મહાસુભાષિતસંગ્રહ · શ્લોક 0381-0400

અજસ્રં લસત્પદ્મિની વૃન્દસઙ્ગં મધૂનિ પ્રકામં પિબન્તં મિલિન્દમ્ ।
રવિર્મોચયત્યબ્જકારાગૃહેભ્યો દયાલુર્હિ નો દુષ્ટવદ્ દોષદર્શી ॥

અજસ્રભૂમીતટકુટ્ટનોત્થિતૈર્ ઉપાસ્યમાનં ચરણેષુ રેણુભિઃ ।
રયપ્રકર્ષાધ્યયનાર્થમાગતૈર્ જનસ્ય ચેતોભિરિવાણિમાઙ્કિતૈઃ ॥

અજસ્રમભ્યાસમુપેયુષા સમં મુદૈવ દેવઃ કવિના બુધેન ચ ।
દધૌ પટીયાન્ સમયં નયન્નયં દિનેશ્વરશ્રીરુદયં દિને દિને ॥

અજસ્રમારોહસિ દૂરદીર્ઘાં સંકલ્પસોપાનતતિં તદીયામ્ ।
શ્વાસાન્ સ વર્ષત્યધિકં પુનર્યદ્ ધ્યાનાત્તવ ત્વન્મયતાં તદાપ્ય ॥

અજા ઇવ પ્રજા મોહાદ્ યો હન્યાત્ પૃથિવીપતિઃ ।
તસ્યૈકા જાયતે તૃપ્તિર્ ન દ્વિતીયા કથંચન ॥

અજાગલસ્થસ્તન ઉષ્ટ્રપુચ્છં કક્ષાન્તરે કેશમથાણ્ડયુગ્મમ્ ।
ત્વાં સંસૃજન્ સાયણમાયણાદૌ બ્રહ્માગ્રગણ્યો ન બભૂવ પૂજ્યઃ ॥

અજાઙ્ઘ્રિનિર્દત્તરજશ્ચયાપિ કપાલિના બદ્ધરસાપિ કામમ્ ।
તતોઽપ્યધોધઃ પતિતાપિ નિત્યં ગઙ્ગા કુસઙ્ગાપિ પુનાતિ લોકાન્ ॥

અજાજીજમ્બાલે રજસિ મરિચાનાં ચ લુઠિતાઃ કટુત્વાદુષ્ણત્વાજ્જનિતરસનૌષ્ઠવ્યતિકરાઃ ।
અનિર્વાણોત્થેન પ્રબલતરતૈલાક્તતનવો મયા સદ્યો ભૃષ્ટાઃ કતિપયકવય્યઃ કવલિતાઃ ॥

અજાતમૃતમૂર્ખાણાં વરમાદ્યૌ ન ચાન્તિમઃ ।
સકૃદ્દુઃખકરાવાદ્યાવ્ અન્તિમસ્ તુ પદે પદે ॥

અજાતમૃતમૂર્ખેભ્યો મૃતાજાતૌ સુતૌ વરમ્ ।
યતસ્તૌ સ્વલ્પદુઃખાય યાવજ્જીવં જડો દહેત્ ॥

અજાતરોમામતિસુન્દરાઙ્ગીં શૃઙ્ગારવલ્લીમિવ રાજકન્યામ્ ।
ભુક્ત્વા દ્રુતં ક્વાપિ ગતો ન ચેત્ સ્યાઃ સ્યાત્તે તદાનર્થનિપાત એવ ॥

અજાધૂલિરિવ ત્રસ્તૈર્ માર્જનીરેણુવજ્જનૈઃ ।
દીપખટ્વોત્થચ્છાયેવ ત્યજ્યતે નિર્ધનો જનઃ ॥

અજાનતા ભવેત્કશ્ચિદ્ અપરાધઃ કુતો યદિ ક્ષન્તવ્યમેવ તસ્યાહુઃ સુપરીક્ષ્ય પરીક્ષયા ॥

અજાનતી કાપિ વિલોકનોત્સુકા સમીરધૂતાર્ધમપિ સ્તનાંશુકમ્ ।
કુચેન તસ્મૈ ચલતેઽકરોત્ પુરઃ પુરાઙ્ગના મઙ્ગલકુમ્ભસંભૃતિમ્ ॥

અજાનન્ માહાત્મ્યં પતતિ શલભસ્ તીવ્રદહને સ મીનોઽપ્યજ્ઞાનાદ્ બડિશયુતમશ્નાતુ પિશિતમ્ ।
વિજાનન્તોઽપ્યેતે વયમિહ વિપજ્જાલજટિલાન્ ન મુઞ્ચામઃ કામાનહહ ગહનો મોહમહિમા ॥

અજામૂત્રં ચ તદ્વિષ્ઠા સૂકરસ્ય તથૈવ વિટ્ ।
બુદ્બુદં લેપતો હન્યાન્ મણ્ડલિક્ષ્વેડસંભવમ્ ॥

અજાયન્તૈતસ્માદમૃતશશિલક્ષ્મીપ્રભૃતયઃ પરિત્રાતાશ્ચેન્દ્રાત્ કુલશિખરિણઃ પૂર્વયમુના ।
ઉપેતા ઇત્યેવં તવ જલનિધે તીરમધુના વિગર્જાભિઃ કિં નઃ શ્રુતિપુટમહો જર્જરયસિ ॥

અજાયુદ્ધમૃષિશ્રાદ્ધં પ્રભાતે મેઘડમ્બરઃ ।
દમ્પત્યોઃ કલહશ્ચૈવ બહ્વારમ્ભે લઘુક્રિયા ॥

અજારજઃ ખરરજસ્ તથા સંમાર્જનીરજઃ ।
દીપખટ્વોત્થચ્છાયા ચ શક્રસ્યાપિ શ્રિયં હરેત્ ॥

અજારજઃ પર્વણિ મૈથુનાનિ શ્મશાનધૂમો મઠભોજનાનિ ।
રજસ્વલાનેત્રનિરીક્ષણાનિ હરન્તિ પુણ્યાનિ દિવા કૃતાનિ ॥