મહાભારત · અધ્યાય 6.78

તતો દુર્યોધનો રાજા મહોત્પ્રત્યાગતસ્મૃતિઃ ।
શરવર્ષૈઃ પુનર્ભીમં પ્રત્યવારયદચ્યુતમ્ ॥

એકીભૂતાસ્તતશ્ચૈવ તવ પુત્રા મહારથાઃ ।
સમેત્ય સમરે ભીમં યોધયામાસુરુદ્યતાઃ ॥

ભીમસેનોઽપિ સમરે સમ્પ્રાપ્ય સ્વરથં પુનઃ ।
સમારુહ્ય મહાબાહુર્યયૌ યેન તવાત્મજઃ ॥

પ્રગૃહ્ય ચ મહાવેગં પરાસુકરણં દૃઢમ્ ।
સજ્યં શરાસનં સઙ્ખ્યે શરૈર્વિવ્યાધ તે સુતમ્ ॥

તતો દુર્યોધનો રાજા ભીમસેનં મહાબલમ્ ।
નારાચેન સુતીક્ષ્ણેન ભૃશં મર્મણ્યતાડયત્ ॥

સોઽતિવિદ્ધો મહેષ્વાસસ્તવ પુત્રેણ ધન્વિના ।
ક્રોધસંરક્તનયનો વેગેનાક્ષિપ્ય કાર્મુકમ્ ॥

દુર્યોધનં ત્રિભિર્બાણૈર્બાહ્વોરુરસિ ચાર્પયત્ ।
સ તત્ર શુશુભે રાજા શિખરૈર્ગિરિરાડિવ ॥

તૌ દષ્ટ્વા સમરે ક્રુદ્ધૌ વિનિઘ્નન્તૌ પરસ્પરમ્ ।
દુર્યોધનાનુજાઃ સર્વે શૂરાઃ સન્ત્યક્તજીવિતાઃ ॥

સંસ્મૃત્ય મન્ત્રિતં પૂર્વં નિગ્રહે ભીમકર્મણઃ ।
નિશ્ચયં પરમં કૃત્વા નિગ્રહીતું પ્રચક્રમુઃ ॥

તાનાપતત એવાજૌ ભીમસેનો મહાબલઃ ।
પ્રત્યુદ્યયૌ મહારાજ ગજઃ પ્રતિગજાનિવ ॥

ભૃશં ક્રુદ્ધશ્ચ તેજસ્વી નારાચેન સમાર્પયત્ ।
ચિત્રસેનં મહારાજ તવ પુત્રં મહાયશાઃ ॥

તથેતરાંસ્તવ સુતાંસ્તાડયામાસ ભારત ।
શરૈર્બહુવિધૈઃ સઙ્ખ્યે રુક્મપુઙ્ખૈઃ સુતેજનૈઃ ॥

તતઃ સમ્પ્રેક્ષ્ય પુત્રૈસ્તે ભીમસેનં સમાવૃતમ્ ।
અભિમન્યુપ્રભૃતયસ્તે દ્વદશ મહારથાઃ ॥

પ્રેષિતા ધર્મરાજેન ભીમસેનપદાનુગાઃ ।
પ્રતિજગ્મુર્મહારાજ તવ પુત્રાન્મહાબલાન્ ॥

દૃષ્ટ્વા રથસ્થાંસ્તાઞ્શૂરાન્સૂર્યાગ્નિસમતેજસઃ ।
સર્વાનેવ મહેષ્વાસાન્ભ્રાજમાનાઞ્શ્રિયા વૃતાન્ ॥

મહાહવે દીષ્યમાનાન્સુવર્ણમકુટોઞ્જ્વલાન્ ।
તત્યજુઃ સમરે ભીમં તવ પુત્રા મહાબલાઃ ॥

તાન્નામૃષ્યત કૌન્તેયો જીવમાના ગતા ઇતિ ।
અન્વીય ચ પુનઃ સર્વાંસ્તવ પુત્રાનપીડયત્ ॥

અથાભિમન્યુઃ સમરે ભીમસેનેન સન્ગતઃ ।
પાર્ષતેન ચ તે સર્વે કૈકયા દ્રૌપદીસુતાઃ ॥

તાદૃષ્ટ્વા સમરે ક્રુદ્ધાંસ્તવ સૈન્યે મહારથાઃ । દુર્યોધનપ્રભૃતયઃ પ્રગૃહીતશરાસનાઃ ।
ભૃશમર્શ્વૈઃ પ્રજવિતૈઃ પ્રયયુર્યત્ર તે રથાઃ ॥

