ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

મત્સ્ય પુરાણ · અધ્યાય 48

48.1

તુર્વસોસ્તુ સુતો ગર્ભો ગોભાનુસ્તસ્ય ચાત્મજઃ
ગોભાનોસ્તુ સુતો વીરસ્ ત્રિસારિરપરાજિતઃ ॥

48.2

કરંધમસ્તુ ત્રૈસારિર્ ભરતસ્તસ્ય ચાત્મજઃ
દુષ્યન્તઃ પૌરવસ્યાપિ તસ્ય પુત્રો હ્ય્ અકલ્મષઃ ॥

48.3

એવં યયાતિશાપેન જરાસંક્રમણે પુરા
તુર્વસોઃ પૌરવં વંશં પ્રવિવેશ પુરા કિલ ॥

48.4

દુષ્યન્તસ્ય તુ દાયાદો વરૂથો નામ પાર્થિવઃ
વરૂથાત્તુ તથાણ્ડીરઃ સંધાનસ્તસ્ય ચાત્મજઃ ॥

48.5

પાણ્ડ્યશ્ચ કેરલશ્ચૈવ ચોલઃ કર્ણસ્તથૈવ ચ
તેષાં જનપદાઃ સ્ફીતાઃ પાણ્ડ્યાશ્ચોલાઃ સકેરલાઃ ॥

48.6

દ્રુહ્યોસ્તુ તનયૌ શૂરૌ સેતુઃ કેતુસ્તથૈવ ચ
સેતુપુત્રઃ શરદ્વાંસ્તુ ગન્ધારસ્તસ્ય ચાત્મજઃ ॥

48.7

ખ્યાયતે યસ્ય નામ્નાસૌ ગન્ધારવિષયો મહાન્
આરટ્ટદેશજાસ્તસ્ય તુરગા વાજિનાં વરાઃ ॥

48.8

ગન્ધારપુત્રો ધર્મસ્તુ ઘૃતસ્તસ્યાત્મજો ઽભવત્
ઘૃતાચ્ચ વિદુષો જજ્ઞે પ્રચેતાસ્તસ્ય ચાત્મજઃ ॥

48.9

પ્રચેતસઃ પુત્રશતં રાજાનઃ સર્વ એવ તે
મ્લેચ્છરાષ્ટ્રાધિપાઃ સર્વે ઉદીચીં દિશમ્ આશ્રિતાઃ ॥

48.10

અનોશ્ચૈવ સુતા વીરાસ્ ત્રયઃ પરમધાર્મિકાઃ
સભાનરશ્ચાક્ષુષશ્ચ પરમેષુસ્ તથૈવ ચ ॥

48.11

સભાનરસ્ય પુત્રસ્તુ વિદ્વાન્કોલાહલો નૃપઃ
કોલાહલસ્ય ધર્માત્મા સંજયો નામ વિશ્રુતઃ ॥

48.12

સંજયસ્યાભવત્પુત્રો વીરો નામ પુરંજયઃ
જનમેજયો મહારાજ પુરંજયસુતો ઽભવત્ ॥

48.13

જનમેજયસ્ય રાજર્ષેર્ મહાશાલો ઽભવત્સુતઃ
આસીદ્ ઇન્દ્રસમો રાજા પ્રતિષ્ઠિતયશાભવત્ ॥

48.14

મહામનાઃ સુતસ્તસ્ય મહાશાલસ્ય ધાર્મિકઃ
સપ્તદ્વીપેશ્વરો જજ્ઞે ચક્રવર્તી મહામનાઃ ॥

48.15

મહામનાસ્તુ દ્વૌ પુત્રૌ જનયામાસ વિશ્રુતૌ
ઉશીનરં ચ ધર્મજ્ઞં તિતિક્ષું ચૈવ તાવ્ ઉભૌ ॥

48.16

ઉશીનરસ્ય પત્ન્યસ્તુ પઞ્ચ રાજર્ષિસમ્ભવાઃ
ભૃશા કૃશા નવા દર્શા યા ચ દેવી દૃષદ્વતી ॥

48.17

ઉશીનરસ્ય પુત્રાસ્તુ તાસુ જાતાઃ કુલોદ્વહાઃ
તપસા તે તુ મહતા જાતા વૃદ્ધસ્ય ધાર્મિકાઃ ॥

