માલિનીવિજયોત્તરતન્ત્રમ્ · અધ્યાય 15

અથ વાગિન્દ્રિયાદીનાં મનોન્તાનામનુક્રમાત્
ધારણાઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ દશૈકાઞ્ચ સમાસતઃ

વદનાન્તર્નમઃશબ્દમાત્મનશ્ચિન્તયેદ્બુધઃ
ગૃહીતવાક્ત્વમભ્યેતિ મૌનેન મધુસૂદનિ

સર્વત્રાસ્ખલિતા વાણી ષડ્ભિર્માસૈઃ પ્રવર્તતે
સર્વશાસ્ત્રાર્થવેત્તૃત્વં વત્સરાદુપજાયતે

વાગેવાસ્ય પ્રવર્તેત કાવ્યાલઙ્કારભૂષિતા
ત્રિભિરબ્દૈઃ સ્વયં કર્તા શાસ્ત્રાણાં સંપ્રજાયતે

તત્રૈવ ચિન્તયેદ્દેહં સ્વકીયમનુરૂપતઃ
ભૂયસ્તમેવ ધવલમીષત્તેજોવભાસિતમ્

રસાન્તઃસોમબિમ્બાદિતેજોન્તં તમનુસ્મરેત્
સર્વં ફલમવાપ્નોતિ વાગાવરણજં ક્રમાત્

પાણૌ ચિત્તં સમાદાય ષણ્માસાદ્દૂરસંસ્થિતમ્
વસ્તુ ગૃહ્ણાત્યસંદેહાત્ત્ર્યબ્દાત્પારેઽપિ વારિધેઃ

તત્રાત્મદેહપૂર્વં તુ પદ્માભમનુચિન્તયન્
સવ્યાપારાદિભેદેન ચતુર્દશકમાદરાત્

પુરોક્તકાલનિયમાત્પૂર્વોક્તેનૈવ વર્ત્મના
સર્વં ફલમવાપ્નોતિ હસ્તાવૃતિસમાશ્રિતમ્

પાદાવેવંવિધૌ ધ્યાયન્ વત્સરત્રયમાદરાત્
મુહૂર્તેન સમુદ્રાન્તામશ્રાન્તો ભ્રમતિ ક્ષિતિમ્

ચતુર્દશ સમભ્યર્ચ્ય સ્વદેહાદિકમભ્યસન્
પ્રાપ્નોતિ પૂર્વવત્સર્વં ફલં પાદાવૃતિસ્થિતમ્

પાયાવપિ મનસ્તત્ત્વં સ્થિરીકુર્વન્નવાપ્સ્યતિ
માસેન તદ્ભવવ્યાધિ વિમુક્તિમવિલમ્બતઃ

પુણ્યશ્લોકત્વમાપ્નોતિ ત્રિભિરબ્દૈરનાદરાત્
ચતુર્દશવિધં ચાત્ર પૂર્વવત્ફલમાપ્સ્યતિ

સ્વરૂપતઃ સ્મરેલ્લિઙ્ગં માસમાત્રાજ્જિતેન્દ્રિયઃ
ષડ્ભિર્માસૈરનાયાસાદિચ્છાકામિત્વમાપ્નુયાત્

ચતુર્દશવિધે ભેદે તત્રાભ્યસ્તે મહામતિઃ
લિઙ્ગાવરણજં સર્વં પૂર્વવલ્લભતે ફલમ્

સ્વજિહ્વામિન્દુવર્ણાભાં ચિન્તયેદ્દશભિર્દિનૈઃ
પ્રાપ્નોત્યનુભવં યોગી જિહ્વાભાવમિવાત્મનઃ

આસ્વાદયતિ દૂરસ્થં ષણ્માસાદેકમાનસઃ
વત્સરૈસ્તુ ત્રિભિઃ સાક્ષાલ્લેઢ્યસૌ પરમામૃતમ્

યેનાસૌ ભવતે યોગી જરામરણવર્જિતઃ
અપેયાદિપ્રસક્તોઽપિ ન પાપૈઃ પરિભૂયતે

પૂર્વવત્સર્વમન્યચ્ચ સ્વદેહાદ્યનુચિન્તયન્
ફલમાપ્નોત્યસંદેહાદ્રસનાવૃતિસંભવમ્

કનકાભં સ્વકં ઘ્રાણમનુચિન્તયતઃ શનૈહ્
દિવસૈર્દશભિર્ઘ્રાણશુન્યતાનુભવો ભવેત્

ષણ્માસાદ્ગન્ધમાઘ્રાતિ દૂરસ્થસ્યાપિ વસ્તુનઃ
ઘાતયેદ્ગન્ધમાઘ્રાય યસ્ય રુષ્ટો ભવિષ્યતિ

વત્સરૈસ્તુ ત્રિભિર્દિવ્યં ગન્ધમાસાદ્ય યોગવિત્
જરામરણનૈર્ગુણ્યયુક્તો દિવ્યત્વમર્હતિ

