નારદ પુરાણ · અધ્યાય 1.66

ઇતિ શ્રીબૃહન્નારદીયપુરાણે પૂર્વભાગે બૃહદુપાખ્યાને તૃતીયપાદે પઞ્ચષષ્ટિમો ઽધ્યાયઃ
સનત્કુમાર ઉવાચ
તતઃ શ્વાસાનુસારેણ દત્વા પાદં મહીતલે ।
સમુદ્રમેખલે દેવિ પર્વતસ્તનમણ્ડલે

વિષ્ણુવત્નિ નમસ્તુભ્યં પાદસ્પર્શં ક્ષમસ્વ મે ।
ઇતિ ભૂમિં તુ સંપ્રાર્થ્ય વિહરેઞ્ચ યથાવિધિ

રક્ષઃ કોણે તતો ગ્રામાદ્ગત્વા મન્ત્રમુદીરયેત્ ।
ગચ્છન્તુ ઋષયો દેવાઃ પિશાચા યે ચ ગુહ્યકાઃ

પિતૃભૂતગણાઃ સર્વે કરિષ્યે મલમોચનમ્ ।
ઇતિ તાલત્રયં દત્વા શિરઃ પ્રાવૃત્ય વાસસા

દક્ષિણાભિમુખં રાત્રૌ દિવા સ્થિત્વા હ્યુદઙ્મુખઃ ।
મલં વિસૃજ્ય સૌચં તુ મૃદાદ્ભિઃ સમુપાચરેત્

એકા લિઙ્ગે ગુદે તિસ્રો દશ વામકરે મૃદઃ ।
કરયોઃ સપ્ત વૈ દદ્યાત્રિત્રિવરં ચ પાદયોઃ

એવં શૌચં વિધાયાથ ગણ્ડૂષાન્દ્વાદશૈવ તુ ।
કૃત્વા વનસ્પતિં ચાથ પ્રાર્થયેન્મનુનામુના

આયુર્બલં યશો વર્ચઃ પ્રજાઃ પશુવસૂનિ ચ ।
શ્રિયં પ્રજ્ઞાં ચ મેધાં ચ ત્વં નો દેહિ વનસ્પતે

સંપ્રાર્થ્યૈવં દન્તકાષ્ટં દ્વાદશાઙ્ગુલસંમિતમ્ ।
ગૃહીત્વા કામમન્ત્રેણ કુર્યાન્મન્ત્રી સમાહિતઃ

કામદેવપદં ઙેન્તં તથા સર્વજનપ્રિયમ્ ।
હૃદન્તઃ કામબીજાઢ્યં દન્તાંશ્ચાનેન શોધયેત્

જિહ્વોલ્લેખો વાગ્ભવેન મૂલેન ક્ષાલયેન્મુખમ્ ।
દેવાગારં તતો ગત્વા નિર્માલ્યમપસાર્ય ચ

પરિધાયાંબરં શુદ્ધં મઙ્ગલારાર્તિકં ચરેત્ ।
અસ્રેણ પાત્રં સંપ્રોક્ષ્ય મૂલેન જ્વાલયેઞ્ચ તમ્

સંપૂજ્ય પાત્રમાદાયોત્થાય ઘણ્ટાં ચ વાદયેત્ ।
સુગોઘૃતપ્રદીપેન ભ્રામિતેન સમન્તતઃ

વાદ્યૈર્ગીતૈર્મનોજ્ઞૈશ્ચ દેવસ્યારાર્તિકં ભવેત્ ।
ઇતિ નીરાજનં કૃત્વા પ્રાર્થયિત્વા નિજેશ્વરમ્

સ્નાતું યાયાન્નિમ્રગાદૌ કીર્તયન્દેવતાગુણાન્ ।
ગત્વા તીર્થં નમસ્કૃત્ય સ્નાનીયં ચ નિધાય વૈ

મૂલાભિમન્ત્રિતમૃદમાદાય કટિદેશતઃ ।
વિલિપ્યપાદપર્યન્તં ક્ષાલયેત્તીર્થવારિણા

તતશ્ચ પઞ્ચભિઃ પાદૌ પ્રક્ષાલ્યાન્તર્જલે પુનઃ ।
પ્રવિશ્ય નાભિમાત્રે તુ મૃદં વામકરસ્ય ચ

મણિબન્ધે હસ્તતલે તદગ્રે ચ તથા પુનઃ ।
કૃત્વાઙ્ગુલ્યા ગાઙ્ગમૃગમાદાયાસ્ત્રેણ તત્પુનઃ

