મહાભારત · અધ્યાય 7.133

અત્યદ્ભુતમહં મન્યે ભીમસેનસ્ય વિક્રમમ્ ।
યત્કર્ણં યોધયામાસ સમરે લઘુવિક્રમઃ ॥

ત્રિદશાનપિ વા યુક્તાન્સર્વશસ્ત્રધરાન્યુધિ ।
વારયેદ્યો રણે કર્ણઃ સયક્ષાસુરમાનુષાન્ ॥

સ કથં પાણ્ડવં યુદ્ધે ભ્રાજમાનમિવ શ્રિયા ।
નાતરત્સંયુગે તાત તન્મમાચક્ષ્વ સઞ્જય ॥

કથં ચ યુદ્ધં સમ્ભૂતં તયોઃ પ્રાણદુરોદરે ।
અત્ર મન્યે સમાયત્તો જયો વાઽજય એવ ચ ॥

કર્ણં પ્રાપ્ય રણે સૂત મમ પુત્રઃ સુયોધનઃ ।
જેતુમુત્સહતે પાર્થાન્સગોવિન્દાન્સસાત્વતાન્ ॥

શ્રુત્વા તુ નિર્જિતં કર્ણમસકૃદ્ભીમકર્મણા ।
ભીમસેનેન સમરે મોહ આવિશતીવ મામ્ ॥

વિનષ્ટાન્કૌરવાન્મન્યે મમ પુત્રસ્ય દુર્નયૈઃ ।
નહિ કર્ણો મહેષ્વાસાન્પાર્થાઞ્જેષ્યતિ સઞ્જય ॥

કૃતવાન્યાનિ યુદ્ધાનિ કર્ણઃ પાણ્ડુસુતૈઃ સહ ।
સર્વત્ર પાણ્ડવાઃ કર્ણમજયંસ્તે રણાજિરે ॥

અજેયાઃ પાણ્ડવાસ્તાત દેવૈરપિ સવાસવૈઃ ।
ન ચ તદ્બુધ્યતે મન્દઃ પુત્રો દુર્યોધનો મમ ॥

ધનં ધનેશ્વરસ્યેવ હૃત્વા પાર્થસ્ય મે સુતઃ ।
મધુપ્રેપ્સુરિવાબુદ્ધિઃ પ્રપાતં નાવબુધ્યતે ॥

નિકૃત્યા નિકૃતિપ્રજ્ઞો રાજ્યં હૃત્વા મહાત્મનામ્ ।
જિતમિત્યેવ મન્વાનઃ પાણ્ડવાનવમન્યતે ॥

પુત્રસ્નેહાભિભૂતેન મયા ચાપ્યકૃતાત્મના ।
ધર્મે સ્થિતા મહાત્માનો નિકૃતાઃ પાણ્ડુનન્દનાઃ ॥

શમકામઃ સસોદર્યો દીર્ઘપ્રેક્ષી યુધિષ્ઠિરઃ ।
અશક્ત ઇતિ મત્વા તુ મમ પુત્રૈર્નિરાકૃતઃ ॥

તાનિ દુઃખાન્યનેકાનિ વિપ્રકારાંશ્ચ સર્વશઃ ।
હૃદિ કૃત્વા મહાબાહુર્ભીમોઽયુધ્યત સૂતજમ્ ॥

તસ્માન્મે સઞ્જય બ્રૂહિ કર્ણભીમૌ યથા રણે ।
અયુધ્યેતાં યુધાંશ્રેષ્ઠૌ પરસ્પરવધૈષિણૌ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

શૃણુ રાજન્યથાવૃત્તં સઙ્ગ્રામં કર્ણભીમયોઃ ।
પરસ્પરવધપ્રેપ્સ્વોર્વનકુઞ્જરયોરિવ ॥

રાજન્વૈકર્તનો ભીમં ક્રુદ્ધઃ ક્રુદ્ધમરિન્દમમ્ ।
પરાક્રાન્તં પરાક્રમ્ય વિવ્યાધ ત્રિંશતા શરૈઃ ॥

મહાવેગૈઃ પ્રસન્નાગ્રૈઃ શાતકુમ્ભપરિષ્કૃતૈઃ ।
નાતરદ્ભરતશ્રેષ્ઠ ભીમં વૈકર્તનઃ શરૈઃ ॥

તસ્યાસ્યતો ધનુર્ભીમશ્ચકર્ત વિશિખૈસ્ત્રિભિઃ ।
રથનીડાચ્ચ યન્તારં ભલ્લેનાપાતયત્ક્ષિતૌ ॥

સ કાઙ્ક્ષન્ભીમસેનસ્ય વધં વૈકર્તનો ભૃશમ્ ।
શક્તિં કનકવૈદૂર્યચિત્રદણ્ડાં પરામૃશત્ ॥

પ્રગૃહ્ય ચ મહાશક્તિં કાલરાત્રિમિવાપરામ્ । સમુત્ક્ષિપ્ય ચ રાધેયઃ સન્ધાય ચ મહાબલઃ ।
ચિક્ષેપ ભીમસેનાય જીવિતાન્તકરીમિવ ॥

