મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 4925-4944

આપદ્યપિ દુરન્તાયાં નૈવ ગન્તવ્યમક્રમે ।
રાહુરપ્યક્રમેણૈવ પિબન્નપ્યમૃતં મૃતઃ ॥

આપદ્યુન્માર્ગગમને કાર્યકાલાત્યયેષુ ચ ।
અપૃષ્ટોઽપિ હિતાન્વેષી બ્રૂયાત્ કલ્યાણભાષિતમ્ ॥

આપન્નમહિતં દૃષ્ટ્વા ન દૂયેત કદાચન ।
તદુન્મૂલનકાલોઽયં વિધિના નનુ સૂચિતઃ ॥

આપન્નયા સન્નગિરા વેપમાનોરુમૂલયા ।
જાતો મે જરયા સાર્ધં નવવધ્વેવ સંગમઃ ॥

આપન્નવત્સલ જગજ્જનતૈકબન્ધો વિદ્વન્મરાલકમલાકર રામચન્દ્ર ।
જન્માદિકર્મવિધુરૈઃ સુમનશ્ચકોરૈર્ આચમ્યતાં તવ યશઃ શરદાં સહસ્રમ્ ॥

આપન્નાશાય વિબુધૈઃ કર્તવ્યાઃ સુહૃદોઽમલાઃ ।
ન તરત્યાપદં કશ્ચિદ્ યોઽત્ર મિત્રવિવર્જિતઃ ॥

આપન્નોઽસ્મિ શરણ્યોઽસ્મિ સર્વાવસ્થાસુ સર્વદા ।
ભગવંસ્ત્વાં પ્રપન્નોઽસ્મિ રક્ષ માં શરણાગતમ્ ॥

આપન્મૂલં ખલુ યુવતયસ્ તન્નિમિત્તોઽવમાનસ્ તાસાં યાવત્ સલિલલહરીભઙ્ગુરઃ પક્ષપાતઃ ।
અપ્યેવં ભો પરિણતશરચ્ચન્દ્રબિમ્બાભિરામં દૂરીકર્તું વદનકમલં નાલમસ્મત્પ્રિયાયાઃ ॥

આ પરિતોષાદ્ વિદુષાં ન સાધુ મન્યે પ્રયોગવિજ્ઞાનમ્ ।
બલવદપિ શિક્ષિતાનામ્ આત્મન્યપ્રત્યયં ચેતઃ ॥

આપસ્કારાલ્લૂનગાત્રસ્ય ભૂમિં નિઃસાધારં ગચ્છતોઽવાઙ્મુખસ્ય ।
લબ્ધાયામં દન્તયોર્યુગ્મમેવ સ્વં નાગસ્ય પ્રાપદુત્તમ્ભનત્વમ્ ॥

આપાટલાધરમધીરવિલોલનેત્રમ્ આમોદનિર્ભરિતમદ્ભુતકાન્તિપૂરમ્ ।
આવિસ્મિતામૃતમનુસ્મૃતિલોભનીયમ્ આમુદ્રિતાનનમહો મધુરં મુરારેઃ ॥

આપાટલૈઃ પ્રથમમઙ્કુરિતૈર્મયૂખૈર્ અહ્નાં પતિઃ પ્રથમશૈલવિહારિણીનામ્ ।
સોઽયં કરોતિ સુરપુઙ્ગવસુન્દરીણાં કર્ણેષુ કલ્પતરુપલ્લવભઙ્ગલક્ષ્મીમ્ ॥

આપાણિગ્રહણાદતિપ્રણયિની કણ્ઠસ્થિતાહં વિભોઃ સર્વૈરેવ હરિપ્રિયેતિ કમલા સોઽપ્યુચ્યતે માધવઃ ।
નો તેનાપિ દુનોમિ મત્સુતગણાઃ પદ્માસુતસ્યાનુગા વાણ્યેત્યાધિનિવારણાય સતતં સંગીયતે વીણયા ॥

આપાણ્ડુ પીનકઠિનં વર્તુલં સુમનોહરમ્ ।
કરૈરાકૃષ્યતેઽત્યર્થં કિં વૃદ્ધૈરપિ સસ્પૃહમ્ ॥

આપાણ્ડુરાઃ શિરસિજાસ્ત્રિવલી કપોલે દન્તાવલી વિગલિતા ન ચ મે વિષાદઃ ।
એણીદૃશો યુવતયઃ પથિ માં વિલોક્ય તાતેતિ ભાષણપરાઃ ખલુ વજ્રપાતઃ ॥

આપાણ્ડુરા ચ મૃત્સ્ના ગોરસવર્ણશ્ચ ભવતિ પાષાણઃ ।
પુરુષાર્ધે કુમુદનિભો દૃષ્ટિપથં મૂષકો યાતિ ॥

આપાતમાત્રરમણીયમતૃપ્તિહેતું કિમ્પાકપાકફલતુલ્યમથો વિપાકે ।
નો શાશ્વતં પ્રચુરદોષકરં વિદિત્વા પઞ્ચેન્દ્રિયાર્થસુખમર્થધિયસ્ત્યજન્તિ ॥

આપાતમાત્રરસિકે સરસીરુહસ્ય કિં બીજમર્પયિતુમિચ્છસિ વાપિકાયામ્ ।
કાલઃ કલિર્જગદિદં ન કૃતજ્ઞમજ્ઞે સ્થિત્વા હનિષ્યતિ તવૈવ મુખસ્ય શોભામ્ ॥

આપાતમાત્રસૌન્દર્યં કુત્ર નામ ન વિદ્યતે ।
અત્યન્તપ્રતિપત્ત્યા તુ દુર્લભોઽલંકૃતો જનઃ ॥

આપાતરમણીયાનાં સંયોગાનાં પ્રિયૈઃ સહ ।
અપથ્યાનામિવાન્નાનાં પરિણામો હિ દારુણઃ ॥