મોક્ષોપાયટીકા · અધ્યાય 1.28

ઇતિ મેધોપદાવાગ્નિદગ્ધે ન્11, શ્4: °આગ્નિર્ મહતિ ચેતસિ ।
પ્રસ્ફુરન્તિ ન ભોગાશા મૃગતૃષ્ણાઃ શ્4: °ષ્ણા સરસ્સ્વ્ ઇવ ॥

પ્રત્યહં ચાતિકટુતામ્ એતિ સંસારસંસ્થિતિઃ ।
કાલપાકવશોલ્લાસિરસા નિમ્બલતા યથા ॥

વૃદ્ધિમ્ આયાતિ દૌર્જન્યં સૌજન્યં યાતિ તાનવમ્ ।
કરઞ્જકર્કશે રાજન્ પ્રત્યહં જનચેતસિ ॥

ભજ્યતે ભુવિ મર્યાદા ઝગિત્ય્ એવ દિશમ્ પ્રતિ ।
શુષ્કેવ માષશિમિકા ટાઙ્કારકઠિનારવમ્ ॥

રાજ્યેભ્યો ભોગપૂગેભ્યશ્ ચિન્તાવન્તો મહીશ્વરાઃ શ્4: મહેશ્° ।
નિરસ્તચિન્તાકલિકા વરમ્ એકાન્તશીલતા ॥

નાનન્દાય મમોદ્યાનં ન સુખાય મમ શ્રિયઃ ।
ન હર્ષાય મમાર્થાશા શામ્યામિ મનસા સહ ॥

અનિત્યશ્ ચાસુખો લોકસ્ તૃષ્ણા તાત દુરુત્સહા ।
ચાપલોપહતં ચેતઃ કથં યાસ્યામિ નિર્વૃતિમ્ ॥

નાભિનન્દામિ મરણં નાભિનન્દામિ જીવિતમ્ ।
યથા તિષ્ઠામિ તિષ્ઠામિ તથૈવ વિગતજ્વરમ્ ॥

કિમ્ મે રાજ્યેન કિમ્ ભોગૈઃ કિમ્ અર્થેન કિમ્ ઈહિતૈઃ ।
અહઙ્કારવશાદ્ એતત્ સ એવ ગલિતો મમ ॥

જન્માવલિવરત્રાયામ્ ઇન્દ્રિયગ્રન્થયો દૃઢાઃ ।
યે લગ્નાસ્ તદ્વિમોક્ષાર્થં યે યતન્તે ત ઉત્તમાઃ ॥

દલિતમ્ માનિનીલોકૈર્ મનો મકરકેતુના ન્11: °નાઃ ।
કોમલં ખુરનિષ્પેષૈઃ કમલં કરિણા યથા ॥

અદ્ય ચેત્ સ્વસ્થયા બુદ્ધ્યા મુનીન્દ્ર ન ચિકિત્સ્યતે ।
ભૂયશ્ ચિત્તચિકિત્સાયાં કઃ કિલાવસરઃ ન્11: °ર્(આ)અઃ કુતઃ ॥

વિષં વિષયવૈષમ્યં ન વિષં વિષમ્ ઉચ્યતે ।
જન્માન્તરઘ્ના વિષયા એકદેહહરં વિષમ્ ॥

ન સુખાનિ ન દુઃખાનિ ન મિત્રાણિ ન બન્ધવઃ ।
ન જીવિતં ન મરણમ્ બન્ધાય જ્ઞસ્ય ચેતસઃ ॥

તદ્ ભવામિ યથા બ્રહ્મન્ પૂર્વાપરવિદાં વર ।
વીતશોકભયાયાસો શ્4: °સૌ જ્ઞસ્ તથોપદિશાશુ મે ॥

વાસનાજાલવલિતા દુઃખકણ્ટકસઙ્કટા ન્11: °કણ્ટસં° ।
નિપાતોત્પાતબહલા ભીમરૂપાજ્ઞતાટવી ॥

ક્રકચોગ્રવિનિષ્પેષં સોઢું શક્તો ઽસ્મ્ય્ અહમ્ મુને ।
સંસારવ્યવહારોત્થં નાશાવિષમવૈશસમ્ ॥

ઇદં નાસ્તીદમ્ અસ્તીતિ વ્યવહારિજનભ્રમઃ ।
ધુનોતીદં ચલં ચેતો રજોરાશિમ્ ઇવાનિલઃ ॥

તૃષ્ણાતન્તુલવપ્રોતજીવસઞ્ચયમૌક્તિકમ્ ।
ચિદચ્છાઙ્ગતયા નિત્યમ્ પ્રકટં ચિત્તનાયકમ્ શ્4: ચિત° ॥

સંસારહારમ્ અરતિઃ કાલવ્યાલવિભૂષણમ્ ।
ત્રોટયામ્ય્ અહમ્ અક્રૂરાં વાગુરામ્ ઇવ કેસરી ॥

નીહારં હૃદયાટવ્યામ્ મનસ્તિમિરમ્ આશુ મે ।
કેનચિજ્ જ્ઞાનદીપેન ભિન્દ્ધિ તત્ત્વવિદાં વર ॥

વિદ્યન્ત એવેહ ન તે મહાત્મન્ દુરાધયો ન ક્ષયમ્ આપ્નુવન્તિ ।
યે સઙ્ગમેનોત્તમમાનસાનાં નિશાતમાંસીવ નિશાકરેણ ॥

આયુર્ વાયુવિઘટ્ટિતાબ્જપટલીલમ્બામ્બુવદ્ ભઙ્ગુરમ્ ભોગા મેઘવિતાનમધ્યવિલસત્સૌદામિનીચઞ્ચલાઃ ન્11, શ્4: °વિલસા° ।
લોલો યૌવનલાલનાજલરયશ્ ચેત્ય્ આકલય્ય દ્રુતમ્ મુદ્રૈવાદ્રિદૃઢાર્પિતા ન્11: °ર્પિતાં નનુ મયા ચિત્તે ચિરં શાન્તયે ॥