મહાભારત · અધ્યાય 8.53
તતઃ સમભવદ્યુદ્ધં શુક્રાઙ્ગિરસવર્ચસોઃ ।
નક્ષત્રમભિતો વ્યોમ્નિ શુક્રાઙ્ગિરસયોરિવ ॥
સન્તાપયન્તાવન્યોન્યં દીપ્તૈઃ શરગભસ્તિભિઃ ।
લોકત્રાસકરાવાસ્તાં વિમાર્ગસ્થૌ ગ્રહાવિવ ॥
તતોઽવિધ્યદ્ધુવોર્મધ્યે નારાચૈરર્જુનો ભૃશમ્ ।
સ તેન વિબભૌ દ્રૌણિરૂર્ધ્વરશ્મિર્યથા રવિઃ ॥
અથ કૃષ્ણૌ શરશતૈરશ્વત્થામ્નાઽર્દિતૌ ભૃશમ્ ।
સ્વરશ્મિજાલવિકચૌ યુગાન્તાર્કાવિવાસુતઃ ॥
તતોઽર્જુનઃ સર્વતોધારમસ્ત્ર-- મવાસૃજદ્વાસુદેવેઽભિભૂતે ।
દ્રૌણાયનિશ્ચાભ્યહનત્પૃષત્કૈ-- ર્વજ્રાગ્નિવૈવસ્વતદણ્ડકલ્પૈઃ ॥
સ કેશવં ચાર્જુનં ચાતિતેજા વિવ્યાધ મર્મસ્વતિરૌદ્રકર્મા ।
બાણૈઃ સુમુક્તૈરતિતીવ્રવેગૈ-- ર્યૈરાહતો મૃત્યુરપિ વ્યથેત ॥
દ્રૌણેરિષૂનિષુભિઃ સન્નિવાર્ય વ્યાયચ્છતસ્તદ્દ્વિગુણૈઃ સુપુઙ્ખૈઃ ।
તં સાશ્વસૂતધ્વજમેકવીર-- માવૃત્ય સંશપ્તકસૈન્યમાર્ચ્છત્ ॥
ધનૂંષિ બાણાનિષુધીર્ધનુર્જ્યાઃ પાણીન્ભુજાન્પાણિગતં ચ શસ્ત્રમ્ ।
છત્રાણિ કેતૂંસ્તુરગાન્રથેષાં વસ્ત્રાણિ માલ્યાન્યથા ભૂષણાનિ ॥
ચર્માણિ વર્માણિ મનોરમાણિ પ્રસહ્ય ચૈષાં સ શિરાંસિ ચૈવ ।
સ્રિચ્છેદ પાર્થો દ્વિષતાં સુમુક્તૈ-- ર્બાણૈઃ સ્થિતાનામપરાઙ્મુખાનામ્ ॥
સુકલ્પિતાઃ સ્મન્દનવાજિનાગાઃ સમાસ્થિતાઃ કૃતયત્નૈર્નૃવીરૈઃ ।
પાર્થેરિતૈર્બાણશતૈર્નિરસ્તા-- સ્તૈરેવ સાર્ધં નૃવરૈર્વિનેશુઃ ॥
પદ્માર્કપૂર્ણેન્દુનિભાનનાનિ કિરીટમાલ્યાભરણોજ્જ્વલાનિ ।
ભલ્લાર્ધચન્દ્રક્ષુરસન્નિકૃત્તા-- ન્યપાતયચ્છત્રુશિરાંસ્યજસ્રમ્ ॥
અથ દ્વિપૈર્દૈત્યરિપુદ્વિપાભૈ-- ર્દેવારિકલ્પા બલમન્યુકલ્પૈઃ ।
કલિઙ્ગવઙ્ગાઙ્ગનિષાદવીરા જિઘાંસવઃ પાણ્ડવમભ્યધાવન્ ॥
તેષાં દ્વિપાનાં નિચકર્ત પાર્થો વર્માણિ ચર્માણિ કરાન્નિયન્તૄન્ ।
ધ્વજાઃ પતાકાશ્ચ તતઃ પ્રપેતુ-- ર્વજ્રાહતાનીવ ગિરેઃ શિરાંસિ ॥
તેષુ પ્રભગ્નેષુ ગુરોસ્તનૂજં બાણૈઃ કિરીટિ નવસૂર્યવર્ણૈઃ ।
