નારદ પુરાણ · અધ્યાય 1.67
ઇતિ શ્રીબૃહન્નારદીયપુરાણે પૂર્વભાગે બુહદુપાખ્યાને તૃતીયપાદે સંધ્યાદિનિરૂપણં નામ ષટ્ષષ્ટિતમો ઽધ્યાયઃ
સનત્કુમાર ઉવાચ
અથ વક્ષ્યે દેવપૂજાં સાધકાભીષ્ટસિદ્ધિદામ્ ।
ત્રિકોણં ચતુરસ્રં વા વામભાગે પ્રકલ્પ્ય ચ
સમ્પૂજ્યા સ્રેણ સંક્ષાલ્ય હૃદાધારં નિધાય ચ ।
તત્રાગ્નિમણ્ડલં ચેદ્વા પાત્રં સંક્ષાલ્ય ચાસ્રતઃ
આધારે નામસં સ્થાપ્ય તત્ર ચેદ્રવિમણ્ડલમ્ ।
ક્લિમમાતૃકા પૂલમુઞ્ચરન્પૂરપેજ્જલૈઃ
ચત્રેઞ્જુમણ્ડલં પ્રાર્ચ્ય તીર્થાન્યાવાહ્ય પૂર્વવત્ ।
ગોમુદ્રયામૃતીકૃત્ય કવચેનાવગુણ્ઠયેત્
સંક્ષાલ્યાસ્રેણ પ્રણવં તદુપર્યષ્ટધા જપેત્ ।
સામાન્યાર્ઘમિદં પ્રોક્તં સર્વસિદ્ધિકરં નૃણામ્
તજ્જલં ર્કિચિદુદૂધૃત્ય પ્રોક્ષિણ્યા સાધકોત્તમઃ ।
આત્માનં યાગવસ્તૂનિ તેન સંપ્રોક્ષયેત્પુથક્
આત્મવામાગ્રતઃ કુર્યાત્ષટ્ટ્કોણાન્તસ્રિકોણકમ્ ।
ચતુરસ્રેણ સંવેષ્ટ્ય સંક્ષાલ્યાર્ઘોદકેન ચ
તતસ્તુ સાધકશ્રેષ્ઠઃ સ્તંભયેચ્છઙ્ખમુદ્રયા ।
આગ્નેયાદિષુ કોણેષુ હૃદાદ્યઙ્ગચતુષ્ટયમ્
નેત્રં મધ્યે દિક્ષુ ચાસ્રં ત્રિકોણે પૂજયેત્તતઃ ।
મૂલખણ્ડત્રયેનાથાધારશક્તિં તુ મધ્યગામ્
એવં સંપૂજ્ય વિધિવદસ્રંસંક્ષાલિતં હૃદા ।
પ્રતિષ્ટાપ્ય ત્રિપદિકાં પૂજયેન્મનુનામુના
મં વહ્નિમણ્ડલા યેતિ તતો દેશકલાત્મને ।
અમુકાર્ધ્યેતિ પાત્રાન્તે સનાપહૃદયોંઽતિમે
ચતુર્વિંશતિવર્ણો ઽયમાધારસ્યાર્ચને મનુઃ ।
સ્વમન્ત્રક્ષાલિતં શરંવં સંસ્યાપ્યાય સમર્ચયેત્
તારઃ કાર્ંમમહાંસ્તે તુ તતો જલચરાય ચ ।
વર્મ ફટ્ હૃદયં પાઞ્ચજન્યાય હૃદયં મનેઃ
તત્રાર્કમણ્ડલાયેતિ દ્વાદશાન્તે કલારમને ।
અમુકાર્ધ્યેતિ પાત્રાન્તે નમોન્તસ્ત્ર્યક્ષિવર્ણવાન્
સમ્પૂજ્ય તેન તત્રાર્ચેદ્દ્વાદશાર્કકલાઃ ક્રમાત્ ।
તતઃ શુદ્ધજલૈર્મૂલં વિલોમમાતૃકાં પઠન્
શઙ્ખમાપૂરયેત્તસ્મિન્પૂજયેન્મનુનામુના ।
ઓં સોમમણ્ડલાયેતિ ષોડશાન્તે કલાત્મને
