સંતર્પયેન્મન્ત્રી તાવત્સંખ્યં જપેન્મનુમ્ ।
તર્પણેનૈવ કાર્યાણિ સાધયેદખિલાન્યપિ

કામ્યહોમમથો વક્ષ્યે સાધકાનાં હિતાય ચ ।
શ્રીપુષ્પૈર્જુહુયાન્મન્ત્રી શ્રિયમિચ્છન્નિનિન્દિતામ્

સાજ્યેનાન્નેન જુહુયાત્ઘૃતાન્નસ્ય સમૃદ્ધયે ।
વન્યપુષ્પૈર્દ્વિજાન્ જાતીપુષ્પૈશ્ચ પૃથિવીપતીન્

અસિતૈઃ કુસુમૈર્વૈશ્યાન્ શૂદ્રાન્નીલોત્પલૈસ્તથા ।
વશયેલ્લવણૈઃ સર્વાનંબુજૈર્યુવતીજનમ્

ગોશાલાસુ કૃતો હોમઃ પાયસેન સસર્પિષા ।
ગવાં શાન્તિં કરોત્યાશુ ગોપાલો ગોકુલેશ્વરઃ

શિક્ષાવેષધરં કૃષ્ણં કિઙ્કિણીજાલશોભિતમ્ ।
ધ્યાત્વા પ્રતર્પયેન્મન્ત્રી દુગ્ધબુદ્ધ્યા શુભૈર્જલૈઃ

ધનં ધાન્યં સુતાન્કીર્તિં પ્રીતસ્તસ્મૈ દદાતિ સઃ ।
બ્રહ્મવૃક્ષસમિદ્ભિર્વા કુશૈર્વા તિલતન્દુલૈઃ

જુહુયાદયુતં મન્ત્રી ત્રિમધ્વાક્તૈર્હુતાશને ।
વશયે દ્બ્રાહ્મણાંશ્ચાથ રાજવૃક્ષસમુદ્ભવૈઃ

પ્રસૂનૈઃ ક્ષત્રિયાન્વૈશ્યાન્કુરણ્ડકુસુમૈસ્તથા ।
પાટલોત્થૈશ્ચ કુસુમૈર્વશયેદન્તિમાન્સુધીઃ

શ્વેતપદ્મૈ રક્તપપ્દૈશ્ચંપકૈઃ પાટલૈઃ ક્રમાત્ ।
હુત્વાયુતં ત્રિમધ્વાક્તૈર્વશયેત્તદ્વરાઙ્ગનાઃ

નિત્યં હયારિકુસુમૌર્નિશીથે ત્રિમધુપ્લુતૈઃ ।
વરસ્ત્રીર્વશયેત્પ્રાજ્ઞઃ સમ્યગ્ધૃત્વા દિનાષ્ટકમ્

અયુતત્રિતયં રાત્રૌ સિદ્ધાર્થૈસ્ત્રિમધુપ્લુતૈઃ ।
પ્રત્યહં જુહ્વતો માસાત્સુરેશો ઽપિ વશીભવેત્

આહૃત્ય બલ્લવીવસ્ત્રાણ્યારૂઢં નીપભૂરુહે ।
સ્મરેત્કૃષ્ણં જપેદ્રાત્રૌ સહસ્રં ખેન્દૂહાત્સુધીઃ

હઠાદાકર્ષયેચ્છીઘ્રમુર્વશીમપિ સાધકઃ ।
બહુના કિમિહોક્તેન મન્ત્રો ઽયં સર્વવશ્યકૃત્

રહસ્યં પરમં ચાથ વક્ષ્યે મોક્ષપ્રદં નૃણામ્ ।
ધ્યાયેત્સ્વહૃત્સરસિજે દેવકીનન્દનં વિભુમ્

શ્રીમત્કુન્દેન્દુગૌરં સરસિજનયનં શઙ્ખચક્રે ગદાબ્જે બિભ્રાણં હસ્તપદ્મૈર્નવનલિનલસન્માલયાદીપ્યમાનમ્ ।
વન્દે વેદ્યં મુનીન્દ્રૈઃ કણિકમુનિલસદ્દિવ્યભૂષાભિરામં દિવ્યાઙ્ગાલેપભાસં સકલભયહરં પીતવસ્ત્રં નુરારિમ્

એવં ધ્યાત્વા પુમાંસં સ્ફુટહૃદયસરોજાસનાસીનમાદ્યં સાંદ્રાંભોદાચ્છબિંબાદ્ભુતકનકનિભં સંજપેદર્કલક્ષમ્ ।
મન્વોરેકં દ્વિતારાન્તરિતમથઃ હુનેદર્કસાહસ્રમિધ્મૈઃ ક્ષીરિદ્રૂત્થર્યથોક્તૈઃ સમધુઘૃતસિતેનાથવા પાયસેન

એવં લોકેશ્વરારાધ્યં કૃષ્ણં સ્વહૃદયાંબુજે ।
ધ્યાયન્નનુદિનં મન્ત્રી ત્રિસહસ્રં જપેન્મનુમ્

સાયાહ્નોક્તેન વિધિના સંપૂજ્ય હવનં પુનઃ ।
કૃત્વા પૂર્વોક્તવિધિના મન્ત્રી તદ્ગતમાનસઃ