નિજોપરિ ચ મન્ત્રજ્ઞો ભ્રામયિત્વા ત્યજેત્સુધી ।
તલસ્થાં ચ ષડઙ્ગેષુ તન્મન્ત્રૈઃ પ્રવિલેપયેત્

નિમજ્ય ક્ષાલયેત્સમ્યગ્ મલસ્નાનમિતીરિતમ્ ।
વિભાવ્યેષ્ટમયં સર્વમાન્તરં સ્નાનમાચરેત્

અનન્તા દિત્યસંકાશં નિજભૂષાયુધૈર્યુતમ્ ।
મન્ત્રમૂર્તિં પ્રભું સ્મૃત્વા તત્પાદોદકસંભવામ્

ધારાં ચ બ્રહ્મરન્ધ્રેણ પ્રવિશન્તીં નિજાં તનુમ્ ।
તયા સંક્ષાલયેત્સર્વમન્તર્દ્દેહગતં મલમ્

તત્ક્ષણાદ્વિરજા મન્ત્રી જાયતે સ્ફટિકોપમઃ ।
તતઃ શ્રૌતોક્તવિધિના સ્નાત્વા મન્ત્રી સમાહિતઃ

મન્ત્રસ્નાનં તતઃ કુર્યાત્તદ્વિધાનમથોચ્યતે ।
દેશકાલૌ ચ સંકીર્ત્ય પ્રાણાયામષડઙ્ગકૈઃ

કૃત્વાર્કમણ્ડલાત્તીર્થાન્યાહ્વયેન્મુષ્ટિમુદ્રયા ।
બ્રહ્માણ્ડોદરતીર્થાનિ કરૈઃ સ્પૃષ્ટાનિ તે રવેઃ

તેન સત્યેન મે દેવ દેહિ તીર્થં દિવાકર

ગઙ્ગે ચ યમુને ચૈવ ગોદાવરિ સરસ્વતિ ।
નર્મદે સિંધુકાવેરિ જલે ઽસ્મિન્સંનિધિં કુરુ

ઇત્યાવાહ્ય જલે તાનિ સુધાબીજેન યોજયેત્ ।
ગોમુદ્રયામૃતીકૃત્ય કવચેનાવગુણ્ઠ્ય ચ

સંરક્ષ્યાસ્ત્રેણ તત્પશ્ચાચ્ચક્રમુદ્રાં પ્રદર્શયેત્ ।
વહ્ન્યર્કેન્દુમણ્ડલાનિ તત્ર સંચિતયેદ્રુધઃ

મન્ત્રયેદર્કમન્ત્રેણ સુધાબીજેન તજ્જલમ્ ।
મૂલેન ચૈકાદશધા તત્ર સંમન્ત્ર્ય ભાવયેત્

પૂજાયન્ત્રં ચ તન્મધ્યે સ્વાન્તાદાવાહ્ય દેવતામ્ ।
સ્નાપયિત્વાર્ચયેત્તાં ચ માનસૈરુપચારકૈઃ

સિંહાસનસ્થાં તાં નત્વા તજ્જલં પ્રણમેત્સુધીઃ ।
આધારઃ સર્વભાતાનાં વિષ્ણોરતુલતેજસઃ

તદ્રૂપાશ્ચ તતો જાતા આપસ્તાઃ પ્રણમામ્યહમ્ ।
ઇતિ નત્વા સમારુન્ધ્ય સપ્તચ્છિદ્રાણિ સાધકઃ

નિમજ્ય સલિલે તસ્મિન્મૂલં દેવાકૃતિં સ્મરેત્ ।
નિમજ્જ્યોન્મજ્જ્ય ત્રિશ્ચૈવં સિંચેત્કં કુંભમુદ્રયા

ત્રિર્મૂલેન ચતુર્મન્ત્રૈરભિષિઞ્ચેન્નિજાં તનુમ્ ।
ચત્વારો મનવસ્તે ઽત્ર કથ્યન્તે તાન્ત્રિકા મુને

સિસૃક્ષોર્નિખિલં વિશ્વં મુહુઃ શુક્રં પ્રજાપતેઃ ।
માતરઃ સર્વભૂતાનામાપો દેવ્યઃ પુનન્તુ મામ્

અલક્ષ્મીર્મલરૂપા યા સર્વભૂતેષુ સંસ્થિતા ।
ક્ષાલયન્તિ ચ તાં સ્પર્શાદાપો દેવ્યઃ પુનન્તુ મામ્

