મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 1863-1882

અન્યોન્યેષાં પુષ્કરૈરામૃશન્તો દાનોદ્ભેદાનુચ્ચકૈર્ભુગ્નવાલાઃ ।
ઉન્મૂર્ધાનઃ સંનિપત્યાપરાન્તૈઃ પ્રાયુધ્યન્ત સ્પષ્ટદન્તધ્વનીભાઃ ॥

અન્યોપભોગકલુષા માનવતી પ્રેમગર્વિતા મુદિતા ।
સૌન્દર્યગર્વિતા ચ પ્રેમપરાધીનમાનસાનૂઢા ॥

અન્યોઽપિ ચન્દનતરોર્મહનીયમૂર્તેઃ સેકાર્થમુત્સહતિ તદ્ગુણબદ્ધતૃષ્ણઃ ।
શાખોટકસ્ય પુનરસ્ય મહાશયોયમ્ અમ્ભોદ એવ શરણં યદિ નિર્ગુણસ્ય ॥

અન્યો હિ નાશ્નાતિ કૃતં હિ કર્મ સ એવ કર્તા સુખદુઃખભાગી ।
યત્તેન કિંચિદ્ધિ કૃતં હિ કર્મ તદશ્નુતે નાસ્તિ કૃતસ્ય નાશઃ ॥

અન્વગ્રાહિ મયા પ્રેયાન્ નિશિ સ્વોપનયાદિતિ ।
ન વિપ્રલભતે તાવદ્ આલીરિયમલીકવાક્ ॥

અન્વયાગતવિદ્યાનામ્ અન્વયાગતસંપદામ્ ।
વિદુષાં ચ પ્રભૂણાં ચ હૃદયં નાવલિપ્યતે ॥

અન્વર્થવેદી શૂરશ્ચ ક્ષમાવાન્ન ચ કર્કશઃ ।
કલ્યાણમેધાસ્તેજસ્વી સ ભદ્રઃ પરિકીર્તિતઃ ॥

અન્વિષ્યદ્ભિરયં ચિરાત્ કથમપિ પ્રાર્થ્યેત યદ્યર્થિભિર્ નાથ ત્વં પુનરર્થિનઃ પ્રતિદિનં યત્નાત્ સમન્વિષ્યસિ ।
પ્રાપ્તૌ ચિન્તિતમાત્રકં દદદસૌ ચિન્તાતિરિક્તપ્રદં ત્વામાલોક્ય વિદીર્યતે યદિ ન તદ્ગ્રાવૈવ ચિન્તામણિઃ ॥

અન્વીક્ષણં ચ વિદ્યાનાં સદ્વર્ણાશ્રમરક્ષણમ્ ।
ગ્રહણં શસ્ત્રશાસ્ત્રાણાં યુદ્ધમાર્ગોપશિક્ષણમ્ ॥

અન્વેતં વાયવો યાન્તિ પૃષ્ઠે ભાનુર્વયાંસિ ચ ।
અનુપ્લવન્તે મેઘાશ્ચ યસ્ય તસ્ય રણે જયઃ ॥

અન્વેષયતિ મદાન્ધ- દ્વિરદમદામ્બુસિક્તમવનિતલમ્ ।
પરિણતગર્ભભરાર્તા સિંહવધૂઃ શલ્લકીવિપિને ॥

અપઃ પિબન્ પ્રપાપાલીમ્ અનુરક્તો વિલોકયન્ ।
અગસ્ત્યં ચિન્તયામાસ ચતુરઃ સાપિ સાગરાન્ ॥

અપકર્તાહમસ્મીતિ હૃદિ તે મા સ્મ ભૂદ્ભયમ્ ।
વિમુખેષુ ન મે ખડ્ગઃ પ્રહર્તું જાતુ વાઞ્છતિ ॥

અપકારદશાયામપ્ય્ ઉપકુર્વન્તિ સાધવઃ ।
છિન્દન્તમપિ વૃક્ષઃ સ્વચ્ છાયયા કિં ન રક્ષતિ ॥

અપકારમસંપ્રાપ્ય તુષ્યેત્ સાધુરસાધુતઃ ।
નૈષોઽલાભો ભુજઙ્ગેન વેષ્ટિતો યો ન દશ્યતે ॥

અપકારિણિ કોપશ્ચેત્ કોપે કોપઃ કથં ન જાયેત ।
ધર્માર્થકામમોક્ષ- પ્રાણયશોહારિણિ ક્રૂરે ॥

અપકારિણિ ચેત્ કોપઃ કોપે કાપઃ કથં ન તે ।
ધર્માર્થકામમોક્ષાણાં પ્રસહ્ય પરિપન્થિનિ ॥

અપકારિણિ વિસ્રમ્ભં યઃ કરોતિ નરાધમઃ ।
અનાથો દુર્બલો યદ્વન્ ન ચિરં સ તુ જીવતિ ॥

અપકારિષુ મા પાપં ચિન્તય ત્વં કદાચન ।
સ્વયમેવ પતિષ્યન્તિ કૂલજાતા ઇવ દ્રુમાઃ ॥

અપકુર્યાત્ સમર્થં વા નોપકુર્યાદ્યદાપદિ ।
ઉચ્છિન્દ્યાદેવ તન્મિત્રં વિશ્વસ્યાઙ્કમુપસ્થિતમ્ ॥