મોક્ષોપાય · અધ્યાય 6.34

એવં સર્વમ્ ઇદં વિશ્વં પરમાત્મૈવ કેવલમ્ ।
બ્રહ્મૈવ પરમાકાશ એષ દેવઃ પરસ્ સ્મૃતઃ ॥

તદ્ એતત્પૂજનં શ્રેયસ્ તસ્માત્ સર્વમ્ અવાપ્યતે ।
સ દેવસ્ સર્વગસ્ સર્વસ્ સર્વં તસ્મિન્ પ્રતિષ્ઠિતમ્ ॥

અકૃત્રિમમ્ અનાદ્યન્તમ્ અદ્વિતીયમ્ અખણ્ડિતમ્ ।
અબહિસ્સાધનાસાધ્યં સુખં તસ્માદ્ અવાપ્યતે ॥

પ્રબુદ્ધસ્ ત્વં મુનિશ્રેષ્ઠ તેનેદં તવ વર્ણ્યતે ।
નાસિ દેવાર્ચને યોગ્યઃ પુષ્પધૂપમયે મહાન્ ॥

અવ્યુત્પન્નધિયો યે હિ બાલાઃ પેલવચેતસઃ ।
કૃત્રિમાર્ચામયં તેષાં દેવાર્ચનમ્ ઉદાહૃતમ્ ॥

ગન્ધાક્ષતૈશ્ ચ દીપૈશ્ ચ પુષ્પાદ્યૈઃ પૂજયન્તિ હિ ।
મિથ્યૈવ કલ્પિતૈર્ દેવમ્ આકારે કલ્પિતાત્મકમ્ ॥

સ્વસઙ્કલ્પકૃતૈઃ કૃત્વા ક્રમૈર્ અર્ચનમ્ આદૃતાઃ ।
બાલાસ્ સન્તાપમ્ આયાન્તિ પુષ્પધૂપલવાર્ચનૈઃ ॥

સ્વસઙ્કલ્પકૃતૈર્ અર્થૈઃ કૃત્વા દેવાર્ચનં મુધા ।
યતઃ કુતશ્ચિન્ મિથ્યાત્મ ફલમ્ અત્રાર્પયન્તિ તે ॥

પુષ્પધૂપાર્ચનં બ્રહ્મન્ કલ્પિતં બાલબુદ્ધિષુ ।
યત્ સ્યાદ્ ભવાદૃશે ઽયોગ્યમ્ અર્ચનં તદ્ વદામ્ય્ અહમ્ ॥

અસ્મદાદિસ્ તુ નો કશ્ચિદ્ દેવો મતિમતાં વર ।
દેવસ્ ત્રિભુવનાધારઃ પરમાત્મૈવ નેતરઃ ॥

શિવસ્ સર્વપદાતીતસ્ સર્વસઙ્કલ્પનાતિગઃ ।
સર્વસઙ્કલ્પવલિતો ન સર્વી ન ચ સાર્વિકઃ ॥

દિક્કાલાદ્યનવચ્છિન્નસ્ સર્વારમ્ભપ્રકારકૃત્ ।
ચિન્માત્રમૂર્તિર્ અમલો દેવ ઇત્ય્ ઉચ્યતે મુને ॥

સંવિત્ સર્વકલાતીતા સર્વભાવાન્તરસ્થિતા ।
સર્વસત્તાપ્રદા દેવી સર્વસન્તાપહારિણી ॥

બ્રહ્મ બ્રહ્મન્ સદસતોર્ મધ્યં તદ્ દેવ ઉચ્યતે ।
પરમાત્માપરાભિખ્યં તત્ સદ્ ઓમ્ ઇત્ય્ ઉદાહૃતમ્ ॥

મહાસત્તાસ્વભાવેન સર્વત્ર સમતાં ગતમ્ ।
મહાચિદ્ ઇતિ ચ પ્રોક્તં પરમાર્થ ઇતિ શ્રુતમ્ ॥

સ્થિતં સર્વત્ર સર્વર્તુ લતાસ્વ્ અન્તર્ યથા રસઃ ।
સત્તાસામાન્યરૂપેણ મહાચિત્ત્વાત્મનાપિ ચ ॥

યચ્ ચિત્તત્ત્વમ્ અરુન્ધત્યા યચ્ ચિત્તત્ત્વં તવાનઘ ।
યચ્ ચિત્તત્ત્વં ચ પાર્વત્યા યચ્ ચિત્તત્ત્વં ગણેષુ ચ ॥