એવં યો ભજતે નિત્યં વિદ્વાન્ ગોપાલનન્દનમ્ ।
સમુત્તીર્ય ભવાંભોધિં સ યાતિ પરમં પદમ્

મધ્યે કેણેષુ બાહ્યેષ્વનલપુરપુટસ્યાલિખેત્કર્ણિકાયાં કન્દર્પં સાધ્યયુક્તં વિવરગતષડર્ણદ્વિષઃ કેશરેષુ ।
શક્તિઃ શ્રીપૂર્વિકાણિદ્વિનવલિપિમનોરક્ષરાણિચ્છદાનાં મધ્યે વર્ણાન્દશાન્તો દશલિપિમનુવર્યસ્ય વૈકૈકશો ઽબ્જમ્

ભૂસદ્મનાભિવૃતમસ્રગમન્મથેન ગોરોચનાવિલિખિતં તપનીયસૂચ્યા ।
પટ્ટે હિરણ્યરચિતે ગુલિકીકૃતં તદ્ગોપાલયન્ત્રમખિલાર્થદમેતદુક્તમ્

સંયાતસિક્તમભિજપ્તમિમં મહદ્ભિર્ધાર્યં જગત્ત્રયવશીકરણૈકદક્ષમ્ ।
રક્ષાયશઃ સુતમહીધનધાન્યલક્ષ્મીસૌભાગ્યલિપ્સુભિરજસ્રમનર્ઘ્યવીર્યમ્

સ્મરસ્ત્રિવિક્રમાક્રાન્તશ્ચાક્રીષ્ટ્યાય હૃદિત્યસૌ ।
ષડક્ષરો ઽયં સંપ્રોક્તઃ સર્વસિદ્ધિકરો મનુઃ

ક્રોડઃ શાન્તીન્દુવહ્ન્યાઢ્યો માયા બીજ પ્રકીર્તતમ્ ।
ગોવિન્દવહ્નિચન્દ્રાઢ્યો મનુઃ શ્રીબીજમીરિતમ્

આભ્યામષ્ટાદશક્લિપઃ સ્યાદ્વિંશત્યક્ષરો મનુઃ ।
શાલગ્રામે મણૌ યન્ત્રે મણ્ડલે પ્રતિમાસુ વા

નિત્યં પૂજા હરેઃ કાર્યા ન તુ કેવલભૂતલે ।
એવં યો ભજન્તે કૃષ્ણં સ યાતિ પરમાં ગતિમ્

વિંશાર્ણસ્ય મુનિર્બ્રહ્મા ગાયત્રી છન્દ ઈરિતમ્ ।
કૃષ્ણશ્ચ દેવતા કામો બીજં શક્તિર્દ્વિઠો બુધૈઃ

રામાગ્નિવેદવેદાબ્ધેર્નેત્રાર્ણૈરઙ્ગકલ્પનમ્ ।
મૂલેન વ્યાપકં કૃત્વા મનુના પુટિતાનથ

માતૃકાર્ણાન્ન્યસેત્તત્તત્સ્થાનેષુ સુસમાહિતઃ ।
દશતત્ત્વાનિ વિન્યસ્ય મૂલેન વ્યાપકં ચરેત્

મન્ત્રન્યાસં તતઃ કુર્યાદ્દેવતાભાવસિદ્ધયે ।
શીર્ષે લલાટે ભ્રૂમધ્યે નેત્રયોઃ કર્ણયોસ્તથા

નસોર્વક્રે ચ ચિબુકે કણ્ઠે દોર્મૂલકે હૃદિ ।
ઉદરે નાભિદેશે ચ લિઙ્ગે મૂલસરોરુહે

કટ્યાં જાન્વોર્જઙ્ઘયોશ્ચ ગુલ્ફયોઃ પાદયોઃ ક્રમાત્ ।
ન્યસેદ્ધૃદન્તાન્મન્ત્રાણાં સૃષ્ટિન્યાસો ઽયમીરિતઃ

હૃદયે ચોદરે નાભૌ લિઙ્ગે મૂલસરોરુહે ।
કટ્યાં જાન્વોર્જઙ્ઘયોશ્ચ ગુલ્ફયોઃ પાદયોસ્તથા

મૂર્ધ્નિ કપોલે ભ્રૂમધ્યે નેત્રયોઃ કર્ણયોર્નસોઃ ।
વદને ચિબુકે કણ્ઠે દોર્મૂલે વિન્યસેત્ક્રમાત્

નમોતાન્મન્ત્રવર્ણાંશ્ચ સ્થિતિન્યાસો ઽયમીરિતઃ ।
પાદયોર્ગુલ્ફયોશ્ચૈવ જઙ્ઘયોર્જાનુનોસ્તથા

કટ્યાં મૂલે ધ્વજે નાભૌ જઠરે હૃદયે પુનઃ ।
દોર્મૂલે કણ્ઠદેશે ચ ચિબુકે વદને નસોઃ

કર્ણયોર્નેત્રયોશ્ચૈવ ભ્રૂમધ્યે નિટિલે તથા ।
મૂર્ધ્નિ ન્યસેન્મન્ત્રવર્ણાન્સંહારાખ્યો ઽયમીરિતઃ