યન્મે કેશેષુ દૌર્ભાગ્યં સીમન્તે યઞ્ચ મૂર્દ્ધનિ ।
લલાટે કર્ણયોરક્ષ્ણોરાપસ્તદ્ધન્તુ વો નમઃ

આયુરારોગ્યમૈશ્વર્યમરિપક્ષક્ષયં શુભમ્ ।
સન્તોષઃ ક્ષાન્તિરાસ્તિક્યં વિદ્યા ભવતુ વો નમઃ

વિપ્રપાદોદકં પીત્વા શાલગ્રામશિલાજલમ્ ।
પિબેદ્ધિરુદ્ધં નો કુર્યાદેષાં તુ નિયતો વિધિઃ

પૃથિવ્યાં યાનિ તીર્થાનિ દક્ષાઙ્ઘ્રૌ તાનિ ભૂસુરે ।
સ્વેષ્ટદેવં સમુદ્વાસ્ય મન્ત્રી માર્તણ્ડમણ્ડલે

તતસ્તીરં સમાગત્યં વસ્ત્રં સંક્ષાલ્ય યત્નતઃ ।
વાસસી પરિધાયાથ કુર્યાત્સન્ધ્યાદિકં સુધીઃ

રોગાદ્યશક્તો મનુજઃ કુર્યાત્તત્રાઘર્મષણમ્ ।
અથવા ભસ્મના સ્નાતો રજોભિશ્ચૈવ વાક્ષમઃ

અથ સન્ધ્યાદિકં કુર્યાન્ સ્થિત્વા ચૈવાસને શુભે ।
કેશવેન તથા નારાયણેન માધવેન ચ

સંપ્રાશ્ય તોયં ગોવિન્દવિષ્ણુભ્યાં ક્ષાલયેત્કરૌ ।
મધુસૂદનત્રિવિક્રમાભ્યામોષ્ઠૌ ચ માર્જયેત્

વામનશ્રીધરાભ્યાં ચ મુખં હસ્તૌ સ્પૃશેત્તતઃ ।
હૃષીકેશપદ્મનાભાભ્યાં સ્પૃશેઞ્ચરણૌ તતઃ

દામોદરેણ મૂર્દ્ધાનં મુખં સંકર્ષણેન ચ ।
વાસુદેવેન પ્રદ્યુમ્નેન સ્પૃશેન્નાસિકે તતઃ

અનિરુદ્ધપુરુષોત્તમાભ્યાં નેત્રે સ્પૃશેત્તતઃ ।
અધોક્ષજનૃસિંહાભ્યાં શ્રવણે સંસ્પૃશેત્તથા

નાભિં સ્પૃશેદચ્યુતેન જનાર્દનેન વક્ષસિ ।
હરિણા વિષ્ણુનાંસૌ ચ વૈષ્ણવાચમનં ત્વિદમ્

પ્રણવાદ્યૈર્ઙેન્તસ્વાહાન્તૈઃ કેશવાદિકનામભિઃ ।
મુખે નસોઃ પ્રદેશિન્યાનામયા નેત્રકર્ણયોઃ

કનિષ્ઠયા નાભિદેશં સર્વત્રાઙ્ગુષ્ટ્યોજનમ્ ।
આત્મવિદ્યાશિવૈસ્તત્ત્વૈઃ સ્વાહાન્તૈઃ શૈવમીરિતમ્

દીર્ઘત્રયેન્દુયુગ્વ્યોમપૂર્વકૈશ્ચ પિબેજ્જલમ્ ।
આત્મવિદ્યાસિવૈરેવ શૈવં સ્વાહાવસાનિકૈઃ

વાગ્લજ્જાશ્રી મુખૈઃ પ્રોક્તં શાક્તં સ્વાહાવસાનિકૈઃ ।
વાગ્લજ્જાશ્રીમુખૈઃ પ્રોક્તં દ્વિજાચમનમર્થદમ્

તિલકં ચ તતઃ કુર્યાદ્ભાલે સુષ્ઠુ ગદાકૃતિ ।
નન્દકં હૃદયે શઙ્ખચક્રે ચૈવ ભુજદ્વયે

શાર્ઙ્ગબાણં મસ્તકે ચ વિન્યસેત્ક્રમશઃ સુધીઃ ।
કર્ણમૂલે પાર્શ્વયોશ્ચ પૃષ્ટે નાભૌ કકુદ્યપિ

એવં તુ વૈષ્ણવઃ કુર્યાન્મૃદ્ભિસ્તીર્થોદ્ભવાદિભિઃ ।
અગ્નિહોત્રોદ્ભવં ભસ્મ ગૃહીત્વા ત્ર્યંબકેણ તુ

