મહાભારત · અધ્યાય 7.134

સર્વથા વિરથઃ કર્ણઃ પુનર્ભીમેન નિર્જિતઃ ।
રથમન્યં સમાસ્થાય પુનર્વિવ્યાધ પાણ્ડવમ્ ॥

મહાગજાવિવાસાદ્ય વિષાણાગ્રૈઃ પરસ્પરમ્ ।
શરૈઃ પૂર્ણાયતોત્સૃષ્ટૈરન્યોન્યમભિજઘ્નતુઃ ॥

અથ કર્ણઃ શરવ્રાતૈર્ભીમસેનં સમાર્પયત્ ।
નનાદ ચ મહાનાદં પુનર્વિવ્યાધ ચોરસિ ॥

તં ભીમો દશભિર્બાણૈઃ પ્રત્યવિધ્યદજિહ્મગૈઃ ।
પુનર્વિવ્યાધ સપ્તત્યા શરાણાં નતપર્વણામ્ ॥

કર્ણસ્તુ નવભિર્ભીમં ભિત્ત્વા રાજંસ્તનાન્તરે ।
ધ્વજમેકેન વિવ્યાધ વિશોકં ચ ત્રિભિઃ શરૈઃ ॥

સાયકાનાં તતઃ પાર્થસ્ત્રિષષ્ટ્યા પ્રત્યવિધ્યત ।
તોત્રૈરિવ મહાનાગં કશાભિરિવ વાજિનમ્ ॥

સોઽતિવિદ્ધો મહારાજ પાણ્ડવેન યશસ્વિના ।
સૃક્વિણી લેલિહન્વીરઃ ક્રોધરક્તાન્તલોચનઃ ॥

તતઃ શરં મહારાજ સર્વકાયાવદારણમ્ ।
પ્રાહિણોદ્ભીમસેનાય બલાયેન્દ્ર ઇવાશનિમ્ ॥

સ નિર્ભિદ્ય રણે પાર્થં સૂતપુત્રધનુશ્ચ્યુતઃ ।
અગચ્છદ્દારયન્ભૂમિં ચિત્રપુઙ્ખઃ શિલીમુખઃ ॥

તતો ભીમો મહાબાહુઃ ક્રોધસંરક્તલોચનઃ । વજ્રકલ્પાં ચતુષ્કિષ્કું ગુર્વી રુક્માઙ્ગદાં ગદામ્ ।
પ્રાહિણોત્મૂતપુત્રાય ષડસ્રામવિચારયન્ ॥

તયા જઘાનાધિરથેઃ સદશ્વાન્સાધુવાહિનઃ ।
ગદયા ભારતઃ ક્રુદ્ધો વજ્રેણેન્દ્ર ઇવાસુરાન્ ॥

તતો ભીમો મહાબાહુઃ ક્ષુરાભ્યાં ભરતર્ષભ ।
ધ્વજમાઘિરથેશ્છિત્ત્વા સૂતમભ્યહનચ્છરૈઃ ॥

હતાશ્વસૂતમુત્સૃજ્ય સ રથં પતિતધ્વજમ્ ।
વિષ્ફારયન્ધનુઃ કર્ણસ્તસ્થૌ ભારત દુર્મનાઃ ॥

તત્રાદ્ભુતમપશ્યામ રાધેયસ્ય પરાક્રમમ્ ।
વિરથો રથિનાં શ્રેષ્ઠો વારયામાસ યદ્રિપુમ્ ॥

વિરથં તં નરશ્રેષ્ઠં દૃષ્ટ્વાઽધિરથિમાહવે ।
દુર્યોધનસ્તતો રાજન્નભ્યભાષત દુર્મુખમ્ ॥

એષ દુર્મુખ રાધેયો ભીમેન વિરથીકૃતઃ ।
તં રથેન નરશ્રેષ્ઠ સમ્પાદય મહારથમ્ ॥

તતો દુર્યોધનવચઃ શ્રુત્વા ભારત દુર્મુખઃ ।
ત્વરમાણોઽભ્યયાત્કર્ણં ભીમં ચાવારયચ્છરૈઃ ॥