પુનઃ સૃષ્ટિસ્થિતિન્યાસૌ વિધાય વૈષ્ણવોત્તમઃ ।
મૂર્તિપઞ્જરનામાનં વિન્યસેત્પૂર્વવત્તતઃ

પુનઃ ષડઙ્ગં કૃત્વાથ ધ્યાયેત્કૃષ્ણં હૃદંબુજે ।
દ્વારવત્યાં સહસ્રાર્કભાસ્વરૈર્ભવનોત્તમૈઃ

અનલ્પૈઃ કલ્પવૃક્ષૈશ્ચ પરીતે મણિમણ્ડપે ।
જ્વલદ્રત્ન મયસ્તંભદ્વારતોરણકુડ્યકે

ફુલ્લપ્રફુલ્લસઞ્ચિત્રવિતાનાલંબિમૌક્તિકે ।
પદ્મરાગસ્થલીરાજદ્રત્નસંઘૈશ્ચ મધ્યતઃ

અનારતગલદ્રત્નધારાઢ્યસ્વસ્તસ્તરોરધઃ ।
રત્નપ્રદીપાવલિભિઃ પ્રદીપિતદિગન્તરે

ઉદ્યદાદિત્યસંકાશમણિસિંહાસનાંબુજે ।
સમાસીનો ઽચ્યુતો ધ્યેયો દ્રુતહાટકસન્નિભઃ

સમાનોદિતચન્દ્રાર્કતડિત્કોટિસમદ્યુતિઃ ।
સર્વાઙ્ગસુંદરઃ સૌમ્યઃ સર્વાભરણભૂષિતઃ

પીતવાસાઃ શઙ્ખચક્રગદાંભોજલસત્કરઃ ।
અનાહતોચ્છલદ્રત્નધારૌઘકલશં સ્પૃશન્

વામપાદાંબુજાગ્રેણ મુષ્ણતા પલ્લવચ્છવિમ્ ।
રુક્મિણીસત્યભામે ઽસ્ય મૂર્ધ્નિ રત્નૌઘધારયા

સિંચન્ત્યૌ દક્ષવામસ્થે સ્વદોસ્થકલશોત્થયા ।
નાગ્નજિતી સુનન્દા ચ દિશન્ત્યૌ કલશૌ તયોઃ

તાભ્યાં ચ દક્ષવામસ્થમિત્રવિન્દાસુલક્ષ્મણે ।
રત્નનદ્યાઃ સમુદ્ધૃત્ય રત્નપૂર્ણૌં ઘટૌ તયોઃ

જાંબવતી સુશીલા ચ દિશન્ત્યૌ દક્ષવામકે ।
બહિઃ ષોડશ સાહસ્રસંખ્યાકાઃ પરિતઃ પ્રિયાઃ

ધ્યેયાઃ કનકરત્નૌઘધારાયુક્કલશોજ્વલાઃ ।
તદ્બહિશ્ચાષ્ટનિધાયઃ પૂરયન્તો ધનૈર્ધરામ્

તદ્બહિર્વૃષ્ણયઃ સર્વે પુરોવચ્ચ સ્વરાદયઃ ।
એવં ધ્યાત્વા જપેલ્લક્ષપઞ્ચકં તદ્દશાંશતઃ

અરુણૈઃ કમલૈર્હુત્વા પીઠે પૂર્વોદિતે યજેત્ ।
વિલિપ્ય ગન્ધપઙ્કેન લિખેદષ્ટદલાંબુજમ્

કર્ણિકાયાં ચ ષટ્કોણં સસાધ્યં તત્ર મન્મથમ્ ।
શિષ્ટૈસ્તુ સપ્તદશભિરક્ષરૈર્વેષ્ટયેત્સ્વરમ્

પ્રાગ્રક્ષો ઽનિલકોણેષુ શ્રિયં શિષ્ટેષુ સંવિદમ્ ।
ષટ્સુ સંધિષુ ષટ્કર્ણે કેસરેષુ ત્રિશસ્ત્રિશઃ

વિલિખેત્સ્મરગાયત્રીં માલામન્ત્રં દલાષ્ટકે ।
ષટૂષઃ સંલિખ્ય તદ્બાહ્યે વેષ્ટયેન્માતૃકાક્ષરૈઃ

ભૂબિંબં ચ લિખેદ્બાહ્યે શ્રીમાયાદિગ્વિદિક્ષ્વપિ ।
ભૂગ્રહં ચતુરસ્રં સ્યાદષ્ટવજ્રવિભૂષિતમ્

એતદ્યન્ત્રં હાટકાદિપટ્ટેષ્વાલિખ્ય પૂર્વવત્ ।
સંસ્કૃતં ધારયેદ્યો વૈ સોર્ઽચ્યતે ત્રિદશૈરપિ

સ્યાદ્ગાયત્રી વામદેવપુષ્પબાણૌ તુ ઙેંતિમૌ ।
વિદ્મહેધીમહિયુતૌ તન્નો ઽનઙ્ગઃ પ્રચોદયાત્