કિંવાગ્નિરિતિ મન્ત્રેણાભિમન્ત્ર્ય પઞ્ચમન્ત્રકૈઃ ।
ક્રમાત્તત્પુરુષાઘોરસદ્યોજાતાદિનામભિઃ

પઞ્ચ કુર્યાત્રિપુણ્ડ્રાણિ ભાલાંસોદરહૃત્સુ ચ ।
શૈવં શાક્તસ્ત્રિકોણા ભં નારીવદ્વા સમાચરેત્

કૃત્વા તુ વૈદિકીં સંધ્યાં તાન્ત્રિકીં ચ સમાચરેત્ ।
આચમ્ય વિધિવન્મન્ત્રી તીર્થાન્યાવાહ્ય પૂર્વવત્

તતસ્ત્રિવારં દર્ભેણ ભૂમૌ તોયં વિનિઃભિપેત્ ।
સપ્તધા તજ્જલેનાથ મૂર્દ્ધાનમભિષેચયેત્

તતશ્ચ પ્રાણાનાયમ્ય કૃત્વા ન્યાસં ષડઙ્ગકમ્ ।
આદાય વામહસ્તેંઽબુ દક્ષેણાચ્છાદ્ય પાણિના

વિયદ્વાય્વગ્નિતોયક્ષ્માબીજૈઃ સંમન્ત્ર્ય મન્ત્રવિત્ ।
મૂલેન તસ્માત્ શ્ચોતદ્ભિર્બિન્દુભિસ્તત્ત્વમુદ્રયા

સ્વશિરઃ સપ્તધા પ્રોક્ષ્યાવશિષ્ટં તત્પુનર્જલમ્ ।
કૃત્વા તદક્ષરં મન્ત્રી નાસિકાન્તિકમાનયેત્

જલં તેજોમયં તઞ્ચાકૃષ્યાન્તશ્ચેડયા પુનઃ ।
પ્રક્ષાલ્યાન્તર્ગતં તેન કલ્મષં તજ્જલં પુનઃ

કૃષ્ણવર્ણં પિઙ્ગલયા રેચયેત્સ્વાગ્રતસ્તથા ।
ક્ષિપેદસ્ત્રેણ તત્પશ્ચાત્કલ્પિતે કુલિશોપલે

એતદ્ધ્વિ સર્વપાપઘ્નં પ્રોક્તં ચૈવાઘમર્ષણમ્ ।
તતશ્ચ હસ્તૌ પ્રક્ષાલ્ય પ્રાગ્વદાચમ્ય મન્ત્રવિત્

સમુત્થાય ચ મન્ત્રજ્ઞસ્તામ્રપાત્રે સુમાદિકમ્ ।
પ્રક્ષિપ્યાર્ઘં પ્રદદ્યાદ્વૈ મૂલાન્તૈર્મન્ત્રમુચ્ચરન્

રવિમણ્ડલસંસ્થાય દેવાયાર્ઘ્યં પ્રકલ્પયેત્ ।
દત્ત્વાર્ઘં ત્રિરનેનાથ દેવં રવિગતં સ્મરેત્

સ્વકલ્પોક્તાં ચ ગાયત્રીં જપેદષ્ટોત્તરં શતમ્ ।
અષ્ટાંવિંશતિવારં વા ગુહ્યેતિમનુનાર્પયેત્

ઉદ્યદાદિત્યસંકાશાં પુસ્તકાક્ષકરાંબુજામ્ ।
કૃષ્ણાજિનાંબરાં બ્રાહ્મીં ધ્યાયેત્તારાઙ્કિતે ઽમ્બરે

મધ્યાહ્ને વરદાં દેવીં પાર્વતીં સંસ્મરેત્પરામ્ ।
શુક્લાંબરાં વૃષારૂઢાં ત્રિનેત્રાં રવિબિંબગામ્

વરં પાશં ચ શૂલં ચ દધાનાં નૃકરોટિકામ્ ।
સાયાહ્ને રત્નભૂષાઢ્યાં પીતકૌશેયવાસસામ્

શ્યામરઙ્ગાં ચતુર્હસ્તાં શઙ્ખચક્રલસત્કરામ્ ।
ગદાપદ્મધરાં દેવીં સૂર્યાસનકૃતાશ્રયામ્

તતો દેવાનૃષીંશ્ચૈવ પિતૄંશ્ચાપિ વિધાનવિત્ ।
તર્પયિત્વા સ્વેષ્ટદેવં તર્પયેત્કલ્પમાર્ગતઃ

