મોક્ષોપાયટીકા · અધ્યાય 3.16

ભૂતલાપ્સરસા સાર્ધમ્ અનન્યવનિતાપતિઃ ।
અકૃત્રિમપ્રેમરસં સ રેમે કાન્તયા તયા ॥

ઉદ્યાનવનગુલ્મેષુ તમાલગહનેષુ °લ્⟨આ⟩[અ]ગ° ચ ।
પુષ્પમણ્ડપતલ્પેષુ લતાવલયસદ્મસુ ॥

પુષ્પાન્તઃપુરશય્યાસુ પુષ્પસમ્ભારવીથિષુ ।
વસન્તોદ્યાનદોલાસુ ક્રીડાપુષ્કરિણીષુ ચ ॥

ચન્દનદ્રુમષણ્ડેષુ સન્તાનકતલેષુ ચ ।
કદમ્બનિમ્બગેહેષુ પારિભદ્રોદરેષુ ચ ॥

શૈલકન્દરકચ્છેષુ વાતાયનપુરેષુ ચ ।
સરિત્તટકટપ્રેષુ વારણોપરિસદ્મસુ ॥

ગ્રીષ્મે તુષારહર્મ્યેષુ લતામણ્ડપકેષુ ચ ।
હેમમન્દિરવૃક્ષેષુ મુક્તામાણિક્યભિત્તિષુ ॥

વિકસત્કુન્દમન્દારમકરન્દસુગન્ધિષુ ।
વસન્તવનજાલેષુ કૂજત્કોકિલમાલિષુ કૂ⟨ટ્⟩[જ્]અત્° ॥

નાનારત્નતૃણાનાં ચ સ્થલેષુ સ્થ્⟨ઊ⟩[અ]° મૃદુદીપ્તિષુ ।
નિર્ઝરેષુ તરત્તારશીકરાસારવર્ષિષુ ॥

શૈલાનાં હેમમાણિક્યશિલાફલહકેષુ °લ(ન)હ° ચ ।
દેવર્ષિમુનિગેહેષુ દૂરપુણ્યાશ્રમેષુ ચ ॥

કુમુદ્વતીષુ ફુલ્લાસુ ⟨દ્ગુ⟩[ફુ]° સ્મેરાસુ નલિનીષુ ચ ।
વનસ્થલીષુ ફુલ્લાસુ ફુલ્લાસૂત્પલિનીષુ (ફૂ)ફુલ્લા° ચ ॥

પ્રહેલિકાભિર્ આખ્યાનૈસ્ તથૈવાક્ષરમુષ્ટિભિઃ ।
અષ્ટાપદૈર્ બહૂદ્દ્યોતૈસ્ તથા ગૂઢચતુર્થકૈઃ ॥

નાટકાખ્યાયિકાભિશ્ ચ શ્લોકૈર્ બિન્દુમતીભ્રમૈઃ ।
દેશભાષાવિભાગૈશ્ ચ નગરગ્રામચેષ્ટિતૈઃ ॥

સ્રગ્દામમાલ્યવલનૈર્ નાનાભરણયોજનૈઃ ।
લીલાવિલોલચલનૈર્ °ચ[લ]નૈર્ વિચિત્રરસભાજનૈઃ ॥

આર્દ્રક્રમુકકર્પૂરતામ્બૂલીદલચર્વણૈઃ ।
ફુલ્લપુષ્પલતાકુઞ્જદેહગોપનખર્વણૈઃ ॥

સમાલમ્ભનલીલાભિર્ દોલારોહણવિભ્રમૈઃ ।
ગૃહે કુસુમદોલાભિર્ અન્યોઽન્યાન્દોલનક્રમૈઃ ॥

નૌયાનયુગ્યહસ્ત્યશ્વદાન્તોષ્ટ્રાદિગમાગમૈઃ ।
જલકેલિવિલાસેન પરસ્પરસમુક્ષણૈઃ ॥

નૃત્તગીતકલાલાસ્યતાણ્ડવોદ્ભટવૃત્તિભિઃ ।
સઙ્ગીતકૈઃ સઙ્કથનૈર્ વીણામુરજવાદનૈઃ ॥

ઉદ્યાનેષુ સરિત્તીરવૃક્ષેષુ વનવીથિષુ ।
અન્તઃપુરેષુ હર્મ્યેષુ તેષુ તેષુ તથા તથા ॥

સા બાલા સુખસંવૃદ્ધા તસ્ય પ્રણયિની પ્રિયા ।
એકદા ચિન્તયામ્ આસ શુભસઙ્કલ્પશાલિની ॥

પ્રાણેભ્યો ઽપિ પ્રિયો ભર્તા મમૈષ જગતીપતિઃ ।
યૌવનોલ્લાસલક્ષ્મીવાન્ કથં સ્યાદ્ અજરામરઃ ॥

ભર્ત્રાનેન સહોત્તુઙ્ગસ્તની કુસુમસદ્મસુ ।
કથં સ્વૈરં ચિરં કાન્તા રમેયાબ્દશતાન્ય્ અહમ્ ॥

