મહાભારત · અધ્યાય 8.54

અથોત્તરેણ પાણ્ડૂનાં સેનાયાં ધ્વનિરુત્થિતઃ ।
રથનાગાશ્વપત્તીનાં દણ્ડધારેણ વધ્યતામ્ ॥

નિવર્તયિત્વા તુ રથં કેશવોઽર્જુનમબ્રવીત્ ।
વાહયન્નેવ તુરગાન્ગરુડાનિલરંહસઃ ॥

માગધોઽસાવતિક્રાન્તો દ્વિરદેન પ્રમાથિના ।
ભગદત્તાદનવમઃ શિક્ષયા ચ બલેન ચ ॥

એનં હત્વા નિહન્તાઽસિ પુનઃ સંશપ્તકાનિતિ ।
વાક્યાન્તે પ્રાપયત્પાર્થં દણ્ડધારગજં પ્રતિ ॥

સ માગધાનાં પ્રવરો મહાબલો-- શુભગ્રહો યોધગણૈઃ સમન્વિતઃ ।
સપત્નસેનાં પ્રમમાથ દારુણો ભીમં સમગ્રાં બલવાનિવ ગ્રહમ્ ॥

સુકલ્પિતં દાનવનાગસન્નિભં મહાભ્રનિર્હાદસમસ્વનં રણે ।
સમાસ્થિતો નાગવરં નરેશ્વરો રથાશ્વમાતઙ્ગનરપ્રમાથિનમ્ ॥

સ નાગયન્તૄન્સમરે મહારથા-- ન્સપત્તિસઙ્ઘાંસ્તુરગાન્સસાદિનઃ ।
દ્વિપાંશ્ચ બાણૈર્નિજઘાન વીર્યવા-- ન્સમન્તતો ઘ્નન્નિવ કાલચક્રવત્ ॥

નરાંસ્તુ કાંસ્યાયસવર્મભૂષણા-- ન્નિપાત્ય સાશ્વાનપિ પત્તિભિઃ સહ ।
વ્યપોથયદ્દન્તિવરેણ શુષ્મિણા સશબ્દવત્સ્થૂલનલં યથા તથા ॥

અથાર્જુનો જ્યાતલનેમિનિઃસ્વને મૃદઙ્ગભેરીબહુશઙ્ખનાદિતે ।
રથાશ્વમાતઙ્ગસહસ્રનાદિતે રથોત્તમેનાભ્યપતદ્દ્વિપોત્તમમ્ ॥

તતોઽર્જુનં દ્વાદશભિઃ શરોત્તમૈ-- ર્જનાર્દનં ષોડશભિઃ સમાર્પયત્ ।
સ દણ઼્ડધારસ્તુરગાંસ્ત્રિભિસ્ત્રિભિ--- સ્તતો નનાદ પ્રજહાસ ચાસકૃત્ ॥

તતોઽસ્ય પાર્થઃ સગુણેષુકાર્મુકં ચકર્ત ભલ્લૈર્ધ્વજમપ્યલઙ્કૃતમ્ ।
પુનર્નિયન્તૄન્સહપાદગોપ્તૃભિ-- સ્તતઃ સ ચુક્રોધ ગિરિવ્રજેશ્વરઃ ॥

તતોઽર્જુનં ભિન્નકટેન દન્તિના ઘનાઘનેનાનિલતુલ્યરંહસા ।
અતીવ ચુક્રોધયિષુર્જનાર્દનં ઘનઞ્જયં ચાભિજઘાન તોમરૈઃ ॥

અથાસ્ય બાહૂ દ્વિપહસ્તસન્નિભૌ શિરશ્ચ પૂર્ણેન્દુનિભાનનં ત્રિભિઃ ।
ક્ષુરૈઃ પ્રચિચ્છેદ સહૈવ પાણ્ડવ-- સ્તતો દ્વિપં બાણશતૈઃ સમર્પયત્ ॥

