મહાભારત · અધ્યાય 6.107

યુધ્યતામેવ તેષાં તુ ભાસ્કરેઽસ્તમુપાગતે ।
સન્ધ્યા સમભવદ્ધોરા નાપશ્યામ તતો રણમ્ ॥

તતો યુધિષ્ઠિરો રાજા સન્ધ્યાં સન્દૃશ્ય ભારત ।
વધ્યમાનં ચ ભીષ્મેણ ત્યક્તાસ્ત્રં ભયવિહ્વલમ્ ॥

સ્વસૈન્યં ચ પરાવૃત્તં પલાયનપરાયણમ્ ।
ભીષ્મં ચ યુધિ સંરબ્ધં પીડયન્તં મહારથમ્ ॥

સોમકાંશ્ચ જિતાન્દૃષ્ટ્વા નિરુત્સાહાન્મહારથાન્ । નિશામુખં ચ સમ્પ્રેક્ષ્ય ઘોરરૂપં ભયાનકમ્ ।
ચિન્તયિત્વા તતો રાજ્ઞામપહારમકારયત્ ॥

તતોઽપહારં સૈન્યાનાં ચક્રે રાજા યુધિષ્ઠિરઃ ।
તથૈવ તવ સૈન્યાનામપહારે હ્યભૂત્તદા ॥

તતોઽપહારં સૈન્યાનાં કૃત્વા તત્ર મહારથાઃ ।
ન્યવિશન્ત કુરુશ્રેષ્ઠ સન્ગ્રામે ક્ષતવિક્ષતાઃ ॥

ભીષ્મસ્ય સમરે કર્મ ચિન્તયાનાસ્તુ પાણ્ડવાઃ ।
નાલભન્ત તદા શાન્તિં ભીષ્મબાણપ્રપીડિતાઃ ॥

ભીષ્મોઽપિ સમરે જિત્વા પાણ્ડવાન્સહ સૃઞ્જયાન્ ।
પૂજ્યમાનસ્તવ સુતૈર્વન્દ્યમાનશ્ચ ભારત ॥

ન્યવિશત્કુરુભિઃ સાર્ધં હૃષ્ટરૂપૈઃ સમન્તતઃ ।
તતો રાત્રિઃ સમભવત્સર્વભૂતપ્રમોહિની ॥

તસ્મિન્રાત્રિમુખે ઘોરે પાણ્ડવા વૃષ્ણિભિઃ સહ ।
સૃઞ્જયાશ્ચ દુરાધર્ષા મન્ત્રાય સમુપાવિશન્ ॥

આત્મનિઃશ્રેયસં સર્વે પ્રાપ્તકાલં મહાબલાઃ ।
મન્ત્રયામાસુરવ્યગ્રા મન્ત્રનિશ્ચયકોવિદાઃ ॥

તતો યુધિષ્ઠિરો રાજા મન્ત્રયિત્વા ચિરં નૃપ ।
વાસુદેવં સમુદ્વીક્ષ્ય વચનં ચેદમાદદે ॥

કૃષ્ણ પશ્ય માહાત્માનં ભીષ્મં ભીમપરાક્રમમ્ ।
ગજં નલવનાનીવ વિમૃદ્ગન્તં બલં મમ ॥

ન ચૈવૈનં મહાત્માનમુત્સહામો નિરીક્ષિતુમ્ ।
લેલિહ્યમાનં સૈન્યેષુ પ્રવૃદ્ધમિવ પાવકમ્ ॥

યથા ઘોરો મહાનાગસ્તક્ષકો વૈ વિષોલ્બણઃ ।
તથા ભીષ્મો રણે ક્રુદ્ધસ્તીક્ષ્ણશસ્ત્રઃ પ્રતાપવાન્ ॥

ગૃહીતચાપઃ સમરે પ્રમુઞ્ચન્નિશિતાઞ્છરાન્ ।
શક્યો જેતું યમઃ ક્રુદ્ધો વજ્રપાણિશ્ચ દેવરાટ્ ॥