અમુકાર્ધ્યામૃતાયેતિ હૃન્મનુશ્ચાર્ધ્યપૂજને ।
તત્ર ષોડશસંખ્યાકા યજેઞ્ચન્દ્રમસઃ કલાઃ
તતસ્તુ તીર્થાન્યાવાહ્ય ગઙ્ગે ચેત્યાદિપૂર્વવત્ ।
ગોમુદ્રયામૃતીકૃત્યાચ્છાદયેન્મત્સ્મમુદ્રયા
કવચેનાવગુણ્ઠ્યાથ રક્ષેદસ્ત્રેણ તત્પુનઃ ।
ચિન્તયિત્વેષ્ટદેવં ચ તતો મુદ્રાઃ પ્રદર્શયેત્
શઙ્ખમૌશલચકાખ્યાઃ પરમીકરણં તતઃ ।
મહામુદ્રાં યોનિમુદ્રાં દર્શયેત્ક્રમતઃ સુધીઃ
ગારુડી ગાલિની ચૈવ મુખ્યે મુદ્રે પ્રકીર્તિતે ।
ગન્ધપુષ્પાદિભિસ્તત્ર પૂજયેદ્દેવતાં સ્મરનટ્
અષ્ટકૃત્વો જપેન્મૂલં પ્રણવં ચાષ્ટધા તથા ।
શઙ્ખાદ્દક્ષિણદિગ્ભાગે પ્રોક્ષણીપાત્રમાદિશેત્
પ્રોક્ષણ્યાં તજ્જલં કિઞ્ચિત્કૃત્વાત્માનં ત્રિધા તતઃ ।
આત્મતત્ત્વાત્મને હૃઞ્ચ વિદ્યાતત્ત્વાત્મને નમઃ
શિવતત્ત્વાત્મને હૃઞ્ચ ઇત્યેતૈર્મનુભિસ્ત્રિભિઃ ।
પ્રોક્ષેત્પુષ્પાક્ષતૈશ્ચાપિ મણ્ડલં વિધિવત્સુધીઃ
અથવા મૂલગાયત્ર્યા પૂજાદ્રવ્યાણિ પ્રોક્ષયેત્ ।
પાદ્યાર્ધ્યાચમનૂયાર્થં મધુપર્કાર્થમપ્યુત
પાત્રાણ્યાધારયુક્તાનિ સ્થાપયેદ્વિધિના પુરઃ ।
પાદ્યં શ્યામાકદૂર્વાબ્જવિષ્ણુક્રાન્તજલૈઃ સ્મૃતમ્
અર્ધ્યં પુષ્પાક્ષતયવૈઃ કુશાગ્રતિલસર્ષપૈઃ ।
ગન્ધદૂર્વાદલૈઃ પ્રોક્તં તતશ્ચાચમનીયકમ્
જાતીફલં ચ કઙ્કોલં લવઙ્ગં ચ જલાન્વિતમ્ ।
ક્ષૌદ્રાજ્યદધિસંમિશ્રં મધુપર્કસમીરિતમ્
એકસ્મિન્નથવા પાત્રે પાદ્યાદીનિ પ્રકલ્પયેત્ ।
શઙ્કરાર્કાર્ચને શઙ્ખમયેનૈવ પ્રશસ્યતે
શ્વેતાકૃષ્ણારુણાપીતાશ્યામારક્તાસિતાસિતાઃ ।
રક્તાંબરાભયકરાધ્યેયાઃસ્પુઃ પીઠશક્તયઃ
સ્વર્ણાદિલિખિતે યન્ત્રે શાલગ્રામે મણૌ તથા ।
વિધિના સ્થાપિતાયાં વા પ્રતિમાયાં પ્રપૂજયેત્
અઙ્ગુષ્ટાદિવિતસ્ત્યન્તમાના સ્વર્ણાદિધાતુભિઃ ।
નિર્મિતા શુભદા ગેહે પૂજનાય દિને દિને
વક્રાં દગ્ધાં ખણ્ડિતાં ચ ભિન્નમૂર્દ્ધદૃશં પુનનઃ ।
સ્પષ્ટાં વાપ્ય ન્ત્યજાદ્યૈશ્ચ પ્રતિમાં નૈવ પૂજયેત્