ચિત્તત્ત્વં યન્ મમેદં ચ ચિત્તત્ત્વં યજ્ જગત્ત્રયે ।
તદ્ દેવ ઇતિ તત્ત્વજ્ઞા વિદુર્ ઉત્તમબુદ્ધયઃ ॥

પાદપાણ્યાદિમાન્ અન્યો યો વા દેવઃ પ્રકલ્પ્યતે ।
સ ચિન્માત્રાદ્ ઋતે બ્રહ્મન્ કિંસારઃ કિલ કથ્યતામ્ ॥

ન સ દૂરે સ્થિતો બ્રહ્મન્ ન દુષ્પ્રાપસ્ સ કસ્યચિત્ ।
સ સંસ્થિતસ્ સદા દેહે સર્વત્રૈવ ચ ખે તથા ॥

સ કરોતિ સ ચાશ્નાતિ સ બિભર્તિ પ્રયાતિ ચ ।
સ નિશ્શ્વસતિ સંવેત્તા સો ઽઙ્ગાન્ય્ અઙ્ગાનિ વેત્તિ તે ॥

સો ઽસ્યાં વિચિત્રચેષ્ટાયાં પ્રકાશાયાં ચ તદ્વશાત્ ।
તત્સ્વરૂપનિબદ્ધાયાં પુર્યામ્ અઙ્ગપુરીશ્વરઃ ॥

શરીરપર્વતસ્થાયાં ચલાયાં તત્પ્રસાદતઃ ।
સો ઽસ્યાં ગહનકોશાયાં હૃદ્ગુહાયાં ગુહેશ્વરઃ ॥

મનષ્ષષ્ઠેન્દ્રિયાચારસત્તાતીતામલાત્મનઃ ।
તસ્ય સંવ્યવહારાર્થં સઞ્જ્ઞા ચિદ્ ઇતિ કલ્પિતા ॥

સ એષ ચિન્મયસ્ સૂક્ષ્મસ્ સર્વવ્યાપી નિરઞ્જનઃ ।
ઇમં ભાસુરમ્ આભાસં કરોતિ ન કરોતિ ચ ॥

સા ચિદ્ અત્યન્તવિમલા જગદર્થાં જગત્ક્રિયામ્ ।
ઇમાં રઞ્જયતિ પ્રાજ્ઞ રસેનેવ મધુર્ લતામ્ ॥

ચારવો યે ચમત્કારાશ્ ચિતશ્ ચિતિ યથાસ્થિતમ્ ।
ચમત્કુર્વન્તિ કિલ તે એતે કેચિન્ નભોઽભિધાઃ ॥

કેચિજ્ જીવાભિધાનાશ્ ચ કેચિચ્ ચિત્તાભિધાનકાઃ ।
કેચિત્ કાલાભિધાનાશ્ ચ કેચિદ્ દેશાભિધાનકાઃ ॥

કેચિત્ ક્રિયાભિધાનાશ્ ચ કેચિદ્ દ્રવ્યાભિધાનકાઃ ।
કેચિદ્ ભાવવિકારાદિજાડ્યચિત્ત્વાભિધાનકાઃ ॥

પ્રાકાશ્યાદ્યભિધાઃ કેચિત્ કેચિચ્ ચૈવ તમોઽભિધાઃ ।
અર્કેન્દ્વાદ્યભિધાઃ કેચિત્ કેચિદ્ યક્ષાભિધાનકાઃ ॥

નિરિચ્છસ્વસ્વભાવેન વસન્તેન યથાઙ્કુરઃ ।
જન્યતે તદ્વદ્ એવેયં જગલ્લક્ષ્મીશ્ ચિદાત્મના ॥

ચિદ્ ઇમાસુ સમગ્રાસુ સર્વદૈવૈકિકૈવ હિ ।
ત્રૈલોક્યામ્બુધિસંસ્થાસુ શરીરજલજાલિકા ॥

શરીરપઙ્કજભ્રાન્તમનોભ્રમરસમ્ભૃતમ્ ।
આસ્વાદયતિ સઙ્કલ્પમધુ મત્તા ચિદીશ્વરી ॥

સસુરાસુરગન્ધર્વં સશૈલાર્ણવકં જગત્ ।
ચિતિ સ્થિરં પ્રવહતિ જલાવર્તે તૃણં યથા ॥

ચઞ્ચચ્ચિત્તમયાચારચારચઞ્ચુરચક્રિકમ્ ।
સંસારચક્રં ચિચ્ચક્રે ભ્રામ્યતિ ભ્રમભાજનમ્ ॥

ચિચ્ ચતુર્ભુજરૂપેણ જઘાનાસુરમણ્ડલમ્ ।
કાલો જલદખણ્ડેન સાયુધેન યથાતપમ્ ॥

ચિત્ ત્રિનેત્રતયા બ્રહ્મન્ વૃષશીતાંશુચિહ્નયા ।
ગૌરીકમલિનીવક્ત્રપદ્મષણ્ડાલિતાં ગતા ॥