વરુણઃ પાશભૃચ્ચાપિ સગદો વા ધનેશ્વરઃ ।
ન તુ ભીષ્મઃ સુસન્ક્રુદ્ધઃ શક્યો જેતું મહાહવે ॥

સોઽહમેવં ગતે કૃષ્ણ નિમગ્નઃ શોકસાગરે ।
આત્મનો બુદ્ધિદૌર્બલ્યાદ્ભીષ્મમાસાદ્ય સંયુગે ॥

વનં યાસ્યામિ દુર્ધર્ષ શ્રેયો વૈ તત્ર મે ગતમ્ ।
ન યુદ્ધં રોચતે કૃષ્ણ હન્તિ ભીષ્મો હિ નઃ સદા ॥

યથા પ્રજ્વલિતં વહ્નિં પતઙ્ગઃ સમભિદ્રવન્ ।
એકતો મૃત્યુમભ્યેતિ તથાઽહં ભીષ્મમેયિવાન્ ॥

ક્ષયં નીતોઽસ્મિ વાર્ષ્ણેય રાજ્યહેતોઃ પરાક્રમી ।
ભ્રાતરશ્ચૈવ મે શુરાઃ સાયકૈર્ભૃશપીડિતાઃ ॥

મત્કૃતે ભ્રાતૃસૌહાર્દાદ્રાજ્યભ્રષ્ટા વનં ગતાઃ ।
પરિક્લિષ્ટા તથા કૃષ્ણા મત્કૃતે મધુસૂદન ॥

જીવિતં બહુ મન્યેઽહં જીવિતં હ્યદ્ય દુર્લભમ્ ।
જીવિતસ્યાદ્ય શેષેણ ચરિષ્યે ધર્મમુત્તમમ્ ॥

યદિ તેઽહમનુગ્રાહ્યો ભ્રાતૃભિઃ સ કેશવ ।
સ્વધર્મસ્યાવિરોધેન હિતં વ્યાહર કેશવ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

એવં શ્રુત્વા વચસ્તસ્ય કારુણ્યાદ્બહુવિસ્તરમ્ ।
પ્રત્યુવાચ તતઃ કૃષ્ણઃ સાન્ત્વયાનો યુધિષ્ઠિરમ્ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ ।

ધર્મપુત્ર વિષાદં ત્વં મા કૃથાઃ સત્યસન્ગર ।
યસ્ય તે ભ્રાતરઃ શૂરા દુર્જયાઃ સત્રુસૂદનાઃ ॥

અર્જુનો ભીમસેનશ્ચ વાય્વગ્નિસમતેજસૌ ।
માદ્રીપુત્રૌ ચ વિક્રાન્તૌ ત્રિદશાનામિવિશ્વરૌ ॥

માં વા નિયુઙ્ક્ષ્વ સૌહાર્દાદ્યોત્સ્યે ભીષ્મેણ પાણ્ડવ ।
ત્વપ્રયુક્તો મહારાજ કિં ન કુર્યાં મહાહવે ॥

હનિષ્યામિ રણે ભીષ્મમાહૂય પુરુષર્ષભમ્ ।
પશ્યતાં ધાર્તરાષ્ટ્રાણાં યદિ નેચ્છતિ ફલ્ગુનઃ ॥

યદિ ભીષ્મે હતે વીરે જયં પશ્યસિ પણ્ડવ ।
હન્તાસ્મ્યેકરથેનાદ્ય કુરુવૃદ્ધં પિતામહમ્ ॥

પશ્ય મે વિક્રમં રાજન્મહેન્દ્રસ્યેવ સંયુગે ।
વિમુઞ્ચન્તં મહાસ્ત્રામિ પાતયિષ્યામિ તં રથાત્ ॥

યઃ શત્રુઃ પાણ્ડુપુત્રાણાં મચ્છત્રુઃ સ ન સંશયઃ ।
મદર્થા ભવદર્થા યે યે મદીયાસ્તવૈવ તે ॥

તવ ભ્રાતા મમ સખા સમ્બન્ધી શિષ્ય એવ ચ ।
માંસાન્યુત્કૃત્ય દાસ્યામિ ફલ્ગુનાર્થે મહીપતે ॥

