મત્સ્ય પુરાણ · અધ્યાય 153

તમાલોક્ય પલાયન્તં વિભ્રષ્ટધ્વજકાર્મુકમ્
હરિં દેવઃ સહસ્રાક્ષો મેને ભગ્નં દુરાહવે ॥

દૈત્યાંશ્ચ મુદિતાન્દૃષ્ટ્વા કર્તવ્યં નાધ્યગચ્છત
અથાયાન્નિકટે વિષ્ણોઃ સુરેશઃ પાકશાસનઃ ॥

ઉવાચ ચૈનં મધુરં પ્રોત્સાહપરિબૃંહકમ્
કિમેભિઃ ક્રીડસે દેવ દાનવૈર્દુષ્ટમાનસૈઃ ॥

દુર્જનૈર્લબ્ધરન્ધ્રસ્ય પુરુષસ્ય કુતઃ ક્રિયાઃ
શક્તેનોપેક્ષિતો નીચો મન્યતે બલમાત્મનઃ ॥

તસ્માન્ન નીચં મતિમાન્ દુર્ગહીનં હિ સંત્યજેત્
અથાગ્રેસરસંપત્ત્યા રથિનો જયમાપ્નુયુઃ ॥

કસ્તે સખાભવચ્ચાગ્રે હિરણ્યાક્ષવધે વિભો
હિરણ્યકશિપુર્દૈત્યો વીર્યશાલી મદોદ્ધતઃ ॥

ત્વાં પ્રાપ્યાપશ્યદસુરો વિષમં સ્મૃતિવિભ્રમમ્
પૂર્વે ઽપ્યતિબલા યે ચ દૈત્યેન્દ્રાઃ સુરવિદ્વિષઃ ॥

વિનાશમાગતાઃ પ્રાપ્ય શલભા ઇવ પાવકમ્
યુગે યુગે ચ દૈત્યાનાં ત્વમેવાન્તકરો હરે ॥

તથૈવાદ્યેહ મગ્નાનાં ભવ વિષ્ણો સુરાશ્રયઃ
એવમુક્તસ્તતો વિષ્ણુર્ વ્યવર્ધત મહાભુજઃ ॥

ઋદ્ધ્યા પરમયા યુક્તઃ સર્વભૂતાશ્રયો ઽરિહા
અથોવાચ સહસ્રાક્ષં કાલક્ષમમ્ અધોક્ષજઃ ॥

દૈત્યેન્દ્રાઃ સ્વૈર્વધોપાયૈઃ શક્યા હન્તું હિ નાન્યતઃ
દુર્જયસ્તારકો દૈત્યો મુક્ત્વા સપ્તદિનં શિશુમ્ ॥

કશ્ચિત્સ્ત્રીવધ્યતાં પ્રાપ્તો વધે ઽન્યસ્ય કુમારિકા
જમ્ભસ્તુ વધ્યતાં પ્રાપ્તો દાનવઃ ક્રૂરવિક્રમઃ ॥

તસ્માદ્વીર્યેણ દિવ્યેન જહિ જમ્ભં જગદ્વરમ્
અવધ્યઃ સર્વભૂતાનાં ત્વાં વિના સ તુ દાનવઃ ॥

મયા ગુપ્તો રણે જમ્ભં જગત્કણ્ટકમુદ્ધર
તદ્વૈકુણ્ઠવચઃ શ્રુત્વા સહસ્રાક્ષો ઽમરારિહા ॥

સમાદિશત્સુરાન્સર્વાન્ સૈન્યસ્ય રચનાં પ્રતિ
યત્સારં સર્વલોકેષુ વીર્યસ્ય તપસો ઽપિ ચ ॥

તદેકાદશ રુદ્રાંસ્તુ ચકારાગ્રેસરાન્હરિઃ
વ્યાલભોગાઙ્ગસંનદ્ધા બલિનો નીલકંધરાઃ ॥

ચન્દ્રખણ્ડનૃમુણ્ડાલી મણ્ડિતોરુશિખણ્ડિનઃ
શૂલજ્વાલાવલિપ્તાઙ્ગા ભુજમણ્ડલભૈરવાઃ ॥

પિઙ્ગોત્તુઙ્ગજટાજૂટાઃ સિંહચર્માનુષઙ્ગિણઃ
કપાલીશાદયો રુદ્રા વિદ્રાવિતમહાસુરાઃ ॥

કપાલી પિઙ્ગલો ભીમો વિરૂપાક્ષો વિલોહિતઃ
અજેશઃ શાસનઃ શાસ્તા શંભુશ્ચણ્ડો ધ્રુવસ્તથા ॥

એત એકાદશાનન્ત બલા રુદ્રાઃ પ્રભાવિણઃ
પાલયન્તો બલસ્યાગ્રે દારયન્તશ્ચ દાનવાન્ ॥

આપ્યાયયન્તસ્ત્રિદશાન્ ગર્જન્ત ઇવ ચામ્બુદાઃ
હિમાચલાભે મહતિ કાઞ્ચનામ્બુરુહસ્રજિ ॥

પ્રચલચ્ચામરે હેમ ઘણ્ટાસંઘાતમણ્ડિતે
ઐરાવતે ચતુર્દન્તે માતઙ્ગે ઽચલસંસ્થિતે ॥

મહામદજલસ્રાવે કામરૂપે શતક્રતુઃ
તસ્થૌ હિમગિરેઃ શૃઙ્ગે ભાનુમાનિવ દીપ્તિમાન્ ॥

તસ્યારક્ષત્પદં સવ્યં મારુતો ઽમિતવિક્રમઃ
જુગોપાપરમગ્નિસ્તુ જ્વાલાપૂરિતદિઙ્મુખઃ ॥

પૃષ્ઠરક્ષો ઽભવદ્વિષ્ણુઃ સસૈન્યસ્ય શતક્રતોઃ
આદિત્યા વસવો વિશ્વે મરુતશ્ચાશ્વિનાવપિ ॥

ગન્ધર્વા રાક્ષસા યક્ષાઃ સકિંનરમહોરગાઃ
નાનાવિધાયુધાશ્ચિત્રા દધાના હેમભૂષણાઃ ॥

કોટિશઃ કોટિશઃ કૃત્વા વૃન્દં ચિહ્નોપલક્ષિતમ્
વિશ્રામયન્તઃ સ્વાં કીર્તિં બન્દિવૃન્દપુરઃસરાઃ
ચેરુર્દૈત્યવધે હૃષ્ટાઃ સહેન્દ્રાઃ સુરજાતયઃ ॥

શતક્રતોરમરનિકાયપાલિતા પતાકિની ગજશતવાજિનાદિતા
સિતોન્નતધ્વજપટકોટિમણ્ડિતા બભૂવ સા દિતિસુતશોકવર્ધિની ॥