ગુરુપઙ્ક્તિં ચ સંતર્પ્યં સાંગં સાવરણં તથા ।
સાયુધં વૈનતેયં સંતર્પયામીતિ તર્પયેત્

નારદં પર્વતં જિષ્ણું નિશઠોદ્ધવદારુકાન્ ।
વિષ્વક્સેન ચ શૈલેયં વૈષ્ણવઃ પરિતર્પયેત્

એવં સંતર્પ્ય વિપ્રેન્દ્ર દત્ત્વાર્ધ્યં ચ વિવસ્વતે ।
પૂજાગારં સમાગત્ય પ્રક્ષાલ્યાઙ્ઘ્રી ઉપસ્પૃશેત્

અગ્નિહોત્રસ્થિતાનગ્નીન્ હુત્વોપસ્થાય યત્નતઃ ।
પૂજાસ્થલં સમાગત્ય દ્વારપૂજાં સમાચરેત્

ગણેશં ચોર્દ્ધ્વશાખાયાં મહાલક્ષ્મીં ચ દક્ષિણે ।
સરસ્વતીં વામભાગે દક્ષે વિઘ્નેશ્વરં પુનઃ

ક્ષેત્રપાલં તથા વામે દક્ષે ગઙ્ગાં પ્રપૂજયેત્ ।
વામે ચ યમુનાં દક્ષે ધાતારં વામતસ્તથા

વિધાતારં શઙ્ખપદ્મનિધીંશ્ચ વામદક્ષયોઃ ।
દ્વારપાલાંસ્તતો ઽભ્યર્ચેત્તત્તત્કલ્પોદિતાન્સુધીઃ

નન્દઃ સુનન્દશ્ચણ્ડશ્ચ પ્રચણ્ડઃ પ્રચલોબલઃ ।
ભદ્રઃ સુભદ્રશ્ચેત્યાદ્યા વૈષ્ણવા દ્વારપાલકાઃ

નન્દી ભૃઙ્ગી રિટી સ્કન્દો ગણેશોમામહેશ્વરાઃ ।
વૃષભશ્ચ મહાકાલઃ શૈવા વૈ દ્વારપાલકાઃ

બ્રાહ્મયાદ્યા માતરો ઽષ્ટૌ તુ શક્ત્યો દ્વાઃસ્થિતાઃ સ્વયમ્ ।
સેંદુઃ સ્વનામાઘર્ણાદ્યા ઙેનમોંતા ઇમે સ્મૃતાઃ

તતઃ સ્થિત્વાસને ધીમાનાચમ્ય પ્રયતઃ શુચિઃ ।
દિવ્યાન્તરિક્ષભૌમાંશ્ચ વિઘ્નાનુત્સાર્ય યત્નતઃ

કેશવાદ્યાં માતૃકાન્તુ ન્યસેદ્વૈષ્ણવસત્તમઃ ।
કેશવઃ કીર્તિસંયુક્તઃ કાન્ત્યા નારાયણસ્તથા

માધવસ્તુષ્ટિસહિતો ગોવિન્દઃ પુષ્ટિસંયુતઃ ।
વિષ્ણુસ્તુ ધૃતિસંયુક્તઃ શાન્તિયુઙ્મધુસૂદનઃ

ત્રિવિક્રમઃ ક્રિયાયુક્તો વામનો દયિતાયુતઃ ।
શ્રીધરો મેધયા યુક્તો હૃષીકિશશ્ચ હર્ષયા

પદ્મનાભયુતા શ્રદ્ધા લજ્જા દામોદરાન્વિતા ।
વાસુદેવશ્ચ લક્ષ્મીયુક્ સંકર્ષણસરસ્વતી

પ્રદ્યુમ્નઃ પ્રીતિસંયુક્તો ઽનિરુદ્ધો રતિસંયુતઃ ।
ચક્રી જયાયુતઃ પશ્ચાદ્ગદી દુર્ગાસમન્વિતઃ

શાર્ઙ્ગી તુ પ્રભયા યુક્તઃ ખડ્ગી યુક્તસ્તુ સત્યયા ।
શઙ્ખી ચણ્ડાસમાયુક્તો હલી વાણીસમાયુતઃ

મુસલી ચ બિલાસિન્યા શૂલી વિજયયાન્વિતઃ ।
પાશી વિરજયા યુક્તો કુશી વિશ્વાસમન્વિતઃ

મુકુન્દો વિનતાયુક્તો નન્દજશ્ચ સુનન્દયા ।
નિન્દી સ્મૃત્યા સમાયુક્તો નરો વૃદ્ધ્યા સમન્વિતઃ