બાણાદિલિઙ્ગે વાભ્યર્ચેત્સર્વલક્ષણલક્ષિતે ।
મૂલેન મૂર્તિં સંકલ્પ્ય ધ્યાત્વા દેવં યથોદિતમ્
આવાહા પૂજયેતસ્યાં પરિવારગણૈઃ સહ ।
શાલગ્રામે સ્થાપિતાયાં નાવાહનવિસર્જને
પુષ્પાઞ્જલિં સમાદાય ધ્યાત્વા મન્ત્રમુદીરયેત્
આત્મસંસ્થમજં શુદ્ધં ત્વામહં પરમેશ્વર ।
અરણ્યામિવ હવ્યાશં મૂર્તાવાવાહયામ્યહમ્
તવેયં હિ મહામૂર્તિસ્તસ્યાં ત્વાં સર્વગં પ્રભો ।
ભક્તિરેવહસમાકૃષ્ટં દીપવત્સ્થાપયામ્યહમ્
સર્વાન્તર્યામિણે દેવં સર્વબીજમય શુભમ્ ।
રવાત્મસ્થઆય પરં શુદ્ધમાસનં કલ્પયાવ્યહમ્
અનન્યા તવ દેવેશ મૂર્તિશક્તિરિયં પ્રભો ।
સાંનિધ્યં કુરુ તસ્યાં ત્વં ભક્તાનુગ્રાહકારક
અજ્ઞાનાજુચ મત્તત્ત્વાદ્વૈકલ્યાત્સાધનસ્ય ચ ।
યદ્યપૂર્ણં ભવેત્કલ્પં કતથાપ્યભિમુખો ભવ
દૃશા પૂયૂષવર્ષિણ્યા પૂરયન્યજ્ઞવિષ્ટરે ।
મૂર્તૌં વા યજ્ઞસંપૂર્ત્યૈ સ્થિતો ભવ મહેશ્વર
અભક્તવાઙ્મનશ્ચક્ષુઃ શ્રોત્રદૂરાયિતદ્યુતે ।
સ્વતેજઃ પઞ્જરેણાશુ વેષ્ટિતો ભવ સર્વતઃ
યસ્ય દર્શનામિચ્છન્તિ દેવાઃ સ્વાભીષ્ટસિદ્ધયે ।
તસ્મૈ તે પરમેશાય સ્વાગતં સ્વાગતં ચ મે
કૃતાર્થો ઽનુગૃહીતો ઽસ્મિ સફલં જીવિતં મમ ।
આગતો દેવદેવેશઃ સુખાગતમિદં પુનઃ
યદ્ભક્તિલેપ્તસંપર્કાત્પરમાનન્દસંભવઃ ।
તસ્મૈ મે પરણાબ્જાય પાદ્યં શુદ્ધાય કલ્પ્યતે
વેદાનામપિ વેદાય દેવાનાં દેવતાત્મને ।
આચામં કલ્પયામીશ શુદ્ધાનાં શુદ્ધિહેતવે
તાપત્રયહર દિવ્યં પરમાનન્દલક્ષણમ્ ।
તાપત્રયવિનિર્મુક્ત્યૈ તવાર્ઘ્યં કલ્પયામ્યહમ્
સર્વકાલુષ્યહીનાય પરિપૂર્ણસુખાત્મને ।
મધુપર્કમિદં દેવ કલ્પયામિ પ્રસીદ મે
અવચ્છિષ્ટો ઽપ્યશુચિર્વાપિ યસ્ય સ્મરણમાત્રતઃ ।
શુદ્ધિમાપ્નોતિ તસ્મૈ તે પુનરાચમનીયકમ્
સ્નેહં ગૃહાણ સ્નેહેન લોકનાથ મહાશય ।
સર્વલોકેષુ શુદ્ધાત્મન્દદામિ સ્નેહમુત્તમમ્
પરમાનન્દબોધાબ્ધિનિમગ્નનિજમૂર્તયે ।
સાંગોપાઙ્ગમિદં સ્નાનં કલ્પયામ્યહમીશ તે ।