આયાન્તીમ્ અવલોક્યાથ સુરસેનાં ગજાસુરઃ
ગજરૂપી મહામ્ભોદ સંઘાતો ભાતિ ભૈરવઃ ॥

પરશ્વધાયુધો દૈત્યો દંશિતોષ્ઠકસંપુટઃ
મમર્દ ચ રણે દેવાંશ્ ચિક્ષેપાન્યાન્કરેણ તુ ॥

પરાન્પરશુના જઘ્ને દૈત્યેન્દ્રો રૌદ્રવિક્રમઃ
તસ્ય પાતયતઃ સેનાં યક્ષગન્ધર્વકિંનરાઃ ॥

મુમુચુઃ સંહતાઃ સર્વે ચિત્રશસ્ત્રાસ્ત્રસંહતિમ્
પાશાન્ પરશ્વધાંશ્ચક્રાન્ ભિન્દિપાલાન્ સમુદ્ગરાન્ ॥

કુન્તાન્પ્રાસાન્ અસીંસ્તીક્ષ્ણાન્ મુદ્ગરાંશ્ચાપિ દુઃસહાન્
તાન્સર્વાન્સો ઽગ્રસદ્દૈત્યઃ કવલાનિવ યૂથપઃ ॥

કોપાસ્ફાલિતદીર્ઘાગ્ર કરાસ્ફોટેન પાતયન્
વિચચાર રણે દેવાન્ દુષ્પ્રેક્ષ્યે ગજદાનવઃ ॥

યસ્મિન્યસ્મિન્નિપતતિ સુરવૃન્દે ગજાસુરઃ
તસ્મિંસ્તસ્મિન્મહાશબ્દો હાહાકારકૃતો ઽભવત્ ॥

અથ વિદ્રવમાણં તદ્ બલં પ્રેક્ષ્ય સમન્તતઃ
રુદ્રાઃ પરસ્પરં પ્રોચુર્ અહંકારોત્થિતાર્ચિષઃ ॥

ભો ભો ગૃહ્ણીત દૈત્યેન્દ્રં મર્દતૈનં હતાશ્રયમ્
કર્ષતૈનં શિતૈઃ શૂલૈર્ ભઞ્જતૈનં ચ મર્મસુ ॥

કપાલી વાક્યમાકર્ણ્ય શૂલં શિતશિખામુખમ્
સંમાર્જ્ય વામહસ્તેન સંરમ્ભવિવૃતેક્ષણઃ ॥

અધાવદ્ભૃકુટીવક્રો દૈત્યેન્દ્રાભિમુખો રણે
દૃઢેન મુષ્ટિબન્ધેન શૂલં વિષ્ટભ્ય નિર્મલમ્ ॥

જઘાન કુમ્ભદેશે તુ કપાલી ગજદાનવમ્
તતો દશાપિ તે રુદ્રા નિર્મલાયોમયૈ રણે ॥

જઘ્નુઃ શૂલૈશ્ચ દૈત્યેન્દ્રં શૈલવર્ષ્માણમાહવે
સ્રુતશોણિતરન્ધ્રસ્તુ શિતશૂલમુખાર્દિતઃ ॥

બભૌ કૃષ્ણચ્છવિર્ દૈત્યઃ શરદીવામલં સરઃ
પ્રોત્ફુલ્લારુણનીલાબ્જ સંઘાતઃ સર્વતોદિશમ્ ॥

ભસ્મશુભ્રતનુછાયૈ રુદ્રૈર્હંસૈરિવાવૃતઃ
ઉપસ્થિતાર્તિર્દૈત્યો ઽથ પ્રચલત્કર્ણપલ્લવઃ ॥

શંભું બિભેદ દશનૈર્ નાભિદેશે ગજાસુરઃ
દૃષ્ટ્વા સક્તં તુ રુદ્રાભ્યાં નવ રુદ્રાસ્તતો ઽદ્ભુતમ્ ॥

તતક્ષુર્વિવિધૈઃ શસ્ત્રૈઃ શરીરમમરદ્વિષઃ
નિર્ભયા બલિનો યુદ્ધે રણભૂમૌ વ્યવસ્થિતાઃ ॥

મૃતં મહિષમાસાદ્ય વને ગોમાયવો યથા
કપાલિનં પરિત્યજ્ય ગતશ્ચાસુરપુંગવઃ ॥

વેગેન કુપિતો દૈત્યો નવ રુદ્રાનુપાદ્રવત્
મમર્દ ચરણાઘાતૈર્ દન્તૈશ્ચાપિ કરેણ ચ ॥

સ તૈસ્તુમુલયુદ્ધેન શ્રમમાસાદિતો યદા
તદા કપાલી જગ્રાહ કરં તસ્યામરદ્વિષઃ ॥

ભ્રામયામાસ વેગેન હ્ય્ અતીવ ચ ગજાસુરમ્
દૃષ્ટ્વા શ્રમાતુરં દૈત્યં કિંચિત્સ્ફુરિતજીવિતમ્ ॥

નિરુત્સાહં રણે તસ્મિન્ ગતયુદ્ધોત્સવોદ્યમમ્
તતઃ પતત એવાસ્ય ચર્મ ચોત્કૃત્ય ભૈરવમ્ ॥

સ્રવત્સર્વાઙ્ગરક્તૌઘં ચકારામ્બરમાત્મનઃ
દૃષ્ટ્વા વિનિહતં દૈત્યં દાનવેન્દ્રા મહાબલાઃ ॥

વિત્રેસુર્દુદ્રુવુર્જગ્મુર્ નિપેતુશ્ચ સહસ્રશઃ
દૃષ્ટ્વા કપાલિનો રૂપં ગજચર્મામ્બરાવૃતમ્ ॥

દિક્ષુ ભૂમૌ તમેવોગ્રં રુદ્રં દૈત્યા વ્યલોકયન્
એવં વિલુલિતે તસ્મિન્ દાનવેન્દ્રે મહાબલે ॥

દ્વિપાધિરૂઢો દૈત્યેન્દ્રો હતદુન્દુભિના તતઃ
કલ્પાન્તામ્બુધરાભેણ દુર્ધરેણાપિ દાનવઃ ॥

નિમિરભ્યપતત્તૂર્ણં સુરસૈન્યાનિ લોડયન્ ॥

યાં યાં નિમિગજો યાતિ દિશં તાં તાં સવાહના
સંત્યજ્ય દુદ્રુવુર્દેવા ભયાર્તાસ્ત્યક્તહેતયઃ
ગન્ધેન સુરમાતઙ્ગા દુદ્રુવુસ્તસ્ય હસ્તિનઃ ॥

પલાયિતેષુ સૈન્યેષુ સુરાણાં પાકશાસનઃ
તસ્થૌ દિક્પાલકૈઃ સાર્ધમ્ અષ્ટભિઃ કેશવેન ચ ॥

સમ્પ્રાપ્તો નિમિમાતઙ્ગો યાવચ્છક્રગજં પ્રતિ
તાવચ્છક્રગજો યાતો મુક્ત્વા નાદં સ ભૈરવમ્ ॥

