મહાભારત · અધ્યાય 7.37

તાં પ્રભાગ્નાં ચમૂં દૃષ્ટ્વા સૌભદ્રેણામિતૌજસા ।
દુર્યોધનો ભૃશં ક્રુદ્ધઃ સ્વયં સૌભદ્રમભ્યયાત્ ॥

તતો રાજાનમાવૃત્તં સૌભદ્રં પ્રતિ સંયુગે ।
દૃષ્ટ્વા દ્રોણોઽબ્રવીદ્યોધાન્પરીપ્સધ્વં નરાધિપમ્ ॥

પુરાઽભિમન્યુર્લક્ષં નઃ પશ્યતાં હન્તિ વીર્યવાન્ । તમાદ્રવત માભૈષ્ટ ક્ષિપ્રં રક્ષત કૌરવમ્ ।
સઞ્જય ઉવાચ ।

એવમુક્તાસ્તતસ્તેન ભારદ્વાજેન ધીમતા । કૃતજ્ઞાનબલોત્સેધાઃ સુહૃદો જિતકાશિનઃ ।
ત્રાસ્યમાના ભયાદ્વીરં પરિવવ્રુસ્તવાત્મજમ્ ॥

દ્રોણો દ્રૌણિઃ કૃપઃ કર્ણઃ કૃતવર્મા ચ સૌબલઃ ।
બૃહદ્બલો મદ્રરાજો ભૂરિર્ભૂરિશ્રવાઃ શલઃ ॥

પૌરવો વૃષસેનશ્ચ વિસૃજન્તઃ શિતાઞ્શરાન્ ।
સૌભદ્રં શરવર્ષેણ મહતા સમવાકિરન્ ॥

સમ્મોહયિત્વા તમથ દુર્યોધનમમોચયન્ ।
આસ્યાદ્ગ્રાસમિવાક્ષિપ્તં મમૃષે નાર્જુનાત્મજઃ ॥

તાઞ્શરૌઘેણ મહતા સાશ્વસૂતાન્મહારથાન્ ।
વિમુખીકૃત્ય સૌભદ્રઃ સિંહનાદમથાનદત્ ॥

તસ્ય નાદં તતઃ શ્રુત્વા સિંહસ્યેવામિષૈષિણઃ ।
નામૃષ્યન્ત સુસંરબ્ધાઃ પુનર્દ્રોણમુખા રથાઃ ॥

ત એનં કોષ્ઠકીકૃત્ય રથવંશેન મારિષ ।
વ્યસૃજન્નિષુજાલાનિ નાનાલિઙ્ગાનિ સઙ્ઘશઃ ॥

તાન્યન્તરિક્ષે ચિચ્છેદ પૌત્રસ્તે નિશિતૈઃ શરૈઃ ।
તાંશ્ચૈવ પ્રતિવિવ્યાધ તદદ્ભુતમિવાભવત્ ॥

તતો રથપદાત્યોઘાઃ કુઞ્જરાઃ સાદિનશ્ચ હ । કોપિતાસ્તેન શૂરેણ શરૈરાશીવિષોપમૈઃ ।
પરિવબ્રુર્જિઘાંસન્તઃ સૌભદ્રમપરાજિતમ્ ॥

સમુદ્રમિવ પર્યસ્તં ત્વદીયં તં બલાર્ણવમ્ ।
દધારૈકોઽર્જુનિર્બાણૈર્વેલેવોદ્વૃત્તમર્ણવમ્ ॥

શૂરાણાં યુધ્યમાનાનાં નિઘ્નતામિતરેતરમ્ ।
અભિમન્યોઃ પરેષાં ચ નાસીત્કશ્ચિત્પરાઙ્મુખઃ ॥

તસ્મિંસ્તુ ઘોરે સઙ્ગ્રામે વર્તમાને ભયઙ્કરે ।
દુઃસહો નવભિર્બાણૈરભિમન્યુમવિધ્યત ॥

દુઃશાનો દ્વાદશભિઃ કૃપઃ શારદ્વતસ્ત્રિભિઃ ।
દ્રોણસ્તુ સપ્તદશભિઃ શરૈરાશીવિષોપમૈઃ ॥

વિવિંશતિસ્તુ સપ્તત્યા કૃતવર્મા ચ સપ્તભિઃ ।
બૃહદ્બલસ્તથાઽષ્ટાભિરશ્વત્થામા ચ સપ્તભિઃ ॥

ભૂરિશ્રવાસ્ત્રિભિર્બાણૈર્મદ્રેશઃ ષઙ્ભિરાશુગૈઃ ।
દ્વાભ્યાં શરાભ્યાં શકુનિસ્ત્રિભિર્દુર્યોધનો નૃપઃ ॥