સહસ્રં વા શતં વાપિ યથાશક્ત્યાદરેણ ચ
ગન્ધપુષ્પાદિકૈરીશ મનુનાં ચાભિષિઞ્ચેત્
માયાચિ ત્રપટચ્છન્નનિજગુહ્યોરુતેજસે ।
નિરાવરણવિજ્ઞાન વાસસ્તે કલ્પયામ્યહમ્
યમાશ્રિત્ય મ હામાયા જગત્સંમોહિની સદા ।
તસ્મૈ તે પરમેશાય કલ્પયામ્યુત્તરીયકમ્
રક્તં શક્ત્યર્કવિઘ્નેષુ પીતંવિષ્ણૌ સિતં શિવે ।
તૈલાદિદૂષિતં જીર્ણં સચ્છિદ્રં મલિનં ત્યજેત્
યસ્ય શક્તિત્રયેણદં સંપ્રીતમખિલં જગત્ ।
યજ્ઞસૂત્રાય તસ્મૈ તે યજ્ઞસૂત્રં પ્રકલ્પયે
સ્વભાવસુન્દરાઙ્ગાય નાનાશક્ત્યાશ્રયાય તે ।
ભૂષણાનિ વિચિત્રાણિ કલ્પયામ્યમરાર્ચિત
પરમાનન્દસૌરભ્યપરિપૂર્ણદિગન્તરમ્ ।
ગૃહાણ પરમ ગન્ધ કૃપયા પરમેશ્વર
તુરીયવનસંભૂતં નાનાગુણમનોહરમ્ ।
અમન્દસૌરભપુષ્પં ગૃહ્યતામિદમુત્તમમ્ ।
જપાક્ષતાર્કધત્તૂરાન્વિષ્ણૌ નૈવાર્પયેત્ક્વચિત્
કેતકીં કુટજં કુન્દં બન્ધૂકં કેસરં જપામ્ ।
માલતીપુષ્પક ચૈવ નાર્પયેત્તુ મહેશ્વરે
માતુલિઙ્ગં ચ તગરં રવૌ નૈવાર્પયેત્ક્વચિત્ ।
શક્તૌ દૂર્વાર્કમન્દારાન્ ગણેશે તુલસીં ત્યજેત્
સરોજિનીદમનકૌ તથા મરુબકઃ કુશઃ ।
વિષ્ણુક્રાન્તા નાગવલ્લી દૂર્વાપામાર્ગદાડિમૌ
ધાત્રી મુનિયુતાનાં ચ પત્રૈર્દેવાર્ચનં ચરેત્ ।
કદલી બદરી ધાત્રી તિન્તિણી બીજપૂરકમ્
આમ્રદાડિમજંબીરજંબૂપનસભૂરુહાઃ ।
એતેષાં તુ ફલૈઃ કુર્યાદ્દેવતાપૂજનં બુધઃ
શુષ્કૈસ્તુ નાર્ચયેદ્દેવં પત્રૈઃ પુષ્પૈઃ ફલૈરપિ
ધાત્રી ખદિરબિત્વાનાં તમાલસ્ય દલાનિ ચ ।
છિન્નભિન્નાન્યપિ મુને ન દૂષ્યાણિ જગુર્બુધાઃ
પદ્મમામલકં તિષ્ટેચ્છુદ્ધં ચૈવ દિનત્રયમ્ ।
સર્વદા તુલસી શુદ્ધા બિલ્વપત્રાણિ વૈ તથા
પલાશકાશકુસુમૈસ્તમાલતુલસીદલૈઃ ।
છાત્રીદલૈશ્ચ દૂર્વાભિર્નાર્ચયેજ્જગદંબિકામ્
નાર્પયેત્કુસુમં પત્રં ફલં દેવે હ્યધોમુખમ્ ।
પુષ્પપત્રાદિકં વિપ્ર યથોત્પન્નં તથાર્પયેત્
વનસ્પતિરસં દિવ્યં ગન્ધાઢ્યં સુમનોહરમ્ ।
આઘ્રેયં દેવદેવેશ ધૂપં ભક્ત્યા ગૃહામ મે