ધ્રિયમાણો ઽપિ યત્નેન સ રણે નૈવ તિષ્ઠતિ
પલાયિતે ગજે તસ્મિન્ન્ આરૂઢઃ પાકશાસનઃ ॥

વિપરીતમુખો ઽયુધ્યદ્ દાનવેન્દ્રબલં પ્રતિ
શતક્રતુસ્તુ વજ્રેણ નિમિં વક્ષસ્યતાડયત્ ॥

ગદયા દન્તિનશ્ચાસ્ય ગણ્ડદેશે ઽહનદ્દૃઢમ્
તત્પ્રહારમચિન્ત્યૈવ નિમિર્નિર્ભયપૌરુષઃ ॥

ઐરાવણં કટીદેશે મુદ્ગરેણાભ્યતાડયત્
સ હતો મુદ્ગરેણાથ શક્રકુઞ્જર આહવે ॥

જગામ પશ્ચાચ્ચરણૈર્ ધરણીં ભૂધરાકૃતિઃ
લાઘવાત્ક્ષિપ્રમુત્થાય તતો ઽમરમહાગજઃ ॥

રણાદપસસર્પાશુ ભીષિતો નિમિહસ્તિના
તતો વાયુર્વવૌ રૂક્ષો બહુશર્કરપાંસુલઃ ॥

સંમુખો નિમિમાતઙ્ગો જવનાચલકમ્પનઃ
સ્રુતરક્તો બભૌ શૈલો ઘનધાતુહ્રદો યથા ॥

ધનેશો ઽપિ ગદાં ગુર્વીં તસ્ય દાનવહસ્તિનઃ
ચિક્ષેપ વેગાદ્દૈત્યેન્દ્રો નિપપાતાસ્ય મૂર્ધનિ ॥

ગજો ગદાનિપાતેન સ તેન પરિમૂર્છિતઃ
દન્તૈર્ભિત્ત્વા ધરાં વેગાત્ પપાતાચલસંનિભઃ ॥

પતિતે તુ ગજે તસ્મિન્ સિંહનાદો મહાનભૂત્
સર્વતઃ સુરસૈન્યાનાં ગજબૃંહિતબૃંહિતૈઃ ॥

હ્રેષારવેણ ચાશ્વાનાં ગુણાસ્ફોટૈશ્ચ ધન્વિનામ્
ગજં તં નિહતં દૃષ્ટ્વા નિમિં ચાપિ પરાઙ્મુખમ્ ॥

શ્રુત્વા ચ સિંહનાદં ચ સુરાણામતિકોપનઃ
જમ્ભો જજ્વાલ કોપેન પીતાજ્ય ઇવ પાવકઃ ॥

સ સુરાન્કોપરક્તાક્ષો ધનુષ્યારોપ્ય સાયકમ્
તિષ્ઠતેત્યબ્રવીત્તાવત્ સારથિં ચાપ્યચોદયત્ ॥

વેગેન ચલતસ્તસ્ય તદ્રથસ્યાભવદ્દ્યુતિઃ
યથાદિત્યસહસ્રસ્યા ભુદિતસ્યોદયાચલે ॥

પતાકિના રથેનાજૌ કિઙ્કિણીજાલમાલિના
શશિશુભ્રાતપત્રેણ સ તેન સ્યન્દનેન તુ ॥

ઘટ્ટયન્સુરસૈન્યાનાં હૃદયં સમદૃશ્યત
તમ્ આયાન્તમ્ અભિપ્રેક્ષ્ય ધનુષ્યાહિતસાયકઃ ॥

શતક્રતુરદીનાત્મા દૃઢમાધત્ત કાર્મુકમ્
બાણં ચ તૈલધૌતાગ્રમ્ અર્ધચન્દ્રમજિહ્મગમ્ ॥

તેનાસ્ય સશરં ચાપં રણે ચિછેદ વૃત્રહા
ક્ષિપ્રં સંત્યજ્ય તચ્ચાપં જમ્ભો દાનવનન્દનઃ ॥

અન્યત્કાર્મુકમાદાય વેગવદ્ભારસાધનમ્
શરાંશ્ચાશીવિષાકારાંસ્ તૈલધૌતાનજિહ્મગાન્ ॥

શક્રં વિવ્યાધ દશભિર્ જત્રુદેશે તુ પત્ત્રિભિઃ
હૃદયે ચ ત્રિભિશ્ચાપિ દ્વાભ્યાં ચ સ્કન્ધયોર્ દ્વયોઃ ॥

શક્રો ઽપિ દાનવેન્દ્રાય બાણજાલમપીદૃશમ્
અપ્રાપ્તાન્દાનવેન્દ્રસ્તુ શરાઞ્છક્રભુજેરિતાન્ ॥

ચિછેદ દશધાકાશે શરૈરગ્નિશિખોપમૈઃ
તતસ્તુ શરજાલેન દેવેન્દ્રો દાનવેશ્વરમ્ ॥

આચ્છાદયત યત્નેન વર્ષાસ્વિવ ઘનૈર્નભઃ
દૈત્યો ઽપિ બાણજાલં તદ્ વ્યધમત્સાયકૈઃ શિતૈઃ ॥

યથા વાયુર્ઘનાટોપં પરિવાર્ય દિશો મુખે
શક્રો ઽથ ક્રોધસંરમ્ભાન્ ન વિશેષયતે યદા ॥

દાનવેન્દ્રં તદા ચક્રે ગન્ધર્વાસ્ત્રં મહાદ્ભુતમ્
તદુત્થતેજસા વ્યાપ્તમ્ અભૂદ્ગમનગોચરમ્ ॥

ગન્ધર્વનગરૈશ્ ચાપિ નાનાપ્રાકારતોરણૈઃ
મુઞ્ચદ્ભિરદ્ભુતાકારૈર્ અસ્ત્રવૃષ્ટિં સમન્તતઃ ॥

અથાસ્ત્રવૃષ્ટ્યા દૈત્યાનાં હન્યમાના મહાચમૂઃ
જમ્ભં શરણમાગચ્છદ્ અપ્રમેયપરાક્રમમ્ ॥

વ્યાકુલો ઽપિ સ્વયં દૈત્યઃ સહસ્રાક્ષાસ્ત્રપીડિતઃ
સ્મરન્સાધુસમાચારં ભીતત્રાણપરો ઽભવત્ ॥

