મહાભારત · અધ્યાય 8.16

યુયુત્સં તવ પુત્રસ્ય દ્રાવયન્તં બલં મહત્ ।
ઉલૂકો ન્યપતત્તૂર્ણં તિષ્ઠતિષ્ઠેતિ ચાબ્રવીત્ ॥

યુયુત્સુશ્ચ તતો રાજઞ્શિતધારેણ પત્રિણા ।
ઉલૂકં તાડયામાસ વજ્રેણેવ મહાબલમ્ ॥

ઉલૂકસ્તુ તતઃ ક્રુદ્ધસ્તવ પુત્રસ્ય સંયુગે ।
ક્ષુરપ્રેણ ધનુશ્છિત્ત્વા તાડયામાસ કર્ણિના ॥

તદપાસ્ય ધનુશ્છિન્નં યુયુત્સર્વેગવત્તરમ્ ।
અન્યદાદત્ત સુમહચ્ચાપં સંરક્તલોચનઃ ॥

શાકુનિં તુ તતઃ ષષ્ટ્યા વિવ્યાધ ભરતર્ષભ ।
સારથિં ત્રિભિરાનર્ચ્છત્તં ચ ભૂયો વ્યવિધ્યત ॥

ઉલૂકસ્તં તુ વિંશત્યા વિદ્વ્વા સ્વર્ણવિભૂષિતૈઃ ।
અથાસ્ય સમરે ક્રુદ્ધો ધ્વજં ચિચ્છેદ કાઞ્ચનમ્ ॥

સ ચ્છિન્નયષ્ટિઃ સુમહાઞ્શીર્યમાણો મહાધ્વજઃ ।
પપાત પ્રમુખે રાજન્યુયુત્સોઃ કાઞ્ચનધ્વજઃ ॥

ધ્વજમુન્મથિતં દૃષ્ટ્વા યુયુત્સુઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ ।
ઉલૂકં પઞ્ચભિર્બાણૈરાજઘાન સ્તનાન્તરે ॥

ઉલૂકસ્તસ્ય સમરે તૈલધૌતેન મારિષ ।
શિરશ્ચિચ્છેદ ભલ્લેન યન્તુર્ભરતસત્તમ ॥

તચ્છિન્નમપતદ્ભૂમૌ યુયુત્સોઃ સારથેસ્તદા ।
તારારૂપં યથા ચિત્રં નિપપાત મહીતલે ॥

જઘાન ચતુરોઽશ્વાંશ્ચ તં ચ વિવ્યાધ પઞ્ચભિઃ ।
સોઽતિવિદ્વો બલવતા પ્રત્યપાયાદ્રથાન્તરમ્ ॥

તં નિર્જિત્ય રણે રાજન્નુલૂકસ્ત્વરિતો યયૌ ।
પાઞ્ચાલાન્સૃઞ્જયાંશ્ચૈવ વિનિઘ્નન્નિશિતૈઃ શરૈઃ ॥

શતાનીકં મહારાજ શ્રુતકર્મા સુતસ્તવ ।
વ્યશ્વસૂતરથં ચક્રે નિમેષાર્ધાદસમ્ભ્રમઃ ॥

હતાશ્વે તુ રથે તિષ્ઠઞ્શતાનીકો મહારથઃ ।
ગદાં ચિક્ષેપ સઙ્ક્રુદ્ધસ્તવ પુત્રસ્ય મારિષ ॥

સા કૃત્વા સ્યન્દનં ભસ્મ હયાંશ્ચૈવ સસારથીન્ ।
પપાત ધરણીં તૂર્ણં દારયન્તીવ ભારત ॥

તાવુભૌ વિરથૌ વીરૌ કુરૂણાં કીર્તિવર્ધનૌ ।
વ્યપાક્રમેતાં યુદ્વાત્તુ પ્રેક્ષમાણૌ પરસ્પરમ્ ॥

પુત્રસ્તુ તવ સમ્ભ્રાન્તો વિવિંશો રથમારુહત્ ।
શતાનીકોઽપિ ત્વરિતઃ પ્રતિવિન્ધ્યરથં ગતઃ ॥

સુતમોમં તુ શકુનિર્વિદ્વ્વા તુ નિશિતૈઃ શરૈઃ ।
નાકમ્પયત સઙ્ક્રુદ્વો વાર્યોઘ ઇવ પર્વતમ્ ॥

સુતસોમસ્તુ તં દૃષ્ટ્વા પિતુરત્યન્તવૈરિણમ્ ।
શરૈરનેકસાહસ્રૈશ્છાદયામાસ ભારત ॥

તાઞ્શરાઞ્શકુનિસ્તૂર્ણં ચિચ્છેદાન્યૈઃ પતત્રિભિઃ ।
લઘ્વસ્ત્રશ્ચિત્રયોધી ચ જિતકાશી ચ સંયુગે ॥

નિવાર્ય સમરે ચાપિ શરાંસ્તાન્નિશિતૈઃ શરૈઃ ।
આજઘાન સુસઙ્ક્રુદ્ધઃ સુતસોમં ત્રિભિઃ શરૈઃ ॥