સુપ્રકાશં મહાદીપં સર્વદા તિમિરાપહમ્ ।
ઘૃતવર્તિસમાયુક્તં ગૃહાણ મમ સત્કૃતમ્
અન્નં ચતુર્વિધં સ્વાદુ રસૈઃ ષડ્ભિઃ સમન્વિતમ્ ।
ભક્ત્યા ગૃહાણ મે દેવ નૈવેદ્યન્તુષ્ટિદંસદા
નાગવલ્લીદલં શ્રેષ્ઠં પૂગખદિરચૂર્ણયુક્ ।
કર્પૂરાદિસુગન્ધાઢ્યં યદ્દત્તં તદ્ગૃહાણ મે
દદ્યાત્પુષ્પાઞ્જલિં પશ્ચાત્કુર્યાદાવરણાર્ચનમ્
યદાશાભિમુખો ભૂત્વા પૂજનં તુ સમાચરેત્ ।
સૈવ પ્રાચી તુ વિજ્ઞેયા તતો ઽન્યા વિદિશો દશ
કેશરેષ્વગ્નિકોણાદિ હૃદયાદીનિ પૂજયેત્ ।
નેત્રમગ્રે દિક્ષુ ચાસ્ત્રં અઙ્ગમન્ત્રૈર્યથાક્રમમ્
શુક્લશ્વેતસિતશ્યામકૃષ્ણરક્તાર્ચિષઃ ક્રમાત્ ।
વરાભયકરા ધ્યેયાઃ સ્વસ્વદિક્ષ્વં ગશક્તયઃ
અમુકાવરણાન્તે તુ દેવતા ઇતિ સંવદેત્ ।
સાલઙ્કારાસ્તતઃ પશ્ચાત્સાંગાઃ સપરિચારિકાઃ
સવાહનાઃ સાયુધાશ્ચ તતઃ સર્વો પચારકૈઃ ।
સંપૂજિતાસ્તર્પિતાશ્ચ વરદાઃ સંત્વિદં પઠેત્
મૂલાન્તે ચ સમુઞ્ચાર્ય દિવતાયૈ નિવેદયેત્ ।
અભીષ્ટસિદ્ધિં મે દેહિ શરણાગતવત્સલ
ભક્તયા સમર્પયે તુભ્યમમુકાવરણાર્ચનમ્ ।
ઇત્યુઞ્ચાર્ય ક્ષિપેત્પુષ્પાઞ્જલિં દેવસ્ય મસ્તકે
તતસ્ત્વભ્યર્ચ્યનીયાઃ સ્યુઃ કલ્પોક્તાશ્ચાવૃતીઃ ક્રમાત્ ।
સાયુધાંસ્તત ઇન્દ્રાદ્યાન્સ્વસ્વદિક્ષુ પ્રપૂજયેત્
ઇદ્રો વહ્નિર્યમો રક્ષો વરુણઃ પવનો વિધુઃ ।
ઈશાનો ઽથ વિધિશ્ચૈવમધસ્તાત્પન્ન ગાધિપઃ
ઐરાવતસ્તથા મેષો મહિષઃ પ્રેતસ્તિમિર્મૃગઃ ।
વાજી વૃષો હંસકૂર્મૌં વાહનાનિ વિદુર્બુધાઃ
વજ્રં શક્તિં દણ્ડખડ્ગૌ પાશાં કુશગદા અપિ ।
ત્રિશૂલં પદ્મચક્રે ચ ક્રમાદિન્દ્રાદિહેતયઃ
સમાપ્યાવરણાર્ચાં તુ દેવતારાર્તિકં ચરેત્ ।
શઙ્ખતોયં પરિક્ષિપ્યોદ્વાહુર્નૃત્યન્ પતેત્ક્ષિતૌ
દણ્ડવઞ્ચાપ્યથોત્થાય પ્રાર્થયિત્વા નિજે શ્વરમ્ ।
દક્ષિણે સ્થણ્ડિલં કૃત્વા તત્ર સંસ્કારમાચરેત્
મૂલેનેક્ષણમસ્ત્રેણ પ્રોક્ષણં તાડનં પુનઃ ।
કુશૈસ્તદ્વર્મણાભ્યુક્ષ્ય પૂજ્ય તત્ર ન્યસેદ્વસુમ્