અથાસ્ત્રં મૌસલં નામ મુમોચ દિતિનન્દનઃ
તતો ઽયોમુસલૈઃ સર્વમ્ અભવત્પૂરિતં જગત્ ॥

એકપ્રહારકરણૈર્ અપ્રધૃષ્યૈઃ સમન્તતઃ
ગન્ધર્વનગરં તેષુ ગન્ધર્વાસ્ત્રવિનિર્મિતમ્ ॥

ગાન્ધર્વમસ્ત્રં સંધાય સુરસૈન્યેષુ ચાપરમ્
એકૈકેન પ્રહારેણ ગજાનશ્વાન્મહારથાન્ ॥

રથાશ્વાન્સો ઽહનત્ક્ષિપ્રં શતશો ઽથ સહસ્રશઃ
તતઃ સુરાધિપસ્ત્વાષ્ટ્રમ્ અસ્ત્રં ચ સમુદીરયત્ ॥

સંધ્યમાને તતસ્ત્વાષ્ટ્રે નિશ્ચેરુઃ પાવકાર્ચિષઃ
તતો યન્ત્રમયાન્ દિવ્યાન્ આયુધાન્દુષ્પ્રધર્ષિણઃ ॥

તૈર્યન્ત્રૈરભવદ્બદ્ધમ્ અન્તરિક્ષે વિતાનકમ્
વિતાનકેન તેનાથ પ્રશમં મૌસલે ગતે ॥

શૈલાસ્ત્રં મુમુચે જમ્ભો યન્ત્રસંઘાતતાડનમ્
વ્યામપ્રમાણૈરુપલૈસ્ તતો વર્ષમવર્તત ॥

ત્વાષ્ટ્રસ્ય નિર્મિતાન્યાશુ યન્ત્રાણિ તદનન્તરમ્
તેનોપલનિપાતેન ગતાનિ તિલશસ્તતઃ ॥

યન્ત્રાણિ તિલશઃ કૃત્વા શૈલાસ્ત્રં પરમૂર્ધસુ
નિપપાતાતિવેગેના -દારયત્પૃથિવીં તતઃ ॥

તતો વજ્રાસ્ત્રમ્ અકરોત્ સહસ્રાક્ષઃ પુરંદરઃ
તદોપલમહાવર્ષં વ્યશીર્યત સમન્તતઃ ॥

તતઃ પ્રશાન્તે શૈલાસ્ત્રે જમ્ભો ભૂધરસંનિભઃ
ઐષીકમસ્ત્રમકરોદ્ અભીતો ઽતિપરાક્રમઃ ॥

ઐષીકેણાગમન્નાશં વજ્રાસ્ત્રં શક્રવલ્લભમ્
વિજૃમ્ભત્યથ ચૈષીકે પરમાસ્ત્રે ઽતિદુર્ધરે ॥

જજ્વલુર્દેવસૈન્યાનિ સસ્યન્દનગજાનિ તુ
દહ્યમાનેષ્વનીકેષુ તેજસા સુરસત્તમઃ ॥

આગ્નેયમસ્ત્રમકરોદ્ બલવાન્પાકશાસનઃ
તેનાસ્ત્રેણ તદસ્ત્રં ચ બભ્રંશે તદનન્તરમ્ ॥

તસ્મિન્પ્રતિહતે ચાસ્ત્રે પાવકાસ્ત્રં વ્યજૃમ્ભત
જજ્વાલ કાયં જમ્ભસ્ય સરથં ચ સસારથિમ્ ॥

તતઃ પ્રતિહતઃ સો ઽથ દૈત્યેન્દ્રઃ પ્રતિભાનવાન્
વારુણાસ્ત્રં મુમોચાથ શમનં પાવકાર્ચિષામ્ ॥

તતો જલધરૈર્વ્યોમ સ્ફુરદ્વિદ્યુલ્લતાકુલૈઃ
ગમ્ભીરમુરજધ્વાનૈર્ આપૂરિતમ્ ઇવામ્બરમ્ ॥

કરીન્દ્રકરતુલ્યાભિર્ જલધારાભિર્ અમ્બરાત્
પતન્તીભિર્જગત્સર્વં ક્ષણેનાપૂરિતં બભૌ ॥

શાન્તમાગ્નેયમસ્ત્રં તત્ પ્રવિલોક્ય સુરાધિપઃ
વાયવ્યમ્ અસ્ત્રમ્ અકરોન્ મેઘસંઘાતનાશનમ્ ॥

વાયવ્યાસ્ત્રબલેનાથ નિર્ધૂતે મેઘમણ્ડલે
બભૂવ વિમલં વ્યોમ નીલોત્પલદલપ્રભમ્ ॥

વાયુના ચાતિઘોરેણ કમ્પિતાસ્તે તુ દાનવાઃ
ન શેકુસ્તત્ર તે સ્થાતું રણે ઽતિબલિનો ઽપિ યે ॥

તદા જમ્ભો ઽભવચ્છૈલો દશયોજનવિસ્તૃતઃ
મારુતપ્રતિઘાતાર્થં દાનવાનાં ભયાપહઃ ॥

મુક્તનાનાયુધોદગ્ર તેજો ઽભિજ્વલિતદ્રુમઃ
તતઃ પ્રશમિતે વાયૌ દૈત્યેન્દ્રે પર્વતાકૃતૌ ॥

મહાશનીં વજ્રમયીં મુમોચાશુ શતક્રતુઃ
તયાશન્યા પતિતયા દૈત્યસ્યાચલરૂપિણઃ ॥

કન્દરાણિ વ્યશીર્યન્ત સમન્તાન્નિર્ઝરાણિ તુ
તતઃ સા દાનવેન્દ્રસ્ય શૈલમાયા ન્યવર્તત ॥

નિવૃત્તશૈલમાયો ઽથ દાનવેન્દ્રો મદોત્કટઃ
બભૂવ કુઞ્જરો ભીમો મહાશૈલસમાકૃતિઃ ॥

સ મમર્દ સુરાનીકં દન્તૈશ્ચાપ્યહનત્સુરાન્
બભઞ્જ પૃષ્ઠતઃ કાંશ્ચિત્ કરેણાવેષ્ટ્ય દાનવઃ ॥

તતઃ ક્ષપયતસ્તસ્ય સુરસૈન્યાનિ વૃત્રહા
અસ્ત્રં ત્રૈલોક્યદુર્ધર્ષં નારસિંહં મુમોચ હ ॥

તતઃ સિંહસહસ્રાણિ નિશ્ચેરુર્મન્ત્રતેજસા
કૃષ્ણદંષ્ટ્રાટ્ટહાસાનિ ક્રકચાભનખાનિ ચ ॥

તૈર્વિપાટિતગાત્રો ઽસૌ ગજમાયાં વ્યપોથયત્
તતશ્ચાશીવિષો ઘોરો ઽભવત્ફણશતાકુલઃ ॥

વિષનિઃશ્વાસનિર્દગ્ધં સુરસૈન્યં મહારથઃ
તતો ઽસ્ત્રં ગારુડં ચક્રે શક્રશ્ચારુભુજસ્તદા ॥