એષ ચાપિ નરવ્યાઘ્રો મત્કૃતે જીવિતં ત્યજેત્ ।
એષ નઃ સમયસ્તાત તારયેમ પરસ્પરમ્ ॥

સ માં નિયુઙ્ક્ષ્વ રાજેન્દ્ર યાવત્સજ્જો ભવામ્યહમ્ ।
પ્રતિજ્ઞાતમુપપ્લાવ્યે યત્તત્પાર્થેન પૂર્વતઃ ॥

પાતયિષ્યામિ ગાઙ્ગેયમિત્યુલૂકસ્ય સન્નિધૌ ।
પરિરક્ષ્યમિદં તાવદ્વચઃ પાર્થસ્ય ધીમતઃ ॥

અનુજ્ઞાતેન પાર્થેન મયા કાર્યં ન સંશયઃ ।
અથવા ફલ્ગુનસ્યૈષ ભારઃ પરિમિતો રણે ॥

સ હનિષ્યતિ સન્ગ્રામે ભીષ્મં પરપુરઞ્જયમ્ ।
અશક્યમપિ કુર્યાદ્ધિ રણે પાર્થઃ સમુદ્યતઃ ॥

ત્રિદશાન્વા સમુદ્યુક્તાન્સહિતાન્દૈત્યદાનવૈઃ ।
નિહન્ત્યાદર્જુનઃ સઙ્ખ્યે કિમુ ભીષ્મં નરાધિપ ॥

વિપરીતો મહાવીર્યો ગતસત્વોઽલ્પજીવનઃ ।
ભીષ્મઃ શાન્તનવો નૂનં કર્તવ્યં નાવબુધ્યતે ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

એવમેતન્મહાબાહો યથા વદસિ માધવ ।
સર્વે હ્યેતે ન પર્યાપ્તાસ્તવ વેગવિધારણે ॥

નિયતં સમાવાપ્સ્યામિ સર્વમેતદ્યથેપ્સિતમ્ ।
યસ્ય મે પુરુષવ્યાઘ્ર ભવાન્પક્ષે વ્યવસ્થિતઃ ॥

સેન્દ્રાનપિ રણે દેવાઞ્જયેયં જયતાં વર ।
ત્વયા નાથેન ગોવિન્દ કિમુ ભીષ્મં મહારથમ્ ॥

ન તુ ત્વામનૃતં કર્તુમુત્સહે સ્વાત્મગૌરવાત્ ।
અયુધ્યમાનાઃ સહાય્યં યથોક્તં કુરુ માધવ ॥

સમયસ્તુ કૃતઃ કશ્ચિન્મમ ભીષ્મેણ સંયુગે ।
મન્ત્રયિષ્યે તવાર્થાય ન તુ યોત્સ્યે કથઞ્ચન ॥

દુર્યોધનાર્થં યોત્સ્યામિ સત્યમેતદિતિ પ્રભો ।
સ હિ રાજ્યસ્ય મે દાતા મન્ત્રસ્યૈવ ચ માધવ ॥

તસ્માદ્દેવવ્રતં ભૂયો વધોપાયાર્થમાત્મનઃ ।
ભવતા સહિતાઃ સર્વે પ્રયામ મધુસૂદન ॥

તદ્વયં સહિતા ગત્વા ભીષ્મમાશુ નરોત્તમમ્ ।
રુચિતે તવ પૃચ્છામિ મન્ત્રં વાર્ષ્ણેય માચિરમ્ ॥

સ વક્ષ્યતિ હિતં વાક્યં સત્યમસ્માજ્જનાર્દન ।
યથા ચ વક્ષ્યતે કૃષ્ણ તથા કર્તાસ્મિ સંયુગે ॥

સ નો જયસ્ય દાતા સ્યાન્મન્ત્રસ્ય ચ દૃઢવ્રતઃ ।
બાલાઃ પિત્રા વિહીનાશ્ચ તેન સંવર્ધિતા વયમ્ ॥