જપ્યા જપાદૌ ગોપાલમનૂનાં જનરઞ્જની ।
હૃદયં કામદેવાય ઙેંતં સર્વજનપ્રિયમ્

ઉક્ત્વા સર્વજનાન્તે તુ સંમોહનપદં તથા ।
જ્વલ જ્વલ પ્રજ્વલેતિ પ્રોચ્ય સર્વજનસ્ય ચ

હૃદયં મમ ચ બ્રૂયાદ્વશઙ્કુરુયુગં શિરઃ ।
પ્રોક્તો મદનમન્ત્રો ઽષ્ટચત્વારિંશદ્ભિરક્ષરૈઃ

જપાદૌ સ્મરબીજાદ્યો જગત્ત્રયવશીકરઃ ।
પીઠ પ્રાગ્વત્સમભ્યર્ચ્ય મૂર્તિ સંકલ્પ્ય મૂલતઃ

તત્રાવાહ્યાચ્યુતં ભક્ત્યા સકલીકૃત્ય પૂજયેત્ ।
આસનાદિવિભૂષાન્તં પુનર્ન્યાસક્રમાદ્યજેત્

સૃષ્ટિં સ્થિતિં ષડઙ્ગં ચ કિરીટં કુણ્ડલદ્વયમ્ ।
શઙ્ખં ચક્રં ગદાં પદ્મં માલાં શ્રીવત્સકૌસ્તુભૌ

ગન્ધપુષ્પૈઃ સમભ્યર્ચ્ય મૂલેન વૈષ્ણવોત્તમઃ ।
ષટ્કોણેષુ ષડઙ્ગાનિ દિગ્દલેષુ ક્રમાદ્યજેત્

વાસુદેવાદિકાન્કોણેષુ તુ શાન્ત્યાદિકાંસ્તતઃ ।
પત્રાગ્રગા મહિષ્યો ઽષ્ટૌ યજેત્સાધકસત્તમઃ

તતઃ ષોડશસાહસ્રં સકૃદેવાર્ચયેત્પ્રિયાઃ ।
ઇન્દ્રનીલમુકુન્દાંશ્ચ કરાલાનન્દકચ્છપાન્

શઙ્ખપદ્મૌ તતઃ પદ્માન્નિધીનષ્ટૌ ક્રમાદ્યજેત્ ।
તદ્બહિર્લોકપાલાંશ્ચ વજ્રાદ્યાનપિ પૂજયેત્

એવં સપ્તાવૃત્તિવૃતં કૃષ્ણમભ્યર્ચ્ય ચાદરાત્ ।
પ્રીણયેદ્દધિખણ્ડાજ્યમિશ્રેણ તુ પયોંઽધસા

દિવ્યોપચારં દત્વાથ સ્તુત્વા નત્વા ચ કેશવમ્ ।
ઉદ્વાસયેત્સ્વહૃદયે પરિવારગણૈઃ સહ

ન્યસ્યાત્માનં સમભ્યર્ચ્ય તન્મયો વિહરેત્સુધીઃ ।
રત્નાભિષેકધ્યાનેજ્યા વિંશત્યર્ણાશ્રિતે રિતા

એવં યો ભજતે મન્ત્રં સ સમૃદ્ધેઃ પદં ભવેત્ ।
જપહોમાર્ચનધ્યાનૈર્યો મનું પ્રજપેદમુમ્

તદ્વેશ્મ પૂર્યતે રત્નૈઃ રવર્ણધાન્યૈરનારતમ્ ।
પૃથ્વી પૃથ્વી કરે તસ્ય સર્વસસ્યસમાકુલા

પુત્રૈર્મિત્રૈઃ સુસંપન્નઃ પ્રયાત્યન્તે પરાં ગતિમ્ ।
વહ્નાવભ્યર્ચ્ય ગોવિન્દં શુક્લપુષ્પૈઃ સતન્દુલૈઃ

આજ્યાક્તૈરયુતં હુત્વા ભસ્મ તન્મૂર્ધ્નિ ધારયેત્ ।
તસ્યાન્નાદિસમૃદ્ધિઃ સ્યાત્તદૂશે સર્વયોષિતઃ

રક્તાંભોજૈસ્ત્રિમધ્વક્તૈર્હુનેલ્લક્ષં સમાહિતઃ ।
શ્રિયા તસ્યૈન્દ્રમૈશ્વર્યં તૃણલેશાયતે ધ્રુવમ્

ત્રિમધ્વક્તૈઃ સિતૈઃ પુષ્પૈરષ્ટોત્તરસહસ્રકમ્ ।
યો હુનેત્પ્રત્યહં માસાત્પુરોધા નૃપતેર્ભવેત્

એવમાદિપ્રયોગાંશ્ચ સાધયેન્મનુનામુના ।
મન્ત્રરાજમથો વક્ષ્યે દશાર્ણં સર્વસિદ્ધિદમ્

સ્મૃતિઃ સદ્યાન્વિતા સાક્ષિર્લોહિતો જનવલ્લભા ।
પવનો ઽગ્નિપ્રિયાન્તો ઽયં દશાર્ણો મન્ત્ર ઈરિતઃ

નારદો ઽસ્ય મુનિશ્છન્દો વિરાટ્ કૃષ્ણો ઽસ્ય દેવતા ।
કામો બીજં વહ્નિજાયા શક્તિઃ પ્રોક્તા મનીષિભિઃ

