મહાભારત · અધ્યાય 7.79

તતોઽર્જુનસ્ય ભવનં પ્રવિશ્યાપ્રતિમં વિભુઃ । સ્પૃષ્ટ્વામ્ભઃ પુણ્ડરીકાક્ષઃ સ્થણ્ડિલે શુભલક્ષણે ।
સન્તસ્તાર શુભાં શય્યાં દર્ભૈર્વૈદૂર્યસન્નિભૈઃ ॥

તતો માલ્યેન વિધિવલ્લાજૈર્ગન્ધૈઃ સુમઙ્ગલૈઃ ।
અલઞ્ચકાર તાં શય્યાં પરિવાર્યાયુધોત્તમૈઃ ॥

તતઃ સ્પૃષ્ટોદકં પાર્થં વિનીતપરિચારકમ્ ।
નૈત્યકં દર્શયાઞ્ચક્રે નૈશં ત્રૈયમ્બકં બલિમ્ ॥

તતઃ પ્રીતમનાઃ પાર્થો ગન્ધમાલ્યૈશ્ચ માધવમ્ ।
અલઙ્કૃત્યોપહારં તં નૈશં તસ્મૈ ન્યવેદયત્ ॥

સાધુસાધ્વિતિ ગોવિન્દઃ ફલ્ગુનં પ્રત્યભાષત ॥

સુપ્યતાં પાર્થ ભદ્રં તે કલ્યાણાય વ્રજામ્યહમ્ ।
સ્થાપયિત્વા તતો દ્વાસ્થાન્ગોપ્તૄંશ્ચાત્તાયુધાન્નરાન્ ॥

દારુકાનુગતઃ શ્રીમાન્વિવેશ શિબિરં સ્વકમ્ ।
શિશ્યે ચ શયને શુભ્રે બહુકૃત્ય વિચિન્તયન્ ॥

પાર્થાય સર્વં ભગવાઞ્શોકદુઃખાપહં વિધિમ્ ।
વ્યદધાત્પુણ્ડરીકાક્ષસ્તેજોદ્યુતિવિવર્ધનમ્ ॥

યોગમાસ્થાય યુક્તાત્મા સર્વેષામીશ્વરેશ્વરઃ ।
શ્રેયસ્કામઃ પૃથુયશા વિષ્ણુર્જિષ્ણુપ્રિયઙ્કરઃ ॥

ન પાણ્ડવાનાં શિબિરે કશ્ચિત્સુષ્વાપ તાં નિશામ્ ।
પ્રજાગરઃ સર્વજનં હ્યાવિવેશ વિશામ્પતે ॥

પુત્રશોકાભિતપ્તેન પ્રતિજ્ઞાતો મહાત્મના ।
શ્વઃ સિન્ધુરાજસ્ય વધઃ કાર્યો ગાણ્ડીવધન્વના ॥

તત્કથં નુ મહાબાહુર્વાસવિઃ પરવીરહા ।
પ્રતિજ્ઞાં સફલાં કુર્યાદિતિ તે સમચિન્તયન્ ॥

કષ્ટં હીદં વ્યવસિતં પાણ્ડવેન મહાત્મના ।
પુત્રશોકાભિભૂતેન પ્રતિજ્ઞા મહતી કૃતા ॥

ભ્રાતરશ્ચાપિ વિક્રાન્તા બહુલાનિ બલાનિ ચ ।
ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય પુત્રેણ સર્વતઃ સન્નિવેશિતાઃ ॥

સ હત્વા સૈન્ધવં સઙ્ખ્યે પુનરેતુ જયી સુખી ।
હત્વા રિપુગણં સર્વં પારયિત્વા મહાવ્રતમ્ ॥

યદ્યસ્તિ સુકૃતં કિઞ્ચિદસ્માકં હન્તુ સૈન્ધવમ્ ।
જિત્વા સર્વાન્રિપૂન્પાર્થસ્ત્રાતુ નોઽસ્માન્મહાભયાત્ ॥

એવમાશંસમાનાસ્તે કેચિત્તસ્થુરુપશ્રુતિમ્ ।
શ્રુત્વા ચેષ્ટં સુમનસો વ્યક્તમાશંસિરે જયમ્ ॥

ભવિતા નુ કથં કૃત્યમિદમિત્યબ્રુવઞ્જનાઃ ।
શ્વોઽહત્વા સિન્ધુરાજં વૈ ધૂમકેતું પ્રવેક્ષ્યતિ ॥

ન શક્યમનૃતાં કર્તું પ્રતિજ્ઞાં વિજયેન હિ ।
મહદ્ધિ સાહસં પાર્થઃ કૃતવાચ્છોકમોહિતઃ ॥

ધર્મપુત્રઃ કથં રાજા ભવિષ્યતિ મૃતેઽર્જુને ।
તસ્મિન્હિ વિજયઃ કૃત્સ્નઃ પાણ્ડવેન સમાહિતઃ ॥

યદિ નોઽસ્તિ કૃતં કિઞ્ચિદ્યદિ દત્તં હુતં યદિ ।
ફલેન તસ્ય સર્વસ્ય સવ્યસાચી જયત્વરીન્ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

એવં કથયતાં તેષાં જયમાશંસતાં પ્રભો ।
કૃચ્છ્રેણ મહતા રાજન્રજની વ્યત્યવર્તત ॥

તસ્યા રજન્યા મધ્યે તુ પ્રતિબુદ્ધો જનાર્દનઃ ।
સ્મૃત્વા પ્રતિજ્ઞાં પાર્થસ્ય દારુકં પ્રત્યભાષત ॥

