મહાભારત · અધ્યાય 6.61

દ્રૌણિર્ભૂરિશ્રવાઃ શત્યશ્ચિત્રસેનશ્ચ મારિષઃ ।
પુત્રઃ સાંયમનેશ્ચૈવ સૌભદ્રં પર્યવારયન્ ॥

સંસક્તમતિતેજોભિસ્તમેકં દદૃશુર્જનાઃ ।
પઞ્ચભિર્મનુજવ્યાઘ્રૈર્ગજૈઃ સિંહશિશું યથા ॥

નાતિલક્ષ્યતયા કશ્ચિન્ન શૌર્યે ન પરાક્રમે ।
બભૂવ સદૃશઃ કાર્ષ્ણેર્નાસ્ત્રે નાપિ ચ લાઘવે ॥

તથા તમાત્મજં યુદ્ધે વિક્રમન્તમરિન્દમમ્ ।
દૃષ્ટ્વા પાર્થઃ સુસંયત્તં સિંહનાદમથાનદત્ ॥

પીડયાનં તુ તત્સૈન્યં પૌત્રં તવ વિશામ્પતે ।
દૃષ્ટ્વા ત્વદીયા રાજેન્દ્ર સમન્તાત્પર્યવારયન્ ॥

ધ્વજિનીં ધાર્તરાષ્ટ્રાણાં દીનશત્રુરદીનવત્ ।
પ્રત્યુદ્યયૌ સ સૌભદ્રસ્તેજસા ચ બલેન ચ ॥

તસ્ય લાઘવમાર્ગસ્થમાદિત્યસદૃશપ્રભમ્ . વ્યદૃશ્યત મહચ્ચાપં સમરે યુધ્યતઃ પરૈઃ ।

સ દ્રૌણિમિષુણૈકેન વિદ્ધ્વા શલ્યં ચ પઞ્ચભિઃ ।
ધ્વજં સાંયમનેશ્વૈવ સોઽષ્ટાભિશ્ચિચ્છિદે તતઃ ॥

રુક્મદણ્ડાં મહાશક્તિં પ્રેષિતાં સૌમદત્તિન ।
શિતેનોરગસન્કાશાં પત્રિણાભિજઘાન તામ્ ॥

શલ્યસ્ય ચ મહાવેગાનસ્યતઃ સમરે શરાન્ । ધનુશ્ચિચ્છેદ ભલ્લેન તીવ્રવેગન ફાલ્ગુનિઃ
જઘાનાર્જુનદાયાદશ્ચતુર્ભિશ્ચતુરો હયાન્ ॥

ભૂરિશ્રવાશ્ચ શલ્યશ્ચ દ્રૌણિઃ સાંયમનિઃ શલઃ ।
નાભ્યવર્તન્તં સંરબ્ધાઃ કાર્ષ્ણેર્બાહુબલોદયાત્ ॥

તતસ્ત્રિગર્તા રાજેન્દ્ર મદ્રાશ્ચ સહ કેકયૈઃ ।
પઞ્ચવિંશતિસાહસ્રાસ્તવ પુત્રેણ ચોદિતાઃ ॥

ધનુર્વેદવિદો મુખ્યા અજેયાઃ શત્રુભિર્યુધિ ।
સહ પુત્રં જિઘાંસન્તં પરિવવ્રુઃ કિરીટિનમ્ ॥

તૌ તુ તત્ર પિતાપુત્રૌ પરિક્ષિપ્તૌ મહારથૌ ।
દદર્શ રાજન્પાઞ્ચલ્યઃ સેનાપતિરરિન્દમ ॥

સ વારણરથોઘાનાં સહસ્રૈર્બહુભિર્વૃતઃ ।
વાજિભિઃ પત્તિભિશ્ચૈવ વૃતઃ શતસહસ્રશઃ ॥

પારાવતાશ્વઃ સ રથમાસ્થાય પરવીરહા ધનુર્વિષ્ફાર્ય સન્ક્રુદ્ધો નોદયિત્વા ચ વાહિનીમ્ ।
યયૌ તં મદ્રકાનીકં કેકયાંશ્ચ પરન્તપ ॥

તેન કીર્તિમતા ગુપ્તમનીકં દૃઢધન્વના ।
સંરબ્ધરથનાગાશ્વં યોત્સ્યમાનમશોભત ॥

સોઽર્જુનપ્રમુખે યાન્તં પાઞ્ચાલકુલવર્ધનઃ ।
ત્રિભિઃ શારદ્વતં બાણૈર્જત્રદેશે સમાર્પયત્ ॥