તતો ગરુત્મતસ્તસ્માત્ સહસ્રાણિ વિનિર્યયુઃ
તૈર્ગરુત્મદ્ભિરાસાદ્ય જમ્ભો ભુજગરૂપવાન્
કૃતસ્તુ ખણ્ડશો દૈત્યઃ સાસ્ય માયા વ્યનશ્યત ॥

પ્રનષ્ટાયાં તુ માયાયાં તતો જમ્ભો મહાસુરઃ
ચકાર રૂપમતુલં ચન્દ્રાદિત્યપથાનુગમ્
વિવૃત્તવદનો ગ્રસ્તુમ્ ઇયેષ સુરપુંગવાન્ ॥

તતો ઽસ્ય વિવિશુર્વક્ત્રં સમહારથકુઞ્જરા
સુરસેનાવિશદ્ભીમં પાતાલોત્તાનતાલુકમ્ ॥

સૈન્યેષુ ગ્રસ્યમાનેષુ દાનવેન બલીયસા
શક્રો દૈન્યં સમાપન્નઃ શ્રાન્તબાહુઃ સવાહનઃ ॥

કર્તવ્યતાં નાધ્યગચ્છત્ પ્રોવાચેદં જનાર્દનમ્
કિમનન્તરમત્રાસ્તિ કર્તવ્યસ્યાવશેષિતમ્ ॥

યદાશ્રિત્ય ઘટામો ઽસ્ય દાનવસ્ય યુયુત્સવઃ
તતો હરિરુવાચેદં વજ્રાયુધમુદારધીઃ ॥

ન સાંપ્રતં રણસ્ત્યાજ્યસ્ ત્વયા કાતરભૈરવઃ
વર્ધસ્વાશુ મહામાયાં પુરંદર રિપું પ્રતિ ॥

મયૈષ લક્ષિતો દૈત્યો ઽધિષ્ઠિતઃ પ્રાપ્તપૌરુષઃ
મા શક્ર મોહમાગચ્છ ક્ષિપ્રમસ્ત્રં સ્મર પ્રભો ॥

તતઃ શક્રઃ પ્રકુપિતો દાનવં પ્રતિ દેવરાટ્
નારાયણાસ્ત્રં પ્રયતો મુમોચાસુરવક્ષસિ ॥

એતસ્મિન્નન્તરે દૈત્યો વિવૃતાસ્યો ઽગ્રસત્ક્ષણાત્
ત્રીણિ લક્ષાણિ ગન્ધર્વી કિંનરોરગરાક્ષસાન્ ॥

તતો નારાયણાસ્ત્રં તત્ પપાતાસુરવક્ષસિ
મહાસ્ત્રભિન્નહૃદયઃ સુસ્રાવ રુધિરં ચ સઃ ॥

રણાગારમિવોદ્ગારં તત્યાજાસુરનન્દનઃ
તદસ્ત્રતેજસા તસ્ય રૂપં દૈત્યસ્ય નાશિતમ્ ॥

તતશ્ચાન્તર્દધે દૈત્યો વિયત્યનુપલક્ષિતઃ
ગગનસ્થઃ સ દૈત્યેન્દ્રઃ શસ્ત્રાસનમતીન્દ્રિયમ્ ॥

મુમોચ સુરસૈન્યાનાં સંહારે કારણં પરમ્
પ્રાસાન્પરશ્વધાંશ્ચક્રાન્ બાણાન્વજ્રાન્સમુદ્ગરાન્ ॥

કુઠારાન્સહ ખડ્ગૈશ્ચ ભિન્દિપાલાનયોગુડાન્
વવર્ષ દાનવો રૌદ્રો હ્ય્ અબન્ધ્યાનક્ષયાનપિ ॥

તૈરસ્ત્રૈર્દાનવૈર્મુક્તૈર્ દેવાનીકેષુ ભીષણૈઃ
બાહુભિર્ધરણિઃ પૂર્ણા શિરોભિશ્ચ સકુણ્ડલૈઃ ॥

ઊરુભિર્ ગજહસ્તાભૈઃ કરીન્દ્રૈર્વાચલોપમૈઃ
ભગ્નેષાદણ્ડચક્રાક્ષૈ રથૈઃ સારથિભિઃ સહ ॥

દુઃસંચારાભવત્પૃથ્વી માંસશોણિતકર્દમા
રુધિરૌઘહ્રદાવર્તા શવરાશિશિલોચ્ચયૈઃ ॥

કબન્ધનૃત્યસંકુલે સ્રવદ્વસાસ્રકર્દમે જગત્ત્રયોપસંહૃતૌ સમે સમસ્તદેહિનામ્
શૃગાલગૃધ્રવાયસાઃ પરં પ્રમોદમાદધુઃ ક્વચિદ્વિકૃષ્ટલોચનઃ શવસ્ય રૌતિ વાયસઃ ॥

વિકૃષ્ટપીવરાન્ત્રકાઃ પ્રયાન્તિ જમ્બુકાઃ ક્વચિત્ ક્વચિત્સ્થિતો ઽતિભીષણઃ શ્વચઞ્ચુચર્વિતો બકઃ
મૃતસ્ય માંસમાહરઞ્છ્વજાતયશ્ચ સંસ્થિતાઃ ક્વચિદ્વૃકો ગજાસૃજં પપૌ નિલીયતાન્ત્રતઃ ॥

ક્વચિત્ તુરંગમણ્ડલી વિકૃષ્યતે શ્વજાતિભિઃ ક્વચિત્પિશાચજાતકૈઃ પ્રપીતશોણિતાસવૈઃ
સ્વકામિનીયુતૈર્દ્રુતં પ્રમોદમત્તસંભ્રમૈર્ મમૈતદાનયાનનં ખુરો ઽયમસ્તુ મે પ્રિયઃ ॥

કરો ઽયમબ્જસંનિભો મમાસ્તુ કર્ણપૂરકઃ સરોષમીક્ષતે ઽપરા વપાં વિના પ્રિયં તદા
પરા પ્રિયા હ્યવાપ યદ્ભૃતોષ્ણશોણિતાસવં વિકૃષ્ય શવચર્મ તત્પ્રબદ્ધસાન્દ્રપલ્લવમ્ ॥

ચકાર યક્ષકામિની તરું કુઠારપાટિતં ગજસ્ય દન્તમાત્મજં પ્રગૃહ્ય કુમ્ભસંપુટમ્
વિપાટ્ય મૌક્તિકં પરં પ્રિયપ્રસાદમિચ્છતે સમાંસશોણિતાસવં પપુશ્ચ યક્ષરાક્ષસાઃ ॥

મૃતાશ્વકેશવાસિતં રસં પ્રગૃહ્ય પાણિના પ્રિયાવિમુક્તજીવિતં સમાનયાસૃગાસવમ્
ન પથ્યતાં પ્રયાતિ મે ગતં શ્મશાનગોચરં નરસ્ય તજ્જહાત્યસૌ પ્રશસ્ય કિંનરાનનમ્ ॥

