માર્કંડેય પુરાણ · અધ્યાય 13

ઇતિ શ્રીમાર્કણ્ડેયપુરાણે પિતાઃ પુત્રસંવાદે મહારૌરવાદિનરકાખ્યાનં નામ દ્વાદશો ઽધ્યાયઃ
ત્રયોદશો ઽધ્યાયઃ
પુત્ર ઉવાચ
અહં વૈશ્યકુલે જાતો જન્મન્યસ્માત્તુ સપ્તમે ।
સમતીતે ગવાં રોધં નિપાને કૃતવાન્ પુરા

વિપાકાત્ કર્મણસ્તસ્ય નરકં ભૃશદારુણમ્ ।
સમ્પ્રાપ્તો ઽગ્નિશિખાઘોરમયોમુખખગાકુલમ્

યન્ત્રપીડનગાત્રાસૃક્-પ્રવાહોદ્ભૂતકર્દમમ્ ।
વિશસ્યમાનદુષ્કર્મિ-તન્નિપાતરવાકુલમ્

પાત્યમાનસ્ય મે તત્ર સાગ્રં વર્ષશતં ગતમ્ ।
મહાતાપાર્તિતપ્તસ્ય તૃષ્ણાદાહાન્વિતસ્ય ચ

તત્રાહ્લાદકરઃ સદ્યઃ પવનઃ સુખશીતલઃ ।
કરમ્ભ-બાલુકાકુમ્ભ-મધ્યસ્થો મે સમાગતઃ

તત્સમ્પર્કાદશેષાણાં નાભવદ્યાતના નૃણામ્ ।
મમ ચાપિ યથા સ્વર્ગે સ્વર્ગિણાં નિર્વૃતિઃ પરા

કિમેતદિતિ ચાહ્લાદ-વિસ્તારસ્તિમિતેક્ષણૈઃ ।
દૃષ્ટમસ્માભિરાસન્નં નરરત્નમનત્તમમ્

યામ્યશ્ચ પુરુષો ઘોરો દણ્ડહસ્તો ઽશનિપ્રભઃ ।
પુરતો દર્શયન્ માર્ગમિતિ એહીતિ વગથ

પુરુષઃ સ તદા દૃષ્ટ્વા યાતનાશતસંકુલમ્ ।
નરકં પ્રાહ તં યામ્યં કિઙ્કરં કૃપયાન્વિતઃ

પુરુષ ઉવાચ
ભો યામ્યપુરુષાચક્ષ્વ કિં મયા દુષ્કૃતં કૃતમ્ ।
યેનેદં યાતનાભીમ્ પ્રાપ્તો ઽસ્મિ નરકં પરમ્

વિપશ્ચિદિતિ વિખ્યાતો જનકાનામહં કુલે ।
જાતો વિદેહવિષયે સમ્યઙ્મનુજપાલકઃ

યજ્ઞૈર્મયેષ્ટં બહુભિર્ધર્મતઃ પાલિતા મહી ।
નોત્સૃષ્ટશ્ચૈવ સંગ્રામો નાતિથિર્વિમુખો ગતઃ

પિતૃ-દેવર્ષિ-ભૃત્યાશ્ચ ન ચાપચરિતા મયા ।
કૃતા સ્પૃહા ચ ન મયા પરસ્ત્રીવિભવાદિષુ

પર્વકાલેષુ પિતરસ્તિથિકાલેષુ દેવતાઃ ।
પુરુષં સ્વયમાયાન્તિ નિપાનમિવ ધેનવઃ

યતસ્તે વિમુખા યાન્તિ નિશ્વસ્ય ગૃહમેધિનઃ ।
તસ્માદિષ્ટશ્ચ પૂર્તશ્ચ ધમૌ દ્વાવપિ નશ્યતઃ

પિતૃનિશ્વાસવિધ્વસ્તં સપ્તજન્માર્જિતં શુભમ્ ।
ત્રિજન્મપ્રભવં દૈવો નિશ્વાસો હન્ત્યસંશયમ્

તસ્માદ્ દૈવે ચ પિત્ર્યે ચ નિત્યમેવોદ્યતો ઽભવમ્ ।
સો ઽહં કથમિમં પ્રાપ્તો નરઙ્ક ભૃશદારુણમ્