મહાભારત · અધ્યાય 8.79
સમાગમે પાણ્ડવસૃઞ્જયાનાં મહાભયે મામકાનામગાધે ।
ધનઞ્જયે તાત રણાય યાતે કર્ણેન તદ્યુદ્વમથોઽત્ર કીદૃક્ ॥ ]
સઞ્જય ઉવાચ ।
તેષામનીકાનિ મહાધ્વજાનિ રણે સમૃદ્ધાનિ સુસઙ્ગતાનિ ।
ભેરીનિરાદોન્મુખરાણ્યન્ગર્જ-- ન્મેઘા ઇવ પ્રાવૃષિ મારુતાસ્તાઃ ॥
મહાગજાભ્રાકુલમસ્ત્રતોયં વાદિત્રનેમીતલશબ્દવચ્ચ ।
હિરણ્યચિત્રાયુધવિદ્યુતં ચ શરાસિનારાચમહાસ્ત્રધારમ્ ॥
તદ્ભીમવેગં રુધિરૌઘવાહિ ખઙ્ગાકુલં ક્ષત્રિયજીવઘાતિ ।
અનાર્તવં ક્રૂરમનિષ્ટવર્ષં બભૂવ સંરમ્ભકરં પ્રજાનામ્ ॥
એકં રથં સમ્પરિવાર્ય મૃત્યું નયન્ત્યનેકે ચ રથાઃ સમેતાઃ ।
એકસ્તથૈકં રથિનં રથાગ્ર્યાં-- સ્તથા રથશ્ચાપિ રથાનનેકાન્ ॥
રથં સસૂતં સહયં ચ કઞ્ચિ-- ત્કશ્ચિદ્રતી મૃત્યુવશં નિનાય ।
નિનાય ચાપ્યેકગજેન કશ્ચિ-- દ્રથાન્બહૂન્મૃત્યુવશે તથાશ્વાન્ ॥
રથાન્સસૂતાન્સહયાન્ગજાંશ્ચ સર્વાનરીન્મૃત્યુવશં શરૌઘૈઃ ।
નિન્યે હયાંશ્ચૈવ તથા સસાદી-- ન્પદાતિસઙ્ઘાંશ્ચ તથૈવ પાર્થઃ ॥
કૃપઃ શિખણ્ડી ચ રણે સમેતૌ દુર્યોધનં સાત્યકિરધ્યગચ્છત્ ।
શ્રુતશ્રવા દ્રોણપુત્રેણ સાર્ધં યુધામન્યુશ્ચિત્રસેનેન સાર્ધમ્ ॥
કર્ણસ્ય પુત્રં તુ રથી સુષેણં સમાગતં સૃઞ્જયશ્ચોત્તમૌજાઃ ।
ગાન્ધારરાજં સહદેવોઽક્ષધૂર્તં મહર્ષભં સિંહ ઇવાભ્યધાવત્ ॥
શતાનીકો નાકુલિઃ કર્ણપુત્રં યુવા યુવાનં વૃષસેનં શરૌઘૈઃ ।
સમાર્પયત્કર્ણપુત્રશ્ચ શૂરઃ પાઞ્ચાલેયં શરવર્ષૈરનેકૈઃ ॥
રથર્ષભઃ કૃતવર્માણભાર્ચ્છ-- ન્માદ્રીપુત્રો નકુલશ્ચિત્રયોધી ।
પાઞ્ચાલાનામધિપો યાજ્ઞસેનિઃ સેનાપતિઃ કર્ણમાર્ચ્છત્સસૈન્યમ્ ॥
દુઃશાસનો ભારત ભારતં તુ વ્યાત્તાનનં ક્રૂરમિવાન્તકાભમ્ ।
ભીમં રણે શસ્ત્રભૃતાં વરિષ્ઠં ભીમં સમાર્ચ્છત્તમસહ્યવેગમ્ ॥
કર્ણાત્મજં તત્ર જઘાન વીર-- સ્તથાચ્છિનચ્ચોત્તમૌજાઃ પ્રસહ્ય ।
તસ્યોત્તમાઙ્ગં નિપપાત ભૂમૌ નિનાદયદ્ગાં નિનદેન ખં ચ ॥
સુષેણશીર્ષં પતિતં પૃથિવ્યાં વિલોક્ય કર્ણોઽથ તદાર્તરૂપઃ ।
ક્રોધાદ્ધયાંસ્તસ્ય રથં ધ્વજં ચ બાણૈઃ સુધારૈર્નિશિતૈરકૃન્તત્ ॥
સ તૂત્તમૌજા નિશિતૈઃ પૃષત્કૈ-- ર્વિવ્યાધ ખઙ્ગેન ચ ભાસ્વરેણ ।
પાર્ષ્ણિગ્રહાંશ્ચૈવ કૃપસ્ય હત્વા શિખણ્ડિવાહં સ તતોઽધ્યરોહત્ ॥
કૃપં તુ દૃષ્ટ્વા વિરથં રથસ્થો નૈચ્છચ્છરૈસ્તાડયિતું શિખણ્ડી ।
તં દ્રૌણિરાવાર્ય રથં કૃપસ્ય સમુજ્જહે પઙ્કગતાં યથા ગામ્ ॥
હિરણ્યવર્મા નિશિતૈઃ પૃષત્કૈ-- સ્તવાત્મજાનામનિલાત્મજો વૈ ।
અતાપયત્સૈન્યમતીવ ભીમઃ કાલે શુચૌ મધ્યગતો યથાઽર્કઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0