વિષ્ણોઃ પદ્માલિતામ્ એત્ય ચિદ્ ધ્યાનાધીનમાનસીમ્ ।
ત્રયીનલિન્યાસ્ સરસીં ધત્તે પૈતામહીં સ્થિતિમ્ ॥

ચિતો બ્રહ્મન્ વિચિત્રાણિ શરીરાણીહ ભૂરિશઃ ।
પત્ત્રાણીવ તરોર્ હેમ્નિ કેયૂરાદિક્રિયેવ વા ॥

ચિત્ સમસ્તસુરાનીકપરિવન્દિતપાદયા ।
ત્રૈલોક્યચૂડામણિતાં ધત્તે વાસવલીલયા ॥

ચિત્ સુરાસુરતામ્ એત્ય ત્રૈલોક્યોદરડમ્બરે ।
પતત્ય્ ઉદેતિ સંયાતિ સ્વાત્મનૈવાબ્ધિવારિવત્ ॥

ચિચ્ચન્દ્રિકા ચતુર્દિક્કમ્ એવાભાસં વિતન્વતી ।
વિકાસયતિ નિશ્શેષભૂતસત્તાકુમુદ્વતીમ્ ॥

ચિદ્દર્પણમહાલક્ષ્મીસ્ ત્રિજગત્ પ્રતિબિમ્બિતમ્ ।
ગૃહ્ણાત્ય્ અનુગ્રહેણાન્તસ્ સ્વગર્ભમ્ ઇવ ગર્ભિણી ॥

ચિચ્ ચતુર્દશભૂતાનાં મણ્ડલાનિ મહાન્તિ ચ ।
ભૂતીકરોતિ વારિશ્રીસ્ સમુદ્રત્વમ્ ઇવામ્બુધેઃ ॥

વિચિત્રાલોકકુસુમા ઘનસઙ્કલ્પપલ્લવા ।
વ્યોમકેદારિકારૂઢા સત્તૌઘફલશાલિની ॥

જીવજાલરજઃપુઞ્જા વાસનારસરઞ્જિતા ।
સંવેદનત્વગ્વલિતા ચિત્રેહાકલિકાકુલા ॥

અતીતાસઙ્ખ્યત્રિજગત્કેસરોજ્જ્વલરૂપિણી ।
અનારતસ્પન્દમહાવિલાસોલ્લાસહાસિની ॥

સર્વર્તુપર્વપરુષા જડશૈલાદિગુમ્ફિતા ।
વિહગગ્રન્થિવલિતા મૂલાગ્રપરિવર્જિતા ॥

ચિલ્લતેયં વિકસિતા પેલવં સદસદ્વપુઃ ।
વિચિત્રં દૃશ્યકુસુમં પરામર્શાસહં બહુ ॥

અનયેહ હિ સર્વત્ર ચ્છાયાચ્છાપિ વિજન્યતે ।
મન્યતે તન્યતે વસ્તુ ગીયતે ક્રિયતે ઽપિ ચ ॥

મહાચિતાનયા નિત્યં ભાસન્તે ભાસ્કરાદયઃ ।
દેહાસ્ સ્વદન્તે ચ મિથસ્ ત્વન્મચ્ચિજ્જડવિભ્રમૈઃ ॥

વિતતાવર્તવર્તન્યા ચિદ્વાત્યેયં પ્રનૃત્યતિ ।
જગજ્જાલરજોલેખા તત્સત્તા દૃશ્યદેહિની ॥

ચિત્ સર્વં જગદારમ્ભમ્ ઇમં પ્રકટયત્ય્ અલમ્ ।
ત્રૈલોક્યદીપકશિખા દીપો વર્ણશ્રિયં યથા ॥

ચિચ્ચન્દ્રબિમ્બે વિમલે શશવત્ પ્રાપ્ય સઙ્ગમમ્ ।
સર્વત્ર લક્ષ્યતામ્ એતિ પદાર્થશ્રીર્ જગદ્ગતા ॥