આચક્રં ચ વિચક્રં ચ સુચક્રં તદનન્તરમ્ ।
ત્રૈલોક્યરક્ષણં ચક્રમસુરાન્તકગચક્રકમ્

એતૈર્ઙેઠદ્વયાન્તૈશ્ચ ચક્રૈઃ પઞ્ચાઙ્ગકં મનોઃ ।
તતસ્તારપુટં મન્ત્રં વ્યાપય્ય કરયોસ્ત્રિશઃ

સેંદૂન્હૃદન્તાન્મન્ત્રાર્ણાન્પ્રણવાન્તરિતાન્ન્યસેત્ ।
દક્ષાઙ્ગુષ્ઠાચ્ચ વામાઙ્ગુષ્ઠાન્તમઙ્ગુલિપર્વસુ

સૃષ્ટિન્યાસો ઽયમુદિતઃ સ્થિતિન્યાસો ઽધુનોચ્યતે ।
ન્યસેદ્વામકનિષ્ઠાદિકનિષ્ટાન્તં સ્થિતૌ સુધીઃ

વામાઙ્ગુષ્ઠાન્ન્યસેદ્દક્ષાં ગુષ્ઠાન્તં સંહૃતૌ તથા ।
સંહૃતિર્દેષસંઘાતહારિણી પરિકીર્તિતા

વિદ્યાપ્રદશ્ચ સૃષ્ટ્યન્તો વર્ણિનાં શુદ્ધચેતસામ્ ।
સ્થિત્યન્તઃ સ્યાદ્ગૃહસ્થાનામેવં કામ્યાદિરૂપતઃ

સંહારાન્તે મુનીન્દ્રાણાં વિરક્તાનાં ચ સર્વશઃ ।
પુનઃ સ્થિતિક્રમેણાર્ણાન્મનોરઙ્ગુલિષુ ન્યસેત્

પુનશ્ચક્રૈશ્ચ પૂર્વોક્તૈઃ પઞ્ચાગં કરયોર્ન્યસેત્ ।
તતો મૂલેન પુટિતાન્માતૃકાર્ણાન્સબિન્દુકાન્

વિન્યસેન્માતૃકાન્યાસસ્થાનેષુ પ્રણતઃ સુધીઃ ।
તતસ્તારપુટં મૂલં વ્યાપકત્વેન વિન્યસેત્

સંહારસૃષ્ટિભેદેન દશતત્ત્વાનિ વિન્યસેત્ ।
નમોન્તમૂલમન્ત્રાર્ણપદાયામ્યાનિ ચાત્મને

મત્યન્તાનિ ચ તત્ત્વાનિ પૃથિવ્યાદ્યાનિ ચ ક્રમાત્ ।
પૃથ્વી જલં તથા વહ્નિર્વાયુરાકાશમેવ ચ

અહૄઙ્કારો મહત્તત્વં પ્રકૃતિં પુરુષં પરમ્ ।
પ્રવિન્યસેન્મસ્તકે ચ નેત્રયોઃ શ્રોત્રયોર્નસોઃ

વદને હૃદયે નાભૌ લિઙ્ગે જાન્વોશ્ચ પાદયોઃ ।
પ્રણવાન્તરિતાન્વર્ણાન્હૃદન્તાન્વિજ્યસેન્મનોઃ

સૃષ્ટિન્યાસો ઽયમાખ્યાતઃ સ્થિતિન્યાસં શૃણુ દ્વિજ ।
હૃદિ નાભૌ ધ્વજે જાન્વોઃ પાદયોર્મસ્તકે પુનઃ

નેત્રયોઃ કર્ણયોર્ઘ્રાણે વદને વિન્યસેત્ક્રમાત્ ।
પદોર્જાન્વોર્લિઙ્ગદેશે નાભૌ હૃદિ મુખે નસોઃ

કર્ણયોર્નેત્રયોર્મૂર્ધ્નિ સંહારાખ્યો ઽયમીરિતઃ ।
સૃષ્ટ્યન્તો વર્ણિનાંન્યાસઃ સ્થિત્યન્તોગૃહમેધિનામ્

યતેર્વૈરાગ્યયુક્તસ્ય સંહારાન્તઃ પ્રકીર્તિતઃ ।
ચતુર્દ્ધા વર્ણિનાં ચૈવ ગૃહસ્થાનાં ચ પઞ્ચધા

યતીનાં ચ ત્રિધા ન્યાસઃ પ્રોક્તો ઽયં ક્રમતઃ શુભઃ ।
કેચિદ્વિરક્તે ગૃહગે સંહારાન્તં વિદુર્બુધાઃ

વિભૂતિપઞ્જરં ન્યાસં કુર્યાદિષ્ટાપ્તયે તતઃ ।
મનોર્દશાવૃત્તિમયં કૃષ્ણસાંનિધ્યકારકમ્

આધારે ચ ધ્વજે નાભૌ હૃદિ કણ્ઠે મુખે શયે ।
ઊર્વોશ્ચ કન્ધરાયાં ચ નાભૌ કુક્ષૌ તથા હૃદિ

સ્તનયોઃ પાર્શ્વયોઃ શ્રોણ્યોર્મસ્તકેવદનેતથા ।
નેત્રયોઃ કર્ણયોર્નાસાપુટયોશ્ચ કપોલયોઃ