શક્તિં વિસૃજ્ય રાધેયઃ પુરન્દર ઇવાશનિમ્ ।
નનાદ સુમહાનાદં બલવાન્સૂતનન્દનઃ ॥

તં ચ નાદં તતઃ શ્રુત્વા પુત્રાસ્તે હર્ષિતાઽભવન્ ॥

શક્તિં વિયતિ ચિચ્છેદ ભીમઃ સપ્તભિરાશુગૈઃ ॥

છિત્ત્વા શક્તિં તતો ભીમો નિર્મુક્તોરગસન્નિભામ્ ।
માર્ગમાણામિવ પ્રાણાન્સૂતપુત્રસ્ય મારિષ ॥

પ્રાહિણોત્કૃતસંરમ્ભઃ શરાન્બર્હિણવાસસઃ ।
સ્વર્ણપુઙ્ખાઞ્શિલાધૌતાન્યમદણ્ડોપમાન્મૃધે ॥

કર્ણોઽપ્યન્યદ્ધનુર્ગૃહ્ય હેમપૃષ્ઠં દુરાસદમ્ ।
વિકૃષ્ય તન્મહચ્ચાપં વ્યસૃજત્સાયકાંસ્તદા ॥

તાન્પાણ્ડુપુત્રશ્ચિચ્છેદ નવભિર્નતપર્વભિઃ । વસુષેણેન નિર્મુક્તાન્નવ રાજન્મહાશરાન્ ।
છિત્ત્વા ભીમો મહારાજ નાદં સિંહ ઇવાનદત્ ॥

તૌ વૃષાવિવ નર્દન્તૌ બલિનૌ વાસિતાન્તરે ।
શાર્દૂલાવિવ ચાન્યોન્યમામિષાર્થેઽભ્યગર્જતામ્ ॥

અન્યોન્યં પ્રજિહીર્ષન્તાવન્યોન્યસ્યાન્તરૈષિણૌ ।
અન્યોન્યમભિવીક્ષન્તૌ ગોષ્ઠેષ્વિવ મહર્ષભૌ ॥

મહાગજાવિવસાદ્ય વિષાણાગ્રૈઃ પરસ્પરમ્ ।
શરૈઃ પૂર્ણાયતોત્સૃષ્ટૈરન્યોન્યમભિજઘ્નતુઃ ॥

નિર્દહન્તૌ મહારાજ શસ્ત્રવૃષ્ટ્યા પરસ્પરમ્ ।
અન્યોન્યમભિવીક્ષન્તૌ કોપાદ્વિવૃતલોચનૌ ॥

પ્રહસન્તૌ તથાઽન્યોન્યં ભર્ત્સયન્તૌ મુહુર્મુહુઃ ।
શઙ્ખશબ્દં ચ કુર્વાણૌ યુયુધાતે પરસ્પરમ્ ॥

તસ્ય ભીમઃ પુનશ્ચાપં મુષ્ટૌ ચિચ્છેદ મારિષ । શઙ્ખવર્ણાંશ્ચ તાનશ્વાન્બાણૈર્નિન્યે યમક્ષયમ્ ।
સારથિં ચ તથાપ્યસ્ય રથનીડાદપાતયત્ ॥

તતો વૈકર્તનઃ કર્ણશ્ચિન્તાં પ્રાપ દુરત્યયામ્ । સ ચ્છાદ્યમાનઃ સમરે હતાશ્વો હતસારથિઃ ।
મોહિતઃ શરજાલેન કર્તવ્યં નાભ્યપદ્યત ॥

તથા કૃચ્છ્રગતં દૃષ્ટ્વા કર્ણં દુર્યોધનો નૃપઃ ।
વેપમાન ઇવ ક્રોધાદ્વ્યાદિદેશાથ દુર્જયમ્ ॥

ગચ્છ દુર્જય રાધેયં પુરા ગ્રસતિ પાણ્ડવઃ ।
જહિ તૂબરકં ક્ષિપ્રં કર્ણસ્ય બલમાદધત્ ॥

એવમુક્તસ્તથેત્યુક્ત્વા તવ પુત્રં તવાત્મજઃ ।
અભ્યદ્રવદ્ભીમસેનં વ્યાસક્તં વિકિરઞ્છરૈઃ ॥

સ ભીમં નવભિર્બાણૈરશ્વાનષ્ટભિરાર્દયત્ ।
ષઙ્ભિઃ સૂતં ત્રિભિઃ કેતં પુનસ્તં ચાપિ સપ્તભિઃ ॥

ભીમસેનોઽપિ સઙ્ક્રુદ્ધઃ સાશ્વયન્તારમાશુગૈઃ ।
દુર્જયં ભિન્નમર્માણમનયદ્યમસાદનમ્ ॥

બાઢં હતં ક્ષિતૌ ક્ષુણ્ણં વેષ્ટમાનં યથોરગમ્ ।
રુદન્નાર્તસ્તવ સુતં કર્ણશ્ચક્રે પ્રદક્ષિણમ્ ॥

સ તુ તં વિરથં કૃત્વા સ્મયન્નત્યન્તવૈરિણમ્ ।
સમાચિનોદ્બાણગણૈઃ શતઘ્નીભિશ્ચ શઙ્કુભિઃ ॥

તથાપ્યતિરથઃ કર્ણો ભિદ્યમાનોઽસ્ય સાયકૈઃ ।
ન જહૌ સમરે ભીમં ક્રુદ્ધરૂપં પરન્તપઃ ॥