48.18

ભૃશાયાસ્તુ નૃગઃ પુત્રો નવાયા નવ એવ ચ
કૃશાયાસ્તુ કૃશો જજ્ઞે દર્શાયાઃ સુવ્રતો ઽભવત્
દૃષદ્વત્યાઃ સુતશ્ચાપિ શિબિર્ ઔશીનરો નૃપઃ ॥

48.19

શિબેસ્તુ શિબયઃ પુત્રાશ્ ચત્વારો લોકવિશ્રુતાઃ
પૃથુદર્ભઃ સુવીરશ્ચ કેકયો ભદ્રકસ્તથા ॥

48.20

તેષાં જનપદાઃ સ્ફીતાઃ કેકયા ભદ્રકાસ્તથા
સૌવીરાશ્ચૈવ પૌરાશ્ચ નૃગસ્ય કેકયાસ્તથા ॥

48.21

સુવ્રતસ્ય તથામ્બષ્ઠા કૃશસ્ય વૃષલા પુરી
નવસ્ય નવરાષ્ટ્રં તુ તિતિક્ષોસ્તુ પ્રજાં શૃણુ ॥

48.22

તિતિક્ષુરભવદ્રાજા પૂર્વસ્યાં દિશિ વિશ્રુતઃ
બૃહદ્રથઃ સુતસ્તસ્ય તસ્ય સેનો ઽભવત્સુતઃ ॥

48.23

સેનસ્ય સુતપા જજ્ઞે સુતપસ્તનયો બલિઃ
જાતો માનુષયોન્યાં તુ ક્ષીણે વંશે પ્રજેચ્છયા ॥

48.24

મહાયોગી તુ સ બલિર્ બદ્ધો બન્ધૈર્મહાત્મના
પુત્રાનુત્પાદયામાસ ક્ષેત્રજાન્પઞ્ચ પાર્થિવાન્ ॥

48.25

અઙ્ગં સ જનયામાસ વઙ્ગં સુહ્મં તથૈવ ચ
પુણ્ડ્રં કલિઙ્ગં ચ તથા બાલેયં ક્ષેત્રમુચ્યતે
બાલેયા બ્રાહ્મણાશ્ચૈવ તસ્ય વંશકરાઃ પ્રભો ॥

48.26

બલેશ્ચ બ્રહ્મણા દત્તો વરઃ પ્રીતેન ધીમતઃ
મહાયોગિત્વમાયુશ્ચ કલ્પસ્ય પરિમાણકમ્ ॥

48.27

સંગ્રામે ચાપ્યજેયત્વં ધર્મે ચૈવોત્તમા મતિઃ
ત્રૈકાલ્યદર્શનં ચૈવ પ્રાધાન્યં પ્રસવે તથા ॥

48.28

જયં ચાપ્રતિમં યુદ્ધે ધર્મે તત્ત્વાર્થદર્શનમ્
ચતુરો નિયતાન્વર્ણાન્ સ વૈ સ્થાપયિતા પ્રભુઃ ॥

48.29

તેષાં ચ પઞ્ચ દાયાદા વઙ્ગાઙ્ગાઃ સુહ્મકાસ્તથા
પુણ્ડ્રાઃ કલિઙ્ગાશ્ચ તથા અઙ્ગસ્ય તુ નિબોધત ॥

48.30

કથં બલેઃ સુતા જાતાઃ પઞ્ચ તસ્ય મહાત્મનઃ
કિંનામ્ની મહિષી તસ્ય જનિતા કતમ ઋષિઃ ॥

48.31

કથં ચોત્પાદિતાસ્તેન તન્નઃ પ્રબ્રૂહિ પૃચ્છતામ્
માહાત્મ્યં ચ પ્રભાવં ચ નિખિલેન વદસ્વ તત્ ॥