પ્રચ્છાદયામાસ મહાભ્રજાલૈ-- ર્વાયુઃ સમુદ્યન્તમિવાંશુમન્તમ્ ॥
તતોઽર્જુનેષૂનિષુભિર્નિરસ્ય દ્રૌણિઃ શિતૈરર્જુનવાસુદેવૌ ।
પ્રચ્છાદયિત્વા દિવિ ચન્દ્રસૂર્યૌ નનાદ સોઽમ્ભોદ ઇવાતપાન્તે ॥
તમર્જુનસ્તાંશ્ચ પુનસ્ત્વદીયા-- નભ્યર્દિતસ્તૈરભિસૃત્ય શસ્ત્રૈઃ ।
વાણાન્ધકારં સહસૈવ કૃત્ત્વા વિવ્યાધ પાર્થો વરહેમપુઙ્ખૈઃ ॥
નાપ્યાદદત્સન્દધન્નૈવ મુઞ્ચ-- ન્બાણાન્રથેઽદૃશ્યત સવ્યસાચી ।
રથાંશ્ચ નાગાંસ્તુરગાન્પદાતીન્ સંસ્યૂતદેહાન્દદૃશુર્હતાંશ્ચ ॥
સન્ધાય નારાચવરાન્દશાશુ દ્રૌણિસ્ત્વરન્નેકમિવોત્સસર્જ ।
તેષાં ચ પઞ્ચાર્જુનમભ્યવિધ્ય-- ન્પઞ્ચાચ્યુતં નિર્બિભુદુઃ સુપુઙ્ખાઃ ॥
તૈરાહતૌ સર્વમનુષ્યમુખ્યા-- વસૃક્સ્રવન્તૌ ધનદેન્દ્રકલ્પૌ ।
સમાપ્તવિદ્યેન તથાઽભિભૂતૌ હતૌ રણે તાવિતિ મેનિરેઽન્યે ॥
અથાર્જુનં પ્રાહ દશાર્હનાથઃ પ્રમાદ્યસે કિં જહિ યોધમેતમ્ ।
કુર્યાદ્ધિ દોષં સમુપેક્ષિતોઽયં કષ્ટો ભવેદ્વ્યાધિરિવાક્રિયાવાન્ ॥
તથેતિ ચોક્ત્વાઽચ્યુતમપ્રમાદી દ્રૌણેઃ પ્રહસ્યાશુ કિરીટમાલી ।
ભુજૌ વરૌ ચન્દનસારદિગ્ધૌ વક્ષઃ શિરોઽથાપ્રતિમૌ તથોરૂ ॥
ગાણ્ડીવમુક્તૈઃ કુપિતાહિકલ્પૈ-- દ્રૌણિં શરૈઃ સંયતિ નિર્બિભેદ ।
છિત્ત્વા તુ રશ્મીંસ્તુરગાનવિધ્ય-- ત્તે તં રણાદૂહુરતીવ દૂરમ્ ॥
સ તૈર્હૃતો વાતજવૈસ્તુરઙ્ગૈ- ર્દ્રૌણિર્દૃઢં પાર્થશરાભિભૂતઃ ।
આવૃત્ય નૈવ વ્યષહત્સ યોદ્ધું પાર્થેન સાર્ધં મતિમાન્વિમૃશ્ય ।
જાનઞ્જયં નિયતં વૃષ્ણિવીરે ધનઞ્જયે ચાઙ્ગિરસાં વરિષ્ઠઃ ॥
વિવેશ કર્ણસ્ય બલં તરસ્વી ભગ્નોત્સાહઃ ક્ષીણવાણાસ્ત્રયોગઃ ॥
પ્રતીપકામે તુ રણાદશ્વત્થામ્નિ હૃતે હયૈઃ ।
મન્ત્રૌષધિક્રિયાયોગૈર્વ્યાધૌ દેહાદિવાહૃતે ॥
સંશપ્તકાનભિમુખૌ પ્રયાતૌ કેશવાર્જુનૌ ।
વાતોદ્વૂતપતાકેન સ્યન્દનેનૌઘનાદિના ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0