અપરાહ્ણે મહારાજ પ્રાવર્તત મહારણઃ ।
તાવકાનાં ચ બલિનાં પરેષાં ચૈવ ભારત ॥

અભિમન્યુર્વિકર્ણસ્ય હયાન્હત્વા મહાહવે ।
અથૈનં પઞ્ચવિંશત્યા ક્ષુદ્રકાણાં સમાર્પયત્ ॥

હતાશ્વં રથમુત્સૃજ્ય વિકર્ણસ્તુ મહારથઃ . આરુરોહ રથં રાજંશ્ચિત્રસેનસ્ય ભારત ।
યોધયામાસ સમરે તદદ્ભુતમિવાભવત્ ॥

સ્થિતાવેકરથે તૌ તુ ભ્રાતરૌ કુલવર્ધનૌ ।
આર્જિનિઃ શરજાલેન ચ્છાદયામાસ ભારત ॥

ચિત્રસેનો વિકર્ણશ્ચ કાર્ષ્ણિં પઞ્ચભિરાયસૈઃ ।
વિવ્યધાતે ન ચાકમ્પત્કાર્ષ્ણિર્મેરુરિવ સ્થિતઃ ॥

દુઃશાસનસ્તુ સમરે કેકયાન્પઞ્ચ મારિપ ।
યોધયામાસ રાજેન્દ્ર તદદ્ભુતમિવાભવત્ ॥

દ્રૌપદેયા રણે ક્રુદ્ધા દુર્યોધનમવારયન્ ।
શરૈરાશીવિષાકારૈઃ પુત્રં તવ વિશામ્પતે ॥

પુત્રોઽપિ તવ દુર્ધર્ષો દ્રૌપદ્યાસ્તનયાન્રણે ।
સાયકૈર્નિશિતૈ રાજન્નાજઘાન પૃથક્પૃથક્ ॥

તૈશ્ચાપિ વિદ્ધઃ શુશુભે રુધિરેમ સમુક્ષિતઃ ।
ગિરિઃ પ્રસ્રવણૈર્યદ્વદ્ગૈરિકાદિવિમિશ્રિતૈઃ ॥

ભીષ્મોઽપિ સમરે રાજન્પાણ્ડવાનામનીકિનીમ્ ।
કાલયામાસ બલવાન્પાલઃ પશુગણાનિવ ॥

તતો ગાણ્ડીવનિર્ઘોષઃ પ્રાદુરાસીદ્વિશામ્પતે ।
દક્ષિણેન વરૂથિન્યાઃ પાર્થસ્યરીન્વિનિઘ્નતઃ ॥

ઉત્તસ્થુઃ સમરે તત્ર કબન્ધાનિ સમન્તતઃ ।
કુરૂણાં ચૈવ સૈન્યેષુ પાણ્ડવાનાં ચ ભારત ॥

શોણિતોદં શરાવર્તં ગજદ્વીપં હયોર્મિણમ્ ।
રથનૌભિર્નરવ્યાઘ્રાઃ પ્રતેરુઃ સૈન્યસાગરમ્ ॥

છિન્નહસ્તા વિકવચા વિદેહાશ્ચ નરોત્તમાઃ ।
દૃશ્યન્તે પતિતાસ્તત્ર શતશોઽથ સહસ્રશઃ ॥

નિહતૈર્મત્તમાતઙ્ગૈઃ શોણિતૌઘપરિપ્લુતૈઃ ।
ભૂર્ભાતિ ભરતશ્રેષ્ઠ પર્વતૈરાચિતા યથા ॥

તત્રાદ્ભુતમપશ્યામ તવ તેષાં ચ ભારત ।
ન તત્રાસીત્પુમાન્કશ્ચિદ્યો યુદ્ધં નાભિકાઙ્ક્ષતિ ॥

એવં યુયુધિરે વીરાઃ પ્રાર્થયાના મહદ્યશઃ ।
તાવકાઃ પાણ્ડવૈઃ સાર્ધમાકાઙ્ક્ષન્તો જયં યુધિ ॥