માર્કંડેય પુરાણ · અધ્યાય 65

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્જડેયપુરાણેઠસ્વારોચિષે મન્વન્તરેઽ ચતુઃ ષષ્ટિતમો ઽધ્યાયઃ
પઞ્ચષષ્ટિતમો ઽધ્યાયઃ- 65
માર્કણ્ડેય ઉવાચ
તતઃ સ તાભિઃ સહિતઃ પત્નીભિરમરદ્યુતિઃ ।
રરામ તસ્મિન્ શૈલેન્દ્રે રમ્યકાનનનિર્ઝરે

સર્વોપભોગરત્નાનિ મધૂનિ મધુરાણિ ચ ।
નિધયઃ સમુપાજહ્રુઃ પદ્મિન્યા વશવર્તિનઃ

સ્ત્રજો વસ્ત્રાણ્યલઙ્કારાન્ ગન્ધાઢ્યમનુલેપનમ્ ।
આસનાન્યતિશુભ્રાણિ કાઞ્ચનાનિ યથેચ્છયા

સૌવર્ણાનિ મહાભાગ ! કરકાન્ ભાજનાનિ ચ ।
તથા શય્યાશ્ચ વિવિધા દિવ્યૈરાસ્તરણૈર્યુતાઃ

એવં સ તાભિઃ સહિતો દિવ્યગન્ધાધિવાસિતે ।
રરામ સ્વરુચિર્ભાભિર્ભાસિતે વરપર્વતે

તાશ્ચાપિ સહ તેનેતિ લેભિરે મુદમુત્તમામ્ ।
રમમાણા યથા સ્વર્ગે તથા તત્ર શિલોચ્ચયે

કલહંસી જગાદૈકાં ચક્રવાકીં જલે સતીમ્ ।
તસ્ય તાસાઞ્ચ લલિતે સમ્બન્ધે ચ સ્પૃહાવતી

ધન્યો ઽયમતિપુણ્યો ઽયં યો ઽય યૌવનગોચરઃ ।
દયિતાભિઃ સહૈતાભિર્ભુઙ્ક્તે ભોગાનભીપ્સિતાન્

સન્તિ યૌવનિનઃ શ્લાઘ્યાસ્તત્પત્ન્યો નાતિશોભનાઃ ।
જગત્યામલ્પકાઃ પત્ન્યઃ પતયશ્ચાતિશોભનાઃ

અભીષ્ટા કસ્યચિત્ કાન્તા કાન્તઃ કસ્યાશ્ચિદીપ્સિતઃ ।
પરસ્પરાનુરાગાઢ્યં દામ્પત્યમતિદુર્લભમ્

ધન્યો ઽયં દયિતાભીષ્ટો હ્યેતાશ્ચાસ્યાતિવલ્લભાઃ ।
પરસ્પરાનુરાગો હિ ધન્યાનામેવ જાયતે

એતન્નિશમ્યવચનં કલહંસીસમીરિતમ્ ।
ઉવાચ ચક્રવાકી તાં નાતિવિસ્મિતમાનસા

નાયં ધન્યો યતો લજ્જા નાન્યસ્ત્રીસન્નિકર્ષતઃ ।
અન્યાં સ્ત્રિયમયં ભુઙ્ક્તે ન સર્વાસ્વસ્ય માનસમ્

ચિત્તાનુરાગ એકસ્મિન્નધિષ્ઠાને યતઃ સખિ ।
તતો હિ પ્રીતિમાનેષ ભાર્યાસુ ભવિતા કથમ્

એતા ન દયિતાઃ પત્યુર્નૈતાસાં દયિતઃ પતિઃ ।
વિનોદમાત્રમેવૈતા યથા પરિજનો ઽપરઃ

એતાસાઞ્ચ યદિષ્ટો ઽયં તત્ કિં પ્રાણાન્ન મુઞ્ચતિ ।
આલિઙ્ગત્યપરાં કાન્તાં ધ્યાતો વૈ કાન્તયાન્યયા

વિદ્યાપ્રદાનમૂલ્યેન વિક્રીતો હ્યેષ ભૃત્યવત્ ।
પ્રવર્તતે ન હિ પ્રેમ સમં બહ્વીષુ તિષ્ઠતિ

કલહંસિ ! પતિર્ધન્યો મમ ધન્યાહમેવ ચ ।
યસ્યૈકસ્યાઞ્ચિરં ચિત્તં યસ્યાશ્ચૈકત્ર સંસ્થિતમ્

સર્વસત્ત્વરુતજ્ઞો ઽસૌ સ્વરોચિરપરાજિતઃ ।
નિશમ્ય લજ્જિતો દધ્યૌ સત્યમેવ હિ નાનૃતમ્

તતો વર્ષશતે યાતે રમમાણો મહાગિરૌ ।
રમમાણઃ સમં તાભિર્દદર્શ પુરતો મૃગમ્

સુસ્નિગ્ધપીનાવયવં મૃગયૂથવિહારિણમ્ ।
વાસિતાભિઃ સુરૂપાભિર્મૃગીભિઃ પરિવારિતમ્

આકૃષ્ટઘ્રાણપુટકા જિઘ્રન્તીસ્તાસ્તતો મૃગીઃ ।
ઉવાચ સ મૃગો રામા લજ્જાત્યાગેન ગમ્યતામ્

નાહં સ્વરોચિસ્તચ્છીલો ન ચૈવાહં સુલોચનાઃ ।
નિર્લજ્જા બહવઃ સન્તિ તાદૃશાસ્તત્ર ગચ્છતઃ

એકા ત્વનેકાનુગતા યથા હાસાસ્પદં જને ।
અનેકાભિસ્તથૈવૈકો બોગદૃષ્ટ્યા નિરીક્ષિતઃ

તસ્ય ધર્મક્રિયાહાનિરહન્યહનિ જાયતે ।
સક્તો ઽન્યભાર્યયા ચાન્યકામાસક્તઃ સદૈવ સઃ

યસ્તાદૃશો ઽન્યસ્તચ્છીલઃ પરલોકપરાઙ્મુખઃ ।
તં કામયત ભદ્રં વો નાહં તુલ્યઃ સ્વરોચિષા