મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 2843-2862

અરવિન્દેષુ કુન્દેષુ રમિતં કાલયોગતઃ ।
અયે માકન્દ જાનીહિ તવૈવાયં મધુવ્રતઃ ॥

અરશ્મિ બિમ્બં સૂર્યસ્ય વહ્નિં ચૈવાંશુમાલિનમ્ ।
દૃષ્ટ્વૈકાદશમાસાત્તુ નરો નોર્દ્ધ્વં તુ જીવતિ ॥

અરસાપિ હિ વાગ્ ભાતિ પ્રોક્તાવસર એવ હિ ।
સર્વચિત્તપ્રમોદાય ગાલિદાનં કરગ્રહે ॥

અરસિકજનભાષણતો રસિકજનૈઃ સહ વરં કલહઃ ।
લમ્બકુચાલિઙ્ગનતો લિકુચકુચાપાદતાડનં શ્રેયઃ ॥

અરાજકે જીવલોકે દુર્બલા બલવત્તરૈઃ ।
બાધ્યન્તે ન ચ વિત્તેષુ પ્રભુત્વમિહ કસ્યચિત્ ॥

અરાજકે તુ લોકેઽસ્મિંસ્ તસ્માદ્ રાજા વિધીયતામ્ ।
રાજા રાજ્યે ચિરં રક્ષાં કૃત્વા સ્વર્ગમવાપ્નુયાત્ ॥

અરાજકેષુ રાષ્ટ્રેષુ ધર્મો ન હ્યવતિષ્ઠતે ।
પરસ્પરં ચ બાધન્તે સર્વથા ધિગરાજકમ્ ॥

અરાજકે હિ લોકેઽસ્મિન્ સર્વતો વિદ્રુતે ભયાત્ ।
રક્ષાર્થમસ્ય સર્વસ્ય રાજાનમસૃજત્ પ્રભુઃ ॥

અરાતિભિર્યુધિ સહયુધ્વનો હતાઞ્ જિઘૂક્ષવઃ શ્રુતરણતૂર્યનિઃસ્વનાઃ ।
અકુર્વત પ્રથમસમાગમોચિતં ચિરોજ્ઝિતં સુરગણિકાઃ પ્રસાધનમ્ ॥

અરાતિવિક્રમાલોકવિકસ્વરવિલોચનઃ ।
કૃપાણોદગ્રદોર્દણ્ડઃ સ સહસ્રાયુધીયતિ ॥

અરાલકેશ્યા અલકે વિધાત્રા વિધીયમાને ચલતૂલિકાગ્રાત્ ।
ચ્યુતસ્ય બિન્દોરસિતસ્ય માર્ગ- રેખેવ રેજે નવરોમરાજી ॥

અરાવપ્યુચિતં કાર્યમ્ આતિથ્યં ગૃહમાગતે ।
છેત્તુમપ્યાગતે છાયાં નોપસંહરતે દ્રુમઃ ॥

અરિં મિત્રમુદાસીનં મધ્યસ્થં સ્થવિરં ગુરુમ્ ।
યો ન બુધ્યતિ મન્દાત્મા સ ચ સર્વત્ર નશ્યતિ ॥

અરિણા સહ સંવાસાદ્ વિષેણ સહ ભોજનાત્ ।
પાપ્મના સહ સૌહાર્દાન્ મરણં પ્રતિપદ્યતે ॥

અરિતોઽભ્યાગતો દોષઃ શત્રુસંવાસકારિતઃ ।
સર્પસંવાસધર્મિત્વાન્ નિત્યોદ્વેગેન દૂષિતઃ ॥

જાયતે પ્લક્ષબીજાશાત્ કપોતાદિવ શાલ્મલેઃ ।
ઉદ્વેગજનનો નિત્યં પશ્ચાદપિ ભયાવહઃ ॥

અરિપક્ષાશ્રિતે મિત્રે મર્મવેદિપ્રિયંવદે ।
વિશ્વાસો નૈવ કર્તવ્યઃ યદિ સાક્ષાદ્ બૃહસ્પતિઃ ॥

અરિભિર્જિતૈરશક્તૈર્ વિજ્ઞાપ્યં સેવકૈઃ પ્રભોર્નીતિઃ ।
વિષયૈર્જિતોઽસ્મિ શંભો તવ યચ્છ્લાઘ્યં તદારચય ॥

અરિવધદેહશરીરઃ સહસા રથિસૂતતુરગપાદાતઃ ।
ભાતિ સદાનત્યાગઃ સ્થિરતાયામવનિતલતિલકઃ ॥

અરિશ્ચ મિત્રં ભવતિ મિત્રં ચાપિ પ્રદુષ્યતિ ।
અનિત્યચિત્તઃ પુરુષસ્ તસ્મિન્ કો નામ વિશ્વસેત્ ॥