મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 9795-9814

કાલકાલગલકાલકાલમુખકાલકાલ! કાલકાલ ઘનકાલકાલ પનકાલકાલ ! ।
કાલકાલસિતકાલકા લલનિકાલકાલ- કાલકાલગતુ કાલકાલ! કલિકાલકાલ! ॥

કાલકૂટમધુનાપિ નિહન્તું હન્ત નો વહસિ લાઞ્છનભઙ્ગ્યા ।
યદ્ભયાદિવ નિગીર્ણમપિ ત્વામ્ આશુ મુઞ્ચતિ સુધાકર રાહુઃ ॥

કાલકૂટમિહ નિન્દતિ લોકો યેન શમ્ભુરજરામર એવ ।
અન્તકં વિરહિણીશુ સુધાંશું સ્તૌત્યમું તુ વિરલો હિ વિવેકઃ ॥

કાલકૂટાદયો ભેદા વિષસ્ય નવ સન્તિ યે ।
ચિકિત્સા કથ્યતે તેષાં મન્ત્રપૂર્વમવિસ્તરાત્ ॥

કાલક્રમં પ્રત્યકથૈવ તાવત્ ક્ષણં વિયોગો મરણેન તુલ્યઃ ।
પ્રિયામુખોદ્વીક્ષણલાલસાનામ્ અક્ષ્ણોર્નિમેષોઽપિ હિ વિઘ્નભૂતઃ ॥

કાલક્રમકમનીય- ક્રોડેયં કેતકીતિ કાશંસા ।
વૃદ્ધિર્યથા યથા સ્યાસ્ તથા તથા કણ્ટકોત્કર્ષઃ ॥

કાલક્રમત્રુટિતસંશ્રયભૂઃ સ્વમૂલ- માત્રાશ્રયી તટતરુઃ સરિતોઽમ્બુપૂરૈઃ ।
યૈઃ શઙ્ક્યતે નિપતતીતિ વિતીર્ણમૃદ્ધિસ્ તૈરેવ તસ્ય હિ ભવેત્ સ્થિતિભુમિદાર્ઢ્યમ્ ॥

કાલક્રમેણ પરિણામવશાદનવ્યા ભાવા ભવન્તિ ખલુ પૂર્વમતીવ તુચ્છાઃ ।
મુક્તામણિર્જલદતોયકણોઽપ્યણીયાન્ સમ્પદ્યતે ચ ચિરકીચકરન્ધ્રમધ્યે ॥

કાલક્ષેપો ન કર્તવ્ય આયુર્યાતિ દિને દિને ।
નિરીક્ષતે યમો રાજા ધર્મસ્ય વિવિધાં ગતિમ્ ॥

કા લક્ષ્મીઃ પદમુન્નતં, કિમુ પદં યદ્ ગૌરવં સ્વામિનઃ કિં તદ્ ગૌરવ, મન્તરાયરહિતાપૂર્વૈવ ગુર્વી સ્થિતિઃ ।
કા ચાસૌ સ્થિતિ, રાત્મભૂષણપરવ્યાપારસમ્ભાવના કસ્યૈતત્ સકલં સમસ્તિ, શશિનઃ શ્રીકણ્ઠચુડામણેઃ ॥

કાલઞ્જરપતિશ્ચક્રે ભીમટઃ પઞ્ચનાટકીમ્ ।
પ્રાપ પ્રબન્ધરાજત્વં તેષુ સ્વપ્નદશાનનમ્ ॥
કાલત્રયેઽપિ યત્ કિંચિદ્ આત્મપ્રત્યયવર્જિતમ્ ।
એવમેતદિતિ સ્પષ્ટં ન વાચ્યં ચતુરેણ તત્ ॥

કાલત્રયોપપન્નાનિ જન્મકર્માણિ મે નૃપ ।
અનુક્રમન્તો નૈવાન્તં ગચ્છન્તિ પરમર્ષયઃ ॥

કાલપ્રાપ્તં મહારત્નં યો ન ગૃહ્ણાત્યબુદ્ધિમાન્ ।
અન્યહસ્તગતં દૃષ્ટ્વા પશ્ચાત્ સ પરિતપ્યતે ॥

કાલપ્રાપ્તમુપાદદ્યાન્નાર્થં રાજા પ્રસૂચયેત્ ।
અહન્યહનિ સન્દુહ્યાન્મહીં ગામિવ બુદ્ધિમાન્ ॥

કાલયાપનમાશાનાં વર્ધનં ફલખણ્ડનમ્ ।
વિરક્તેશ્વરચિહ્નાનિ જાનીયાન્મતિમાન્ નરઃ ॥

કાલરાત્રિકરાલેયં સ્ત્રીતિ કિં વિચિકિત્સસે ।
તજ્જગત્ત્રિતયં ત્રાતું તાત તાડય તાટકામ્ ॥

કાલરાત્રિર્મહારાત્રિર્ મોહરાત્રિશ્ચ દારુણા ।
ત્વં શ્રીસ્ ત્વમીશ્વરી ત્વં હ્રીસ્ ત્વં બુદ્ધિર્બોધલક્ષણા ॥

કાલવર્ષી ચ પર્જન્યો ધર્મચારી ચ પાર્થિવઃ ।
સમ્પદ્ યદૈષા ભવતિ સા બિભર્તિ સુખં પ્રજાઃ ॥

કાલવિદ્ભિર્વિનિર્ણીતં પાણ્ડિત્યં યસ્ય રાઘવ ।
અનધ્યાર્પિત એવાસૌ તજ્જ્ઞશ્ચેદ્ દૈવમુત્તમમ્ ॥

કાલવિદ્ભિવિર્નિર્ણીતા યસ્યાતિચિરજીવિતા ।
સ ચેજ્ જીવતિ સંચ્છિન્નશિરાસ્તદ્ દૈવમુત્તમમ્ ॥