ચિદ્રસાયનસેકેન પદાર્થપટલાવલી ।
રૂપમ્ એતિ ફલં ચૈવ પ્રાવૃટ્સિક્તેવ સલ્લતા ॥

ચિચ્છાયયૈવ સર્વસ્ય જાડ્યં શામ્યત્ય્ ઉદેતિ વા ।
શવસ્યાસ્ય શરીરસ્ય ગૃહસ્યેવ તમસ્ ત્વિષા ॥

ચિચ્ચમત્કૃતયો દેહે ન ભવેયુર્ ઇમા યદિ ।
ત્રૈલોક્યદેહાસ્ તત્ કે તે કાન્ સ્પૃશેયુઃ કિમાકૃતીન્ ॥

ચિદાલોકપ્રકાશે ઽસ્મિન્ સઙ્કલ્પશિશુધારિણી ।
ક્રિયાકુલવધૂર્ દેહગેહે સ્ફુરતિ ચઞ્ચલા ॥

ચિદાલોકં વિના કસ્ય રસનાગ્રે સ્ફુરન્ન્ અપિ ।
કથં કદા પ્રકટતામ્ એતિ કીદૃક્ ચ વા રસઃ ॥

સુસ્કન્ધસ્ સ્વઙ્ગશાખો ઽપિ કુન્તલાલિવૃતો ઽપ્ય્ અલમ્ ।
ચિન્મઞ્જરીં વિના દેહવૃક્ષઃ ક ઇવ રાજતે ॥

વર્ધતે ઽભિલષત્ય્ અત્તિ ચિચ્ ચરાચરકારિણી ।
ચિદ્ એવાસ્તીતરન્ નાસ્તિ ચિન્માત્રમ્ ઇદમ્ ઉત્થિતમ્ ॥

ઇત્ય્ ઉક્તવાન્ અથ ત્ર્યક્ષસ્ સુધાસ્યન્દાચ્છયા ગિરા ।
પુનઃ પૃષ્ટો મયા રામ વિનયપ્રશ્રયોજ્જ્વલમ્ ॥

યદિ સર્વગતા દેવ ચિદ્ અસ્ત્ય્ એકા તતાત્મિકા ।
તદ્ અયં ચેતતિ સ્ફારમ્ અયં ચૈવ ન ચેતતિ ॥

અયં ચિદ્વાન્ પુરા ભૂત્વા ચિદ્ધીનસ્ સમ્પ્રતિ સ્થિતઃ ।
ઇતીયં કલ્પના લોકે પ્રત્યક્ષાનુભવા કથમ્ ॥

શૃણ્વ્ એતદ્ અખિલં બ્રહ્મન્ યથાપૃષ્ટમ્ વદામિ તે ।
મહાન્ અયં કૃતઃ પ્રશ્નસ્ ત્વયા બ્રહ્મવિદાં વર ॥

ચિદ્ અસ્તિ દ્વિશરીરેહ સર્વભૂતમયાત્મિકા ।
ચેત્યોન્મુખાત્મિકૈકા તુ નિર્વિકલ્પા પરા સ્મૃતા ॥

સઙ્કલ્પબદ્ધાત્મૈવાન્તસ્ સ્વયમ્ અન્યેવ સંસ્થિતા ।
સઙ્કલ્પિતેતરવરા દૌશ્શીલ્યં સ્ત્રી યથા ગતા ॥

સ એવ હિ પુમાન્ કોપાદ્ યથેહાન્ય ઇવ ક્ષણાત્ ।
ભવત્ય્ એવં વિકલ્પાઙ્કા ચિત્ સ્વરૂપાન્યતાં ગતા ॥

વિકલ્પકલિતા બ્રહ્મંશ્ ચિત્ સ્વરૂપપરિચ્યુતા ।
જાડ્યં ક્રમાદ્ ભાવયન્તી પ્રયાતિ કલનાપદમ્ ॥

ચિત્ સ્વયં ચેત્યતામ્ એતિ સાકાશપરમાણુતામ્ ।
શબ્દબીજાત્મિકાં પશ્ચાદ્ વાતતન્માત્રભાવનીમ્ ॥

દેશકાલવિભાગા તુ તન્માત્રવલિતા ક્રમાત્ ।
જીવો ભૂત્વા ભવત્ય્ આશુ બુદ્ધિઃ પશ્ચાદ્ અહં મનઃ ॥

