મહાભારત · અધ્યાય 7.148

એવસ્મિન્નેવ કાલે તુ ત્વરમાણે દિવાકરે ।
અબ્રવીત્પાણ્ડવં તત્ર ત્વરમાણો જનાર્દનઃ ॥

પાર્થ પાર્થ શિરો હ્યેનદ્યત્કૃતે ન પતેદ્ભુવિ ।
શ્રૂયતાં તદ્યથાવૃત્તં કારણં સૈન્ધવં *પ્રતિ ॥

વૃદ્ધક્ષત્રઃ સૈન્ધવસ્ય પિતા જગતિ વિશ્રુતઃ ।
સ ચ ઘોરેણ તપસા દૈન્ધવં પ્રાપ્તવાન્સુતમ્ ॥

જયદ્રથમમિત્રઘ્નં વાગુવાચાશરીરિણી ।
નૃપમન્તર્હિતા વાણી મેઘદુન્દુભિનિઃસ્વના ॥

તવાત્મજો મનુષ્યેન્દ્ર કુલશીલદમાદિભિઃ । ગુણૈર્ભવિષ્યતિ વિભો સદૃશો વંશયોર્દ્વયોઃ ।
ક્ષત્રિયપ્રવરો લોકે નિત્યં શૂરાભિસત્કૃતઃ ॥

શિરશ્છેત્સ્યતિ સઙ્ક્રુદ્ધઃ શત્રુશ્ચાલક્ષિતો ભુવિ ॥

એતચ્છ્રુત્વા સિન્ધુરાજો ધ્યાત્વા ચિરમરિન્દમઃ ।
જ્ઞાતીન્સર્વાનુવાચેદં પુત્રસ્નેહાભિચોદિતઃ ॥

સઙ્ગ્રામે યુધ્યમાનસ્ય વહતો મહતીં ધુરમ્ ।
ધરણ્યાં મમ પુત્રસ્ય પાતયિષ્યતિ યઃ શિરઃ ॥

તસ્યાપિ શતધા મૂર્ધા ફલિષ્યતિ ન સંશયઃ ।
યદિ ચેદસ્તિ મે લાભસ્તપસો વા દમસ્ય વા ॥

એવમુક્ત્વા તતો રાજ્યે સ્થાપયિત્વા જયદ્રથમ્ ।
વૃદ્ધક્ષત્રો વનં યાતસ્તપશ્ચોગ્રં સમાસ્થિતઃ ॥

સોઽયં તપ્યતિ તેજસ્વી તપો ઘોરં દુરાસદમ્ ।
સ્યમન્તપઞ્ચકાદસ્માદ્બહિર્વાનરકેતન ॥

તસ્માજ્જયદ્રથસ્ય ત્વં શિરશ્છિત્ત્વા મહામૃધે ।
દિવ્યેનાસ્ત્રેણ રિપુહન્ઘોરેણાદ્ભુતકર્મણા ॥

સકુણ્ડલં સિન્ધુપતેઃ પ્રભઞ્જનસુતાનુજ ।
ઉત્સઙ્ગે પાતયસ્વાસ્ય વૃદ્ધક્ષત્રસ્ય ભારત ॥

અથ ત્વમસ્ય મૂર્ધાનં પાતયિષ્યસિ ભૂતલે ।
તવાપિ શતધા મૂર્ધા ફલિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥

યથા ચેદં ન જાનીયાત્સ રાજા તપસિ સ્થિતઃ ।
તથા કુરુ કુરુશ્રેષ્ઠ દિવ્યમસ્ત્રમુપાશ્રિતઃ ॥

ન હ્યસાધ્યમકાર્યં વા વિદ્યતે તવ કિઞ્ચન ।
સમસ્તેષ્વપિ લોકેષુ ત્રિષુ વાસવનન્દન ॥

યથૈતત્સૈન્ધવશિરઃ શરૈરેવ ધનઞ્જય ।
વૃદ્ધક્ષત્રે પતત્યેવ તથા નીતિર્વિધીયતામ્ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

તતઃ સુમહદાશ્ચર્યં તત્રાપશ્યામ ભારત ।
સ્યમન્તપઞ્ચકાદ્બાહ્યં શિરો યદ્વ્યહરત્તતઃ ॥

એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ વૃદ્ધક્ષત્રો મહીપતિઃ ।
સન્ધ્યામુપાસ્તે તેજસ્વી સમ્બન્ધી તવ મારિષ ॥

ઉપાસીનસ્ય તસ્યાથ કૃષ્ણકેશં સકુણ્ડલમ્ ।
સિન્ધુરાજસ્ય મૂર્ધાનમુત્સઙ્ગે સમપાતયત્ ॥

તસ્યોત્સઙ્ગે નિપતિતં શિરસ્તચ્ચારુકુણ્ડલમ્ ।
વૃદ્ધક્ષત્રસ્ય નૃપતેરલક્ષિતમરિન્દમ ॥

કૃતજપ્યસ્ય તસ્યાથ વૃદ્ધક્ષત્રસ્ય ભારત ।
પ્રોત્તિષ્ઠતસ્તત્સહસા શિરોઽગચ્છદ્વરાતલમ્ ॥

