મહાભારત · અધ્યાય 7.30

પ્રિયમિન્દ્રસ્ય સતતં સખાયમમિતૌજસમ્ ।
હત્વા પ્રાગ્જ્યોતિષં પાર્થઃ પ્રદક્ષિણમવર્તત ॥

તતો ગાન્ધારરાજસ્ય સુતૌ પરપુરઞ્જયૌ ।
અર્દેતામર્જુનં સઙ્ખ્યે ભ્રાતરૌ વૃષકાચલૌ ॥

તૌ સમેત્યાર્જુનં વીરૌ પુરઃ પશ્ચાચ્ચ ધન્વિતૌ ।
અવિધ્યેતાં મહાવેગૈર્નિશિતૈરાશુગૈર્ભૃશમ્ ॥

વૃષકસ્ય હયાન્સૂતં ધનુશ્છત્રં રથં ધ્વજમ્ ।
તિલશો વ્યધમત્પાર્થઃ સૌબલસ્ય શિતૈઃ શરૈઃ ॥

તતોઽર્જુનઃ શરવ્રાતૈર્જાનાપ્રહરણૈરપિ ।
ગાન્ધારાનાકુલાંશ્ચક્રે સૌબલપ્રમુખાન્પુનઃ ॥

તતઃ પઞ્ચશતાન્વીરાન્ગાન્ધારાનુદ્યતાયુધાન્ ।
પ્રાહિણોન્મૃત્યુલોકાય ક્રુદ્ધો બાણૈર્ધનઞ્જયઃ ॥

હતાશ્વાત્તુ રથાત્તૂર્ણમવતીર્ય મહાભુજઃ ।
આરુરોહ રથં ભ્રાતુરન્યશ્ચ ધનુરાદદે ॥

તાવેકરથમારૂઢૌ ભ્રાતરૌ વૃષકાચલૌ ।
શરવર્ષેણ બીભત્સુમવિધ્યેતાં મુહુર્મુહુઃ ॥

સ્યાલૌ તવ મહાત્માનૌ રાજાનૌ વૃષકાચલૌ ।
ભૃશં વિજઘ્નતુઃ પાર્થમિન્દ્રં વૃત્રબલાવિવ ॥

લબ્ધલક્ષૌ તુ ગાન્ધારાવહતાં પાણ્ડવં પુનઃ ।
નૈદાઘવાર્ષિકૌ માસૌ લોકં ઘર્માંશુભિર્યથા ॥

તૌ રથસ્થૌ નરવ્યાઘ્રૌ રાજાનૌ વૃષકાચલૌ ।
સંશ્ચિષ્ટાઙ્ગૌ સ્થિતૌ રાજઞ્જઘાનૈકેષુણાઽર્જુનઃ ॥

તૌ રથાત્સિંહસન્કાશૌ લોહિતાક્ષૌ મહાભુજૌ ।
રાજન્સમ્પેતતુર્વીરૌ સોદર્યાવેકલક્ષણૌ ॥

તયોર્ભૂમિં ગતૌ દેહૌ રથાદ્બન્ધુજનપ્રિયૌ ।
યશો દશઃ દિશઃ પુણ્યં ગમયિત્વા વ્યવસ્થિતૌ ॥

દૃષ્ટ્વા વિનિહતૌ સઙ્ખ્યે માતુલાવપલાયિનૌ ।
ભૃશં મુમુચુરશ્રૂણિ પુત્રાસ્તવ વિશામ્પતે ॥

નિહતૌ ભ્રાતરૌ દૃષ્ટ્વા માયાશતવિશારદઃ ।
કૃષ્ણૌ સમ્મોહન્માયાં વિદધે શકુનિસ્તતઃ ॥

લગુડાયોગુડાશ્માનઃ શતઘ્ન્યશ્ચ સશક્તયઃ ।
ગદાપરિઘનિસ્ત્રિંશશૂલમુદ્ગરપટ્ટસાઃ ॥

સકમ્પનર્ષ્ટિનખરા મુસલાનિ પરશ્વથાઃ ।
ક્ષુરાઃ ક્ષુરપ્રનાલીકા વત્સદન્તાસ્થિસન્ધયઃ ॥

ચક્રાણિ વિશિખાઃ પ્રાસા વિવિધાન્યાયુધાનિ ચ ।
પ્રપેતુઃ શતશો દિગ્ભ્યઃ પ્રદિગ્ભ્યશ્ચાર્જુનં પ્રતિ ॥

ખરોષ્ટ્રમહિષાઃ સિંહા વ્યાઘ્રાઃ સૃમરચિત્રકાઃ ।
ઋક્ષાઃ સાલાવૃકા ગૃધ્રાઃ કપયશ્ચ સરીસૃપાઃ ॥

વિવિધાનિ ચ રક્ષાંસિ ક્ષુધિતાન્યર્જુનં પ્રતિ ।
સઙ્ક્રુદ્ધાન્યભ્યધાવન્ત વિવિધાનિ વયાંસિ ચ ॥

તતો દિવ્યાસ્ત્રવિચ્છૂરઃ કુન્તીપુત્રો ધનઞ્જયઃ ।
વિસૃજન્નિષુજાલાનિ સહસા તાન્યતાડયત્ ॥

તે હન્યમાનાઃ શૂરેણ પ્રવરૈઃ સાયકૈર્દૃઢૈઃ ।
વિરુવન્તો મહારાવાન્વિનેશુઃ સર્વતો હતાઃ ॥