સ નાગ એષ નો ભયં દધાતિ મુક્તજીવિતો ન દાનવસ્ય શક્યતે મયા તદેકયાનનમ્
ઇતિ પ્રિયાય વલ્લભા વદન્તિ યક્ષયોષિતઃ પરે કપાલપાણયઃ પિશાચયક્ષરાક્ષસાઃ ॥

વદન્તિ દેહિ દેહિ મે મમાતિભક્ષ્યચારિણઃ પરે ઽવતીર્ય શોણિતાપગાસુ ધૌતમૂર્તયા
પિતૄન્ પ્રતર્પ્ય દેવતાઃ સમર્ચયન્તિ ચામિષૈર્ ગજોડુપે સુસંસ્થિતાસ્તરન્તિ શોણિતં હ્રદમ્ ॥

ઇતિ પ્રગાઢસંકટે સુરાસુરે સુસંગરે ભયં સમુઝ્ય દુર્જયા ભટાઃ સ્ફુટન્તિ માનિનઃ ॥

તત શક્રો ધનેશશ્ચ વરુણઃ પવનો ઽનલઃ
યમો ઽપિ નિરૃતિશ્ચાપિ દિવ્યાસ્ત્રાણિ મહાબલાઃ ॥

આકાશે મુમુચુઃ સર્વે દાનવાનભિસંધ્ય તે
અસ્ત્રાણિ વ્યર્થતાં જગ્મુર્ દેવાનાં દાનવાન્પ્રતિ ॥

સંરમ્ભેણાપ્યયુધ્યન્ત સંહતાસ્તુમુલેન ચ
ગતિં ન વિવિદુશ્ચાપિ શ્રાન્તા દૈત્યસ્ય દેવતાઃ ॥

દૈત્યાસ્ત્રભિન્નસર્વાઙ્ગા હ્ય્ અકિંચિત્કરતાં ગતાઃ
પરસ્પરં વ્યલીયન્ત ગાવઃ શીતાર્દિતા ઇવ ॥

તદવસ્થાન્હરિર્દૃષ્ટ્વા દેવાઞ્છક્રમુવાચ હ
બ્રહ્માસ્ત્રં સ્મર દેવેન્દ્ર યસ્યાવધ્યો ન વિદ્યતે
વિષ્ણુના ચોદિતઃ શક્રઃ સસ્મારાસ્ત્રં મહૌજસમ્ ॥

સમ્પૂજિતં નિત્યમરાતિનાશનં સમાહિતં બાણમમિત્રઘાતને
ધનુષ્યજય્યે વિનિયોજ્ય બુદ્ધિમાન્ અભૂત્તતો મન્ત્રસમાધિમાનસઃ ॥

સ મન્ત્રમુચ્ચાર્ય યતાન્તરાશયો વધાય દૈત્યસ્ય ધિયાભિસંધ્ય તુ
વિકૃષ્ય કર્ણાન્તમ્ અકુણ્ઠદીધિતિં મુમોચ વીક્ષ્યામ્બરમાર્ગમુન્મુખઃ ॥

અથાસુરઃ પ્રેક્ષ્ય મહાસ્ત્રમાહિતં વિહાય માયામવનૌ વ્યતિષ્ઠત
પ્રવેપમાનેન મુખેન શુષ્યતા બલેન ગાત્રેણ ચ સંભ્રમાકુલઃ ॥

તતસ્તુ તસ્યાસ્ત્રવરાભિમન્ત્રિતઃ શરો ઽર્ધચન્દ્રપ્રતિમો મહારણે
પુરંદરસ્યાસનબન્ધુતાં ગતો નવાર્કબિમ્બં વપુષા વિડમ્બયન્ ॥

કિરીટકોટિસ્ફુટકાન્તિસંકટં સુગન્ધિનાનાકુસુમાધિવાસિતમ્
પ્રકીર્ણધૂમજ્વલનાભમૂર્ધજં પપાત જમ્ભસ્ય શિરઃ સકુણ્ડલમ્ ॥

તસ્મિન્વિનિહતે જમ્ભે દાનવેન્દ્રાઃ પરાઙ્મુખાઃ
તતસ્તે ભગ્નસંકલ્પાઃ પ્રયયુર્યત્ર તારકઃ ॥

તાંસ્તુ ત્રસ્તાન્સમાલોક્ય શ્રુત્વારોષમગાત્પરમ્
સ જમ્ભદાનવેન્દ્રં તુ સુરૈ રણમુખે હતમ્ ॥

સાવલેપં સસંરમ્ભં સગર્વં સપરાક્રમમ્
સાવિષ્કારમનાકારં તારકો ભાવમાવિશત્ ॥

સ જૈત્રં રથમાસ્થાય સહસ્રેણ ગરુત્મતામ્
સંરમ્ભાદ્દાનવેન્દ્રસ્તુ સુરૈ રણમુખે ગતઃ ॥

સર્વાયુધપરિષ્કારઃ સર્વાસ્ત્રપરિરક્ષિતઃ
ત્રૈલોક્યઋદ્ધિસમ્પન્નઃ સુવિસ્તૃતમહાનનઃ ॥

રણાયાભ્યપતત્તૂર્ણં સૈન્યેન મહતા વૃતઃ
જમ્ભાસ્ત્રક્ષતસર્વાઙ્ગં ત્યક્ત્વૈરાવતદન્તિનમ્ ॥

સજ્જં માતલિના ગુપ્તં રથમિન્દ્રસ્ય તેજસા
તપ્તહેમપરિષ્કારં મહારત્નસમન્વિતમ્ ॥

ચતુર્યોજનવિસ્તીર્ણં સિદ્ધસંઘપરિષ્કૃતમ્
ગન્ધર્વકિંનરોદ્ગીતમ્ અપ્સરોનૃત્યસંકુલમ્ ॥

સર્વાયુધમ્ અસંબાધં વિચિત્રરચનોજ્જ્વલમ્
તં રથં દેવરાજસ્ય પરિવાર્ય સમન્તતઃ ॥

દંશિતા લોકપાલાસ્તુ તસ્થુઃ સગરુડધ્વજાઃ
તતશ્ચચાલ વસુધા તતો રૂક્ષો મરુદ્વવૌ ॥

તતો ઽમ્બુધય ઉદ્ભૂતાસ્ તતો નષ્ટા રવિપ્રભા
તતસ્તમઃ સમુદ્ભૂતં નાતો ઽદૃશ્યન્ત તારકાઃ ॥

