માલિનીવિજયોત્તરતન્ત્રમ્ · અધ્યાય 22

અથાન્યં પરમં ગુહ્યં કથયામિ તવ પ્રિયે
યન્ન કસ્ય ચિદાખ્યાતં યોગામૃતમનુત્તમમ્

સૂર્યાકૃષ્ટિકરં નામ યોગિનાં યોગસિદ્ધિદમ્
સમ્યઙ્માસચતુષ્કેણ દિનાષ્ટાભ્યધિકેન તુ

પ્રહર્સ્યાષ્ટમો ભાગો નાડિકેત્યભિધીયતે
તત્પાદક્રમવૃદ્ધ્યા તુ પ્રતિવાસરમભ્યસેત્

ઉદયાસ્તમયં યાવદ્યત્ર સૂર્યઃ પ્રદૃશ્યતે
પ્રદેશે તત્ર વિજને સર્વબાધાવિવર્જિતે

અહોરાત્રોષિતો યોગી મકરસ્થે દિવાકરે
શુચિર્ભૂત્વા કૃતન્યાસઃ કૃતશીતપ્રતિક્રિયઃ

ભાનુબિમ્બે ન્યસેચ્ચક્રમષ્ટષડ્દ્વાદશારકમ્
શિવશક્તિઘનોપેતં ભૈરવાષ્ટકસંયુતમ્

વર્ષાદિઋતુસંયુક્તં માસૈરૃક્ષાદિભિર્યુતમ્
અષ્ટારં ચિન્તયેદ્બિમ્બે શેષં રશ્મિષુ ચિન્તયેત્

તત્ર ચિત્તં સમાધાય પ્રોક્તકાલં વિચક્ષણઃ
અનિમીલિતનેત્રસ્તુ ભાનુબિમ્બં નિરીક્ષયેત્

તતઃ કાલે વ્યતિક્રાન્તે સુનિમીલિતલોચનઃ
પ્રવિશેદન્ધકારાન્તર્ભુવનં નિરુપદ્રવમ્

તત્રોન્મીલિતનેત્રસ્તુ બિમ્બાકારં પ્રપશ્યતિ
સંધાય તત્ર ચૈતન્યં તિષ્ઠેદ્યાવન્ન પશ્યતિ

નષ્ટેઽપિ ચેતસા શેષં તિષ્ઠેત્કાલમનુસ્મરન્
એવં માસેન દેવેશિ સ્થિરં તદુપજાયતે

માસદ્વયેન સર્વત્ર પ્રેક્ષતે નાત્ર સંશયઃ
ત્રિભિઃ સમીક્ષતે સર્વં રવિબિમ્બસમાકુલમ્

પ્રોક્તકાલાવસાનેન વૃષસ્થે તિગ્મરોચિષિ
પ્રેક્ષતે સૂર્યબિમ્બાન્તઃ સચક્રં પરમેશ્વરમ્

ઉપલબ્ધં સમાકૃષ્ય મુખાગ્રે સ્થિરતાં નયેત્
આપીય પૂર્વવત્પશ્ચાદ્વૃત્તિં નિશ્ચલતાં નયેત્

તત્ર તેન સહાત્માનમેકીકૃત્ય મુહૂર્તકમ્
યાવત્તિષ્ઠતિ દેવેશિ તાવત્સંત્યજતિ ક્ષિતિમ્

પશ્યતો જનવૃન્દસ્ય યાતિ સૂર્યેન ચૈકતઃ
અનેન વિધિના દેવિ સિદ્ધયોગીશ્વરેશ્વરઃ

શિવાદ્યવનિપર્યન્તં ન ક્વ ચિત્પ્રતિહન્યતે
ભુક્ત્વા તુ વિપુલાન્ ભોગાન્નિષ્કલે લીયતે પરે

તદેતત્ખેચરીચક્રં યત્ર ખેચરતાં વ્રજેત્
સિદ્ધયોગેશ્વરીતન્ત્રે સરહસ્યમુદાહૃતમ્

અથવા ચક્રરૂપેણ સબાહ્યાભ્યન્તરં સ્વકમ્
દેહં ચિન્તયતઃ પૂર્વં ફલં સ્યાન્નિશ્ચિતાત્મનઃ

ઉચ્ચરન્ ફાદિનાન્તાં વા ધ્વનિજ્યોતિર્મરુદ્દ્યુતામ્
વિશ્રામ્ય મસ્તકે ચિત્તં ક્ષણમેકં વિચક્ષણઃ

ત્રિશૂલેન પ્રયોગેન સદ્યસ્ત્યજતિ મેદિનીમ્
એવં સમભ્યસન્માસાચ્ચક્રવદ્ભ્રમતિ ક્ષિતૌ

મુહૂર્તં સ્પૃશતે ભૂમિં મુહૂર્તાચ્ચ નભસ્તલમ્
શિવારાવાદિ કુરુતે વલનાસ્ફોટનાનિ ચ

મુદ્રાબન્ધાદિકં વાથ ભાષા વાળ્વક્ત્યનેકધા
ષણ્માસાન્મેદિનીં ત્યક્ત્વા સમાધિસ્થો દૃઢેન્દ્રિયઃ

તિષ્ઠતે હસ્તમાત્રેણ ગગને યોગચિન્તકઃ
પશ્યતે યોગિનીવૃન્દમનેકાકારલક્ષણમ્

સંવત્સરેણ યુક્તાત્મા તત્સમાનઃ પ્રજાયતે
પશ્યતામેવ લોકાનાં તેજોભિર્ભાસયન્ દિશઃ

યાત્યુત્કૃષ્ય મહીપૃષ્ઠાત્ખેચરીણાં પતિર્ભવેત્
મુદ્રા ખગેશ્વરી નામ કથિતા યોગિનીમતે

જાગરિત્વાથ વા યોગી ત્ર્યહોરાત્રમતન્દ્રિતઃ
ચતુર્થેઽહ્નિ નિશારમ્ભે પૂજયિત્વા મહેશ્વરમ્

તતોઽન્ધકારે બહુલે કૃતરક્ષાવિધિર્બુધઃ
ભ્રુવોર્મધ્યે સમાધાય ક્ષણં ચેતઃ પ્રપશ્યતિ

તેજો રૂપપ્રતીકાશં પર્યઙ્કાસનમાસ્થિતઃ
પ્રયોગં ત્વેવ સતતં યોગયુક્તઃ સમભ્યસેત્

પશ્યતે માસમત્રેણ ગૃહાન્તર્વસ્તુ યત્સ્થિતમ્
દ્વાભ્યાં બહિઃ સ્થિતં સર્વં ત્રિભિઃ પત્તનસંસ્થિતમ્

ચતુર્ભિર્વિષયાન્તઃસ્થં પઞ્ચભિર્મણ્ડલાવધિ
ષડ્ભિર્માસૈર્મહાયોગી ચ્છિદ્રં પશ્યતિ મેદિનીમ્

સર્વજ્ઞત્વમવાપ્નોતિ વત્સરાન્નાત્ર સંશયઃ
યોગિનીસિદ્ધસઙ્ઘસ્ય સદ્ભાવવ્યાપ્તિસંસ્થિતમ્

પશ્યતે યોગયુક્તાત્મા તત્સમાનશ્ચ જાયતે
અનેનૈવ વિધાનેન સ્વસ્તિકાસનસંસ્થિતઃ

બિન્દું નાનાવિધં ત્યક્ત્વા શુદ્ધરૂપમનુસ્મરેત્
તેનાપિ સર્વં પુર્વોક્તં વ્યાપ્નોતિ ફલમુત્તમમ્