એવં દક્ષિણદોર્મૂસસંધ્યગ્રેષ્વઙ્ગુલીષુ ચ ।
તતઃ શિરસિ તત્પૂર્વાદ્યાંશાસુ સ્વકલાસુ ચ

દોષ્ણોઃ સક્થ્નોઃ શિરોક્ષ્યાસ્યકણ્ઠહૃજ્જઠરેષુ ચ ।
મૂલાધારે લિઙ્ગદેશે જાનુનોઃ પાદયોસ્તથા

શ્રોત્રગણ્ડાંસવક્ષોજપાર્શ્વલિઙ્ગેષુ વિન્યસેત્ ।
ઊર્વોર્જાન્વોર્જઙ્ઘયોશ્ચ પાદયોર્વિન્યસેત્ક્રમાત્

વિભૂતિપઞ્જરાખ્યો ઽયં ન્યાસઃ સર્વાર્થસિદ્ધિદઃ ।
અનેન ન્યાસવર્યેણ સાક્ષાત્કૃષ્ણતનુર્ભવેત્

મૂર્તિ પઞ્જરનામાનં ન્યાસં પૂર્વોદિતં ન્યસેત્ ।
તતો દશાઙ્ગપઞ્ચાઙ્ગૌ ન્યાસવર્યૌં ન્યસે ક્રમાત્

હૃદિ મૂર્ધ્નિ શિખાયાં ચ સર્વાઙ્ગે દિક્ષુ પાર્શ્વયોઃ ।
કટ્યાં પૃષ્ઠે તથા મૂર્ધ્નિ વિન્યસેદ્વૈષ્ણવોત્તમઃ

પઞ્ચાઙ્ગાનિ ન્યસેદ્ભૂયશ્ચક્રૈઃ પ્રાગ્વત્સમાહિતઃ ।
અન્યો ઽપ્યષ્ટાદશાર્ણોક્તઃ કર્તવ્યો ન્યાસસંચયઃ

તતઃ કિરીટમન્ત્રેણ વ્યાપકં રચયેત્સુધીઃ ।
વેણુબિલ્વાદિમુદ્રાંશ્ચ દર્શયેત્સાધકોત્તમઃ

સુદર્શનસ્ય મન્ત્રેણ કુર્યાદ્દિગ્બન્ધનં તતઃ ।
અનઙ્ગુષ્ઠાશ્ચ ઋજવઃ કરશાખા ભવન્તિ ચેત્

હૃન્મુદ્રેયં સમાખ્યાતા શિરોમુદ્રા તથા ભવેત્ ।
અધોઙ્ગુષ્ઠા તુ યા મુષ્ટિઃ શિખામુદ્રેયમીરિતા ।
પ્રસારિતકરાઙ્ગુલ્યોર્વર્મમુદ્રેયમીરિતા

નારાચમુષ્ટ્યા ધૃતબાહુયુગ્મઃ અઙ્ગુષ્ઠતર્જન્યુદિતો ધ્વનિસ્તુ ।
વિષ્વગ્વિમુક્તા કથિતાસ્ત્રમુદ્રા યત્રાક્ષિણી તર્જનિમધ્યમે ચ

ઓષ્ઠે વામકરાઙ્ગુષ્ટો લગ્નસ્તસ્ય કનિષ્ટિકા ।
દક્ષિણાઙ્ગુષ્ટસંસક્તા તત્કનિષ્ઠા પ્રસારિતા

તર્જની મધ્યમાનામા કિઞ્ચિત્સકુઞ્ચ્ય ચાલિતા ।
વેણુમુદ્રેયમુદિતા સુગુપ્તા પ્રેયસી હરેઃ ।
નોચ્યન્તે તત્ર સિદ્ધત્વાન્માલાશ્રીવત્સકૌસ્તુભાઃ

વામાઙ્ગુષ્ઠં સમુદ્રં તમપરકરાઙ્ગુષ્ઠકેનાથ બદ્ધ્વા સંપીડ્યાગ્રં ચ દક્ષાઙ્ગુલિભિરપિ ચ તાં વામહસ્તાઙ્ગુલીભિઃ ।
ગાઢં બદ્ધ્વા સ્વકીયે હૃદયસરસિજે સ્થાપયેત્કામબીજં પ્રોચ્ચાર્યૈષા તુ ગોપ્યા સકલસુખકરી વિલ્વમુદ્રા મુનીન્દ્રૈઃ

કાયેન મનસા વાચા યત્પાપં સમુપાર્જિતમ્ ।
મુદ્રાયા જ્ઞાન માત્રેણ સર્વં નાશમુપૈષ્યતિ

ધ્યાનં જપસ્ત્રિકાલાર્ચા કાર્યા પૂર્વોદિતા મનોઃ ।
સર્વેષ્વેકઃ ક્રમઃ પ્રોક્તો દશાર્ણાષ્ટાદશાર્ણયોઃ

એવં સિદ્ધે મનૌ મન્ત્રી પ્રયોગાન્કર્તુમર્હતિ ।
ઉદ્દણ્ડબાહુદોર્દંહધૃતગોવર્દ્ધનાચલમ્