48.32

અથોશિજ ઇતિ ખ્યાત આસીદ્વિદ્વાનૃષિઃ પુરા
પત્ની વૈ મમતા નામ બભૂવાસ્ય મહાત્મનઃ ॥

48.33

ઉશિજસ્ય યવીયાન્વૈ ભ્રાતૃપત્નીમકામયત્
બૃહસ્પતિર્મહાતેજા મમતામેત્ય કામતઃ ॥

48.34

ઉવાચ મમતા તં તુ દેવરં વરવર્ણિની
અન્તર્વત્ન્યસ્મિ તે ભ્રાતુર્ જ્યેષ્ઠસ્ય તુ વિરમ્યતામ્ ॥

48.35

અયં તુ મે મહાભાગ ગર્ભઃ કુપ્યેદ્બૃહસ્પતે
ઔશિજો ભ્રાતૃજન્યસ્તે સોપાઙ્ગં વેદમુદ્ગિરન્ ॥

48.36

અમોઘરેતાસ્ત્વં ચાપિ ન માં ભજિતુમર્હસિ
અસ્મિન્ન્ એવં ગતે કાલે યથા વા મન્યસે પ્રભો ॥

48.37

એવમુક્તસ્તથા સમ્યગ્ બૃહત્તેજા બૃહસ્પતિઃ
કામાત્મા સ મહાત્માપિ ન મનઃ સો ઽભ્યવારયત્ ॥

48.38

સંબભૂવૈવ ધર્માત્મા તયા સાર્ધમકામયા
ઉત્સૃજન્તં તુ તદ્રેતો વાચં ગર્ભો ઽભ્યભાષત ॥

48.39

ભો તાત વાચામધિપ દ્વયોર્નાસ્તીહ સંસ્થિતિઃ
અમોઘરેતાસ્ત્વં ચાપિ પૂર્વં ચાહમિહાગતઃ ॥

48.40

સો ઽશપત્તં તતઃ ક્રુદ્ધ એવમુક્તો બૃહસ્પતિઃ
પુત્રં જ્યેષ્ઠસ્ય વૈ ભ્રાતુર્ ગર્ભસ્થં ભગવાનૃષિઃ ॥

48.41

યસ્માત્ત્વમીદૃશે કાલે ગર્ભસ્થો ઽપિ નિષેધસિ
મામેવમુક્તવાંસ્તસ્માત્ તમો દીર્ઘં પ્રવેક્ષ્યસિ ॥

48.42

તતો દીર્ઘતમા નામ શાપાદૃષિરજાયત
અતો ઽંશજો બૃહત્કીર્તિર્ બૃહસ્પતિરિવૌજસા ॥

48.43

ઊર્ધ્વરેતાસ્તતો ઽસૌ વૈ વસતે ભ્રાતુરાશ્રમે
સ ધર્માન્સૌરભેયાંસ્તુ વૃષભાચ્છ્રુતવાંસ્તતઃ ॥

48.44

તસ્ય ભ્રાતા પિતૃવ્યો યશ્ ચકાર ભરણં તદા
તસ્મિન્નિવસતસ્તસ્ય યદૃચ્છાતસ્તુ વૈ વૃષઃ ॥

48.45

યજ્ઞાર્થમાહૃતાન્દર્ભાંશ્ ચચાર સુરભીસુતઃ
જગ્રાહ તં દીર્ઘતમાઃ શૃઙ્ગયોસ્તુ ચતુષ્પદમ્ ॥

48.46

તેનાસૌ નિગૃહીતશ્ચ ન ચચાલ પદાત્પદમ્
તતો ઽબ્રવીદ્વૃષસ્તં વૈ મુઞ્ચ માં બલિનાં વર ॥

48.47

ન મયાસાદિતસ્તાત બલવાંસ્ત્વત્સમઃ ક્વચિત્
મમ ચાન્યઃ સમો વાપિ ન હિ મે બલસંખ્યયા
મુઞ્ચ તાતેતિ ચ પુનઃ પ્રીતસ્તે ઽહં વરં વૃણુ ॥

48.48

એવમુક્તો ઽબ્રવીદેનં જીવન્મે ત્વં ક્વ યાસ્યસિ
એષ ત્વાં ન વિમોક્ષ્યામિ પરસ્વાદં ચતુષ્પદમ્ ॥

