મહાભારત · અધ્યાય 8.59
તતઃ પ્રવવૃતે ભૂયઃ સઙ્ગ્રામો રાજસત્તમ ।
કર્ણસ્ય પાણ્ડવાનાં ચ યમરાષ્ટ્રવિવર્ધનઃ ॥
ધનૂંષિ બાણાન્પરિઘાનસિપટ્ટસતોમરાન્ ।
મુસલાનિ ભુશુણ્ડીશ્ચ શક્તિરિષ્ટિપરશ્વથાન્ ॥
ગદાઃ પ્રાસાઞ્શિતાન્કુન્તાન્ભિણ્ડિપાલાન્મહાઙ્કુશાન્ ।
પ્રગૃહ્ય ક્ષિપ્રમાપેતુઃ પરસ્પરજિઘાંસયા ॥
બાણજ્યાતલશબ્દેન દ્યાં દિશઃ પ્રદિશો વિયત્ ।
પૃથિવીં નેમિઘોષેણ નાદયન્તોઽભ્યયુઃ પરાન્ ॥
તેન શબ્દેન મહતા સંહૃષ્ટાશ્ચક્રુરાહવમ્ ।
વીરા વીરૈર્મહાપ્તોરકલહાન્તં તિતીર્ષવઃ ॥
જ્યાતલત્રધનુઃશબ્દાઞ્શસ્ત્રાણાં ચ નિપાત્યતામ્ ।
તાડિતાનાં ચ પતતા નિનાદાંશ્ચ પદાતિનામ્ ॥
બાણશબ્દાંશ્ચ વિવિધાઞ્શૂરાણાં ચાભિગર્જતામ્ ।
શ્રુત્વા ગજા ભૃશં ત્રેસુઃ પેતુર્મમ્લુશ્ચ સૈનિકાઃ ॥
તેષાં નિનદતાં ચૈવ શસ્ત્રવર્ષં ચ મુઞ્ચતામ્ ।
બહૂનાધિરથિર્વીરઃ પ્રમમાથેષુભિઃ પરાન્ ॥
પઞ્ચ પાઞ્ચાલવીરાણાં રથાન્દશ ચ પઞ્ચ ચ ।
સાશ્વસૂતધ્વજાન્કર્ણઃ શરૈર્નિન્યે યમક્ષયમ્ ॥
યોધમુખ્યા મહાવીર્યાઃ પાણ્ડૂનાં કર્ણમાહવે ।
શિક્ષિતાસ્તમભિદ્રુત્ય પરિવવ્રુઃ સમન્તતઃ ॥
તતઃ કર્ણો દ્વિષત્સેનાં શરવર્ષૈર્વિલોડયન્ ।
વિજગાહાણ્ડજાકીર્ણાં પદ્મિનીમિવ યૂથપઃ ॥
દ્વિષત્સૈન્યમવસ્કન્દ્ય રાધેયો ધનુરુત્તમમ્ ।
વિધુન્વાનઃ શિતૈર્બાણૈઃ શિરાંસ્યુન્મથ્ય પાતયત્ ॥
હસ્તિનઃ સમહામાત્રાન્સાશ્વારોહાન્હયાનપિ ।
રથિનોઽપ્યેકબાણેન ભ્રમતશ્ચાવપાતયત્ ॥
વર્મ વા ચર્મ વાઽશ્રિત્ય નિપાતમપિ દેહિનઃ ।
વિષેહુર્નાસ્ય સંસ્પર્શં દ્વિતીયસ્ય પતત્ત્રિણઃ ॥
વર્મયુક્તેષુ દેહેષુ ધનુષોઽસ્યઞ્શિતાઞ્શરાન્ ।
મૌર્વ્યા તલત્રે ન્યહનત્કશયા વાજિનો યથા ॥
પાણ્ડુસૃઞ્જયપાઞ્ચાલાઞ્શરગોચરમાગતાન્ ।
મમર્દ તરસા કર્ણઃ સિંહો મૃગગણાનિવ ॥
તતઃ પાઞ્ચાલપુત્રશ્ચ દ્રૌપદેયાશ્ચ મારિષ ।
યમૌ ચ યુયુધાનશ્ચ ત્વરિતાઃ કર્ણમભ્યયુઃ ॥
