મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 9495-9514

કાન્તે સ્નેહનિધૌ સમીયુષિ મધૌ જિત્વા શ્રિયં શૈશિરીં વિશ્લેષાદિવ તસ્ય પાણ્ડિમભૃતામાલીલતાનામિયમ્ ।
કર્તું નૂતનચિત્રપત્રરચનાં કિં કાનનશ્રીરિમાં પ્રાચીનાં પવનાઞ્ચલેન પરિતઃ પત્રાવલીં લુમ્પતિ ॥

કાન્તે હન્ત સુકોમલા બત મતા પ્રાગ્ વ્યર્થમેવ ભ્રમાત્ કિંતુ ત્વં ભુવિ નિષ્ઠુરા નિરુપમા પશ્યસ્યપીમં ન મામ્ ।
તસ્માદ્ વક્ષસિ તે પયોધરમિષાદ્ ધાત્રા નિખાયાર્પિતૌ શૈલેન્દ્રાવિતિ સાંપ્રતં ન હિ ચિરં સૌખ્યં પરક્લેશિતુઃ ॥

કાન્તો નર્મણિ નૈપુણેન વિદિતસ્ત્વં શૈશવદ્વેષિણી ક્રીડાશૈલશિરોમણિર્ગૃહમિદં રમ્યો વસન્તોત્સવઃ ।
સખ્યઃ કામકથોપચારચતુરાઃ સંભોગકાલેઽધુના માનો વા કલહોઽથવા યદિ કદા તચ્ચેતસો નિર્વૃતિઃ ॥

કાન્તો યાસ્યતિ દૂરદેશમિતિ મે ચિન્તા પરં જાયતે લોકાનન્દકરો હિ ચન્દ્રવદને વૈરાયતે ચન્દ્રમાઃ ।
કિં ચાયં વિતનોતિ કોકિલકલાલાપો વિલાપોદયં પ્રાણાનેવ હરન્તિ હન્ત નિતરામારામમન્દાનિલાઃ ॥

કાન્તોઽસિ નિત્યમધુરોઽસિ રસાકુલોઽસિ કિં ચાસિ પઞ્ચશરકાર્મુકમદ્વિતીયમ્ ।
ઇક્ષો તવાસ્તિ સકલં પરમેકમૂનં યત્ સેવિતો ભજસિ નીરસતાં ક્રમેણ ॥

કાન્ત્યા કાઞ્ચનકાન્તયા પરિમલૈર્ભાગ્યૈકભોગ્યૈસ્ તથા સૌન્દર્યેણ ચ સાધુનૈવ કુસુમં હા હન્ત ન ત્વત્સમમ્ ।
અક્રોધં શૃણુ કિન્તુ દૂષણમિવ ત્વય્યસ્તિ કિઞ્ચિત્ પુનસ્ તત્ત્વજ્ઞૈર્યદચુમ્બિતં ત્વમસિ રે ચામ્પેય પુષ્પન્ધયૈઃ ॥

કાન્ત્યા દરિદ્રત્વમુપૈતિ ચન્દ્રઃ કિમસ્તિ તત્ત્વં વિકચોત્પલેષુ ।
ન વેદ્યિ વિશ્વાસ્ય કથં મૃગાક્ષ્યા સૌન્દર્યસૃષ્ટિર્મુષિતા વિધાતુઃ ॥

કાન્ત્યા વિલુપ્તાનિ વિલોચનાનામ્ આપાટલાનામતિરોદનેન ।
સકુઙ્કુમાનીવ પુનર્ભંવન્તિ યસ્યારિનારીકુચમણ્ડલાનિ ॥

કાન્ત્યા સુવર્ણવરયા પરયા ચ શુદ્ધ્યા નિત્યં સ્વિકાઃ ખલુ શિખાઃ પરિતઃ ક્ષિપન્તીમ્ ।
ચેતોહરામપિ કૃશેશયલોચને ત્વાં જાનામિ કોપકલુષો દહનો દદાહ ॥

કાન્યકુબ્જા દ્વિજાઃ સર્વે માગધં માધુરં વિના ।
ગૌડદ્રાવિડવિખ્યાતાઃ કાન્યકુબ્જાઃ મહોદ્ભવાઃ ॥

કા પાણ્ડુપત્ની ગૃહભૂષણં કિં કો રામશત્રુઃ કિમગસ્ત્યજન્મ ।
કઃ સૂર્યપુત્રો વિપરીતપૃચ્છા કુન્તીસુતો રાવણકુમ્ભકર્ણાઃ ॥

કાપિ કાન્તમિદમાહ મહેલા સાધુ સાધય તથા યુધિ કાર્યમ્ ।
વર્તતે તવ યથા ચ જયશ્રીર્ લોકનાથલલના ચ સપત્ની ॥

કાપિ કુડ્યલિખિતાવધિરેખાઃ પ્રોષિતપ્રિયતમા ગણયન્તી ।
વેશ્મનિ પ્રબલવહ્નિપરીતે સાસ્રયા બહિરનીયત સખ્યા ॥

કાપિ મુખ્યપદવીમધિરોપ્ય સ્વાં સખીં સ્વકરધારિતદીપા ।
પ્રાણનાથરતિગેહમયાસીદ્ અદ્ભુતો રતિપતેરુપદેશઃ ॥

કાપિશાયનસુગન્ધિ વિઘૂર્ણન્ન્ ઉન્મદોઽધિશયિતું સમશેત ।
ફુલ્લદૃષ્ટિવદનં પ્રમદાનામ્ અબ્જચારુ ચષકં ચ શડઙ્ઘ્રિઃ ॥

કાપિ શીઘ્રમવધીરિતમાના માનિનો વિચલિતા પ્રિયધામ્નિ ।
આગતેન મરુતાપિ પુરસ્તાલ્ લાઘવસ્ય પરિહારમમંસ્ત ॥

કાપુરુષઃ કુક્કુરશ્ચ ભોજનૈકપરાયણઃ ।
લાલિતઃ પાર્શ્વમાયાતિ વારિતો નૈવ ગચ્છતિ ॥

કાપ્યઙ્ઘ્રી રઙ્ગપત્ર્યારુણયતિ રમણી ભૂષણૈર્ભાતિ કાચિદ્ ગાયત્યન્યા પરાપિ પ્રલસતિ લહરીલક્ષ્મ વાસો વસાના ।
યત્રાન્યા સ્નેહપૂરાન્ વિતરતિ ચ મુદં યાતિ દોલાભિરન્યા સા શૃઙ્ગારદ્વિતીયા રચયતિ ન મનઃ કસ્ય શૃઙ્ગારમગ્નમ્ ॥

કાપ્યન્યા મુકુલાધિકારમિલિતા લક્ષ્મીરશોકદ્રુમે માકન્દઃ સમયોચિતેન વિધિના ધત્તેઽભિજાતં વપુઃ ।
કિં ચાષાઢગિરેરનઙ્ગવિજયપ્રસ્તાવનાપણ્ડિત ઃ સ્વૈરં સર્પતિ બાલચન્દનલતાલીલાસખો મારુતઃ ॥

કાપ્યભિખ્યા તયોરાસીદ્ વ્રજતો શુદ્ધવેષયોઃ ।
હિમનિર્મુક્તયોર્યોગે ચિત્રાચન્દ્રમસોરિવ ॥