તથા યતેય ક્રમતસ્ તપોજપયમેહિતૈઃ ।
રજનીશરુચી રાજા યથા સ્યાદ્ અજરામરઃ ॥

જ્ઞાનવૃદ્ધાંસ્ તપોવૃદ્ધાન્ વિદ્યાવૃદ્ધાન્ અહં દ્વિજાન્ ।
પૃચ્છામિ તાવન્ મરણં કથં ન સ્યાન્ નૃણામ્ ઇતિ ॥

અથાનાય્યાશુ સમ્પૂજ્ય દ્વિજાન્ પપ્રચ્છ સાનતા ।
અમરત્વં કથં વિપ્રા ભવેદ્ ઇતિ પુનઃ પુનઃ ॥

તપોજપયમૈર્ દેવિ સમસ્તાઃ સિદ્ધસિદ્ધયઃ ।
સમ્પ્રાપ્યન્તે ઽમરત્વં તુ ન કદાચન લભ્યતે ॥

ઇત્ય્ આકર્ણ્ય દ્વિજમુખાચ્ °ખા⟨શ્⟩[ચ્] ચિન્તયામ્ આસ સા પુનઃ ।
ઇદં સ્વપ્રજ્ઞયૈવાશુ ભીતા પ્રિયવિયોગતઃ ॥

મરણં ભર્તુર્ અગ્રે મે યદિ દૈવાદ્ ભવિષ્યતિ ।
તત્ સર્વદુઃખનિર્મુક્તા સંસ્થાસ્યે સુખમ્ આત્મનિ ॥

અથ વર્ષસહસ્રેણ ભર્તાદૌ મ્રિયતે યદિ ।
તત્ કરિષ્યે તથા યેન જીવો ગેહાન્ ન યાસ્યતિ ॥

તદ્ભ્રમાદ્ ભર્તૃજીવે ઽસ્મિન્ નિજે શુદ્ધાન્તમણ્ડપે ।
ભર્ત્રાવલોકિતા નિત્યં નિવત્સ્યામિ °વ⟨ર્⟩ત્સ્યા° યથાસુખમ્ ॥

અદ્યૈવારભ્યૈતદર્થં દેવીં જ્ઞપ્તિં સરસ્વતીમ્ ।
જપોપવાસનિયમૈર્ આ તોષં પૂજયામ્ય્ અહમ્ ॥

ઇતિ નિશ્ચિત્ય સા નાથમ્ અનુક્ત્વૈવ °ક્ત્વ્⟨એ⟩[ઐ](વે)વ વરાઙ્ગના ।
યથાશાસ્ત્રં ચચારોગ્રં તપો નિયમમ્ આસ્થિતા ॥

ત્રિરાત્રસ્ય ત્રિરાત્રસ્ય પર્યન્તે પર્ય્⟨આ⟩[અ]ન્તે કૃતપારણા ।
દેવદ્વિજગુરુપ્રાજ્ઞવિદ્વત્પૂજાપરાયણા ॥

સ્નાનદાનતપોધ્યાનનિત્યોદ્યુક્તશરીરિકા ।
સર્વાસ્તિક્યસદાચારકારિણી ક્લેશકારિણી ॥

યથાકાલં યથોદ્યોગં યથાશાસ્ત્રં યથાક્રમમ્ ।
તોષયામ્ આસ ભર્તારમ્ અપરિજ્ઞાતતત્સ્થિતિમ્ ॥

ત્રિરાત્રશતમ્ એવં સા બાલા નિયમશાલિની ।
અનારતતપોનિષ્ઠમ્ અતિષ્ઠત્ કષ્ટચેષ્ટયા ॥

ત્રિરાત્રાણાં શતેનાથ પૂજિતા °તા⟨ં⟩ પ્રતિમામ્ ઇતા ।
તુષ્ટા ભગવતી ગૌરી વાગીશીદમ્ ઉવાચ તામ્ ॥

નિરન્તરેણ તપસા ભર્તૃભક્ત્યતિશાયિના ।
પરિતુષ્ટાસ્મિ તે વત્સે ગૃહાણ વરમ્ ઈપ્સિતમ્ ॥

જય જન્મજરાજ્વાલાદાહદોષશશિપ્રભે ।
જય હાર્દાન્ધકારૌઘનિવારણરવિપ્રભે ⟨દાહા⟩[હાર્દા]ન્ધ° ॥

અમ્બ માં ત્રિજગન્માતસ્ ત્રાયસ્વ કૃપણામ્ ઇમામ્ ।
ઇદં વરદ્વયં દેહિ યદ્ ઇહ પ્રાર્થયે શુભમ્ ॥

એકં તાવદ્ વિદેહસ્ય ભર્તુર્ જીવો મમામ્બિકે ।
અસ્માદ્ એવ હિ મા યાસીન્ નિજાન્તઃપુરમણ્ડપાત્ ॥

દ્વિતીયં ત્વાં મહાદેવિ પ્રાર્થયે ઽહં યદા યદા ।
દર્શનાય વરાર્થેન તદા મે દેહિ દર્શનમ્ ॥