મનસ્ત્વં સમુપાયાતા સંસારમ્ અવલમ્બતે ।
ચણ્ડાલો ઽસ્મીતિ મનનાચ્ ચણ્ડાલત્વમ્ ઇવ દ્વિજઃ ॥

સઙ્કલ્પિતાપ્રબોધેન જાડ્યાચ્ ચિત્ સ્વપ્રબોધિની ।
શબલં રૂપમ્ આસાદ્ય સઙ્કલ્પાન્ યાત્ય્ અનારતમ્ ॥

અનન્તસઙ્કલ્પમયી જાડ્યસઙ્કલ્પપીવરી ।
ચિજ્ જાડ્યાદ્ દેહમ્ આયાતિ પયઃ પાષાણતામ્ ઇવ ॥

તતશ્ ચિત્તમનોમોહમાયેતિ વિહિતાભિધા ।
જાડ્યં નિપુણમ્ આશ્રિત્ય સંસારે જાયતે મુને ॥

મોહસાત્મ્યમ્ ઉપાયાતા તૃષ્ણાનિગડપીડિતા ।
કામકોપભયોપેતા ભાવાભાવાતિપાતિની ॥

ત્યક્તાનન્તનિજાભોગા વ્યવચ્છેદવિકારિણી ।
દુઃખદાવાનલાતપ્તા શોકાશનિકૃશાશયા ॥

ઇયમ્ અસ્મીતિ ભાવેન શૂન્યેન વિકલીકૃતા ।
ભેદમાત્રગૃહીતાસ્થા પરં દૈન્યમ્ ઉપાગતા ॥

મગ્ના મોહમહાપઙ્કે પઙ્કે જીર્ણેવ દન્તિની ।
ભાવાભાવલતાદોલાપરિલોલશરીરકા ॥

અસારાવરસંસારવિકારવ્યવહારિણી ।
તાપોપતપ્તહૃદયા રાગરોગાનુસારિણી ॥

નિજયૂથપરિભ્રષ્ટા મૃગીવાવશતાં ગતા ।
આવિર્ભાવોદિતાકારા તિરોભાવે ઽસ્તમ્ આગતા ॥

સ્વસઙ્કલ્પોપયાતાસુ ભીતા સમ્ભ્રમદૃષ્ટિષુ ।
પલાયતે ઽપ્ય્ અસત્યાસુ વેતાલીષ્વ્ ઇવ બાલિકા ॥

ઉષ્ટ્રીવ મધુનો બિન્દું વાઞ્છતે ભાવિતં સુખમ્ ।
અવાન્તરપરિભ્રષ્ટા દોષાદ્ દોષં પતત્ય્ અધઃ ॥

પરં વૈવશ્યમ્ આયાતિ સઙ્કટાત્ સઙ્કટં ગતા ।
દુઃખાદ્ દુઃખે નિપતિતા વિપદો વિપદિ સ્થિતા ॥

નાનાનર્થગણોપેતા ચેષ્ટાપરવશાશયા ।
કષ્ટાત્ કષ્ટમ્ અનુપ્રાપ્તા પરિતાપાનુતાપિની ॥

ક્રમાન્ નવે નવે બન્ધે ઽવૈદગ્ધ્યં સમુપાગતા ।
વિચિત્રબન્ધનિર્માણપરા ક્રિમિપદં ગતા ॥

સર્વતશ્શઙ્કરે ભીતા પ્રાણાત્યયમ્ ઉપાગતા ।
ક્ષીણતોયેવ શફરી વિવર્તનપરાયણા ॥

બાલ્યે વિવશસર્વાર્થા યૌવને ચિન્તયાહૃતા ।
વાર્દ્ધકે મૃતિદુઃખાત્તા મૃતા કર્મવશીકૃતા ॥

જાયતે દુઃખશબલા મ્રિયતે જનનોન્મુખી ।
કરોત્ય્ આવેશવિવશા નિગિરત્ય્ આર્તિધારિણી ॥

ગચ્છતિ શ્રમસન્તપ્તા ભવત્ય્ અમ્બુદભઙ્ગુરા ।
રોદિત્ય્ આક્રાન્તહૃદયા પરાક્રન્દતિ તાપિતા ॥