48.49

નાસ્માકં વિદ્યતે તાત પાતકં સ્તેયમેવ ચ
ભક્ષ્યાભક્ષ્યં તથા ચૈવ પેયાપેયં તથૈવ ચ ॥

48.50

દ્વિપદાં બહવો હ્ય્ એતે ધર્મ એષ ગવાં સ્મૃતઃ
કાર્યાકાર્યે ન વાગમ્યા ગમનં ચ તથૈવ ચ ॥

48.51

ગવાં ધર્મં તુ વૈ શ્રુત્વા સંભ્રાન્તસ્તુ વિસૃજ્ય તમ્
શક્ત્યાન્નપાનદાનાત્તુ ગોપતિં સંપ્રસાદયત્ ॥

48.52

પ્રસાદિતે ગતે તસ્મિન્ ગોધર્મં ભક્તિતસ્તુ સઃ
મનસૈવ સમાદધ્યૌ તન્નિષ્ઠસ્તત્પરો હિ સઃ ॥

48.53

તતો યવીયસઃ પત્નીં ગૌતમસ્યાભ્યપદ્યત
કૃતાવલેપાં તાં મત્વા સો ઽનડ્વાનિવ ન ક્ષમઃ ॥

48.54

ગોધર્મં તુ પરં મત્વા સ્નુષાં તામભ્યપદ્યત
નિર્ભર્ત્સ્ય ચૈનં રુદ્ધ્વા ચ બાહુભ્યાં સમ્પ્રગૃહ્ય ચ ॥

48.55

ભાવ્યમર્થં તુ તં જ્ઞાત્વા માહાત્મ્યાત્તમુવાચ સા
વિપર્યયં તુ ત્વં લબ્ધ્વા અનડ્વાનિવ વર્તસે ॥

48.56

ગમ્યાગમ્યં ન જાનીષે ગોધર્માત્પ્રાર્થયન્સુતામ્
દુર્વૃત્તં ત્વાં ત્યજામ્યદ્ય ગચ્છ ત્વં સ્વેન કર્મણા ॥

48.57

કાષ્ઠે સમુદ્ગે પ્રક્ષિપ્ય ગઙ્ગામ્ભસિ સમુત્સૃજત્
યસ્માત્ત્વમન્ધો વૃદ્ધશ્ચ ભર્તવ્યો દુરધિષ્ઠિતઃ ॥

48.58

તમુહ્યમાનં વેગેન સ્રોતસો ઽભ્યાશમાગતઃ
જગ્રાહ તં સ ધર્માત્મા બલિર્ વૈરોચનિસ્તદા ॥

48.59

અન્તઃપુરે જુગોપૈનં ભક્ષ્યભોજ્યૈશ્ચ તર્પયન્
પ્રીતશ્ચૈવ વરેણૈવ ચ્છન્દયામાસ વૈ બલિમ્ ॥

48.60

તસ્માચ્ચ સ વરં વવ્રે પુત્રાર્થે દાનવર્ષભઃ
સંતાનાર્થં મહાભાગ ભાર્યાયાં મમ માનદ
પુત્રાન્ધર્માર્થતત્ત્વજ્ઞાન્ ઉત્પાદયિતુમર્હસિ ॥

48.61

એવમુક્તો ઽથ દેવર્ષિસ્ તથાસ્ત્વિત્યુક્તવાન્ પ્રભુઃ
સ તસ્ય રાજા સ્વાં ભાર્યાં સુદેષ્ણાં નામ પ્રાહિણોત્
અન્ધં વૃદ્ધં ચ તં જ્ઞાત્વા ન સા દેવી જગામ હ ॥

48.62

શૂદ્રાં ધાત્રેયિકાં તસ્માવ્ અન્ધાય પ્રાહિણોત્તદા
તસ્યાં કક્ષીવદાદીંશ્ચ શૂદ્રયોનાવ્ ઋષિર્ વશી ॥

48.63

જનયામાસ ધર્માત્મા શૂદ્રાન્ ઇત્યેવમાદિકમ્
ઉવાચ તં બલી રાજા દૃષ્ટ્વા કક્ષીવદાદિકાન્ ॥