અન્યહસ્તાગુલીવ્યક્તસ્વરવંશાર્પિતાનનમ્ ।
ધ્યાયન્કૃષ્ણં જપેન્મન્ત્રં વ્રજેચ્છત્રં વિના સુધીઃ

વર્ષવાતાશનિભ્યો ઽપિ ભયં તસ્ય ન જાયતે ।
મોઘમેધૌઘવ્રાતાદ્ગગતેન્દ્રં તં સ્મરન્હુનેત્

લોણૈરયુતસંખ્યૈઃ સ્યાદનાવૃષ્ટિર્ન સંશયઃ ।
ક્રીડન્તમર્કજાતીરે મજ્જનસ્નાપનાદિભિઃ

તચ્છીકરજલાસારૈઃ સિચ્યમાનં પ્રિયાજનૈઃ ।
ધ્યાત્વાયુતં પયઃ સિક્તૈર્હુનેદ્વા નીરતર્પણૈઃ

વૃષ્ટિર્ભવત્યકાલે ઽપિ મહતી નાત્ર સંશયઃ ।
સદાહમોહૈરાર્તસ્ય વિસ્ફોટકજ્વરાદિભિઃ

અમુમેવ સ્મરન્મૂર્ધ્નિ જપેચ્છાન્તિર્ભવેત્ક્ષણાત્ ।
અથવા ગરુડારૂઢં પ્રદ્યુમ્નબલસંયુતમ્

નિજજ્વરનિષ્પિષ્ટજ્વરાભિષ્ટુતમચ્યુતમ્ ।
ધ્યાત્વા મૂર્ધ્નિ જપેન્મન્ત્રં જ્વરમુક્તો ભવેજ્જ્વરી

ધ્યાત્વૈવમગ્નાવભ્યર્ચ્ય યથોક્તૈશ્ચતુરઙ્ગુલૈઃ ।
જુહુયાદમૃતાખણ્ડૈરયુતં જ્વરશાન્તયે

શિલીમુખવિનિર્ભિન્નભીષ્મતાપહરં હરિમ્ ।
ધ્યાત્વા જપેત્સ્પૃશન્નાર્તં પાણિભ્યાં જ્વરશાન્તયે

સાંદીપનાય દદતં પુત્રં ધ્યાત્વાયુતં હુનેત્ ।
યથોક્તૈરમૃતાખણ્ડૈરપમૃત્યુનિવૃત્તયે

સપાર્થં મૃતપુત્રાયાર્પયન્તં ચ દ્વિજન્મને ।
સુતં ધ્યાત્વા જપેલ્લક્ષં પુત્રપૌત્રાદિવૃદ્ધયે

પુત્રજીવફલૈર્હુત્વાયુતં મધુરસંપ્લુતૈઃ ।
તત્કાષ્ઠૈરેધિતે વહ્નૌ સુતાન્દીર્ઘાયુષો લભેત્

ક્ષીરદ્રુક્ત્વાથસંપૂર્ણમભ્યર્ચ્ય કલશં નિશિ ।
પ્રાતર્જ્જપ્ત્વાયુતં નારીમભિષિઞ્ચેદ્દિષડ્દિનમ્

એવં કૃતે તુ વન્ધ્યાપિ લભેત્પુત્રાંશ્ચિરાયુષઃ ।
પ્રાતર્વાચંયમાશ્વત્થદલસંપુટકં જલમ્

અષ્ટોત્તરશતં જપ્તં માસં પુત્રાર્થિની પિબેત્ ।
સર્વલક્ષણસંપન્નં વન્ધ્યાપિ લભતે સુતમ્

જિત્વા કૃત્યાં કાશિરાજપ્રેષિતાં ચ નિજારિણઃ ।
તેજસા તસ્ય નગરં દહૄન્તં ભાવયન્હરિમ્

હુનેત્સપ્તદિનં મન્ત્રી સુસ્નેહાક્તૈશ્ચ સર્ષપૈઃ ।
કૃત્યાકર્તારમેવાસ્મૈ કુપિતા નાશયેદ્ધ્રુવમ્

બદરીદ્રુમસંકીર્ણે સ્થિતં દિવ્યાશ્રમે શુભે ।
સ્પૃશન્તં કરપદ્માભ્યાં ઘણ્ટાકર્ણકલેવરમ્

ધ્યાત્વૈવં જુહુયાલ્લક્ષં તિલૈસ્ત્રિમધુરાપ્લુતૈઃ ।
મહાપાપયુતો ઽપ્યેવં પૂતો ભવતિ તત્ક્ષણાત્

દ્યૂતાસક્તૌ રુક્મિબલૌ દ્વેષયન્તં હરિં સ્મરન્ ।
જુહુયાદિષ્ટયોર્દ્વિષ્ટ્યૈ ગુલિકા ગોમયોદ્ભવાઃ

નિત્યં સહસ્રં સપ્તાહાન્મિથો વિદ્વેષયેદરીન્ ।
વર્ષન્તં ગરુડારૂઢં જ્વલદગ્નિમુખૈઃ શરૈઃ

