મહાભારત · અધ્યાય 8.93
રથૌ તયોઃ શ્વેતહયૌ દિવ્યૌ યુક્તૌ મહાસ્વનૌ । સમાસ્થિતૌ લોકવીરૌ શઙ્ખાન્દધ્મુઃ પૃથક્પૃથકમ્ ।
વાસુદેવાર્જુનૌ વીરૌ કર્ણશલ્યૌ ચ ભારત ॥
તદ્ભીરુસન્ત્રાસકરં યુદ્ધં સમભવત્તદા ।
અન્યોન્યસ્પાન્ધેનોરુગ્રં શક્રશમ્બરયોરિવ ॥
તયોર્ધ્વજૌ હિ વિમલૌ શુશુભાતે રથે સ્થિતૌ ।
રાહુકેતૂ યથાઽકાશે ઉદિતૌ જગતઃ ક્ષયે ॥
કર્ણસ્યાશીવિષનિભા રત્નસારમયી દૃઋહા ।
પુરન્દરધનુઃ પ્રખ્યા હસ્તિકક્ષ્યા વિરાજતે ॥
કપિશ્રેષ્ઠસ્તુ પાર્થસ્ય વ્યાદિતાસ્ય ઇવાન્તકઃ ।
દંષ્ટ્રાભિર્ભીષયન્ભાભિર્દુર્નિરીક્ષ્યો રવિર્યથા ॥
યુદ્ધાભિલાષુકો ભૂત્વા ધ્વજો ગાણ્ડીવધન્વનઃ ।
કર્ણધ્વજમુપાતિષ્ઠત્સ્વસ્થાનાદ્વેગવાન્કપિઃ ॥
ઉત્પત્ય ચ મહાવેગઃ કક્ષ્યામભ્યાહનત્તદા ।
નખૈશ્ચ દશનૈશ્ચૈવ ગરુડઃ પન્નગં યથા ॥
સા કિઙ્કિણીકાભરણા કાલપાશોપમા તદા ।
અભ્યદ્રવત્સુસંરબ્ધા હસ્તિકક્ષ્યાઽથ તં કપિમ્ ॥
તયોર્ઘોરતરે યુદ્ધે દ્વૈરથે દ્યૂત આહિતે ।
પ્રાકુર્વતાં ધ્વજૌ યુદ્ધં પૂર્વં પૂર્વતરં તદા ॥
હયા હયાનભ્યહેષન્સ્પર્ધમાનાઃ પરસ્પરમ્ । અવિધ્યત્પુણ્ડરીકાક્ષઃ શલ્યં નયનસાયકૈઃ ।
શલ્યશ્ચ પુણ્ડરીકાક્ષં તથૈવાભિસમૈક્ષત ॥
તત્રાજયદ્વાસુદેવઃ શલ્યં નયનસાયકૈઃ ।
કર્ણં ચાપ્યજયદૃષ્ટ્યા કુન્તીપુત્રો ધનઞ્જયઃ ॥
અયાબ્રવીત્સૂતપુત્રઃ શલ્યમાભાષ્ય સસ્મિતમ્ ॥
યદિ પાર્થો રણે હન્યાદદ્ય મામિહ કર્હિચિત્ ।
કિં કરિષ્યસિ સઙ્ઘામે શલ્ય સત્યમથોચ્યતામ્ ॥
શલ્ય ઉવાચ ।
યદિ કર્ણ રણે હન્યાદદ્ય ત્વાં શ્વેતવાહનઃ ।
ઉભાવેકરયેનાહં હન્યાં માધવપાણ્ડવૌ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।
એવમેવ તુ ગોવિન્દમર્જુનઃ પ્રત્યભાષત ।
તં પ્રહસ્યાબ્રવીત્કૃષ્ણઃ પાર્થં પરમિદં વચઃ ॥
પતેદ્દિવાકરઃ સ્થાનાચ્છીર્યેદ્ભૂમિરનેકધા ।
શૈલ્યમગ્નિરિયાન્ન ત્વાં હન્યાત્કાર્ણો ધનઞ્જય ॥
યદિ ચૈતત્કથઞ્ચિત્સ્યાલ્લોકપર્યસનં ભવેત્ ।
હન્યાં કર્ણં તથા શલ્યં બાહુભ્યામેવ સંયુગે ॥
ઇતિ કૃષ્ણવચઃ શ્રુત્વા પ્રહસન્કપિકેતનઃ ।
અર્જુનઃ પ્રત્યુવાચેદં કૃષ્ણમક્લિષ્ટકારિણમ્ ॥
મમ તાવદપર્યાપ્તૌ કર્ણશલ્યૌ જનાર્દન ।
સપતાકધ્વજં કર્ણં સશલ્યરથવાજિનમ્ ॥
સચ્છત્રકવચં ચૈવ સશક્તિશરકાર્મુકમ્ ।
દ્રષ્ટાઽસ્યદ્ય રણે કૃષ્ણ શરૈશ્છિન્નમનેકધા ॥
અદ્યૈવ સરથં સાશ્વં સશક્તિકવચાયુધમ્ ।
સઞ્ચૂર્ણિતમિવારણ્યે વૃક્ષં પશ્યાદ્ય દન્તિના ॥
અદ્ય રાધેયભાર્યાણાં વૈધવ્યં સમુપસ્થિતમ્ ।
ધ્રુવં સ્વપ્નેષ્વનિષ્ટાનિ તાભિર્દૃષ્ટાનિ માધવ ॥
દ્રષ્ટાસિ ધ્રુવમદ્યૈવ વિધવાઃ કર્ણયોષિતઃ ।
ન હિ મે શામ્યતે મન્યુર્યદનેન પુરા કૃતમ્ ॥
કૃષ્ણાં સભાગતાં દૃષ્ટ્વા મૂઢેનાદીર્ઘદર્શિના ।
અસ્માંસ્તથાઽવહસતા ક્ષિપતા ચ પુનઃપુનઃ ॥
અદ્ય દ્રષ્ટાસિ ગોવિન્દ કર્ણમુન્મથિતં મયા ।
વારણેનેવ મત્તેન પુષ્પિતં ગજતીરુહમ્ ॥
અદ્ય તા મધુરા વાચઃ શ્રોતાસિ મધુસૂદન ।
દિષ્ટ્યા જયસિ વાર્ષ્ણેય ઇતિ કર્ણે નિપાતિતે ॥
અદ્યાભિમન્યુજનનીં પ્રહૃષ્ટઃ સાન્ત્વયિષ્યસિ ।
કુન્તીં પિતૃષ્વસારં ચ પ્રહૃષ્ટઃ સન્ જનાર્દન ॥
અદ્ય બાષ્પમુખીં કૃષ્ણાં સાન્ત્વયિષ્યસિ માધવ ।
વાગ્ભિશ્ચામૃતકલ્પાભિર્ધર્મરાજં ચ પાણ્ડવમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0