સર્વમન્યદ્યથોદ્દિષ્ટં તથૈવ ચ વિચિન્તયેત્
ક્રમિકં ફલમાપ્નોતિ ઘ્રાણાવરણમાસ્થિતમ્

ઉદયાદિત્યસંકાશે ચિન્તયંશ્ચક્ષુષી નિજે
દશાહાચ્ચક્ષુષો રક્તસ્રાવાનુભવમાપ્સ્યતિ

વેદના મહતી ચાસ્ય લલાટે સંપ્રજાયતે
ન ભેતવ્યં મહાદેવિ ન ચાભ્યાસં પરિત્યજેત્

સંત્યજન્નન્ધતામેતિ તેન યત્નાત્સમભ્યસેત્
ષડ્ભિર્માસૈર્મહાયોગી દિવ્યદૃષ્ટિઃ પ્રજાયતે

છિદ્રાં પ્રપશ્યતે ભૂમિં કટાહાન્તામતન્દ્રિતઃ
આધ્રુવાન્તમથોર્ધ્વં ચ કરામલકવદ્બુધઃ

વત્સરૈસ્તુ ત્રિભિર્યોગી બ્રહ્માણ્ડાન્તં પ્રપશ્યતિ
તદન્તર્યોગિનીજ્ઞાનં શરીરસ્થં પ્રજાયતે

સ્વદેહાદિકમન્યચ્ચ પૂર્વોક્તં પૂર્વવત્સ્મરન્
નયનાવૃતિજં સર્વમાપ્નોતીતિ કિમદ્ભુતમ્

સર્વત્રાઞ્જનપત્રાભાં નિસ્તરઙ્ગાં ત્વચં સ્મરન્
શસ્ત્રૈરપિ ન માસેન છેત્તું શક્યો ભવિષ્યતિ

ષણ્માસાદતિતીવ્રેણ નાગ્નિનાપ્યેષ દહ્યતે
વત્સરત્રિતયાદ્યોગી વજ્રોપલવિષાહિભિઃ

પીડ્યતે ન કદા ચિત્સ્યાદજરામરતાં ગતઃ
સ્પર્શાવૃતિજવિજ્ઞાન ગીતવચ્ચ ચતુર્દશ

ભેદાઃ સહ ફલૈર્જ્ઞેયાઃ પૂર્વકાલાનુસારતઃ
કિં ત્વત્ર ચિન્તયેદ્દેહં સ્વદેહાદિભિરાવૃતમ્

સંદધાનઃ સ્વકં ચેતઃ શ્રોત્રાકાશે વિચક્ષણઃ
દૂરાચ્છ્રવણવિજ્ઞાનં ષણ્માસાદુપજાયતે

ત્રિભિઃ સંવત્સરૈર્દેવિ બ્રહ્માણ્ડાન્તરુદીરિતમ્
શૃણોતિ સ સ્ફુટં સર્વં જરામરણવર્જિતઃ

તત્રાકાશોક્તવત્સર્વં સ્વદેહાદ્યનુચિન્તયેત્
શ્રોત્રાવરણજં સર્વં ફલમાપ્નોતિ પૂર્વવત્

મનોવતીમતો વક્ષ્યે ધારણાં સર્વસિદ્ધિદામ્
યયા સંસિદ્ધયા દેવિ સર્વસિદ્ધિફલં લભેત્

મન એવ મનુષ્યાણાં કારણં બન્ધમોક્ષયોઃ
તસ્માત્તદભ્યસેન્મન્ત્રી યદીચ્છેન્મોક્ષમક્ષયમ્

તદર્ધચન્દ્રસંકાશમધોવક્ત્રં હૃદિ સ્થિતમ્
ચિન્તયન્માસમાત્રેણ પ્રતિભાં પ્રતિપત્સ્યતે

અકસ્માત્પશ્યતે કિં ચિદકસ્માચ્છૃણુતે તથા
સર્વેન્દ્રિયાત્મકં જ્ઞાનમકસ્માચ્ચ ક્વ ચિત્ક્વ ચિત્

સ્વસ્વકેન્દ્રિયવિજ્ઞાનં સંપશ્યેદ્વત્સરત્રયાત્
ભવતે યોગયુક્તસ્ય યોગિનઃ સુપરિસ્ફુટમ્

સ્વદેહાદિકમપ્યત્ર પૂર્વોક્તવદનુસ્મરન્
ચિત્તાવરણવિજ્ઞાનં પ્રાપ્ય સોમગુણં લભેત્

ઇત્યેકાદશ ગીતાનિ સમભ્યસ્યાનિ તે તથા
ઇન્દ્રિયાણિ યતઃ સર્વં ફલમેષુ પ્રતિષ્ઠિતમ્

બન્ધમોક્ષાવુભાવેતાવિન્દ્રિયાણિ જગુર્બુધાઃ
વિગૃહીતાનિ બન્ધાય વિમુક્તાનિ વિમુક્તયે

એતાનિ વ્યાપકે ભાવે યદા સ્યુર્મનસા સહ
વિમુક્તાનીતિ વિદ્વદ્ભિર્જ્ઞાતવ્યાનિ તદા પ્રિયે

યદા તુ વિષયે ક્વાપિ પ્રદેશાન્તરવર્તિનિ
સંસ્થિતાનિ તદા તાનિ બદ્ધાનીતિ પ્રચક્ષતે

ઇત્યયં દ્વિવિધો ભાવઃ શુદ્ધાશુદ્ધપ્રભેદતઃ
ઇન્દ્રિયાણાં સમાખ્યાતઃ સિદ્ધયોગીશ્વરીમતે