મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 4905-4924

આપત્સ્વેવ હિ મહતાં શક્તિરભિવ્યજ્યતે ન સંપત્સુ ।
અગુરોસ્ તથા ન ગન્ધઃ પ્રાગસ્તિ યથાગ્નિપતિતસ્ય ॥

આપદં પ્રતરિષ્યામો યૂયં યુક્ત્યા વદિષ્યથ ।
ભવન્તો મમ મિત્રાણિ ભવત્સુ નાસ્તિ ભૃત્યતા ॥

આપદં પ્રાપ્નુયાત્ સ્વામી યસ્ય ભૃત્યસ્ય પશ્યતઃ ।
પ્રાણેષુ વિદ્યમાનેષુ સ ભૃત્યો નરકં વ્રજેત્ ॥

આપદઃ ક્ષણમાયાન્તિ સંપદઃ ક્ષણમેવ ચ ।
ક્ષણં જન્માથ મરણં મુને કિમિવ ન ક્ષણમ્ ॥

આપદઃ સન્તિ મહતાં મહતામેવ સંપદઃ ।
ઇતરેષાં મનુષ્યાણં નાપદો ન ચ સંપદઃ ॥

આપદર્થે ધનં રક્ષેચ્ શ્રીમતાં કુત આપદઃ ।
કદાચિચ્ચલતે લક્ષ્મીઃ સંચિતં ચ વિનશ્યતિ ॥

આપદર્થે ધનં રક્ષેદ્ દારાન્ રક્ષેદ્ ધનૈરપિ ।
આત્માનં સતતં રક્ષેદ્ દારૈરપિ ધનૈરપિ ॥

આપદાં કથિતઃ પન્થા ઇન્દ્રિયાણામસંયમઃ ।
તજ્જયઃ સંપદાં માર્ગો યેનેષ્ટં તેન ગમ્યતામ્ ॥

આપદામથ કાલે તુ કુર્વીત ન વિચાલયેત્ ।
અશક્નુવંશ્ચ યુદ્ધાય નિષ્પતેત્ સહ મન્ત્રિભિઃ ॥

આપદામપહર્તારં દાતારં સર્વસંપદામ્ ।
લોકાભિરામં શ્રીરામં ભૂયો ભૂયો નમામ્યહમ્ ॥

આપદામાગમં દૃષ્ટ્વા ન વિષણ્ણો ભવેદ્ વશી ।
સંપદં ચ સુવિસ્તીર્ણાં પ્રાપ્ય નોઽધૃતિમાન્ ભવેત્ ॥

આપદામાપતન્તીનાં હિતોઽપ્યાયાતિ હેતુતામ્ ।
માતૃજઙ્ઘા હિ વત્સસ્ય સ્તમ્ભીભવતિ બન્ધને ॥

આપદાસ્થિતપન્થાનામ્ ઇન્દ્રિયાણામસંયમાત્ ।
ત્યજ્યતે સંપદાં માર્ગો યો નેષ્ટસ્તેન પશ્યત ॥

આપદિ મિત્રપરીક્ષા શૂરપરીક્ષા રણાઙ્ગણે ભવતિ ।
વિનયે વંશપરીક્ષા સ્ત્રિયઃ પરીક્ષા તુ નિર્ધને પુંસિ ॥

આપદિ યેનોપકૃતં યેન ચ હસિતં દશાસુ વિષમાસુ ।
ઉપકૃત્ય તયોરુભયોઃ પુનરપિ જાતં નરં મન્યે ॥

આપદો મહતામેવ મહતામેવ સંપદઃ ।
ક્ષીયતે વર્ધતે ચન્દ્રઃ કદાચિન્ નૈવ તારકાઃ ॥

આપદ્ગતં હસસિ કિં દ્રવિણાન્ધ મૂઢ લક્ષ્મીઃ સ્થિરા ન ભવતીતિ કિમત્ર ચિત્રમ્ ।
કિં ત્વં ન પશ્યસિ ન ઘટીર્જલયન્ત્રચક્રે રિક્તા ભવન્તિ ભરિતાઃ પુનરેવ રિક્તાઃ ॥

આપદ્ગતઃ ખલુ મહાશયચક્રવર્તી વિસ્તારયત્યકૃતપૂર્વમુદારભાવમ્ ।
કાલાગુરુર્દહનમધ્યગતઃ સમન્તાલ્ લોકોત્તરં પરિમલં પ્રકટીકરોતિ ॥

આપદ્ગ્રાહગૃહીતાનાં વૃદ્ધાઃ સન્તિ ન પણ્ડિતાઃ ।
યેષાં મોક્ષયિતારો વૈ તેષાં શાન્તિર્ન વિદ્યતે ॥

આપદ્ભુજઙ્ગદષ્ટસ્ય મન્ત્રહીનસ્ય સર્વદા ।
વૃદ્ધવાક્યૌષધા નૂનં કુર્વન્તિ કિલ નિર્વિષમ્ ॥