પ્રદાપ્ય તત્ર જુહુયાદ્ધ્યાત્વા ચૈવેષ્ટદેવતામ્ ।
મહાવ્યાહૃતિભિર્યસ્તુ સમસ્તાભિશ્ચતુષ્ટયમ્
જુહુયાત્સર્પિષા ભક્તૈસ્તિલૈર્વા પાયસેન વા ।
સઘૃતૈઃ સાધકશ્રેષ્ઠઃ પઞ્ચવિંશતિસંખ્યયા
પુનર્વ્યાહૃતિભઘિર્હુત્વા ગન્ધાદ્યૈઃ પુનરર્ચયેત્ ।
દેવં સંયોજયેન્મૂર્તૌં તતો વહ્નિં વિસર્જયેત્
ભો ભો વહ્ને મહાશક્તે સર્વકર્મપ્રસાધક ।
કર્માન્તરે ઽપિ સંપ્રાપ્તે સાન્નિધ્યં કુરુ સાદરમ્
વિસૃજ્યાગ્નિદેવતાયૈ દદ્યાદાચમનીયકમ્ ।
અવશિષ્ટેન હવિષા ગન્ધપુષ્પાક્ષતાન્વિતમ્
દેવતાપાર્ષદેભ્યો ઽપિ પૂર્વોક્તેભ્યો બલિં દદેત્ ।
યે રૌદ્રા રૌદ્રકર્માણો રૌદ્રસ્થાનનિવાસિનઃ
યોગિન્યો હ્યુગ્રરૂપાશ્ચ ગણાનામધિપાશ્ચ યે ।
વિઘ્નભૂતાસ્તથા ચાન્યે દિગ્વિદિક્ષુ સમાશ્રિતાઃગ
સર્વે તે પ્રીતમનસઃ પ્રતિગૃહ્ણન્ત્વિમં બલિમ્ ।
ઇત્યષ્ટદિક્ષુ દત્વા ચ પુનર્ભૂતબલિં ચરેત્
પાનીયમમૃતીકૃત્ય મુદ્રયા ધેનુસંજ્ઞયા ।
દેવતાયાઃ કરે દદ્યાત્પુનશ્ચાચમનીયકમ્
દેવમુદ્વાસ્ય મૂર્તિસ્થં પુનસ્તત્રૈવ યોજયેત્ ।
નૈવેદ્યં ચ તતો દદ્યાત્તત્તદુચ્છિષ્ટભોજિને
મહેશ્વરસ્ય ચણ્ડેશો વિષ્વક્સેનસ્તથા હરેઃ ।
ચણ્ડાંશુસ્તરણેર્વક્તતુણ્ડશ્ચાપિ ગણેશિતુઃ ।
શક્તેરુચ્છિષ્ટચાણ્ડાલી પ્રોક્તા ઉચ્છિષ્ટભોજિનઃ
તતો ઋષ્યાદિકં સ્મૃત્વા કૃત્વા મૂલષડઙ્ગકમ્ ।
જપ્ત્વા મન્ત્રં યથાશક્તિ દેવતાયૈ નિવેદયેત્
ગુહ્યાતિગુહ્યગોપ્તા ત્વં ગૃહાણાસ્મત્કૃતં જપમ્ ।
સિદ્ધિર્ભવતુ મે દેવ ત્વત્પ્રસાદાત્ત્વયિ સ્થિતા
તતઃ પરાઙ્મુખં ચાર્ઘં કૃત્વા પુષ્પૈઃ પ્રપૂજયેત્ ।
દોર્ભ્યાં પભ્દ્યાં ચ જાનુભ્યામુરસા શિરસાદૃશા ।
મનસા વચસા ચેતિ પ્રણામો ઽષ્ટાઙ્ગ ઈરિતઃ
બાહુભ્યાં ચ સજાનુભ્યાં શિરસા વચસાપિ વા ।
પઞ્ચાઙ્ગકઃ પ્રણામઃ સ્યાત્પૂજાયાં પ્રવરાવુભૌ
નત્વા ચ દણ્ડવન્મન્ત્રી તતઃ કુર્યાત્પ્રદક્ષિણાઃ ।
વિષ્મુસોમાર્કવિઘ્નાનાં વેદાર્ધેન્દ્વદ્રિવહ્નયઃ