તતો જજ્વલુરસ્ત્રાણિ તતો ઽકમ્પત વાહિની
એકતસ્તારકો દૈત્યઃ સુરસંઘસ્તુ ચૈકતઃ ॥

લોકાવસાદમેકત્ર જગત્પાલનમેકતઃ
ચરાચરાણિ ભૂતાનિ સુરાસુરવિભેદતઃ ॥

તદ્દ્વિધાપ્યેકતાં યાતં દદૃશુઃ પ્રેક્ષકા ઇવ
યદ્વસ્તુ કિંચિલ્ લોકેષુ ત્રિષુ સત્તાસ્વરૂપકમ્
તત્ તત્રાદૃશ્યદ્ અખિલં ખિલીભૂતવિભૂતિકમ્ ॥

અસ્ત્રાણિ તેજાંસિ ધનાનિ ધૈર્યં સેનાબલં વીર્યપરાક્રમૌ ચ
સત્ત્વૌજસાં તન્નિકરં બભૂવ સુરાસુરાણાં તપસો બલેન ॥

અથાભિમુખમ્ આયાન્તં નવભિર્નતપર્વભિઃ
બાણૈરનલકલ્પાગ્રૈર્ બિભિદુસ્તારકં હૃદિ ॥

સ તાનચિન્ત્ય દૈત્યેન્દ્રઃ સુરબાણાન્ગતાન્હૃદિ
નવભિર્નવભિર્બાણૈઃ સુરાન્વિવ્યાધ દાનવઃ ॥

જગદ્ધરણસમ્ભૂતૈઃ શલ્યૈરિવ પુરઃસરૈઃ
તતો ઽચ્છિન્નં શરવ્રાતં સંગ્રામે મુમુચુઃ સુરાઃ ॥

અનન્તરં ચ કાન્તાનામ્ અશ્રુપાતમિવાનિશમ્
તદપ્રાપ્તં વિયત્યેવ નાશયામાસ દાનવઃ ॥

શરૈર્યથા કુચરિતૈઃ પ્રખ્યાતં પરમાગતમ્
સુનિર્મલં ક્રમાયાતં કુપુત્રઃ સ્વં મહાકુલમ્ ॥

તતો નિવાર્ય તદ્બાણ જાલં સુરભુજેરિતમ્
બાણૈર્વ્યોમ દિશઃ પૃથ્વીં પૂરયામાસ દાનવઃ ॥

ચિછેદ પુઙ્ખદેશેષુ સ્વકે સ્થાને ચ લાઘવાત્
બાણજાલૈઃ સુતીક્ષ્ણાગ્રૈઃ કઙ્કબર્હિણવાજિતૈઃ ॥

કર્ણાન્તકૃષ્ટૈર્વિમલૈઃ સુવર્ણરજતોજ્જ્વલૈઃ
શાસ્ત્રાર્થૈઃ સંશયપ્રાપ્તાન્ યથાર્થાન્વૈ વિકલ્પિતૈઃ ॥

તતઃ શતેન બાણાનાં શક્રં વિવ્યાધ દાનવઃ
નારાયણં ચ સપ્તત્યા નવત્યા ચ હુતાશનમ્ ॥

દશભિર્મારુતં મૂર્ધ્નિ યમં દશભિરેવ ચ
ધનદં ચૈવ સપ્તત્યા વરુણં ચ તથાષ્ટભિઃ ॥

વિંશત્યા નિરૃતિં દૈત્યઃ પુનશ્ચાષ્ટાભિરેવ ચ
વિવ્યાધ પુનરેકૈકં દશભિર્દશભિઃ શરૈઃ ॥

તથા ચ માતલિં દૈત્યો વિવ્યાધ ત્રિભિરાશુગૈઃ
ગરુડં દશભિશ્ચૈવ સ વિવ્યાધ પતત્રિભિઃ ॥

પુનશ્ચ દૈત્યો દેવાનાં તિલશો નતપર્વભિઃ
ચકાર વર્મજાતાનિ ચિછેદ ચ ધનૂંષિ તુ
તતો વિકવચા દેવા વિધનુષ્કાઃ શરૈઃ કૃતાઃ ॥

અથાન્યાનિ ચાપાનિ તસ્મિન્સરોષા રણે લોકપાલા ગૃહીત્વા સમન્તાત્
શરૈરક્ષયૈર્દાનવેન્દ્રં તતક્ષુસ્ તદા દાનવો ઽમર્ષસંરક્તનેત્રઃ ॥

શરાનગ્નિકલ્પાન્વવર્ષામરાણાં તતો બાણમાદાય કલ્પાનલાભમ્
જઘાનોરસિ ક્ષિપ્રમિન્દ્રં સુબાહું મહેન્દ્રો વ્યકમ્પદ્રથોપસ્થ એવ ॥

વિલોક્યાન્તરિક્ષે સહસ્રાર્કબિમ્બં પુનર્દાનવો વિષ્ણુમુદ્ભૂતવીર્યમ્
શરાભ્યાં જઘાનાંસમૂલે સલીલં તતઃ કેશવસ્યાપતચ્છાર્ઙ્ગમગ્રે ॥

તતસ્તારકઃ પ્રેતનાથં પૃષત્કૈર્ વસું તસ્ય સવ્યે સ્મરન્ક્ષુદ્રભાવમ્
શરૈરગ્નિકલ્પૈર્જલેશસ્ય કાયં રણે ઽશોષયદ્દુર્જયો દૈત્યરાજઃ ॥

શરૈરગ્નિકલ્પૈશ્ચકારાશુ દૈત્યસ્ તથા રાક્ષસાન્ભીતભીતાન્દિશાસુ
પૃષત્કૈશ્ચ રૂક્ષૈર્વિકારપ્રયુક્તં ચકારાનિલં લીલયૈવાસુરેશઃ ॥

ક્ષણાલ્લબ્ધચિત્તાઃ સ્વયં વિષ્ણુશક્રાનલાદ્યાઃ સુસંહત્ય તીક્ષ્ણૈઃ પૃષત્કૈઃ ।
પ્રચક્રુઃ પ્રચણ્ડેન દૈત્યેન સાર્ધં મહાસંગરં સંગરગ્રાસકલ્પમ્ ॥

અથાનમ્ય ચાપં હરિસ્તીક્ષ્ણબાણૈર્ હનત્સારથિં દૈત્યરાજસ્ય હૃદ્યમ્
ધ્વજં ધૂમકેતુઃ કિરીટં મહેન્દ્રો ધનેશો ધનુઃ કાઞ્ચનાનદ્ધપૃષ્ઠમ્
યમો બાહુદણ્ડં રથાઙ્ગાનિ વાયુર્ નિશાચારિણામ્ ઈશ્વરસ્યાપિ વર્મ ॥

દૃષ્ટ્વા તદ્યુદ્ધમમરૈર્ અકૃત્રિમપરાક્રમમ્
દૈત્યનાથઃ કૃતં સંખ્યે સ્વબાહુયુગબાન્ધવઃ ॥