દુર્મુખં પ્રેક્ષ્ય સઙ્ગ્રામે સૂતપુત્રપદાનુગમ્ ।
વાયુપુત્રઃ પ્રહૃષ્ટોઽભૂત્સૃક્વિણી પરિસંલિહન્ ॥

તતઃ કર્ણં મહારાજ વારયિત્વા શિલીમુખૈઃ ।
દુર્મુખાય રથં તૂર્ણં પ્રેષયામાસ પાણ્ડવઃ ॥

તસ્મિન્ક્ષણે મહારાજ નવભિર્નતપર્વભિઃ ।
સુમુખૈર્દુર્મુખં ભીમઃ શરૈર્નિન્યે યમક્ષયમ્ ॥

તતસ્તમેવાધિરથિઃ સ્યન્દનં દુર્મુખે હતે ।
આસ્થિતઃ પ્રબભૌ રાજન્દીપ્યમાન ઇવાંશુમાન્ ॥

શયાનં ભિન્નમર્માણં દુર્મુખં શોણિતોક્ષિતમ્ ।
દૃષ્ટ્વા કર્ણોઽશ્રુપૂર્ણાક્ષો મુહૂર્તં નાભ્યવર્તત ॥

તં ગતાસુમતિક્રમ્ય કૃત્વા કર્ણઃ પ્રદક્ષિણમ્ ।
દીર્ઘમુષ્ણં શ્વસન્વીરો ન કિઞ્ચિત્પ્રત્યપદ્યત ॥

તસ્મિંસ્તુ વિવરે રાજન્નારાચાન્ગાર્ધવાસસઃ ।
પ્રાહિણોત્સૂતપુત્રાય ભીમસેનશ્ચતુર્દશ ॥

તે તસ્ય કવચં ભિત્ત્વા સ્વર્ણચિત્રં મહોજસઃ ।
હેમપુઙ્ખા મહારાજ વ્યશોભન્ત દિશો દશ ॥

અપિબન્સૂત પુત્રસ્ય શોણિતં રક્તભોજનાઃ ।
ક્રુદ્ધા ઇવ મનુષ્યેન્દ્ર ભુજઙ્ગાઃ કાલચોદિતાઃ ॥

પ્રસર્પમાણા મેદિન્યાં તે વ્યરોચન્ત માર્ગણાઃ ।
અર્ધપ્રવિષ્ટાઃ સંરબ્ધા બિલાનીવ મહોરગાઃ ॥

તં પ્રત્યવિધ્યદ્રાધેયો જામ્બૂનદવિભૂષિતૈઃ ।
ચતુર્દશભિરત્યુગ્રૈર્નારાચૈરવિચારયન્ ॥

તે ભીમસેનસ્ય ભુજં સવ્યં નિર્ભિદ્ય પત્રિણઃ ।
પ્રાવિશન્મેદિનીં ભીમાઃ ક્રૌઞ્ચં પત્રરથા ઇવ ॥

તે વ્યરોચન્ત નારાચાઃ પ્રવિશન્તો વસુન્ધરામ્ ।
ગચ્છત્યસ્તં દિનકરે દીપ્યમાના ઇવાંશવઃ ॥

સ નિર્ભિન્નો રણે ભીમો નારાચૈર્મર્મભેદિભિઃ ।
સુસ્રાવ રુધિરં ભૂરિ પર્વતઃ સલિલં યથા ॥

સ ભીમસ્ત્રિભિરાયસ્તઃ સૂતપુત્રં પતત્રિભિઃ ।
સુપર્ણવેગૈર્વિવ્યાધ સારથિં ચાસ્ય સપ્તભિઃ ॥

સ વિહ્વલો મહારાજ કર્ણો ભીમશરાહતઃ ।
પ્રાદ્રવજ્જવનૈરશ્વૈ રણં હિત્વા મહાભયાત્ ॥

ભીમસેનસ્તુ વિષ્ફાર્ય ચાપં હેમપરિષ્કૃતમ્ ।
આહવેઽતિરથોઽતિષ્ઠજ્જ્વલન્નિવ હુતાશનઃ ॥