મોક્ષોપાય · અધ્યાય 5.11

ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય જનકો યથાપ્રાપ્તાં ક્રિયામ્ અસૌ ।
અસક્તઃ કર્તુમ્ ઉત્તસ્થૌ દિનં દિનપતિર્ યથા ॥

ઇષ્ટાનિષ્ટાઃ પરિત્યજ્ય ચેતસા વાસનાસ્ સ્વયમ્ ।
યથાપ્રાપ્તં ચકારાસૌ જાગ્રદ્ એવ સુષુપ્તવત્ ॥

સમ્પાદ્ય તદ્ અહઃકાર્યમ્ આર્યાવર્જનપૂર્વકમ્ ।
અનયચ્ છર્વરીમ્ એકસ્ તથૈવ ધ્યાનલીલયા ॥

મનસ્ સમરસં કૃત્વા સંશાન્તવિષયભ્રમમ્ ।
શર્વર્યાં ક્ષીયમાણાયામ્ ઇત્થં ચિત્તમ્ અબોધયત્ ॥

ચિત્ત ચઞ્ચલવિસ્તાર આત્મનો ન સુખાય તે ।
શમમ્ એહિ શમાત્ તાત સુખં સારમ્ અવાપ્ય તે ॥

યથા યથા વિકલ્પૌઘં સઙ્કલ્પયસિ હેલયા ।
તથા તથૈતિ સ્ફારત્વં સંસારસ્ તવ ચિત્તક ॥

શતશાખત્વમ્ આયાતિ સેકેન વિટપી યથા ।
અનન્તાધિત્વમ્ આયાસિ શઠ ભોગેચ્છયા તથા ॥

ચિન્તાજાલવિલાસોત્થા ઇમાસ્ સંસારસૃષ્ટયઃ ।
તસ્માત્ ત્યક્ત્વા વિચિત્રાં ત્વં ચિન્તામ્ ઉપશમં વ્રજ ॥

સંસારસૃષ્ટિં તરલામ્ ઇમાં તુલય સુન્દર ।
અસ્યાશ્ ચેત્ સારમ્ આપ્નોષિ તદ્ એનામ્ એવ સંશ્રય ॥

આસ્થામ્ અસ્માત્ પરિત્યજ્ય દૃશ્યાદ્ દર્શનલાલસ ।
મૈતદ્ ગૃહાણ મા મુઞ્ચ શુદ્ધયા વિહરેચ્છયા ॥

ઇદં દૃશ્યમ્ અસત્ સદ્ વાપ્ય્ ઉદેત્વ્ અસ્તમ્ ઉપૈતુ વા ।
સાધો વિવશતાં ગચ્છ મૈતદીયૈર્ ગુણાગુણૈઃ ॥

મનાગ્ અપિ ન સમ્બન્ધસ્ તવ દૃશ્યેન વસ્તુના ।
અવિદ્યમાનરૂપેણ સમ્બન્ધઃ કિલ કીદૃશઃ ॥

અસત્ ત્વમ્ એતચ્ ચ ન સદ્ દ્વયોર્ એવાસતોસ્ સતોઃ ।
સમ્બન્ધ ઇતિ ચિત્રેયમ્ અપૂર્વૈવાક્ષરાવલી ॥

અસદ્ એતદ્ ભવત્ સચ્ ચેત્ તથાપિ કિલ સુન્દર ।
સઙ્ગસ્ સદસતોઃ કીદૃગ્ વદ ત્વં મૃતજીવતોઃ ॥

ચિત્ત ત્વમ્ અથ દૃશ્યં ચ દ્વે એવ યદિ સન્મયે ।
સદા સ્થિતે તત્ પ્રસરઃ કુતો હર્ષવિષાદયોઃ ॥

તસ્માન્ મા ભવ મૂઢં ત્વં મા સમુલ્લાસમ્ આહર ।
અક્ષુબ્ધાં બુદ્ધિમ્ આતિષ્ઠ ભવ્ય ત્યજ ભવસ્થિતિમ્ ॥

તિન્દુકાલાતવદ્ વ્યર્થમ્ આત્મન્ય્ એવ પરિજ્વલત્ ।
મા મોહમલમ્ આસાદ્ય મન્દતાં ગચ્છ દુર્મતે ॥

ન તદ્ ઇહાસ્તિ સમુન્નતમ્ ઉત્તમં વ્રજસિ યેન પરાં પરિપૂર્ણતામ્ ।
તદ્ અવલમ્બ્ય બલાદ્ અતિધીરતાં જહિહિ ચઞ્ચલતાં શઠ રે મનઃ ॥