ધાવન્તં રિપુસંઘાતમનુધાવતમચ્યુતમ્ ।
ધ્યાત્વા સપ્તસહસ્રં તુ જપેન્મન્ત્રમનન્યધીઃ

ઉચ્ચાટનં ભવત્યેવ શત્રૂણાં સપ્તભિર્દિનૈઃ ।
ધ્યાયન્નુત્ક્ષિપ્તવત્સં તુ કપિત્થફલહારિણમ્

પ્રજપેદયુતં શત્રુમુઞ્ચાટયતિ તત્ક્ષણાત્ ।
આત્માનં કંસમથનં ધ્યાયન્મઞ્ચાન્નિપાતિતમ્

કંસાત્માનં વ્યકર્ષન્તં ગતાસું તં જપેન્મનુમ્ ।
રિપુજન્મર્ક્ષવૃક્ષોત્થસમિદ્ભિરયુતં નિશિ

જુહુયાદેવમુગ્રો ઽપિ સપત્નો નિધનં વ્રજેત્ ।
અથવા નિંબતૈલાક્તૈર્હુનેધોભિરક્ષજૈઃ

અયુતં નિયતો રાત્રૌ મારયેદચિરાદરીન્ ।
નિશાદિષ્ટદલવ્યોષકાર્પાસાસ્થિકરૈર્નિશિ

હુનેદેરણ્ડતૈલાક્તૈઃ શ્મશાને રિપુશાન્તયે ।
ન શસ્તં મારણં કર્મ કુર્ય્યાઞ્ચેદયુતં હુનેત્

પાયસૈર્વા હુનેત્તાવચ્છાન્તયે શાન્તમાનસઃ ।
પારિજાતહરં કૃષ્ણં ધ્યાયન્ લક્ષં જપેન્મનુમ્

સર્વત્રૈવ જયસ્તસ્ય ન કદાપિ પરાજયઃ ।
વ્યાખ્યામુદ્રાકરં કૃષ્ણં રથસ્થં ભાવયઞ્જપેત્

પાર્થે દિશન્તં ગીતાર્થં ધર્મવૃદ્ધ્યૈ સુમાનવઃ ।
પાવાશપુષ્પૈર્મધ્વક્તૈર્લક્ષં વિદ્યાપ્તયેહુનેત્

રાષ્ટ્રપૂર્ગ્રામવસ્તૂનાં શરીરસ્યાપિ રક્ષણે ।
વિશ્વરૂપધર પ્રોદ્યદ્ભાનુકોટિસમપ્રભમ્

અગ્રીષોમાત્મકં કૃષ્ણં દ્રુતચામીકરપ્રભમ્ ।
અર્કાગ્નિદ્યોતિતાસ્યાઙ્ઘ્રિંપ્રઙ્કજ દિવ્યભૂષણમ્

નાનાયુધધરં પ્રાપ્તં વિશ્વાકાશાવકાશકમ્ ।
ધ્યાત્વા લક્ષ જપેન્મન્ત્રં રક્ષણાય સમાહિતઃ

રક્તૈર્વન્યપ્રસૂનૈર્યો દિનાદૌ પૂજયેદ્ધરિમ્ ।
દિનમધ્યોક્તવિધિના જપેદષ્ટોત્તરં શતમ્

સહસ્રમણ્ડલાન્મન્ત્રી વશયેન્મુખરાન્દ્વિજાન્ ।
જાતિપુષ્પૈઃ ક્ષત્રિયાંશ્ચ ગોપવેષધરં સ્મરન્

ધ્યાયન્ ક્રીડારતં કૃષ્ણં રક્તૈરશ્વારિપુષ્પકૈઃ ।
વશયેદ્વૈશ્યજાતીયાન્ શૂદ્રાન્નીલોત્પલૈઃ સ્મરન્

ગીતનૃત્યરતં શ્વેતપુષ્પૈઃ સાજ્યૈશ્ચ તન્દુલૈઃ ।
હુત્વાન્વહં સપ્તદિનં ભસ્મ ભાલે ચ મૂર્દ્ધનિ

ધારયન્વશયેત્કાન્તાં સાપિ તદ્વત્પતિં ધ્રુવમ્ ।
તાંબૂલં કુસુમં વાસોંઽજનં ચન્દનમેવ ચ

સહસ્રં મનુના જપ્તં દદ્યાદ્યસ્મૈ નરાય ચ ।
સો ઽચિરાદેષ વશગઃ સપુત્રપશુબાન્ધવઃ

વૃન્દારણ્યસ્થિતં ધ્યાયન્બલ્લવીસંયુતં હરિમ્ ।
અપામાર્ગસમિદ્ભિસ્તુ હુત્વા તુ વશયેજ્જગત્

સંપ્રાપ્ય સદ્ગુરોર્ દીક્ષાં કૃષ્ણં યો વિધિનામુના ।
અર્ચયેદ્વૈષ્ણવશ્રેષ્ઠઃ સો ઽષ્ટસિદ્ધીશ્વરો ભવેત્

તસ્ય દર્શનમાત્રેણ વાદિનો નિષ્પ્રભાઃ સ્મૃતાઃ ।
વસેત્સરસ્વતી વક્રે ગૃહે ચાપિ સભાસદઃ

ભુક્ત્વા નાનાવિધાન્ભોગાનન્તે વિષ્ણુપદં વ્રજેત્