48.64

પ્રવીણાન્ ઋષિધર્મસ્ય ચેશ્વરાન્ બ્રહ્મવાદિનઃ
વિદ્વાન્ પ્રત્યક્ષધર્માણાં બુદ્ધિમાન્ વૃત્તિમાઞ્છુચીન્ ॥

48.65

મમૈવ ચેતિ હોવાચ તં દીર્ઘતમસં બલિઃ
નત્યુવાચ મુનિસ્તં વૈ મમૈવમિતિ ચાબ્રવીત્ ॥

48.66

ઉત્પન્નાઃ શૂદ્રયોના તુ ભવચ્છન્દે સુરોત્તમ
અન્ધં વૃદ્ધં ચ માં જ્ઞાત્વા સુદેષ્ણા મહિષી તવ
પ્રાહિણોદ્ અવમાનાન્મે શૂદ્રાં ધાત્રેયિકાં નૃપ ॥

48.67

તતઃ પ્રસાદયામાસ બલિસ્ તમૃષિસત્તમમ્
બલિઃ સુદેષ્ણાં તાં ભાર્યાં ભર્ત્સયામાસ દાનવઃ ॥

48.68

પુનશ્ચૈનામ્ અલંકૃત્ય ઋષયે પ્રત્યપાદયત્
તાં સ દીર્ઘતમા દેવીં તથા કૃતવતીં તદા ॥

48.69

દધ્ના લવણમિશ્રેણ ત્વ્ અભ્યક્તં મધુકેન તુ
લિહ મામ્ અજુગુપ્સન્તી આપાદતલમસ્તકમ્
તતસ્ત્વં પ્રાપ્સ્યસે દેવિ પુત્રાન્વૈ મનસેપ્સિતાન્ ॥

48.70

તસ્ય સા તદ્વચો દેવી સર્વં કૃતવતી તદા
તસ્ય સાપાનમ્ આસાદ્ય દેવી પરિહરત્તદા ॥

48.71

તામુવાચ તતઃ સો ઽથ યત્તે પરિહૃતં શુભે
વિનાપાનં કુમારં તુ જનયિષ્યસિ પૂર્વજમ્ ॥

48.72

નાર્હસિ ત્વં મહાભાગ પુત્રં મે દાતુમીદૃશમ્
તોષિતશ્ચ યથાશક્તિ પ્રસાદં કુરુ મે પ્રભો ॥

48.73

તવાપચારાદ્દેવ્યેષ નાન્યથા ભવિતા શુભે
નૈવ દાસ્યતિ પુત્રસ્તે પૌત્રૌ વૈ દાસ્યતે ફલમ્ ॥

48.74

તસ્યાપાનં વિના ચૈવ યોગ્યભાવો ભવિષ્યતિ
તસ્માદ્ દીર્ઘતમાઙ્ગેષુ કુક્ષૌ સ્પૃષ્ટ્વેદમ્ અબ્રવીત્ ॥

48.75

પ્રાશિતં યદ્યદઙ્ગેષુ ન સોપસ્થં શુચિસ્મિતે
તેન તિષ્ઠન્તિ તે ગર્ભે પૌર્ણમાસ્યામ્ ઇવોડુરાટ્ ॥

48.76

ભવિષ્યન્તિ કુમારાસ્તુ પઞ્ચ દેવસુતોપમાઃ
તેજસ્વિનઃ સુવૃત્તાશ્ચ યજ્વાનો ધાર્મિકાશ્ચ તે ॥

48.77

તદંશસ્તુ સુદેષ્ણાયા જ્યેષ્ઠઃ પુત્રો વ્યજાયત
અઙ્ગસ્તથા કલિઙ્ગશ્ચ પુણ્ડ્રઃ સુહ્મસ્તથૈવ ચ ॥

48.78

વઙ્ગરાજસ્તુ પઞ્ચૈતે બલેઃ પુત્રાશ્ચ ક્ષેત્રજાઃ
ઇત્યેતે દીર્ઘતમસા બલેર્દત્તાઃ સુતાસ્તથા ॥

