મહાભારત · અધ્યાય 8.39

તતઃ પરાનીકભિદં વ્યૂહમપ્રતિમં કૃતમ્ ।
સમીક્ષ્ય કર્ણઃ પાર્થાનાં ધૃષ્ટધુમ્નાભિરક્ષિતમ્ ॥

પ્રયયૌ રથઘોષેણ સિંહનાદરવેણ ચ ।
વાદિત્રાણાં ચ નિનદૈઃ કમ્પયન્નિવ મેદિનીમ્ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

તતઃ પ્રયાન્તં રાધેયં મદ્રરાજઃ સ્મયન્નિવ ।
અવધૂય ઇદં વાક્યમબ્રવીત્કુરુસન્નિધૌ ॥

ચમૂં તવેમાં વિપુલાં સમૃદ્વા-- મસઙ્ખેયામશ્વનરાકુલાં ચ ।
તથા પ્રવેષ્ટા સમરે ધનઞ્જયઃ કક્ષં દહન્દીપ્ત ઇવાશ્રયાશી ॥

રથે સ્તિતૌ વીરવરૌ વરેણ્યૌ સિંહસ્કન્ધૌ લોહિતપદ્મનેત્રૌ ।
દ્રષ્ટા ભવાનદ્ય વિના પ્રયત્ના-- ત્તથાહિ મે શકુના વેદયન્તિ ॥

અદ્ય દ્રષ્ટાઽસિ તં વીરં શ્વેતાશ્વં કૃષ્ણસારથિમ્ ।
નિઘ્નન્તં શાત્રવાન્સઙ્ખ્યે યં કર્ણ પરિપૃચ્છસિ ॥

અદ્ય તૌ પુરુષવ્યાઘ્રૌ લોહિતાક્ષૌ પરન્તપૌ ।
વાસુદેવાર્જુનૌ કર્ણ દ્રષ્ટાઽસ્યમિતવિક્રમૌ ॥

સારથિર્યસ્ય ગોવિન્દો ગાણ્ડીવં યસ્ય કાર્મુકમ્ ।
તં ચેદ્વન્તાઽસિ રાધેય ત્વં નો રાજા ભવિષ્યસિ ॥

પ્રવાત્યેષ મહાવાયુરભિતસ્તવ વાહિનીમ્ ।
ક્રવ્યાદા વ્યાહરન્ત્યેતે મૃગાઃ કુર્વન્તિ ભૈરવમ્ ॥

પશ્ય કર્ણ મહાઘોરં ભયં વૈ રોમહર્ષણમ્ ।
અર્કં જીમૂતસઙ્કાશઃ કબન્ધો વાર્ય તિષ્ઠતિ ॥

પશ્ય યૂથં મૃગશતં મૃગાણાં સર્વતોદિશમ્ ।
રરાસ દીપ્તલાઙ્ગૂલમાદિત્યામભિ સંસ્થિતમ્ ॥

પશ્ય કાકાંશ્ચ ગૃધ્રાંશ્ચ સમવેતાન્સહસ્રશઃ ।
આદિત્યમભિવીક્ષન્તે હ્યશિવાઃ કર્ણ સસ્વરાઃ ॥

શ્વેતવાજિસમાયુક્તે તવ કર્ણ મહારથે ।
પતાકાઃ પ્રજ્વલન્ત્યેતા ધ્વજશ્ચાતીવ કમ્પતે ॥

ઉદીર્યતો હયાન્પશ્ય મહાકાયાન્મહાજવાન્ ।
પ્લવમાનાન્મહાવીર્યાનાકાશે ગરુડાનિવ ॥

ધ્રુવમેષુ નિમિત્તેષુ ભૂમિમાવૃત્ય પાર્થિવાઃ ।
સ્વપ્સ્યન્તિ નિહતાઃ કર્ણ શતશોઽથ સહસ્રશઃ ॥

શઙ્ખાનાં તુમુલઃ શબ્દઃ શ્રૂયતે રોમહર્ષણઃ ।
આનકાનાં ચ રાધેય મૃદઙ્ગાનાં ચ હન્યતામ્ ॥

શૃણુ શબ્દાન્બહુવિધાન્નરાશ્વરથવાજિનામ્ ।
જ્યાતલત્રેષુશબ્દાંશ્ચ શૃણુ કર્ણ મહાત્મનામ્ ॥

હેમરૂપ્યપ્રમૃષ્ટાનાં વાસસાં શિલ્પિનિર્મિતાઃ ।
સહેમચન્દ્રતારાભાઃ પતાકાઃ કિઙ્ગિણીયુતાઃ ॥

નાનાવર્ણા રણે ભાન્તિ શ્વસનેન પ્રકમ્પિતાઃ ।
પશ્ય કર્ણાર્જુનસ્યૈતાઃ સૌદામિન્ય ઇવામ્બુદે ॥