તતઃ સ્તોત્રાદિકં મન્ત્રી પ્રપઠે દ્ભક્તિપૂર્વકમ્ ।
ઇતઃ પૂર્ણં પ્રાણબુદ્ધિદેહધર્માધિકારતઃ
જાગ્રત્સ્વપ્નસુષુપ્ત્યન્તે ઽવસ્થાસુ મનસા વદેત્ ।
વાચા હસ્તાભ્યાં ચ પદ્ભ્યા મુદરેણ તતઃ પરમ્
શિષ્ણાન્તે યત્સ્મૃતં પશ્ચાદ્યદુક્તં યત્કૃતં તતઃ ।
તત્સર્વં ચ તતો બ્રહ્મર્પણં ભવતુ ઠદ્વયમ્
માં મદીયં ચ સકલં વિષ્ણવે ચ સમર્પયે ।
તારં તત્સદતો બ્રહ્મર્પણમસ્તુ મનુર્મતઃ
પ્રણવાદ્યો ઽષ્ટવસ્વર્ણો હ્યનેનાત્માનમર્પયેત્ ।
અજ્ઞાનાદ્વા પ્રમાદાદ્વા વૈકલ્યાત્સાધનસ્ય ચ
યન્ન્યૂનમતિરિક્તં વા તત્સર્વં ક્ષન્તુમર્હસિ ।
દ્રવ્યહીનં ક્રિયાહીનં મન્ત્રહીનં મયાન્યથા
કૃતં યત્તત્ક્ષમસ્વેશ કૃપયા ત્વં દયાનિધે ।
યન્મયા ક્રિયતે કર્મ જાગ્રત્સ્વપ્રસુષુપ્તિષુ
તત્સર્વં તાવકી પૂજા ભૂયાદ્ભૂત્યૈ ચ મે પ્રભો ।
ભૂમૌ સ્ખલિતપાદાનાં ભૂમિરેવાવલંબનમ્
ત્વયિ જાતાપરાધાનાં ત્વમેવ શરણં પ્રભો ।
અન્યથા શરણં નાસ્તિ ત્વમેવ શરણં મમ
તસ્માત્કારુણ્યભાવેન ક્ષમસ્વ પરમેશ્વર ।
અપરાધસહસ્રાણિ ક્રિયન્તે ઽહર્ન્નિશં મયા
દાસો ઽયમિતિ માં મત્વા ક્ષમસ્વ જગતાં પતે ।
આવાહનં ન જાનામિ ન જાનામિ વિસર્જનમ્
પૂજાં ચૈવ ન જાનામિ ત્વં ગતિઃ પરમેશ્વર ।
સંપ્રાર્થ્યૈવં તતો મન્ત્રી મૂલાન્તે શ્લોકમુઞ્ચરેત્
ગચ્છ ગચ્છ પરં સ્થાનં જગદીશ જગન્મય ।
યન્ન બ્રહ્માદયો દેવા જાનન્તિ ચ સદાશિવઃ
ઇતિ પુષ્પાઞ્જલિં દત્વા તતઃ સંહારમુદ્રયા ।
નિધાય દેવં સાંગં ચ સ્વીયદૃત્સરસીરુહે
સુષુમ્ણાવર્ત્મના પુષ્પમાઘ્રાયોદ્વાસયેદ્ બુધઃ ।
શઙ્ખચક્રશિલાલિઙ્ગવિઘ્નસૂર્યદ્વયં તથા
શક્તિત્રયં ન ચૈકત્ર પૂજયેદ્દુઃખકારણમ્ ।
અકાલમૃત્યુહરણં સર્વવ્યાધિવિનાશન્
સર્વપાપક્ષયકરં વિષ્ણુપાદોદકં શુભમ્
તત્તદ્ભક્તૈર્ગૃહી તવ્યં તન્નૈવેદ્યનિવેદિતમ્ ।
અગ્રાહ્યં શિવનિર્માલ્યં પત્રં પુષ્પં ફલં જલમ્
શાલગ્રામશિલાસ્પર્શાત્સર્વં યાતિ પવિત્રતામ્ ।