સ પાર્થબાણૈસ્તપનીયભૂષણૈઃ સમાવૃતઃ કાઞ્ચનવર્મભૃદ્દ્વિપઃ ।
ભૃશં ચકાશે નિશિ પર્વતો યથા દાવાગ્નિના પ્રજ્વલિતૌષધિદ્રુમઃ ॥

સ વેદનાર્તોઽમ્બુદનિસ્વનો નદં-- શ્ચરન્ભ્રમન્પ્રસ્સ્વલિતાન્તરોઽદ્રવત્ ।
પપાત રુગ્ણઃ સનિયન્તૃકસ્તથા ॥ યથા ગિરિર્વજ્રવિદારિતસ્તથા ॥

હિમાવદાનેન સુવર્ણમાલિના હિમાદ્રિકૂટપ્રતિમેન દન્તિના ।
હતે રણે ભ્રાતરિ દણ્ડ આવ્રજ-- જ્જિઘાંસુરિન્દ્રાવરજં ધનઞ્જયમ્ ॥

સતોમરૈરર્કરપ્રભૈસ્ત્રિભિ-- ર્જનાર્દનં પઞ્ચભિરર્જુનં શિતૈઃ ।
સમર્પયિત્વા વિનનાદ ચાર્દયં-- સ્તતોઽસ્ય બાહૂ નિચકર્ત પાણ્ડવઃ ॥

ક્ષુરપ્રકૃત્તૌ વિપુલૌ સતોમરૌ શુભાઙ્ગદૌ ચન્દનરૂષિતૌ ભુજૌ ।
ગજાત્પતન્તૌ યુગપદ્વિરેજતુ-- ર્યથોરગૌ પર્વતશૃઙ્ગવન્મહીમ્ ॥

અથાઽર્ધચન્દ્રેણ હતં કિરીટિના પપાત દણ્ડસ્ય શિરઃ ક્ષિતિં દ્વિપાત્ ।
સ શોણિતાર્દ્રો નિપતન્વિરેજે દિવાકરોઽસ્તાદિવ પશ્ચિમાં દિશમ્ ॥

અથ દ્વિપં શ્વેતનગાગ્રસન્નિભં દિવાકરાંશુપ્રતિમૈઃ શરોત્તમૈઃ ।
બિભેદ પાર્થઃ સ પપાત નાદયન્ હિમાદ્રિકૂટં કુલિશાહતં યથા ॥

તતોઽપરં તત્પ્રતિમા ગજોત્તમા જિગીષવઃ સંયતિ સવ્યસાચિના ।
તથા કૃતાસ્તેઽપિ યથૈવ તૌ દ્વિપૌ તતઃ પ્રભગ્નં સુમહદ્રિપોર્બલમ્ ॥

ગજા રથાશ્વાઃ પુરુષાશ્ચ સઙ્ઘશઃ પરસ્પરઘ્નાઃ પરિપેતુરાહવે ।
પરસ્પરં પ્રસ્ખલિતાઃ સમાહતા ભૃશં ચ તત્તદ્બહુભાષિણો હતાઃ ॥

અથાર્જુનં સ્વે પરિવાર્ય સૈનિકાઃ પુરન્દરં દેવગણા ઇવાબ્રુવન્ ।
અભૈષ્મ યસ્માન્મરણાદિવ પ્રજાઃ સ વીર દિષ્ટ્યા નિહતસ્ત્વયા રિપુઃ ॥

ન ચેત્પરિત્રાસ્યદિમાઞ્જનાન્ભયા-- દ્દ્વિષદ્ભિરેવં બલિભિઃ પ્રપીડિતાન્ ।
તથાઽભવિષ્યદ્દ્વિષતાં પ્રમોદનં યથા હતેષ્વેષ્વિહ નોઽરિસૂદન ॥

ઇતીવ ભૂયશ્ચ સુહૃદ્ભિરીડિતા નિશમ્ય વાચઃ સુમનાસ્તદાઽર્જુનઃ ।
યથાઽનુરૂપં પ્રતિપૂજ્ય તં જનં જગામ સંશપ્તકસઙ્ઘહા પુનઃ ॥