તતસ્તસ્ય નરેન્દ્રસ્ય પુત્રમૂર્ધનિ ભૂતલે ।
ગતે તસ્યાપિ શતધા મૂર્ધાઽગચ્છદરિન્દમ ॥

તતઃ સર્વાણિ સૈન્યાનિ વિસ્મયં જગ્મુરુત્તમમ્ ।
વાસુદેવશ્ચ બીભત્સું પ્રશશંસ મહારથમ્ ॥

તતો દૃષ્ટ્વા વિનિહતં સિન્ધુરાજં જયદ્રથમ્ ।
કર્મણા તેન પાર્થસ્ય વિસ્મિતાઃ સર્વદેવતાઃ ॥

સર્વદા સમરે યસ્ય ગોપ્તા નિત્યં જનાર્દનઃ ।
કથં તસ્ય જયો ન સ્યાદિતિ ભૂતાનિ મેનિરે ॥

એતદર્થં શિરસ્તસ્ય વ્યાપયામાસ પાણ્ડવઃ ।
સ્યમન્તપઞ્ચકાદ્બાહ્યં શરૈરેવ યથાક્રમમ્ ॥

કૃત્વા તચ્ચ મહત્કર્મ નિહત્ય ચ જયદ્રથમ્ ।
અસ્ત્રં પાશુપતં પાર્થઃ સંહર્તુમુપચક્રમે ॥

સંહરત્યપિ કૌન્તેયે તદસ્ત્રં તત્ર ભારત ।
વવૌ શીતઃ સુગન્ધશ્ચ પવનો હ્લાદયન્નિવ ॥

સંહારં ચ પ્રમોક્ષં ચ દૃષ્ટ્વા તત્ર દિવૌકસઃ ।
વિસ્મયં પરમં જગ્મુઃ પ્રશશંસુશ્ચ પાણ્ડવમ્ ॥

એવમસ્ત્રેણ તાન્વીરો યોધયિત્વા ધનઞ્જયઃ ।
જયદ્રથશિરઃ પશ્ચાદ્વ્યાપયામાસ પાણ્ડવઃ ॥

તચ્છિરશ્ચ્યાવમાનં તુ દદૃશુસ્તાવકા યુધિ ।
શલ્યકર્ણકૃપા રાજન્મોહિતાઃ સવ્યસાચિના ॥

શિરસિ ચ્યાવિતે તસ્ય શરૈરાશીવિષોપમૈઃ ।
પશ્ચાત્કાયોઽપતદ્ભૂમિં શોચયન્સર્વપાર્થિવાન્ ॥

દૃષ્ટ્વા તુ નિહતં સઙ્ખ્યે સિન્ધુરાજં મહારથમ્ ।
પુત્રાણાં તવ નેત્રેભ્યો દુઃખાદાસ્રં પ્રવર્તત ॥

તતો વિનિહતે રાજન્સિન્ધુરાજે કિરીટિના ।
તમસ્તદ્વાસુદેવેન સંહૃતં ભરતર્ષભ ॥

પશ્ચાજ્જ્ઞાતં મહીપાલ તવ પુત્રૈઃ સહાનુગૈઃ ।
વાસુદેવપ્રયુક્તેયં માયેતિ નૃપસત્તમ ॥

એવં સ નિહતો રાજન્પાર્થેનામિતતેજસા ।
અક્ષૌહિણીરષ્ટ હત્વા જામાતા તવ સૈન્ધવઃ ॥

હતં જયદ્રથં દૃષ્ટ્વા તવ પુત્રા નરાધિપ ।
દુઃખાદશ્રૂણિ મુમુચુર્નિરાશાશ્ચાભવઞ્જયે ॥

તતો જયદ્રથે રાજન્હતે પાર્થેન કેશવઃ ।
દધ્મૌ શઙ્ખં મહાબાહુરર્જુનશ્ચ પરન્તપઃ ॥

ભીમશ્ચ વૃષ્ણિસિંહશ્ચ યુધામન્યુશ્ચ ભારત ।
ઉત્તમૌજાશ્ચ વિક્રાન્તઃ શઙ્ખાન્દધ્મુઃ પૃથક્પૃથક્ ॥

શ્રુત્વા મહાન્તં તં શબ્દં ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ।
સૈન્ધનં નિહતં મેને ફલ્ગુનેન મહાત્મના ॥

તતો વાદિત્રઘોષેણ સ્વાન્યોધાન્પર્યહર્ષયત્ ।
અભ્યવર્તત સઙ્ગ્રામે ભારદ્વાજં યુયુત્સયા ॥

તતઃ પ્રવવૃતે રાજન્નસ્તં ગચ્છતિ ભાસ્કરે ।
દ્રોણસ્ય સોમકૈઃ સાર્ધં સઙ્ગ્રામો રોમહર્ષણઃ ॥

તે તુ સર્વે પ્રયત્નેન ભારદ્વાજં જિઘાંસવઃ ।
સૈન્ધવે નિહતે રાજન્નયુધ્યન્ત મહારથાઃ ॥

પાણ્ડવાસ્તુ જયં લબ્ધ્વા સૈન્ધવં વિનિહત્ય ચ ।
અયોધયંસ્તુ તે દ્રોણં જયોઽન્મત્તાસ્તતસ્તતઃ ॥

અર્જુનોઽપિ તતો યોધાંસ્તાવકાન્રથસત્તમાન્ ।
અયોધયન્મહાબાહુર્હત્વા સૈન્ધવકં નૃપમ્ ॥