સમૃદ્ધિયુઙ્નરકજિચ્છુદ્ધિયુક્ચ હરિઃ સ્મૃતઃ ।
કૃષ્ણો બુદ્ધ્યા યુતઃ સત્યો ભુક્ત્યા મુક્ત્યાથ સાત્વતઃ

સૌરિક્ષમે સૂરરમે ઉમાયુક્તો જનાર્દનઃ ।
ભૂધરઃ ક્લેદિનીયુક્તો વિશ્વમૂર્તિશ્ચ ક્લિન્નયા

વૈકુણ્ઠો વસુધાયુક્તો વસુદઃપુરુષોત્તમઃ ।
બલી તુ પરયા યુક્તો બલાનુજપરાયણે

બાલસૂક્ષ્મે વૃષઘ્નસ્તુ સંધ્યાયુક્ પ્રજ્ઞયા વૃષઃ ।
હંસઃ પ્રભાસમાયુક્તો વરાહો નિશયા યુતઃ

વિમલો ધારયા યુક્તો નૃસિંહો વિદ્યુતા યુતઃ ।
કેશવાદિમાતૃકાયા મુનિર્નારાયણો મતઃ

અમૃતાદ્યા ચ ગાયત્રી છન્દો વિષ્ણુશ્ચ દેવતા ।
ચક્રાદ્યાયુધસંયુક્તં કુંભાદર્શધરં હરિમ્

લક્ષ્મીયુતં વિદ્યુદાભં બહુભૂષાયુતં ભજેત્ ।
એવં ધ્યાત્વા ન્યસેચ્છક્તિં શ્રીકામપુટિતાક્ષરમ્

વદેત્તદ્વિષ્ણુશક્તિભ્યાં હૃદયં પ્રણવાદિકમ્ ।
ત્વગંસૃઙ્માંસમેદો ઽસ્થિમજ્જાશુક્રાણ્યસૂન્વદેત્

પ્રાણં ક્રોધં તથા મભ્યામન્તાન્યાદિદશસ્વપિ ।
એક મૌલૌ મુખે ચૈક દ્વિક નેત્રે દ્વિકં શ્રુતૌ

નસોર્દ્વયં કપોલે ચ દ્વયં દ્વે દ્વિરદચ્છદે ।
એકં તુ રસનામૂલે ગ્રીવાયામેકમેવ ચ

કવર્ગં દક્ષિણે બાહૌ ચવર્ગં વામબાહુકે ।
ટતવર્ગૌં પાદયોસ્તુ પફૌ કુઙ્ક્ષિદ્વયે ન્યસેત્

પૃષ્ઠવંશે વમિત્યુક્તં નાભૌ ભં હૃદયે તુ મમ્ ।
યાદિસપ્તાપિ ધાતુસ્થા હં પ્રાણે લં તથાત્મનિ

ક્ષં ક્રોધે ક્રમતો ન્યસ્ય વિષ્ણુ પૂજાક્ષમો ભવેત્ ।
પૂર્ણોદર્યા તુ શ્રીકણ્ઠો હ્યનન્તો વિજરાન્વિતઃ

સૂક્ષ્મેશઃ શાલ્મલીયુક્તો લોલાક્ષીયુક્ત્રિમાતકઃ ।
મહેશ્વરો વર્તુલાક્ષ્યાધીંશો વૈ દીર્ઘઘોણયા

દિર્ઘમુખ્યા ભારભૂતિસ્તિથીશો ગોમુખીયુતઃ ।
સ્થાવરેશો દિર્ઘજિહ્વાયુગ્ધરઃ કુડોદરીયુતઃ

ઉર્દ્ધકેશ્યા તુ ઝિણ્ટીશો ભૌતિકો વિકૃતાસ્યયા ।
સદ્યો જ્વાલામુખીયુક્તોલ્કામુખ્યાનુગ્રહો યુતઃ

અક્રૂર આસ્યયા યુક્તો મહાસેનો વિદ્યયા યુતઃ ।
ક્રોધીશશ્ચમહાકાલ્યા ચણ્ડેશેન સરસ્વતી

પઞ્ચાન્તકઃ સિદ્ધગૌર્યા યુક્તશ્ચાથ શિરોત્તમઃ ।
ત્રૈલોક્યવિદ્યયા યુક્તો મન્ત્રશક્ત્યૈકરુદ્રકઃ

ક્રૂર્મેશઃ કમઠીયુક્તો ભૂતમાત્રૈકનેત્રકઃ ।
લમ્બોદર્યા ચતુર્વક્રો હ્યજેશો દ્રાવિણીયુતઃ