મુમોચ મુદ્ગરં ભીમં સહસ્રાક્ષાય સંગરે
દૃષ્ટ્વા મુદ્ગરમ્ આયાન્તમ્ અનિવાર્યમથામ્બરે ॥

રથાદાપ્લુત્ય ધરણીમ્ અગમત્પાકશાસનઃ
મુદ્ગરો ઽપિ રથોપસ્થે પપાત પરુષસ્વનઃ ॥

સ રથં ચૂર્ણયામાસ ન મમાર ચ માતલિઃ
ગૃહીત્વા પટ્ટિશં દૈત્યો જઘાનોરસિ કેશવમ્ ॥

સ્કન્ધે ગરુત્મતઃ સો ઽપિ નિષસાદ વિચેતનઃ
ખડ્ગેન રાક્ષસેન્દ્રસ્ય નિચકર્ત ચ વાહનમ્ ॥

યમં ચ પાતયામાસ ભૂમૌ દૈત્યો ભુશુણ્ડિના
વહ્નિં ચ ભિન્દિપાલેન તાડયામાસ મૂર્ધનિ ॥

વાયું ચ દોર્ભ્યામુત્ક્ષિપ્ય પાતયામાસ ભૂતલે
ધનેશં ચ ધનુષ્કોટ્યા કુટ્ટયામાસ કોપનઃ ॥

તતો દેવનિકાયાનામ્ એકૈકં સમરે તતઃ
જઘાનાસ્ત્રૈરસંખ્યેયૈર્ દૈત્યેન્દ્રો ઽમિતવિક્રમઃ ॥

લબ્ધસંજ્ઞઃ ક્ષણાદ્વિષ્ણુશ્ ચક્રં જગ્રાહ દુર્ધરમ્
દાનવેન્દ્રવસાસિક્તં પિશિતાશનકોન્મુખમ્ ॥

મુમોચ દાનવેન્દ્રસ્ય દૃઢં વક્ષસિ કેશવઃ
પપાત ચક્રં દૈત્યસ્ય હૃદયે ભાસ્કરદ્યુતિ ॥

વ્યશીર્યત તતઃ કાયે નીલોત્પલમિવાશ્મનિ
તતો વજ્રં મહેન્દ્રસ્તુ પ્રમુમોચાર્ચિતં ચિરમ્ ॥

યસ્મિઞ્જયાશા શક્રસ્ય દાનવેન્દ્રરણે ત્વભૂત્
તારકસ્ય સુસંપ્રાપ્ય શરીરં શૌર્યશાલિનઃ ॥

વ્યશીર્યત વિકીર્ણાર્ચિઃ શતધા ખણ્ડતાં ગતમ્
વિનાશમગમન્મુક્તં વાયુનાસુરવક્ષસિ ॥

જ્વલિતં જ્વલનાભાસમ્ અઙ્કુશં કુલિશં યથા
વિનાશમાગતં દૃષ્ટ્વા વાયુશ્ચાઙ્કુશમાહવે ॥

રુષ્ટઃ શૈલેન્દ્રમુત્પાટ્ય પુષ્પિતદ્રુમકન્દરમ્
ચિક્ષેપ દાનવેન્દ્રાય પઞ્ચયોજનવિસ્તૃતમ્ ॥

મહીધરં તમ્ આયાન્તં દૈત્યઃ સ્મિતમુખસ્તદા
જગ્રાહ વામહસ્તેન બાલકન્દુકલીલયા ॥

તતો દણ્ડં સમુદ્યમ્ય કૃતાન્તઃ ક્રોધમૂર્છિતઃ
દૈત્યેન્દ્રં મૂર્ધ્નિ ચિક્ષેપ ભ્રામ્ય વેગેન દુર્જયઃ ॥

સો ઽસુરસ્યાપતન્મૂર્ધ્નિ દૈત્યસ્તં ચ ન બુદ્ધવાન્
કલ્પાન્તદહનાલોકામ્ અજય્યાં જ્વલનસ્તતઃ ॥

શક્તિં ચિક્ષેપ દુર્ધર્ષાં દાનવેન્દ્રાય સંયુગે
નવા શિરીષમાલેવ સાસ્ય વક્ષસ્યરાજત ॥

તતઃ ખડ્ગં સમાકૃષ્ય કોશાદ્ આકાશનિર્મલમ્
ભાસિતાસિતદિગ્ભાગં લોકપાલો ઽપિ નિરૃતિઃ ॥

ચિક્ષેપ દાનવેન્દ્રાય તસ્ય મૂર્ધ્નિ પપાત ચ
પતિતશ્ચાગમત્ખડ્ગઃ સ શીઘ્રં શતખણ્ડતામ્ ॥

જલેશસ્તૂગ્રદુર્ધર્ષં વિષપાવકભૈરવમ્
મુમોચ પાશં દૈત્યસ્ય ભુજબન્ધાભિલાષુકઃ ॥

સ દૈત્યભુજમાસાદ્ય સર્પઃ સદ્યો વ્યપદ્યત
સ્ફુટિતક્રકચક્રૂર દશનાલિર્ મહાહનુઃ ॥

તતો ઽશ્વિનૌ સમરુતઃ સસાધ્યાઃ સમહોરગાઃ
યક્ષરાક્ષસગન્ધર્વા દિવ્યનાનાસ્ત્રપાણયઃ ॥

જઘ્નુર્દૈત્યેશ્વરં સર્વે સમ્ભૂય સુમહાબલાઃ
ન ચાસ્ત્રાણ્યસ્ય સજન્તિ ગાત્રે વજ્રાચલોપમે ॥

તતો રથાદવપ્લુત્ય તારકો દાનવાધિપઃ
જઘાન કોટિશો દેવાન્ કરપાર્ષ્ણિભિરેવ ચ ॥

હતશેષાણિ સૈન્યાનિ દેવાનાં વિપ્રદુદ્રુવુઃ
દિશો ભીતાનિ સંત્યજ્ય રણોપકરણાનિ તુ ॥

લોકપાલાંસ્તતો દૈત્યો બબન્ધેન્દ્રમુખાન્રણે
સકેશવાન્દૃઢૈઃ પાશૈઃ પશુમારઃ પશૂનિવ ॥

સ ભૂયો રથમાસ્થાય જગામ સ્વકમાલયમ્
સિદ્ધગન્ધર્વસંઘુષ્ટ વિપુલાચલમસ્તકમ્ ॥

સ્તૂયમાનો દિતિસુતૈર્ અપ્સરોભિર્વિનોદિતઃ
ત્રૈલોક્યલક્ષ્મીસ્તદ્દેશે પ્રાવિશત્સ્વપુરં યથા ॥

નિષસાદાસને પદ્મ રાગરત્નવિનિર્મિતે
તતઃ કિંનરગન્ધર્વ નાગનારીવિનોદિતૈઃ
ક્ષણં વિનોદ્યમાનસ્તુ પ્રચલન્મણિકુણ્ડલઃ ॥