48.79

પ્રતિષ્ઠામાગતાનાં હિ બ્રાહ્મણ્યં કારયંસ્તતઃ
તતો માનુષયોન્યાં સ જનયામાસ વૈ પ્રજાઃ ॥

48.80

તતસ્તં દીર્ઘતમસં સુરભિર્વાક્યમબ્રવીત્
વિચાર્ય યસ્માદ્ગોધર્મં પ્રમાણં તે કૃતં વિભો ॥

48.81

શક્ત્યા ચાનન્યયાસ્માસુ તેન પ્રીતાસ્મિ તે ઽનઘ
તસ્માત્તુભ્યં તમો દીર્ઘમ્ આઘ્રાયાપનુદામિ વૈ ॥

48.82

બાર્હસ્પત્યસ્તથૈવૈષ પાપ્મા વૈ તિષ્ઠતિ ત્વયિ
જરાં મૃત્યું તમશ્ચૈવ આઘ્રાયાપનુદામિ તે ॥

48.83

સદ્યઃ સ ઘ્રાતમાત્રસ્તુ અસિતો મુનિસત્તમઃ
આયુષ્માંશ્ચ વપુષ્માંશ્ચ ચક્ષુષ્માંશ્ચ તતો ઽભવત્ ॥

48.84

ગો ઽભ્યાહતે તમસિ વૈ ગૌતમસ્તુ તતો ઽભવત્
કાક્ષીવાંસ્તુ તતો ગત્વા સહ પિત્રા ગિરિવ્રજમ્ ॥

48.85

દૃષ્ટ્વા સ્પૃષ્ટ્વા પિતુર્વૈ સ હ્ય્ ઉપવિષ્ટશ્ચિરં તપઃ
તતઃ કાલેન મહતા તપસા ભાવિતસ્તુ સઃ ॥

48.86

વિધૂય માતૃજં કાયં બ્રાહ્મણ્યં પ્રાપ્તવાન્વિભુઃ
તતો ઽબ્રવીત્પિતા તં વૈ પુત્રવાનસ્મ્યહં ત્વયા ॥

48.87

સત્પુત્રેણ તુ ધર્મજ્ઞ કૃતાર્થો ઽહં યશસ્વિના
મુક્ત્વાત્માનં તતો ઽસૌ વૈ પ્રાપ્તવાન્બ્રહ્મણઃ ક્ષયમ્ ॥

48.88

બ્રાહ્મણ્યં પ્રાપ્ય કાક્ષીવાન્ સહસ્રમસૃજત્સુતાન્
કૌષ્માણ્ડા ગૌતમાશ્ચૈવ સ્મૃતાઃ કાક્ષીવતઃ સુતાઃ ॥

48.89

ઇત્યેષ દીર્ઘતમસો બલેર્વૈરોચનસ્ય ચ
સમાગમો વઃ કથિતઃ સંતતિશ્ચોભયોસ્તથા ॥

48.90

બલિસ્તાનભિનન્દ્યાહ પઞ્ચ પુત્રાનકલ્મષાન્
કૃતાર્થઃ સો ઽપિ ધર્માત્મા યોગમાયાવૃતઃ સ્વયમ્ ॥

48.91

અદૃશ્યઃ સર્વભૂતાનાં કાલાપેક્ષઃ સ વૈ પ્રભુઃ
તત્રાઙ્ગસ્ય તુ દાયાદો રાજાસીદ્દધિવાહનઃ ॥

48.92

દધિવાહનપુત્રસ્તુ રાજા દિવિરથઃ સ્મૃતઃ
આસીદ્ દિવિરથાપત્યં વિદ્વાન્ધર્મરથો નૃપઃ ॥

48.93

સ હિ ધર્મરથઃ શ્રીમાંસ્ તેન વિષ્ણુપદે ગિરૌ
સોમઃ શુક્રેણ વૈ રાજ્ઞા સહ પીતો મહાત્મના ॥

