મત્સ્ય પુરાણ · અધ્યાય 134

પૂજ્યમાને રથે તસ્મિંલ્ લોકૈર્દેવે રથે સ્થિતે
પ્રમથેષુ નદત્સૂગ્રં પ્રવદત્સુ ચ સાધ્વિતિ ॥

ઈશ્વરસ્વરઘોષેણ નર્દમાને મહાવૃષે
જયત્સુ વિપ્રેષુ તથા ગર્જત્સુ તુરગેષુ ચ ॥

રણાઙ્ગણાત્સમુત્પત્ય દેવર્ષિર્નારદઃ પ્રભુઃ
કાન્ત્યા ચન્દ્રોપમસ્તૂર્ણં ત્રિપુરં પુરમાગતઃ ॥

ઔત્પાતિકં તુ દૈત્યાનાં ત્રિપુરે વર્તતે ધ્રુવમ્
નારદશ્ચાત્ર ભગવાન્ પ્રાદુર્ભૂતસ્તપોધનઃ ॥

આગતં જલદાભાસં સમેતાઃ સર્વદાનવાઃ
ઉત્તસ્થુર્નારદં દૃષ્ટ્વા અભિવાદનવાદિનઃ ॥

તમર્ઘ્યેણ ચ પાદ્યેન મધુપર્કેણ ચેશ્વરાઃ
નારદં પૂજયામાસુર્ બ્રહ્માણમિવ વાસવઃ ॥

તેષાં સ પૂજાં પૂજાર્હઃ પ્રતિગૃહ્ય તપોધનઃ
નારદઃ સુખમાસીનઃ કાઞ્ચને પરમાસને ॥

મયસ્તુ સુખમાસીને નારદે નારદોદ્ભવે
યથાર્હં દાનવૈઃ સાર્ધમ્ આસીનો દાનવાધિપઃ ॥

આસીનં નારદં પ્રેક્ષ્ય મયસ્ત્વથ મહાસુરઃ
અબ્રવીદ્વચનં તુષ્ટો હૃષ્ટરોમાનનેક્ષણઃ ॥

ઔત્પાતિકં પુરે ઽસ્માકં યથા નાન્યત્ર કુત્રચિત્
વર્તતે વર્તમાનજ્ઞ વદ ત્વં હિ ચ નારદ ॥

દૃશ્યન્તે ભયદાઃ સ્વપ્ના ભજ્યન્તે ચ ધ્વજાઃ પરમ્
વિના ચ વાયુના કેતુઃ પતતે ચ તથા ભુવિ ॥

અટ્ટાલકાશ્ચ નૃત્યન્તે સપતાકાઃ સગોપુરાઃ
હિંસ હિંસેતિ શ્રૂયન્તે ગિરશ્ચ ભયદાઃ પુરે ॥

નાહં બિભેમિ દેવાનાં સેન્દ્રાણામપિ નારદ
મુક્ત્વૈકં વરદં સ્થાણું ભક્તાભયકરં હરમ્ ॥

ભગવન્નાસ્ત્યવિદિતમ્ ઉત્પાતેષુ તવાનઘ
અનાગતમતીતં ચ ભવાઞ્જાનાતિ તત્ત્વતઃ ॥

તદેતન્નો ભયસ્થાનમ્ ઉત્પાતાભિનિવેદિતમ્
કથયસ્વ મુનિશ્રેષ્ઠ પ્રપન્નસ્ય તુ નારદ ॥

ઇત્યુક્તો નારદસ્તેન મયેનામયવર્જિતઃ ॥

શૃણુ દાનવ તત્ત્વેન ભવન્ત્યૌત્પાતિકા યથા
ધર્મેતિ ધારણે ધાતુર્ માહાત્મ્યે ચૈવ પઠ્યતે
ધારણાચ્ચ મહત્ત્વેન ધર્મ એષ નિરુચ્યતે ॥

સ ઇષ્ટપ્રાપકો ધર્મ આચાર્યૈરુપદિશ્યતે
ઇતરશ્ચાનિષ્ટફલ આચાર્યૈર્નોપદિશ્યતે ॥

ઉત્પથાન્માર્ગમાગચ્છેન્ માર્ગાચ્ચેવ વિમાર્ગતામ્
વિનાશસ્તસ્ય નિર્દેશ્ય ઇતિ વેદવિદો વિદુઃ ॥

ત્વમધર્મરથારૂઢઃ સહૈભિર્મત્તદાનવૈઃ
અપકારિષુ દેવાનાં કુરુષે ત્વં સહાયતામ્ ॥

તદેતાન્યેવમાદીનિ ઉત્પાતાવેદિતાનિ ચ
વૈનાશિકાનિ દૃશ્યન્તે દાનવાનાં તથૈવ ચ ॥

એષ રુદ્રઃ સમાસ્થાય મહાલોકમયં રથમ્
આયાતિ ત્રિપુરં હન્તું મય ત્વામસુરાનપિ ॥

સ ત્વં મહૌજસં નિત્યં પ્રપદ્યસ્વ મહેશ્વરમ્
યાસ્યસે સહ પુત્રેણ દાનવૈઃ સહ માનદ ॥

ઇત્યેવમાવેદ્ય ભયં દાનવોપસ્થિતં મહત્
દાનવાનાં પુનર્દેવો દેવેશપદમાગતઃ ॥

નારદે તુ મુનૌ યાતે મયો દાનવનાયકઃ
શૂરસંમતમિત્યેવં દાનવાનાહ દાનવઃ ॥

શૂરાઃ સ્થ જાતપુત્રાઃ સ્થ કૃતકૃત્યાઃ સ્થ દાનવાઃ
યુધ્યધ્વં દૈવતૈઃ સાર્ધં કર્તવ્યં ચાપિ નો ભયમ્ ॥

જિત્વા વયં ભવિષ્યામઃ સર્વે ઽમરસભાસદઃ
દેવાંશ્ચ સેન્દ્રકાન્હત્વા લોકાન્ભોક્ષ્યામહે ઽસુરાઃ ॥

અટ્ટાલકેષુ ચ તથા તિષ્ઠધ્વં શસ્ત્રપાણયઃ
દંશિતા યુદ્ધસજ્જાશ્ચ તિષ્ઠધ્વં પ્રોદ્યતાયુધાઃ ॥

પુરાણિ ત્રીણિ ચૈતાનિ યથાસ્થાનેષુ દાનવાઃ
તિષ્ઠધ્વં લઙ્ઘનીયાનિ ભવિષ્યન્તિ પુરાણિ ચ ॥

નમોગતાસ્તથા શૂરા દેવતા વિદિતા હિ વઃ
તાઃ પ્રયત્નેન વાર્યાશ્ચ વિદાર્યાશ્ચૈવ સાયકૈઃ ॥

ઇતિ દનુતનયાન્મયસ્તથોક્ત્વા સુરગણવારણવારણે વચાંસિ
યુવતિજનવિષણ્ણમાનસં તત્ ત્રિપુરપુરં સહસા વિવેશ રાજા ॥

અથ રજતવિશુદ્ધભાવભાવો ભવમભિપૂજ્ય દિગમ્બરં સુગીર્ભિઃ
શરણમુપજગામ દેવદેવં મદનાર્યન્ધકયજ્ઞદેહઘાતમ્ ॥

મયમભયપદૈષિણં પ્રપન્નં ન કિલ બુબોધ તૃતીયદીપ્તનેત્રઃ
તદભિમતમદાત્તતઃ શશાઙ્કી સ ચ કિલ નિર્ભય એવ દાનવો ઽભૂત્ ॥