મહાભારત · અધ્યાય 8.40
દુર્યોધનસ્તતઃ કર્ણમુપેત્ય ભરતર્ષભ ।
અબ્રવીન્મદ્રરાજં ચ તથૈવાન્યાન્મહારથાન્ ॥
યદૃચ્છયાઽયમવ્યગ્રો ધર્મઃ પરમકઃ સખા ।
સુખિનઃ ક્ષત્રિયાઃ કર્ણ લભન્તે યુદ્ધમીદૃશમ્ ॥
યાદૃશં ક્ષત્રિયૈઃ શૂરૈઃ શૂરાણાં દીવ્યતાં યુધિ ।
ઇષ્ટં ભવતિ રાધેય તદિદં સમુપસ્થિતમ્ ॥
હત્વા તુ પાણ્ડવાન્યુદ્ધે સ્થિરામુર્વીં પ્રશાસથ ।
નિહતા વા પરૈર્યુદ્ધે વીરલોકાનવાપ્સ્યથ ॥
દુર્યોધનસ્ય વચનં શ્રુત્વા તત્ક્ષત્રિયર્ષભાઃ ।
સિંહનાદાનુદક્રોશન્વાદિત્રાણિ ચ જઘ્નિરે ॥
તસ્મિન્પ્રમુદિતે સૈન્યે ત્વદીયે ભરતર્ષભ ।
હર્ષયંસ્તાવકાન્યોધાન્દ્રૌણિર્વિચનમબ્રવીત્ ॥
પ્રત્યક્ષં સર્વસૈન્યાનાં ભવતાં ચાપિ પશ્યતામ્ ।
ન્યસ્તશસ્ત્રો મમ પિતા ધૃષ્ટદ્યુમ્નેન પાતિતઃ ॥
સ તેનાહમમર્ષેણ પિત્રર્થે ચાપિ ભારત ।
ધૃષ્ટદ્યુમ્નમહત્વાઽહં ન વિમોક્ષ્યામિ દંશનમ્ ॥
કૃત્વાઽનૃતાં પ્રતિજ્ઞાં વો નાસ્મિ પ્રાપ્તા મહત્ફલમ્ । અર્જુનં ભીમસેનં ચ યશ્ચ માં પ્રતિયોત્સ્યતિ ।
સર્વાંસ્તાન્પ્રમથિષ્યામિ ઇતિ મે નિશ્ચિતા મતિઃ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।
એવમુક્તે તતઃ સર્વા હર્ષિતા ભારતી ચમૂઃ ।
અભ્યવર્તત કૌન્તેયાંસ્તથા તાં ચાપિ પાણ્ડવાઃ ॥
સ સન્નિપાતો રથયૂથપાનાં મહાહવે ભારત લોભનીયે ।
જનક્ષયઃ કાલયુગાન્તકલ્પઃ પ્રાવર્તતાગ્રે કુરુસૃઞ્જયાનામ્ ॥
તતઃ પ્રવૃત્તે યુધિ સમ્પ્રહારે ભૂતાનિ સર્વાણિ સદૈવતાનિ ।
આસન્સમેતાનિ સહાપ્સરોભિ-- નિરીક્ષતીભિર્યુધિ વીરસઙ્ઘાન્ ॥
દિવ્યૈશ્ચ ગન્ધૈઃ પરમૈશ્ચ પુષ્પૈ-- રન્યૈશ્ચ રત્નૈર્વિવિધૈર્નરાગ્ર્યાઃ ।
રણેષુ કર્મોદ્વહતાઃ પ્રહૃષ્ટા- નનન્દયન્નપ્સરસઃ પ્રહૃષ્ટાઃ ॥
સમીરણસ્તાંસ્તુ નિષેવ્ય ગન્ધા-- ન્નિષેવતે તાનપિ યોધમુખ્યાન્ ।
નિષેવ્યમાણાસ્ત્વનિલેન યોધાઃ પરસ્પરં ચુક્રુશુરાજિમધ્યે ॥
તથા તુ તસ્મિંસ્તુમુલે પ્રવૃત્તે દુર્યોધનઃ ક્રોધમમૃષ્યમાણઃ ।
અવેભ્ય ભીમં બલમધ્યસંસ્થઃ સમાર્પયત્ક્ષુદ્રકાણાં શતેન ॥
દુઃશાસનશ્ચિત્રસેનશ્ચ વીર-- સ્તથોલૂકઃ કિતવઃ સૌબલશ્ચ ।
ગજાનીકૈઃ સર્વતો ભીમસેનં તથાવિષક્તં સહસૈવાભ્યગચ્છન્ ॥
તમાપતન્તં સમ્પ્રેક્ષ્ય ગજાનીકં વૃકોદરઃ ।
દુર્યોધનં મહાબાહુઃ શરવર્ષૈરવાકિરત્ ॥
દુર્યોધનં તતો ભીમઃ સાયકૈર્વજ્રસન્નિભૈઃ ।
પાણ્ડવો વિમુખીકૃત્ય ગજાનભ્યદ્રવદ્બલી ॥
તતઃ પાવકસઙ્કાશૈર્ભીમબાણૈરવક્રગૈઃ ।
શલભૈરિવ નાગાંસ્તાનર્દયામાસ પાણ્ડવઃ ॥
તતઃ કુઞ્જરયૂથાનિ ભીમસેનો મહાબલઃ ।
વ્યધમન્નિશિતૈર્બાણૈર્મહાવાતો ઘનાનિવ ॥
નિત્યમત્તાશ્ચ માતઙ્ગાઃ શૂરૈર્મત્તૈરધિષ્ઠિતાઃ ।
આરોહકૈર્મહામાત્રૈસ્તોમરાઙ્કુરાપાણિભિઃ ॥
સુવર્ણજાલૈઃ પ્રચ્છન્ના મણિજાલૈશ્ચ કુઞ્જરાઃ ।
રૂપ્યજામ્બૂનદાભાસઃ ક્ષુરમાલાભ્યલઙ્કૃતાઃ ॥
વધ્યમાનાઃ શરૈ રાજન્ભીમસેનેન તે ગજાઃ ।
વિભિન્નહૃદયાઃ કેચિત્તત્રૈવાભ્યપતન્ભુવિ ॥
નિપતદ્ભિર્મહાવેગૈર્હેમભાણ્ડવિભૂષિતૈઃ ।
અશોભત મહારાજ ધાતુચિત્રૈરિવાચલૈઃ ॥
દીપ્તાભરણવદ્ભિશ્ચ ગજપૃષ્ઠનિપાતિતૈઃ ।
સઙ્ગરઃ શુશુભે રાજન્ક્ષીણપુણ્યૈરિવામરૈઃ ॥
મહાપરિઘસઙ્કાશૌ ચન્દનાગરુરૂષિતૌ ।
અપશ્યં ભીમસેનસ્ય ધનુર્વિક્ષિપતો ભુજૌ ॥
તસ્ય જ્યાતલનિર્ઘોષમસ્યતઃ સવ્યદક્ષિણમ્ ।
તં શ્રુત્વાઽભ્યદ્રવન્નાગા ભીમસેનભયાર્દિતાઃ ॥
તસ્ય ભીમસ્ય તત્કર્મ રાજન્નેકસ્ય ધીમતઃ ।
અપશ્યામ મહારાજ તદ્ભૂતમિવાભવત્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0