તતસ્તમઃ પ્રાદુરભૂદર્જુનસ્ય રથં પ્રતિ ।
તસ્માચ્ચ તમસો વચાઃ ક્રૂરાઃ પાર્થમભર્ત્સયન્ ॥

તત્તમો ભૈરવં ઘોરં ભયકર્તૃ મહાહવે ।
ઉત્તમાસ્ત્રેણ મહતા જ્યૌતિષેણાર્જુનોઽવધીત્ ॥

હતે તસ્મિઞ્જલૌઘાસ્તુ પ્રાદુરાસન્ભયાનકાઃ । અમ્ભસસ્તસ્ય નાશાર્થમાદિત્યાસ્ત્રમથાર્જુનઃ ।
પ્રાયુઙ્ક્તામ્ભસ્તતસ્તેન પ્રાયશોઽસ્ત્રેણ શોષિતમ્ ॥

એવં બહુવિધા માયાઃ સૌબલસ્ય કૃતાઃ કૃતાઃ ।
જઘાનાસ્ત્રબલેનાશુ પ્રહસન્નર્જુનોઽબ્રવીત્ ॥

દુર્દ્યૂતદેવિન્ગાન્ધારે નાક્ષાન્ક્ષિપતિ ગાણ્ડિવમ્ ।
જ્વલિતાન્નિશિતાંસ્તીક્ષ્ણાઞ્શરાન્ક્ષિપતિગાણ્ડિવં ॥

તદા હતાસુ માયાસુ ત્રસ્તોઽર્જુનશરાહતઃ ।
અપાયાઞ્જવનૈરશ્વૈઃ શકુનિઃ પ્રાકૃતો યથા ॥

તતોઽર્જુનોઽસ્ત્રવિચ્છૈઘ્ર્યં દર્શયન્નાત્મનોઽરિષુ ।
અભ્યવર્ષચ્છરૌધેણ કૌરવાણામનીકિનીમ્ ॥

સા હન્યમાના પાર્થેન તવ પુત્રસ્ય વાહિની ।
દ્વૈધીભૂતા મહારાજ ગઙ્ગેવાસાદ્ય પર્વતમ્ ॥

દ્રોણમેવાન્વપદ્યન્ત કેચિત્તત્ર નરર્ષભાઃ ।
કેચિદ્દુર્યોધનં રાજન્નર્દ્યમાનાઃ કિરીટિના ॥

નાપશ્યામ તતસ્ત્વેનં સૈન્યે વૈ રજસાવૃતે ।
ગાણ્ડીવસ્ય ચ નિર્ઘોષઃ શ્રુતો દક્ષિણતો મયા ॥

શઙ્ખદુન્દુભિનિર્ઘોષં વાદિત્રાણાં ચ નિઃસ્વનમ્ ।
ગાણ્ડીવસ્ય તુ નિર્ઘોષો વ્યતિક્રમ્યાસ્પૃશદ્દિવમ્ ॥

તતઃ પુનર્દક્ષિણતઃ સઙ્ગ્રામશ્ચિત્રયોધિનામ્ ।
સુયુદ્ધં ચાર્જુનસ્યાસીદહં દ્રોણમન્વિયામ્ ॥

યૌધિષ્ઠિરાભ્યનીકાનિ પ્રહરન્તિ તતસ્તતઃ । નાનાવિધાન્યનીકાનિ પુત્રાણાં તવ ભારત ।
અર્જુનો વ્યધમત્કાલે દિવીવાભ્રાણિ મારુતઃ ॥

તં વાસવમિવાયાન્તં ભૂરિવર્ષં શરૌઘિણમ્ ।
મહેષ્વાસા નરવ્યાઘ્રા નોગ્રં કેચિદવારયન્ ॥

તે હન્યમાનાઃ પાર્થેન ત્વદીયા વ્યથિતા ભૃશમ્ ।
સ્વાનેવ બહવો જઘ્નુર્વિદ્રવન્તસ્તતસ્તતઃ ॥

તેઽર્જુનેન શરા મુક્તાઃ કઙ્કપત્રાસ્તનુચ્છિદઃ ।
શલભા ઇવ સમ્પેતુઃ સંવૃણ્વાના દિશો દશ ॥

તુરગં રથિનં નાગં પદાતિમપિ મારિષ ।
વિનિર્ભિદ્ય ક્ષિતિં જગ્મુર્વલ્મીકમિવ પન્નગાઃ ॥

ન ચ દ્વિતીયં વ્યસૃજત્કુઞ્જરાશ્વનરેષુ સઃ ।
પૃથગેકશરારુગ્ણા નિપેતુસ્તે ગતાસવઃ ॥

હતૈર્મનુષ્યૌર્દ્વિરદૈશ્ચ સર્વતઃ શરાભિસૃષ્ટૈશ્ચ હયૈર્નિપાતિતૈઃ ।
તદાઽશ્વગોમાયુબલાભિનાદિતં વિચિત્રમાયોધશિરો બભૂવ તત્ ॥

પિતા સુતં ત્યજતિ સુહૃદ્વરં સુહૃત્ તથૈવ પુત્રઃ પિતરં શરાતુરઃ ।
સ્વરક્ષણે કૃતમતયસ્તદા જના સત્યજન્તિ વાહાનપિ પાર્થપીડિતાઃ ॥