પૂજા પઞ્ચવિધા તત્ર કથિતા નારદાખિલૈઃ
આતુરી સૌતિકી ત્રાસી સાધના ભાવિની તથા ।
દૌર્બોધી ચ ક્રમાદાસાં લક્ષણાનિ શૃણુષઅવ મે
રોગાદિયુક્તો ન સ્રાયાન્ન જપેન્ન ચ પૂજયેત્ ।
વિલોક્ય પૂજાં દેવસ્ય મૂર્તિં વા સૂર્ય્યમણ્ડલમ્
પ્રણમ્યાથ સ્મરન્મન્ત્રમર્પયેત્કુમાઞ્જલિમ્ ।
રોગે નિવૃત્તે સ્નાત્વાથ નત્વા સંપૂઞ્ચેદ્ગુરુમ્
ત્વત્પ્રસાદાજ્જગન્નાથ જગત્પૂજ્ય દયાનિધે ।
પૂજાવિચ્છેદદોષો મે માસ્ત્વિતિ પ્રાર્થયેચ્ચ તમ્
દ્વિજાનપિ ચ સંપૂજ્ય યથાશક્ત્યા પ્રતોષ્ય ચ ।
તેભ્યશ્ચાશિષમાદાય દેવં પ્રાગ્વત્તતોર્ઽચયેત્
આતુરી કથિતા હ્યેષા સોતિક્યથ નિગદ્યતે ।
સૂતકં દ્વિવિધં પ્રોક્તં જાતાખ્યં મૃતસંજ્ઞકમ્
તત્ર સ્નાત્વા માનસીં તુ કૃત્વા સંધ્યાં સમાહિતઃ ।
મનસૈવ યજેદ્દેવં મનસૈવ જપેન્મનુમ્
નિવૃત્તે સૂતકે પ્રાગ્વત્સંપૂજ્ય ચ ગુરું દ્વિજાન્ ।
તેભ્યશ્ચાશિષમાદાય તતો નિત્યક્રમં ચરેત્
એષા તુ સૌતિકી પ્રોક્તા ત્રાસી ચાથ નિગદ્યતે ।
દુષ્ટેભ્યસ્ત્રાસમાપન્નો યથાલબ્ધોપચારઙ્કૈઃ
માનસૈર્વૈ યજેદ્દેવં ત્રાસી સા પરિકીર્તિતા ।
પૂજાસાધનવસ્તૂનામ સામર્થ્યે તુ સર્વતઃ
પુષ્પૈઃ પત્રૈઃ ફલૈર્વાપિ મનસા વા યજેદ્વિભુમ્ ।
સાધનાભાવિની હ્યેષા દૌર્બોધીં શૃણુ નારદ
સ્ત્રિયો વૃદ્ધા સ્તથા બાલા મૂર્ખાસ્તૈસ્તુ યથાક્રમમ્ ।
યથાજ્ઞાનકૃતા સા તુ દૌર્બોધીતિ પ્રકીર્તિતા
એવં યથાકથઞ્ચિત્તુ પૂજાં કુર્યાદ્ધિ સાધકઃ ।
દેવપૂજાવિહીનો યઃ સ ગચ્છેન્નરકં ધ્રુવમ્
વૈશ્વદેવાદિકં કૃત્વા ભોજયેદ્દ્વિજસત્તમાન્ ।
દેવે નિવેદિતં પશ્ચાદ્ભુઞ્જીત સ્વગણૈઃ સ્વયમ્
આચમ્યાનનશુદ્ધિં ચ કૃત્વા તિષ્ટેત્ કિયત્ક્ષણમ્ ।
પુરાણમિતિહાસં ચ શૃણુયાત્સ્વજનૈઃ સહ
સમર્થઃ સર્વકલ્પેષુ યો ઽનુકલ્પં સમાચરેત્ ।
ન સાંગશયિકં તસ્ય દુર્મતેર્જાયતે ફલમ્
મૂળ પાઠ: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0