48.94

અથ ધર્મરથસ્યાભૂત્ પુત્રશ્ચિત્રરથઃ કિલ
તસ્ય સત્યરથઃ પુત્રસ્ તસ્માદ્દશરથઃ કિલ ॥

48.95

લોમપાદ ઇતિ ખ્યાતસ્ તસ્ય શાન્તા સુતાભવત્
અથ દાશરથિર્ વીરશ્ ચતુરઙ્ગો મહાયશાઃ ॥

48.96

ઋષ્યશૃઙ્ગપ્રસાદેન જજ્ઞે સ્વકુલવર્ધનઃ
ચતુરઙ્ગસ્ય પુત્રસ્તુ પૃથુલાક્ષ ઇતિ સ્મૃતઃ ॥

48.97

પૃથુલાક્ષસુતશ્ચાપિ ચમ્પનામા બભૂવ હ
ચમ્પસ્ય તુ પુરી ચમ્પા પૂર્વં યા માલિની ભવત્ ॥

48.98

પૂર્ણભદ્રપ્રસાદેન હર્યઙ્ગો ઽસ્ય સુતો ઽભવત્
યજ્ઞે વિભાણ્ડકાચ્ચાસ્ય વારણઃ શત્રુવારણઃ ॥

48.99

અવતારયામાસ મહીં મન્ત્રૈર્વાહનમુત્તમમ્
હર્યઙ્ગસ્ય તુ દાયાદો જાતો ભદ્રરથઃ કિલ ॥

48.100

અથ ભદ્રરથસ્યાસીદ્ બૃહત્કર્મા જનેશ્વરઃ
બૃહદ્ભાનુઃ સુતસ્તસ્ય તસ્માજ્જજ્ઞે મહાત્મવાન્ ॥

48.101

બૃહદ્ભાનુસ્તુ રાજેન્દ્રો જનયામાસ વૈ સુતમ્
નામ્ના જયદ્રથં નામ તસ્માદ્બૃહદ્રથો નૃપઃ ॥

48.102

આસીદ્બૃહદ્રથાચ્ચૈવ વિશ્વજિજ્જનમેજયઃ
દાયાદસ્તસ્ય ચાઙ્ગો વૈ તસ્માત્કર્ણો ઽભવન્નૃપઃ ॥

48.103

કર્ણસ્ય વૃષસેનસ્તુ પૃથુસેનસ્તથાત્મજઃ
એતે ઽઙ્ગસ્યાત્મજાઃ સર્વે રાજાનઃ કીર્તિતા મયા
વિસ્તરેણાનુપૂર્વ્યાચ્ચ પૂરોસ્તુ શૃણુત દ્વિજાઃ ॥

48.104

કથં સૂતાત્મજઃ કર્ણઃ કથમઙ્ગસ્ય ચાત્મજઃ
એતદ્ ઇચ્છામહે શ્રોતુમ્ અત્યન્તકુશલો હ્ય્ અસિ ॥

48.105

બૃહદ્ભાનુસુતો જજ્ઞે રાજા નામ્ના બૃહન્મનાઃ
તસ્ય પત્નીદ્વયં હ્ય્ આસીચ્ છૈબ્યસ્ય તનયે હ્ય્ ઉભે
યશોદેવી ચ સત્યા ચ તયોર્વંશં ચ મે શૃણુ ॥

48.106

જયદ્રથં તુ રાજાનં યશોદેવી હ્ય્ અજીજનત્
સા બૃહન્મનસઃ સત્યા વિજયં નામ વિશ્રુતમ્ ॥

48.107

વિજયસ્ય બૃહત્પુત્રસ્ તસ્ય પુત્રો બૃહદ્રથઃ
બૃહદ્રથસ્ય પુત્રસ્તુ સત્યકર્મા મહામનાઃ ॥

48.108

સત્યકર્મણો ઽધિરથઃ સૂતશ્ચાધિરથઃ સ્મૃતઃ
યઃ કર્ણં પ્રતિજગ્રાહ તેન કર્ણસ્તુ સૂતજઃ
તચ્ચેદં સર્વમાખ્યાતં કર્ણં પ્રતિ યથોદિતમ્ ॥

મૂળ પાઠ: Matsyapurāṇa, 1-176 · Edition: Calcutta: Caukhamba Vidyabhavan, 1954. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc