મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 9475-9494

કાન્તે કલિતચોલાન્તે દીપે વૈરિણિ દીપ્યતિ ।
આસીદસિતપદ્માક્ષ્યાઃ પક્ષો નયનમુદ્રણમ્ ॥

કાન્તે કાઞ્ચુલિકાવલોકિનિ કલાવત્યા નમન્ત્યા સ્થિતં તસ્મિન્ કોમલકાકુભાષિણિ તયા સ્પન્દી નિરુદ્ધોઽધરઃ ।
ઉત્થાયાથ કરસ્પૃશિ પ્રિયતમે યૂનોર્નવે સંગમે કાઞ્ચીકૂજિતકૈતવેન મદનો દ્યૌઃશાન્તિમભ્યસ્યતિ ॥
કાન્તે કથય કથં વા ગચ્છસિ પાનીયશાલિકામેકા ।
અઙ્ગમનઙ્ગં નિતરામ્ અઙ્કુરયતિ પઙ્કજાક્ષિ વયોઽપિ તવ ॥

કાન્તે કિં કુપિતાસિ, કઃ પરજને પ્રાણેશ કોપો ભવેત્ કોઽયં સુભ્રુ પર, સ્ત્વમેવ, દયિતે દાસોઽસ્મિ કિં તે પરઃ ।
ઇત્યુક્ત્વા પ્રણતઃ પ્રિયઃ ક્ષિતિતલાદુત્થાપ્ય સાનન્દયા નેત્રામ્ભઃકણિકાઙ્કિતે સ્તનતટે તન્વ્યા સમારોપિતઃ ॥

કાન્તે કુટિલમાલોક્ય કર્ણકણ્ડૂયનેન કિમ્ ।
કામં કથય કલ્યાણિ કિઙ્કરઃ કરવાણિ યત્ ॥

કાન્તે ગૃહાણ ત્વમિમાં સ્વમાલામ્ અકારણં કિં કલહં કરોષિ ।
યત્પૂર્વપાદં મનુષેઽત્ર શુદ્ધં તત્ તથ્યમેવાસ્તિ ન ચેદિદં સ્યાત્ ॥

કાન્તે ઘોરકૃતાન્તવક્રકુહરાત્ ત્વં પુણ્યપુઞ્જેન મે મુક્તા કૃન્ત તદર્જનશ્રમભરં પ્રત્યઙ્ગમાલિઙ્ગ્ય મામ્ ।
ઇત્યાકર્ણ્ય નિમીલિતાર્ધનયનં સ્મેરં શનૈરાનતં સોલ્લાસં વદનામ્બુજં મૃગદૃશઃ સ્વૈરં ચુચુમ્બ પ્રિયઃ ॥

કાન્તે જગ્મુષિ તામ્રચૂડરટિતં શ્રુત્વા પ્રબુદ્ધા જવાત્ કિંચિદ્ વાસવદિઙ્મુખં પ્રવિકસદ્ દૃષ્ટ્વા ગવાક્ષાધ્વના ।
સંત્રાસેન સમીરિતા પ્રિયતમપ્રેમ્ણાવરુદ્ધા શનૈર્ ઉત્થાનોપનિવેશનાનિ કુરુતે તલ્પે મુહુઃ પાંસુલા ॥

કાન્તે તથા કથમપિ પ્રથિતં મૃગાક્ષ્યા ચાતુર્યમુદ્ધતમનોભવયા રતેષુ ।
તત્કૂજિતાન્યનુવદદ્ભિરનેકવારં શિષ્યાયિતં ગૃહકપોતશતૈર્યથા સ્યાત્ ॥

કાન્તે તલ્પમુપાગતે વિગલિતા નીવી સ્વયં તત્ક્ષણાત્ તદ્વાસઃ શ્લથમેખલાગુણધૃતં કિંચિન્નિતમ્બે સ્થિતમ્ ।
એતાવત્ સખિ વેદ્મિ કેવલમહં તસ્યાઙ્ગસઙ્ગે પુનઃ કોઽસૌ કાસ્મિ રતં તુ કિં કથમિતિ સ્વલ્પાપિ મે ન સ્મૃતિઃ ॥

કાન્તેત્યુત્પલલોચનેતિ વિપુલશ્રોણીભરેત્યુન્નમત્- પીનોત્તુઙ્ગપયોધરેતિ સુમુખામ્ભોજેતિ સુભ્રૂરિતિ ।
દૃષ્ટ્વા માદ્યતિ મોદતેઽભિરમતે પ્રસ્તૌતિ વિદ્વાનપિ પ્રત્યક્ષાશુચિપુત્રિકાં સ્ત્રિયમહો મોહસ્ય દુશ્ચેષ્ટિતમ્ ॥
કાન્તે ત્વત્કુચચૂચુકૌ તદુપરિ સ્મેરા ચ હારાવલી તદ્વક્ત્રં તરુણાઙ્ગિ બિમ્બિતમનુચ્છાયાલતાશ્યામતામ્ ।
ત્વં સર્વાઙ્ગમનોરમે ત્રિજગતાં બધ્નાસિ દૃષ્ટ્યા મનો જમ્બૂવજ્જલબિન્દુવજ્જલજવજ્જમ્બાલવજ્જાલવત્ ॥

કાન્તે ત્વન્નેત્રકાન્તં પુરુ કમલવનં ત્વન્મુખસ્યોપમેયશ્ ચન્દ્રઃ પ્રત્યક્ષસિદ્ધઃ પિકકુલમપિ ચ ત્વત્સ્વરસ્યાનુકારિ ।
રમ્ભાકાણ્ડસ્ ત્વદૂરુચ્છવિરપિ સુલભઃ કમ્બવશ્ચ ત્વદીયાઃ કણ્ઠાકારા શિખણ્ડાસ્ તવ કચસદૃશાસ્તત્ કથં તેઽસમત્વમ્ ॥

કાન્તે ધાવય મે પાદાવ્ ઇતિ ભર્ત્રા નિવેદિતા ।
ન તયા ધાવિતૌ પાદૌ ભર્તુરાજ્ઞા ન લઙ્ઘિતા ॥

કાન્તેન પ્રહિતો નવઃ પ્રિયસખીવર્ગેણ બદ્ધસ્પૃહશ્ ચિત્તેનોપહૃતઃ સ્મરાય ન સમુત્સ્રષ્ટું ગતઃ પાણિના ।
આમૃષ્ટો મુહુરીક્ષિતો મુહરભિઘ્રાતો મુહુર્લોઠિતઃ પ્રત્યઙ્ગં ચ મુહુઃ કૃતો મૃગદૃશા કિં કિં ન ચૂતાઙ્કુરઃ ॥

કાન્તે નિતાન્તં દયિતાકુચાન્ત- ચોલાઞ્ચલં કર્ષતિ હર્ષમુગ્ધે ।
બભાર બાલા નમિતાસ્યહાસ્ય- લેશાપદેશાદપરં નિચોલમ્ ॥

કાન્તે નિતાન્તમેતૈર્ વચનૈ રુષિતેવ લક્ષ્યતે ભવતી ।
ક ઇવોષ્યતે ન વચનૈર્ ઉક્તૈરાગાંસ્યપહ્નોતુમ્ ॥
કાન્તે કૃતાગસિ પુરઃ પરિવર્તમાને સખ્યં સરોજશશિનોઃ સહસા બભૂવ ।
રોષાક્ષરં સુદૃશિ વક્તુમપારયન્ત્યામ્ ઇન્દીવરદ્વયમવાપ તુષારધારામ્ ॥
કાન્તે પશ્યતિ સાનુરાગમબલા સાચીકરોત્યાનનં તસ્મિન્ કામકલાકલાપકુશલે વ્યાવૃત્તવક્ત્રે કિલ ।
પશ્યન્તી મુહુરન્તરઙ્ગમદના દોલાયમાનેક્ષણા લજ્જામન્મથમધ્યગાપિ નિતરાં તસ્યાભવત્ પ્રીતયે ॥

કાન્તે યામિ, ક્વ, દેશાન્તર, મપિ શયના, ન્નેતિ, કિં સદ્મનોઽપિ ક્વૈતાવન્માત્ર, માઃ કિં કથયસિ નગરા, ન્ન પ્રિયે નિર્વૃતોઽપિ ।
ઇત્યાકર્ણ્યોક્તવસ્તુક્રમઘનઘનહૃદ્વેદના વેદ નાહં કાહં કુત્રાસ્મિ કોઽયં બત હતસમયોઽપ્યસ્મિ વા નાસ્મિ વેતિ ॥

કાન્તે વિચિત્રસુરતક્રમબદ્ધરાગે સઙ્કેતકેઽપિ મૃગશાબદૃશા રસેન ।
તત્કૂજિતં કિમપિ યેન તદીયતલ્પં નાલ્પૈઃ પરીતમનુકૂજિતલાવકૌઘૈઃ ॥

કાન્તે વિલાસિનિ કલાવતિ પદ્મનેત્રે નિત્યં ત્વયિ પ્રિયતમે રમતે મનો મે ।
ઇત્થં ભવન્તમુરુભાવનયા વદન્તં શ્રીકૃષ્ણ માં બુધજના અપિ હા હસન્તિ ॥

કાન્તે સાગસિ કઞ્ચુકસ્પૃશિ તયા સાચીકૃતગ્રીવયા મુક્તાઃ કોપકષાયમન્મથશરત્ક્રૂરાઃ કટાક્ષાઙ્કુરાઃ ।
સાકૂતં દરહાસકેસરવચોમાધ્વીકધારાલસા પ્રીતિઃ કલ્પલતેવ કાચન મહાદાનીકૃતા સુભ્રુવા ॥
કાન્તે સાગસિ કાચિદન્તિકગતે નિર્ભર્ત્સ્ય રોષારુણૈર્ ભ્રૂભઙ્ગીકૃટિલૈરપાઙ્ગવલનૈરાલોકમાન્ આ મુહુઃ ।
બધ્વા મેખલયા સપત્નરમણીપાદાબ્જલાક્ષાઙ્કિતં લીલાનીલસરોરુહેણ નિટિલં હન્તિ સ્મ રોષાકુલા ॥

કાન્તે સાગસિ યાપિતે પ્રિયસખીવેષં વિધાયાગતે ભ્રાન્ત્યાલિઙ્ગ્ય મયા રહસ્યમુદિતં તત્સંગમાકાઙ્ક્ષયા ।
મુગ્ધે દુષ્કરમેતદિત્યતિતરામુક્ત્વા સહાસં બલાદ્ આલિઙ્ગ્ય ચ્છલિતાસ્મિ તેન કિતવેનાદ્ય પ્રદોષાગમે ॥