તતઃ સ મદ્રકાન્હત્વા દશૈવ દશભિઃ શરૈઃ ।
પૃષ્ઠરક્ષં જઘાનાશુ ભલ્લેન કૃતવર્મણઃ ॥

દમનં ચાપિ દાયાદં પૌરવસ્ય મહાત્મનઃ ।
જઘાન વિમલાગ્નેણ નારાચેન પરન્તપઃ ॥

તતઃ સાંયમનેઃ પુત્રઃ પાઞ્ચાલ્યં યુદ્ધદુર્મદમ્ ।
અવિધ્યત્રિંશતા બાણૈર્દશભિશ્ચાસ્ય સારથિમ્ ॥

સોઽતિવિદ્ધો મહેષ્વાસઃ સૃક્કિણી પરિસંલિહન્ ।
ભલ્લેન ભૃશતીક્ષ્ણેન નિચકર્તાસ્ય કાર્મુકમ્ ॥

અથૈનં પઞ્ચવિંશત્યા ક્ષિપ્રમેવ સમાર્પયત્ ।
અશ્વાંશ્ચાસ્યાવધીદ્રાજન્નુભૌ તૌ પાર્ષ્ણિસારથી ॥

સ હતાશ્વે રતે તિષ્ઠન્દદર્શ ભરતર્ષભ ।
પુત્રઃ સાંયમનેઃ પુત્રં પાઞ્ચાલ્યસ્ય મહાત્મનઃ ॥

સ પ્રગૃહ્ય મહાઘોરં નિસ્ત્રિંશવરમાયસમ્ ।
પદાતિસ્તૂર્ણમાનર્ચ્છદ્રથસ્યં પુરુષર્ષભઃ ॥

તં મહૌઘમિવાયાન્તં સ્વાત્પતન્તમિવોરગમ્ ।
ભ્રાન્તાવરણનિસ્ત્રિંશં કાલોત્સૃષ્ટમિવાન્તકમ્ ॥

દીપ્યમાનમિવાદિત્યં મત્તવારણવિક્રમમ્ ।
અપશ્યન્પાણ્ડવાસ્તત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાર્ષતઃ ॥

તસ્ય પાઞ્ચાલદાયાદઃ પ્રતીપમભિધાવતઃ ।
શિતનિસ્ત્રિંશહસ્તસ્ય શરાવરણધારિણઃ ॥

બાણવેગમતીતસ્ય તથાભ્યાશમુપેયુષઃ ।
ત્વરન્સેનાપતિઃ ક્રુદ્ધો બિભેદ ગદયા શિરઃ ॥

તસ્ય રાજન્સનિસ્ત્રિંશં સુપ્રભં ચ શરાવરમ્ ।
હતસ્ય પતતો હસ્તાદ્વેગેન ન્યપતદ્ભુવિ ॥

તં નિહત્ય ગદાગ્રેણ સ લેભે પરમાં મુદમ્ ।
પુત્રઃ પાઞ્ચાલરાજસ્ય મહાત્મા ભીમવિક્રમઃ ॥

તસ્મિન્હતે મહેષ્વાસે શલ્યપુત્રે મહારથે ।
હાહાકારો મહાનાસીત્તવ સૈન્યસ્ય મારિષ ॥

તતઃ સાંયમનિઃ ક્રુદ્ધો દૃષ્ટ્વા નિહતામાત્મજમ્ ।
અભિદુદ્રાવ વેગેન પાઞ્ચાલ્યં યુદ્ધદુર્મદમ્ ॥

તૌ તત્ર સમરે શૂરૌ સમેતૌ યુદ્ધદુર્મદૌ ।
દદૃશુઃ સર્વરાજાનઃ કુરવઃ પાણ્ડવાસ્તથા ॥

તતઃ સાંયમનિઃ ક્રુદ્ધઃ પાર્ષતં પરવીરહા ।
આજઘાન ત્રિભિર્બાણૈસ્તોત્રૈરિવ મહાદ્વિપમ્ ॥

તથૈવ પાર્ષતં શૂરં શલ્યઃ સમિતિશોભનઃ ।
આજઘાનોરસિ ક્રુદ્ધસ્તતો યુદ્ધમવર્તત ॥