સર્વેશો નાગરીયુક્તઃ સોમેશઃ ખેચરીયુતઃ ।
મર્યાદયા લાઙ્ગલીશો દારુકેશેન રૂપિણી

વારુણ્યા ત્વર્દ્ધનારીશો ઉમાકાન્તો ગુનીશ્વરઃ ।
કાકોદર્યા તથાષાઢી પૂતનાસંયુક્તો મતઃ

દણ્ડીશો ભદ્રકાલીયુત્રીશો યોગિનીયુતઃ ।
મીનેશઃ શઙ્ખિનીયુક્તો મેષેશસ્તર્જયનીયુતઃ

લોહિતઃ કાલરાત્ર્યા ચ શિખીશઃ કુજનીયુતઃ ।
છલગણ્ડઃ કપર્દિન્યા દ્વિરણ્ડેશશ્ચ વજ્રયા

મહાબલો જયાયુક્તો બલીશઃ સુમુખેશ્વરી ।
ભુજઙ્ગો રેવતીયુક્તઃ પિનાકી માધવીયુતઃ

ખડ્ગીશો વારુણીયુક્તો બકેશો વાયવીયુતઃ ।
શ્વેતોરસ્કો વિદારિણ્યા ભૃગુઃ સહજયા યુતઃ

લકુલીશશ્ચ લક્ષ્મીયુક્ શિવેશો વ્યાપિનીયુતઃ ।
સંવર્તકે મહામાયા પ્રોક્તા શ્રીકણ્ઠમાતૃકા

યત્ર સ્વીશપદં નોક્તં તત્ર સર્વત્ર યોજયેત્ ।
મુનિઃસ્યાદ્દક્ષિણામૂર્તિર્ગાયત્રીછન્દ ઈરિતમ્

દેવતા ચાર્દ્ધનારીશો વિનિયોગો ઽખિલાપ્તયે ।
હલો બીજાનિ ચોક્તાનિ સ્વરાઃ શક્તય ઈરિતાઃ

કુર્યાદ્ભૃગુસ્થાકાશેન ષડ્દીર્ઘાઢ્યેન ચાઙ્ગકમ્ ।
બન્ધૂકસ્વર્ણવર્ણાગં વરાક્ષાઙ્કુશપાશિનમ્

અર્દ્ધેન્દુશેખરં ત્ર્યક્ષં દેવવન્દ્યં વિચિન્તયેત્ ।
ધ્યાત્વૈવં શિવશક્તીશ્ચ ચતુર્થી હૃદયાન્તિમ્

સૌબીજમાતૃકાપૂર્વે વિન્યસેન્માતૃકા સ્થલે ।
વિઘ્નેશશ્ચ હ્રિયા યુક્તો વિઘ્નરાજઃ શ્રિયા યુતઃ

વિનાયકસ્તથા પુષ્ટ્યા શાન્તિયુક્તઃ શિવોત્તમઃ ।
વિઘ્નકૃત્સ્વસ્તિસંયુક્તો વિઘ્નહર્તા સરસ્વતી

સ્વાહયા ગણનાથશ્ચ એકદન્તઃ સુમેધયા ।
કાન્ત્યા યુક્તો દ્વિદન્તસ્તુ કામિન્યા ગજવક્રકઃ

નિરઞ્જનો મોહિનીયુક્કપર્દ્દીતુનટીયુતઃ ।
દીર્ઘજિહ્વઃ પાર્વતીયુગ્જ્વાલિન્યા શઙ્કુકર્ણકઃ

વૃષધ્વજો નન્દયા ચ સુરેશ્યા ગણનાયકઃ ।
ગજેન્દઃ કામરૂપિણ્યા શૂર્પકર્ણસ્તથોમયા

વિરોચનસ્તેજોવત્યા સત્યા લમ્બોદરેણ ચ ।
મહાનન્દશ્ચ વિઘ્નેશ્યા ચતુર્મૂર્તિસ્વરૂપિણી

સદાશિવઃ કામદયા હ્યામોદો મદજિહ્વયા ।
દુમુખો ભૂતિસંયુક્તઃ સુમુખો ભૌતિકીયુતઃ

પ્રમોદધઃ સિતયા યુક્ત એકપાદો રમાયુતઃ ।
દ્વિજિહ્વો મહિષીયુક્તો જભિન્યા શૂરનામકઃ

વીરો વિકર્ણયા યુક્તઃ ષણ્મુખો ભૃકુટીયુતઃ ।
વરદો લજ્જયા વામદેવંશો દીર્ઘઘોણયા

ધનુર્દ્ધર્યા વક્રતુડો દ્વિંરણ્ડો યામિનીયુતઃ ।
સેનાની રાત્રિસંયુક્તઃ કામાન્ધો ગ્રામણીયુતઃ