તેષુ વ્યાયચ્છમાનેષુ કુરુપાઞ્ચાલપાણ્ડુષુ ।
પ્રિયાનસૂન્રણે ત્યક્ત્વા યોધા જઘ્નુઃ પરસ્પરમ્ ॥
સુસન્નદ્ધાઃ કવચિનઃ સશિરસ્ત્રાણભૂષણાઃ ।
ગદાભિર્મુસલૈશ્ચાન્યે પરિઘૈશ્ચ મહાબાલાઃ ॥
સમભ્યધાવન્ત ભૃશં કાલદણ્ડૈરિવોદ્યતૈઃ ।
નર્દન્તશ્ચાહ્વયન્તશ્ચ પ્રવલ્ગન્તશ્ચ મારિષ ॥
તતો નિજઘ્નુરન્યોન્યં પેતુશ્ચાન્યોન્યતાડિતાઃ ।
વમન્તો રુધિરં ગાત્રૈર્વિમસ્તિષ્કેક્ષમાયુધાઃ ॥
દન્તપૂર્ણૈઃ સરુધિરૈર્વક્રૈર્દાડિમસન્નિભૈઃ ।
જીવન્ત ઇવ ચાપ્યેકે તસ્થુઃ શસ્ત્રૌઘબૃંહિતાઃ ॥
પરશ્વથૈશ્ચાપ્યપરે પટ્ટસૈરસિભિસ્તથા ।
શક્તિભિર્ભિણ્ડિપાલૈશ્ચ નખરપ્રાસતોમરૈઃ ॥
તતક્ષુશ્ચિચ્છિદુશ્ચાન્યે બિભિદુશ્ચિક્ષિપુસ્તથા ।
સઞ્ચકર્તુશ્ચ જઘ્નુશ્ચ રાજન્યોધા મહારણે ॥
પેતુરન્યોન્યનિહતા વ્યસવો રુધિરોક્ષિતાઃ ।
ક્ષરન્તઃ સ્વરસં રક્તં પ્રકૃત્તાશ્ચન્દના ઇવ ॥
રથૈ રથા વિનિહતા હસ્તિભિશ્ચાપિ હસ્તિનઃ ।
નરૈર્નરા હતાઃ પેતુરશ્વાશ્ચાશ્વૈઃ સહસ્રશઃ ॥
ધ્વજાઃ શિરાંસિ ચ્છિન્નાઃ પેતુર્મહીતલે ॥ વધ્યતાં દારુણાઃ શબ્દાઃ પતતાં સ્તનતામપિ ।
ક્ષુરૈર્ભલ્લાર્ધચન્દ્રૈશ્ચ ચ્છિન્નાઃ પેતુર્મહીતલે ॥
નરાશ્વેભરથાનાં હિનરાશ્વેભરથૈસ્તથા ॥
નરાંશ્ચ નાગાંશ્ચ રથાન્હયાન્મમૃદુરાહવે ॥
અશ્વારોહૈર્હતાઃ શૂરાશ્છિન્નહસ્તાશ્ચ દન્તિનઃ ।
સપતાકાધ્વજાઃ પેતુર્વિશીર્ણા ઇવ પર્વતાઃ ॥
પત્તિભિશ્ચ સમાપ્લુત્ય દ્વિરદાઃ સ્યન્દનાસ્તથા ।
હતાશ્ચ હન્યમાનાશ્ચ પતિતાશ્ચૈવ સર્વશઃ ॥
અશ્વારોહાઃ સમાસાદ્ય ત્વરિતાઃ પત્તિભિર્હતાઃ ।
સાદિભિઃ પત્તિસઙ્ઘાશ્ચ નિહતા યુધિ શેરતે ॥
મૃદિતાનીવ પદ્માનિ પ્રમ્લાના ઇવ ચ સ્રજઃ ।
હતાનાં વદનાન્યાસન્ગાત્રાણિ ચ મહાહવે ॥
રૂપાણ્યત્યર્થકાન્તાનિ દ્વિરદાશ્વનૃણાં નૃપ ।
સમુન્નાનીવ વસ્ત્રાણિ યયુર્દુર્દુર્શતાં પરામ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0