ધ્વજાઃ કણકણાયન્તે વાતેનાતિસમીરિતાઃ ।
સપતાકરથાશ્ચાપિ પાઞ્ચાલાનાં મહાત્મનામ્ ॥

એષ રેણુઃ સમુદ્ભૂતો દિવમાવૃત્ય તિષ્ઠતિ ।
ગજવાજિપ્રણુન્ના ચ કમ્પતે કર્ણ મેદિની ॥

શ્રૂયતે મેઘસઙ્કાશો રથનેમિસ્વનસ્તથા । પશ્ય કુન્તીસુતં વીરં બીભત્સુમપરાજિતમ્ ।
પ્રહરિષ્યન્તમાયાન્તં કપિપ્રવરકેતનમ્ ॥

ગજાશ્વરથપત્ત્યોઘાંસ્તાવકાન્યુધિ નિઘ્નતઃ ।
ધ્વજાગ્રં દૃશ્યતે તસ્ય જ્યાશબ્દશ્ચૈવ શ્રૂયતે ॥

એષ સંશપ્તકાન્ભૂયસ્તાનેવાભિમુખો ગતઃ ।
કરોતિ કદનં ચૈષ સઙ્ગામે દ્વિષતાં બલી ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

ઇતિ બ્રુવાણં મદ્રેશં કર્ણઃ પ્રોવાચ મન્યુમાન્ ॥

પશ્ય સંશપ્તકૈઃ ક્રુદ્ધૈઃ સમન્તાત્સમભિદ્રુતઃ । એષ સૂર્ય ઇવામ્ભોદૈશ્છન્નઃ પાર્થો ન દૃશ્યતે ।
એષ દાન્તોઽર્જુનઃ શલ્ય નિમગ્નઃ શોકસાગરે ॥
શલ્ય ઉવાચ ।

વરુણં કોઽમ્ભસા હન્યાદિન્ધનેન ચ કોઽનલમ્ ।
કોવાઽનિલં નિગૃહ્ણીયાત્પિબેદ્વા કો મહાર્ણવમ્ ॥

ઈદૃગ્રૂપમહં મન્યે પાર્થસ્ય યુધિ નિર્જયમ્ ।
ન હિ શક્યોઽર્જુનો જેતું યુધિ દેવાસુરૈરપિ ॥

અથૈઘં પરિતોષસ્તે વાગ્ભિસ્ત્વં સુમાના ભવ ।
ન હિ શક્યો યુધા જેતુમન્યં કુરુ મનોરથમ્ ॥

બાહુભ્યામુદ્ધરેદ્ભૂમિં દહેત્ક્રુદ્ધ ઇમાઃ પ્રજાઃ ।
પાતયેત્ત્રિદિવાદ્દેવાન્નાર્જુનં સમરે જયેત્ ॥

પશ્ય કુન્તીસુતં ભીમં વીરમક્લિષ્ટકારિણમ્ ।
પ્રહરન્તં મહાબાહું સ્થિતં મેરુમિવાચલમ્ ॥

અમર્ષી પુરુષવ્યાઘ્રઃ સદા વૈરમનુસ્મરન્ ।
એષ ભીમો જયપ્રેપ્સુર્યુધિ તિષ્ઠતિ વીર્યવાન્ ॥

એષ ધર્મભૃતાં શ્રેષ્ઠો ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ।
તિષ્ઠત્યસુકરઃ સઙ્ખ્યે પરૈઃ પરપુરઞ્જયઃ ॥

એતૌ ચ પુરુષવ્યાઘ્રાવાશ્વિનેયૌ મહારથૌ ।
નકુલઃ સહદેવશ્ચ તિષ્ઠતો યુધિ દુર્જયૌ ॥

એતે તિષ્ઠન્તિ કાર્ષ્ણેયાઃ પઞ્ચ પઞ્ચાચલા ઇવ ।
યોત્સ્યમાના મહાવીર્યા ભીમાર્જુનસમા યુધિ ॥

એતે દ્રુપદપુત્રાશ્ચ ધૃષ્ટદ્યુમ્નપુરોગમાઃ ।
હીનાઃ સત્યજિતા વીરાસ્તિષ્ઠન્તિ પરમૌજસઃ ॥

યત્ર કૃષ્ણાર્જુનૌ વીરૌ યત્ર રાજા યુધિષ્ઠિરઃ ।
તત્ર ધર્મશ્ચ સત્યં ચ યતો ધર્મસ્તતો જયઃ ॥

ઇતિ સંવદતોરેવ તયોઃ પુરુષસિંહયોઃ ।
તે સેને સમસજ્જેતાં ઙ્ગાયમુનવદ્ભૃશમ્ ॥