અર્જુનેન પ્રતિજ્ઞાતમાર્તેન હતબન્ધુના ।
જયદ્રથં વધિષ્યામિ શ્વોભૂત ઇતિ દારુક ॥

તત્તુ દુર્યોધનઃ શ્રુત્વા મન્ત્રિભિર્મન્ત્રયિષ્યતિ ।
યથા જયદ્રથં પાર્થો ન હન્યાદિતિ સંયુગે ॥

અક્ષૌહિણ્યો હિ તાઃ સર્વા રક્ષિષ્યન્તિ જયદ્રથમ્ ।
દ્રોણશ્ચ સહપુત્રેણ સર્વાસ્ત્રવિધિપારગઃ ॥

એકો વીરઃ સહસ્રાક્ષો દૈત્યદાનવદર્પહા ।
સોઽપિ તં નોત્સહેતાજૌ હન્તું દ્રોણેન રક્ષિતમ્ ॥

સોઽહં શ્વસ્તત્કરિષ્યામિ યથા કુન્તીસુતોઽર્જુનઃ ।
અપ્રાપ્તેઽસ્તં દિનકરે હનિષ્યતિ જયદ્રથમ્ ॥

ન હિ દારા ન મિત્રાણિ જ્ઞાતયો ન ચ બાન્ધવાઃ ।
કશ્ચિદન્યઃ પ્રિયતરઃ કુન્તીપુત્રાન્મમાર્જુનાત્ ॥

અનર્જુનમિમં લોકં મુહૂર્તમપિ દારુક ।
ઉદીક્ષિતું ન શક્તોઽહં ભવિતા ન ચ તત્તથા ॥

અહં વિજિત્ય તાન્સર્વાન્સહસા સહયદ્વિપાન્ ।
અર્જુનાર્થે હનિષ્યામિ સકર્ણાન્સસુયોધનાન્ ॥

શ્વો નિરીક્ષન્તુ મે વીર્યં ત્રયો લોકા મહાહવે ।
ધનઞ્જયાર્થે સમરે પરાક્રાન્તસ્ય દારુક ॥

શ્વો નરેન્દ્રસહસ્રાણિ રાજપુત્રશતાનિ ચ ।
સાશ્વદ્વિપરથાન્યાજૌ વિદ્રવિષ્યામિ દારુક ॥

શ્વસ્તાં ચક્રપ્રમથિતાં દ્રક્ષ્યસે નૃપવાહિનીમ્ ।
મયા ક્રુદ્ધેન સમરે પાણ્ડવાર્થે નિપાતિતામ્ ॥

શ્વઃ સદેવાઃ સગન્ધર્વાઃ પિશાચોરગરાક્ષસાઃ ।
જ્ઞાસ્યન્તિ લોકાઃ સર્વે માં સુહૃદં સવ્યસાચિનઃ ॥

યસ્તં દ્વેષ્ટિ સ માં દ્વેષ્ટિ યસ્તં ચાનુ સ મામનુ ।
ઇતિ સઙ્કલ્પ્યતાં બુદ્ધ્યા શરીરાર્ધં મમાર્જુનઃ ॥

યથા ત્વં મે પ્રભાતાયામસ્યાં નિશિ રથોત્તમમ્ ।
કલ્પયિત્વા યથાશાસ્ત્રમાદાય વ્રજ સંયતઃ ॥

ગદાં કૌમોદકીં દિવ્યાં શક્તિં ચક્રં ધનુઃ શરાન્ ।
આરોપ્ય વૈ રથે સૂત સર્વોપકરણાનિ ચ ॥

સ્થાનં ચ કલ્પયિત્વાઽથ રથોપસ્થે ધ્વજસ્ય મે ।
વૈનતેયસ્ય વીરસ્ય સમરે રથશોભિનઃ ॥

છત્રં જામ્બૂનદૈર્જાલૈરર્કજ્વલનસપ્રભૈઃ ॥
વિશ્વકર્મકૃતૈર્દિવ્યૈરશ્વાનપિ વિભૂષય ॥

બલાહકં મેઘપુષ્પં શૈબ્યં સુગ્રીવમેવ ચ ।
યુક્ત્વા વાજિવરાંસ્તત્ર કવચી તિષ્ઠ દારુક ॥

પાઞ્ચજન્યસ્ય નિર્ઘોષં પર્જન્યનિનદોપમમ્ ।
શ્રુત્વા ચ ભૈરવં નાદમુપેયાસ્ત્વં જવેન મામ્ ॥

એકાહ્નાઽહમમર્ષં ચ સર્વદુઃખાનિ ચૈવ હ ।
ભ્રાતુઃ પૈતૃષ્વસેયસ્ય વ્યપનેષ્યામિ દારુક ॥

સર્વોપાયૈર્યતિષ્યામિ યથા બીભત્સુરાહવે ।
પશ્યતાં ધાર્તરાષ્ટ્રાણાં હનિષ્યતિ જયદ્રથમ્ ॥

યસ્યયસ્ય ચ બીભત્સુર્વધે યત્નં કરિષ્યતિ ।
આશંસેઽહં રણે તન્તં તત્રતત્ર હનિષ્યતિ ॥
દારુક ઉવાચ ।

જય એવ ધ્રુવસ્તસ્ય કુત એવ પરાજયઃ ।
યસ્ય ત્વં પુરુષવ્યાઘ્ર સારથ્યમુપજગ્મિવાન્ ॥

એવં ચૈતત્કરિષ્યામિ યથા મામનુભાષસે ।
સુપ્રભાતામિમાં રાત્રિં જયાય વિજયસ્ય હિ ॥