અપ્સરાસ્ સ્વર્ગનગરે નાગી પાતાલકોટરે ।
અસુરી દૈત્યવિવરે નરસ્ત્રી વસુધાતલે ॥

રાક્ષસી રાક્ષસાધારે વાનરી વનકોટરે ।
સિંહી ગિરીન્દ્રશિખરે કિન્નરી કુલપર્વતે ॥

વિદ્યાધરી દેવગિરૌ વ્યાલી ચાવનિગર્તકે ।
લતા તરૌ ખગી નીડે વીરુત્ સાનૌ વને મૃગી ॥

શેતે નારાયણો ઽમ્ભોધૌ ધ્યાની બ્રહ્મપુરે ઽબ્જજઃ ।
કાન્તાસખો હરશ્ શૈલે સ્વર્ગે સુરવરો હરિઃ ॥

દિનં કરોતિ તીક્ષ્ણાંશુર્ વર્ષત્ય્ અમ્બુધરો જલમ્ ।
કરોતિ રજનીમ્ ઇન્દુર્ ધત્તે નીરં મહોદધિઃ ॥

ઋતુચક્રં પ્રવહતિ સહકાલર્ક્ષમણ્ડલમ્ ।
દિનરાત્રિતયોદેતિ તેજસ્તિમિરતા ક્વચિત્ ॥

ક્વચિદ્ બીજરસોલ્લાસઃ ક્વચિત્ પાષાણમૌનિની ।
ક્વચિન્ નદી રસવહા ક્વચિત્ કુસુમવિસ્તૃતિઃ ॥

ક્વચિત્ ફલાવલીપાકઃ ક્વચિત્ ક્વાથો ઽનલાદિભિઃ ।
ક્વચિચ્ છૈત્યં હિમેન્દ્વાદિ ક્વચિત્ ખાદિ નકિઞ્ચન ॥

ક્વચિદ્ ઉજ્જ્વલિતાકારા ક્વચિત્ કૃષ્ણા ક્વચિત્ સિતા ।
ક્વચિન્ નીલાથ હરિતા ક્વચિદ્ અગ્નિઃ ક્વચિન્ મહી ॥

સર્વાત્મત્વાત્ સર્વગત્વાત્ સર્વશક્તિતયેદ્ધયા ।
સર્વત્વાદ્ એકરૂપૈવ ખાદ્ અપ્ય્ અચ્છૈવ સા પરા ॥

ચિચ્ ચિનોતિ યથાત્માનં યેન યત્ર યથા યદા ।
તત્ તથાશુ ભવત્ય્ અમ્બુરયાદ્ વીચ્યાદિતા યથા ॥

હંસી ક્રૌઞ્ચી બકી કાકી સરસીસારસી વૃકી ।
પિકી બલાકા હરિણી વાનરી કરિણી શુની ॥

ચટિકા વઞ્જુલી શારી મક્ષિકા ષટ્પદી શુકી ।
ધીશ્ શ્રીર્ હ્રીઃ પ્રીતિર્ આર્તિશ્ ચ શવરી શર્વરી શશી ॥

એતાસ્વ્ અન્યાસુ ચાન્યાસુ પરિભ્રમતિ યોનિષુ ।
વિવર્તમાના સંસારે જલાવર્તે તૃણં યથા ॥

બિભેત્ય્ એષા સ્વસઙ્કલ્પાત્ સ્વશબ્દાદ્ ઇવ ગર્દભી ।
નાનયા સદૃગ્ અન્યાસ્તિ મુગ્ધા બાલાબલા ચલા ॥

એષા સા કથિતા તુભ્યં જીવશક્તિર્ મયા મુને ।
પ્રાકૃતાચારવિવશા વરાકી પશુધર્મિણી ॥

કર્માત્મેત્ય્ અભિધાં પ્રાપ્તા શોચ્યાસ્ય પરમાત્મનઃ ।
અનન્તદુઃખબહલં સ્વયં સમ્ભ્રમમ્ આશ્રિતા ॥

અસદ્ એવાનયાક્રાન્તં વિનાશિ સહજં મલમ્ ।
તણ્ડુલેનેવ કમ્બૂકમ્ અનન્યચ્ ચાન્યવત્ સ્થિતમ્ ॥

અનન્તવિભવભ્રષ્ટા દૌર્ભાગ્યપરિતાપિની ।
શોચતિ પ્રાપ્ય જીવત્વં ભર્તૃહીનેવ નાયિકા ॥

જડરતેર્ અવલોકય શક્તતાં નિજપદસ્મરણેન વિનેહ યત્ ।
વ્રજતિ પૃષ્ઠમ્ અધઃપતનાય ખાદ્ દુરરઘટ્ટઘટીપુટપીઠવત્ ॥