મહાભારત · અધ્યાય 8.60

હસ્તિભિસ્તુ મહામાત્રાસ્તવ પુત્રેણ ચોદિતાઃ ।
ધૃષ્ટદ્યુમ્નં ઘ્નતેત્યાશુ ક્રુદ્ધાઃ પાર્ષતમભ્યયુઃ ॥

પ્રાચ્યાશ્ચ દાક્ષિણાત્યાશ્ચ પ્રવરા ગજયોધિનઃ ।
અઙ્ગા વઙ્ગાશ્ચ પુણ્ડ્રાશ્ચ માગધાસ્તામ્રલિપ્તકાઃ ॥

મેકલાઃ કોશલા મદ્રા દશાર્ણા નિષધાસ્તથા ।
ગજયુદ્ધેષુ કુશલાઃ કલિઙ્ગૈઃ સહ ભારત ॥

શરતોમરનારાચૈર્વૃષ્ટિમન્ત ઇવામ્બુદાઃ ।
સિષિચુસ્તે તતઃ સર્વે પાઞ્ચાલબલમાહવે ॥

તાનભિદ્રવતો નાગાન્મદવેગસમુદ્ધતાન્ ।
વિપાઠક્ષુરનારાચૈર્ધૃષ્ટદ્યુમ્નો હ્યવીવૃષત્ ॥

એકૈકં દશભિઃ ષ઼ડ્ભિરષ્ટાભિરપિ પાર્ષતઃ ।
દ્વિરદાનભિવિવ્યાધ ક્ષિપ્રં ગિરિનિભાઞ્શરૈઃ ॥

પ્રચ્છાદ્યમાનં દ્વિરદૈર્મેઘૈરિવ દિવાકરમ્ ।
પર્યયુઃ પાણ્ડુપાઞ્ચાલા નદન્તો હ્યાત્તકાર્મુકાઃ ॥

તાન્નાગાનભિવર્ષન્તો જ્યાતલત્રવિનાદિનઃ । વીરનૃત્યં પ્રનૃત્યન્તઃ શૂરતાલપ્રચોદિતૈઃ ।
નકુલઃ સહદેવશ્ચ દ્રૌપદેયાઃ પ્રભદ્રકાઃ ॥

સાત્યકિશ્ચ શિખણ્ડી ચ ચેકિતાનશ્ચ વીર્યવાન્ ।
સમન્તાત્સિષિચુર્વીરા મેઘાસ્તોયૈરિવાચલાન્ ॥

તે મ્લેચ્છૈઃ પ્રેષિતા નાગા નરાનશ્વાન્રથાનપિ ।
હસ્તૈરાક્ષિપ્ય મમૃદુઃ પદ્ભિશ્ચાપ્યતિમન્યવઃ ॥

બિભિદુશ્ચ વિષાણાગ્રૈઃ સમાક્ષિપ્ય ચ ચિક્ષિપુઃ ।
વિષાણલગ્નાશ્ચાપ્યન્યે પરિપેતુર્વિભીષણાઃ ॥

પ્રમુખે વર્તમાનં તુ દ્વિપમઙ્ગસ્ય સાત્યકિઃ ।
નારાચેનોગ્રવેગેન ભિત્ત્વા મર્માણ્યતાડયત્ ॥

તસ્યાવર્જિતકાયસ્ય દ્વિરદાદુત્પતિષ્યતઃ ।
નારાચેનાહનદ્વક્ષઃ સાત્યકિઃ સોઽપતદ્ભુવિ ॥

પુણ્ડ્રસ્યાપતતો નાગં ચલન્તમિવ પર્વતમ્ ।
સહદેવઃ પ્રસન્નાગ્રૈર્નારાચૈરહનત્ત્રિભિઃ ॥

વિપતાકં વિયન્તારં વિવર્મધ્વજજીવિતમ્ ।
તં કૃત્વા દ્વિરદં ભૂયઃ સહદેવોઽઙ્ગમભ્યયાત્ ॥

સહદેવં તુ નકુલો વારયિત્વાઙ્ગમાર્દયત્ ।
નારાચૈર્યમદણ્ડાભૈસ્ત્રિભિર્નાગં શતેન તમ્ ॥

દિવાકરકપ્રખ્યાનઙ્ગશ્ચિક્ષેપ તોમરાન્ ।
નકુલાય શતાન્યષ્ટૌ ત્રિધૈકૈકં તુ સોઽચ્છિનત્ ॥

તથાઽર્ધચન્દ્રેણ શિરસ્તસ્ય ચિચ્છેદ પાણ્ડવઃ ।
સ પપાત હતો મ્લેચ્છસ્તેનૈવ સહ દન્તિના ॥

અથાઙ્ગપુત્રે નિહતે હસ્તિશિક્ષાવિશારદે ।
અઙ્ગાઃ ક્રુદ્ધા મહામાત્રા નાગૈર્નકુલમભ્યયુઃ ॥

ચલત્પતાકૈઃ સુમુખૈર્હેમકક્ષ્યાતનુચ્છદૈઃ ।
મિમર્દિષન્તસ્ત્વરિતાઃ પ્રદીપ્તૈરિવ પર્વતૈઃ ॥

મેકલોત્કલકાલિઙ્ગા નિષધાસ્તામ્રલિપ્તકાઃ ।
શરતોમરવર્ષાણિ વિમુઞ્ચન્તો જિઘાંસવઃ ॥

તૈશ્છાદ્યમાનં નકુલં નિશાકરમિવામ્બુદૈઃ ।
પરિપેતુઃ સુસંરબ્ધાઃ પાણ્ડુપાઞ્ચાલસાત્યકાઃ ॥

તતસ્તદભવદ્યુદ્ધં રથિનાં હસ્તિભિઃ સહ ।
સૃજતાં શરવર્ષાણિ તોમરાંશ્ચ સહસ્રશઃ ॥

નાગાનાં પ્રાસ્ફુટન્કુમ્ભા મર્માણિ ચ નખાનિ ચ ।
દન્તાશ્ચૈવાતિવિદ્ધાનાં નારાચૈર્હેમભૂષણૈઃ ॥

તેષામષ્ટૌ મહાનાગાંશ્ચતુઃષષ્ટ્યા સુતેજનૈઃ ।
નારાચૈઃ સહદેવસ્તાન્પાતયામાસ સાદિભિઃ ॥

અઞ્જોગતિભિરાયમ્ય પ્રયત્નાદ્ધનુરુત્તમમ્ ।
નારાચૈરહનન્નાગાન્નકુલઃ કુલનન્દનઃ ॥

તતઃ પાઞ્ચાલશૈનેયૌ દ્રૌપદેયાઃ પ્રભદ્રકાઃ ।
શિખણ્ડી ચ મહાનાગાન્સિષિચુઃ શરવૃષ્ટિભિઃ ॥

તે પાણ્ડુયોધામ્બુધરૈઃ શત્રુદ્વિરદપર્વતાઃ ।
બાણવર્ષૈર્હતાઃ પેતુર્વજ્રવર્ષૈરિવાચલાઃ ॥

એવં હત્વા તવ ગજાંસ્તે પાણ્ડુરથકુઞ્જરાઃ ।
દ્રુતં સેનાં ચ વર્ષન્તો ભિન્નકૂલામિવાપગામ્ ॥

તાં તે સેનાં સમાલોડ્ય પાણ્ડુપુત્રસ્ય સૈનિકાઃ ।
વિક્ષોભયિત્વા ચ પુનઃ કર્ણં સમભિદુદ્રુવુઃ ॥