સ તુ તાન્પ્રતિવિવ્યાધ ત્રિભિસ્ત્રિભિરજિહ્મગૈઃ ।

નૃત્યન્નિવ મહારાજ ચાપહસ્તઃ પ્રતાપવાન્ ॥

તતોઽભિમન્યુઃ સઙ્ક્રુદ્ધસ્ત્રાસ્યમાનસ્તવાત્મજૈઃ ।
વિદર્શયન્વૈ સુમહચ્છિક્ષૌરસકૃતં બલમ્ ॥

ગરુડાનિલરંહોભિર્યન્તુર્વાક્યકરૈર્હયૈઃ ।
અભ્યદ્રવત તં કાર્ષ્ણિમશ્મકેન્દ્રઃ કૃતત્વરઃ ॥

અશ્વાશ્ચાશ્મકમાદાય ત્વરમાણાઽભ્યહારયન્ ।
વિવ્યાધ દશભિર્બાણૈસ્તિષ્ઠતિષ્ઠેતિ ચાબ્રવીત્ ॥

તસ્યાભિમન્યુર્દશભિર્હયાન્સૂતં ધ્વજં શરૈઃ ।
બાહૂ ધનુઃ શિરશ્ચોર્વ્યાં સ્મયમાનોઽભ્યપાતયત્ ॥

તતસ્તસ્મિન્હતે વીરે સૌભદ્રેણાશ્મકેશ્વરે ।
સઞ્ચચાલ બલં સર્વં પલાયનપરાયણમ્ ॥

તતઃ કર્ણઃ કૃપો દ્રોણો દ્રૌણિર્ગાન્ધારરાટ્ શલઃ । શલ્યો ભૂરિશ્રવાઃ ક્રાથઃ સોમદત્તો વિવિંશતિઃ ।
વૃષસેનઃ સુષેણશ્ચ કુણ્ડભેદી પ્રતર્દનઃ ॥

બૃન્દારકો લલિત્થશ્ચ પ્રબાહુર્દીર્ઘલોચનઃ ।
દુર્યોધનશ્ચ સઙ્ક્રુદ્ધઃ શરવર્ષૈરવાકિરન્ ॥

સોઽતિવિદ્ધો મહેષ્વાસૈરભિમન્યુરજિહ્મગૈઃ ।
શરમાદત્ત કર્ણાય વર્મકાયાવભેદિનમ્ ॥

તસ્ય ભિત્ત્વા તનુત્રાણં દેહં નિર્ભિદ્ય ચાશુગઃ ।
પ્રાવિશદ્ધરણીં વેગાદ્વલ્મી કમિવ પન્નગઃ ॥

સ તેનાતિપ્રહારેણ વ્યથિતો વિહ્વલન્નિવ ।
સઞ્ચચાલ રણે કર્ણઃ ક્ષિતિકમ્પે યથાઽચલઃ ॥

તથાન્યૈર્નિશિતૈર્બાણૈઃ સુષેણં દીર્ઘલોચનમ્ ।
કુણ્ડભેદિં ચ સઙ્ક્રુદ્ધસ્ત્રિભિસ્ત્રીનવધીદ્બલી ॥

કર્ણસ્તં પઞ્ચવિંશત્યા નારાચાનાં સમાર્પયત્ ।
અશ્વત્થામા ચ વિંશત્યા કૃતવર્મા ચ સપ્તભિઃ ॥

સ શરાચિતસર્વાઙ્ગઃ ક્રુદ્ધઃ શક્રાત્મજાત્મજઃ ।
વિચરન્દદૃશે સૈન્યે પાશહસ્ત ઇવાન્તકઃ ॥

શલ્યં ચ શરવર્ષેણ સમીપસ્થામવાકિરત્ ।
ઉદક્રોશન્મહાબાહુસ્તવ સૈન્યાનિ ભીષયન્ ॥

તતઃ સ વિદ્ધોઽસ્ત્રવિદા મર્મભિદ્ભિરજિહ્મગૈઃ ।
શલ્યો રાજન્રથોપસ્થે નિષસાદ મુમોહ ચ ॥

તં હિ દૃષ્ટ્વા તથા વિદ્ધં સૌભદ્રેણ યશાસ્વિના ।
સમ્પ્રાદ્રવચ્ચમૂઃ સર્વા ભારદ્વાજસ્ય પશ્યતઃ ॥

સમ્પ્રેક્ષ્ય તં મહાબાહું રુક્મપુઙ્ખૈઃ સમાવૃતમ્ ।
ત્વદીયાઃ પ્રપલાયન્તે મૃગાઃ સિંહાર્દિતા ઇવ ॥

સૌભદ્રશરનિર્ભગ્નાઃ સમરેઽમરવિક્રમાઃ ।
એવં શલ્યો વિમૃદિતસ્તવ પૌત્રેણ ભારત ॥

સ તુ રણયશસાઽભિપૂજ્યમાનઃ પિતૃસુરચારણસિદ્ધયક્ષસઙ્ગૈઃ
અવનિતલગતૈશ્ચ ભૂતસઙ્ઘૈ-- રતિવિબભૌ હુતભુગ્યથાઽજ્યસિક્તઃ ॥