મત્તઃ શશિપ્રભાયુક્તો વિમત્તો લોલનેત્રયા ।
મત્તવાહશ્ચઞ્ચલયા જટી દીપ્તિસમન્વિતઃ

મુંહી સુભગયા યુક્તઃ ખડ્ગી દુર્ભગયા યુતઃ ।
વરેણ્યશ્ચ શિવાયુક્તો ભગયા વૃષકેતનઃ

ભક્ષ્યપ્રિયો ભગિન્યા ચ ગણેશો ભગિનીયુતઃ ।
મેઘનાદઃ સુભગયા વ્યાપી સ્યાત્કાલરાત્રિયુક્

ગણેશ્વરઃ કાલિઙ્કયા પ્રોક્તા વિઘ્નેશમાતૃકાઃ ।
ગણેશમાતૃકાયાસ્તુ ગણો મુનિભિરીરિતઃ

ત્રિવૃદ્ગાયત્રિકાછન્દો દેવઃ શક્તિગણેશ્વરઃ ।
ષડ્દીર્ઘાઢ્યેન બીજેન કૃત્વાઙ્ગાનિ તતઃ સ્મરેત્

પાંશાઙ્કુશાભયવરાન્દધાનં કઞ્જહસ્તયા ।
પત્ન્યાશ્લિષ્ટં રક્તતનું ત્રિનેત્રં ગણપે ભવેત્

એવં ધ્યાત્વા ન્યસેત્સ્વીયબીજપૂર્વાક્ષરાન્વિતમ્ ।
નિવૃત્તિશ્ચ પ્રતિષ્ઠા ચ વિદ્યા શાન્તિસ્તતેધિકાઃ

દીપિકા રેચિકા ચાપિ મોચિકા ચ પરાભિધા ।
સૂક્ષ્માસૂક્ષ્મામૃતા જ્ઞાનામૃતા ચાપ્યાયિની તથા

વ્યાપિની વ્યોમરૂપા ચાનન્તા સૃષ્ટિઃ સમૃદ્ધિકા ।
સ્મૃતિર્મેધા તતઃ કાન્તિર્લક્ષ્મીર્દ્ધૃતિઃ સ્થિરા સ્થિતિઃ

સિદ્ધિર્જરા પાલિની ચ ક્ષાન્તિરીશ્વરીકા રતિઃ ।
કામિકો વરદા વાથ હ્લાદિની પ્રીતિસંયુતા

દીર્ઘા તીક્ષ્ણા તથા રૌદ્રા પ્રોક્તા નિદ્રા ચ તન્દ્રિકા ।
ક્ષુધા ચ ક્રોધિની પશ્ચાક્રિયાકારી સમૃત્યુકા

પીતા શ્રેતારુણા પશ્ચાદસિતાનન્તયા યુતા ।
ઉક્તા કલામાતૃકૈવં તત્તદ્ભક્તઃ સમાચરેત્

કલાયુઙ્માતૃકાયાસ્તુ મુનિઃ પ્રોક્તઃ પ્રજાપતિઃ ।
ગાયત્રીછન્દ આખ્યાતં દેવતા શારદાભિધા

હ્રસ્વદીર્ઘાન્તરસ્થૈશ્ચ તારૈઃ કુર્યાત્ષડઙ્ગકમ્ ।
પદ્મચક્રગુણૈણાંશ્ચ દધતીં ચ ત્રિલોચનામ્

પઞ્ચવક્રાં ભારતીં તાં મુક્તાભૂષાં ભજેત્સુધીઃ ।
ધ્યાત્વૈવં તારપૂર્વાં તાં ન્યસેન્ઙન્તકલાન્વિતામ્

તતશ્ચ મૂલમન્ત્રસ્ય ષડઙ્ગાનિ સમાચરેત્ ।
હૃદયાદિચતુર્થ્યન્તે જાતીઃ સંયોજ્ય વિન્યસેત્

નમઃ સ્વાહા વષટ્ હું વૌષટ્ ફટ્ જાતય ઈરિતાઃ ।
તતો ધ્યાત્વેષ્ટદેવં તં ભૂષાયુધસમન્વિતમ્

ન્યસ્યાઙ્ગષટ્કં તન્મૂર્તૌં તતઃ પૂજનમારભેત્