નાકમ્પયત સઙ્ક્રુદ્ધો વાર્યોઘ ઇવ પર્વતમ્ । તસ્યાશ્વાન્કેતનં સૂતં તિલશો વ્યધમચ્છરૈઃ ।
શ્યાલસ્તવ મહારાજ તત ઉચ્ચુક્રુશુર્જનાઃ ॥

હતાશ્વો વિરથશ્ચૈવ છિન્નકેતુશ્ચ મારિષ ।
ધન્વી ધનુર્વરં ગૃહ્ય રથાદ્ભૂમાવતિષ્ઠત ॥

વ્યસૃજત્સાયકાંશ્ચૈવ સ્વર્ણપુઙ્ખાઞ્શિલાશિતાન્ । છાદયામાસુરથ તે તવ શ્યાલસ્ય તં રથમ્ ।
શળભાનામિવ વ્રાતાઃ શરવ્રાતા મહારથમ્ ॥

સઞ્છાદ્યમાનોઽપિ દૃઢં વિવ્યથે નૈવ સૌબલઃ ।
પ્રમમાથ શરાંસ્તસ્ય શરવ્રાતૈર્મહાયશાઃ ॥

તત્રાતુષ્યન્ત યોધાશ્ચ સિદ્વાશ્ચાપિ દિવિ સ્થિતાઃ । સુતસોમસ્ય તત્કર્મ દૃષ્ટ્વાઽશ્રદ્વેયમદ્ભુતમ્ ।
રથસ્થં શકુનિં યત્તુ પદાતિઃ સમયોધયત્ ॥

તસ્ય તીક્ષ્ણૈર્મહાવેગૈર્ભલ્લૈઃ સન્નતપર્વભિઃ ।
વ્યહનત્કારામુકં રાજંસ્તૂણીરાંશ્ચૈવ સર્વશઃ ॥

સ ચ્છિન્નધન્વા વિરથઃ ખઙ્ગમુદ્યમ્ય ચાનદત્ ।
વૈદૂર્યોત્પલવર્ણાભં દન્તિદન્તમયત્સરુમ્ ॥

ભ્રામ્યમાણં તતસ્તં તુ વિમલામ્બરવર્ચસમ્ ।
કાલદણ્ડોપમં મેને સુતસોમસ્ય ધીમતઃ ॥

સોઽચરત્સહસા ખઙ્ગી મણ્ડલાનિ સહસ્રશઃ ।
ચતુર્દશ મહારાજ શિક્ષાબલસમન્વિતઃ ॥

ભ્રાન્તમુદ્ધાન્તમાવિદ્ધમાપ્લુતં વિપ્લુતં સૃતમ્ ।
સમ્પાતસમુદીર્ણે ચ દર્શયામાસ સંયુગે ॥

સૌબલસ્તુ તતસ્તસ્ય શરાંશ્ચિક્ષેપ વીર્યવાન્ ।
તાનાપતત એવાશુ ચિચ્છેદ પરમાસિના ॥

તતઃ ક્રુદ્ધો મહારાજ સૌબલઃ પરવીરહા ।
પ્રાહિણોત્સુતસોમાય શરાનાશીવિષોપમાન્ ॥

ચિચ્છેદ તાંસ્તુ ખઙ્ગેન શિક્ષયા ચ બલેન ચ ।
દર્શયઁલ્લાઘવં યુદ્ધે તાર્ક્ષ્યતુલ્યપરાક્રમઃ ॥

તસ્ય સઞ્ચરતો રાજન્મણ્ડલાવર્તને તદા ।
ક્ષુરપ્રેણ સુતીક્ષ્ણેન ખઙ્ગં ચિચ્છેદ સુપ્રભમ્ ॥

સ ચ્છિન્નઃ સહસા ભૂમૌ નિપપાત મહાનસિઃ ।
અધર્મસ્ય સ્થિતં હસ્તે સુત્સરોસ્તત્ર ભારત ॥

છિન્નમાજ્ઞાય નિસ્ત્રિંશમવપ્લુત્ય પદાનિ ષટ્ ।
પ્રાવિધ્યત તતઃ શેષં સુતસોમો મહારથઃ ॥

તચ્છિત્ત્વા સગુણં ચાપં રણે તસ્ય મહાત્મનઃ ।
પપાત ધરણીં તૂર્ણં સ્વર્ણવજ્રવિભૂષિતમ્ ॥

સુતસોમસ્તતોઽગચ્છચ્છ્રુતકીર્તેર્મહારથમ્ ।
સૌબલોઽપિ ધનુર્ગૃહ્ય ઘોરમન્યત્સુદુર્જયમ્ ॥

અભ્યયાત્પાણ્ડવાનીકં નિઘ્નઞ્શત્રુગણાન્બહૂન્ ।
તત્ર નાદો મહાનાસીત્પાણ્ડવાનાં વિશામ્પતે ॥

સૌબલં સમરે દૃષ્ટ્વા વિચરન્તમભીતવત્ । તાન્યનીકાનિ દૃપ્તાનિ શસ્ત્રવન્તિ મહાન્તિ ચ ।
દ્રાવ્યમાણાન્યદૃશ્યન્ત સૌબલેન મહાત્મના ॥

યથા દૈત્યચમૂં રાજન્દેવરાજો મમર્દ હ ।
તથૈવ પાણ઼્વીં સેનાં સૌબલેયો વ્યનાશયત્ ॥