તં ચેત્પિતામહં વૃદ્ધં હન્તુમિચ્છામિ માધવ ।
પિતુઃ પિતરમિષ્ટં ચ ધિગસ્તુ ક્ષત્રજીવિકામ્ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

તતોઽબ્રવીન્મહારાજ વાર્ષ્ણેયઃ કુરુનન્દનમ્ ।
રોચતે મે મહાપ્રાજ્ઞ રાજેન્દ્ર તવ ભાષિતમ્ ॥

દેવવ્રતઃ કૃતી ભીષ્મઃ પ્રેક્ષિતેનાપિ નિર્દહેત્ ।
ગમ્યતાં સ્વવધોપાયં પ્રષ્ટું સાગરગાસુતમ્ ॥

વક્તમર્હતિ સત્યં સ ત્વયા પૃષ્ટો વિશેષતઃ ।
તે વયં તત્ર ગચ્છામઃ પ્રષ્ટું કુરુપિતામહમ્ ॥

ગત્વા શાન્તનવં વૃદ્ધં મન્ત્રં પૃચ્છામ ભારત ।
સ નો દાસ્યતિ મન્ત્રં યં તેન યોત્સ્યામહે પરાન્ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

એવમામન્ત્ર્ય તે વીરાઃ પાણ્ડવાઃ પાણ્ડુપૂર્વજ ।
જગ્મુસ્તે સહિતાઃ સર્વે વાસુદેવશ્ચ વીર્યવાન્ ॥

વિમુક્તશસ્ત્રકવચા ભીષ્મસ્ય સદનં પ્રતિ ।
પ્રવિશ્ય ચ તદા ભીષ્મં શિરોભિઃ પ્રણિપેદિરે ॥

પૂજયન્તો મહારાજ પાણ્ડવા ભરતર્ષભમ્ ।
પ્રણમ્ય શિરસા ચૈનં ભીષ્મં શરણમભ્યયુઃ ॥

તાનુવાચ મહાબાહુર્ભીષ્મઃ કુરુપિતામહઃ ।
સ્વાગતં તવ વાર્ષ્ણેય સ્વાગતં તે ધનઞ્જય ॥

સ્વાગતં ધર્મપુત્રાય ભીમાય યમયોસ્તથા ।
કિં વા કાર્યં કરોમ્યદ્ય યુષ્માકં પ્રીતિવર્ધનં ॥

યુદ્ધાદન્યત્ર હે વત્સાઃ પ્રીયન્તાં મા વિશઙ્કથ . સર્વાત્મનાપિ કર્તાસ્મિ યદપિ સ્યાત્સદુષ્કરમ્ ।
તથા બ્રુવાણં ગાઙ્ગેયં પ્રીતિયુક્તં પુનઃપુનઃ ॥

ઉવાચ રાજા દીનાત્મા પ્રીતિયુક્તમિદં વચઃ ।
કથં જયેમ સર્વજ્ઞ કથં રાજ્યં લભેમહિ ॥

પ્રજાનાં સંશયો ન સ્યાત્કથં તન્મે બદ પ્રભો ।
ભવાન્હિ નો વધોપાયં બ્રવીતુ સ્વયમાત્મનઃ ॥

ભવન્તં સમરે વીર વિષહેમ કથં વયમ્ ।
ન હિ તે સૂક્ષ્મમપ્યસ્તિ રન્ધ્રં કુરુપિતામહ ॥

મણ્ડલેનૈવ ધનુષા દૃશ્યસે સંયુગે સદા ।
આદદાનં સન્દધાનં વિકર્ષન્તં ધનુર્ન ચ ॥

પશ્યામસ્ત્વાં મહાબાહો રથે સૂર્યમિવાપરમ્ ।
રથાશ્વનરનાગાનાં હન્તારં પરવીરહન્ ॥

કોઽથવોત્સહતે જેતું વાં પુમાન્ભરતર્ષભ ।
વર્ષતા શરવર્ષાણિ મહાન્તિ પુરુષર્ષભ ॥

ક્ષયં નિતા હિ પૃતના સંયુગે મહતી મમ ।
યથા યુધિ જયેમ ત્વાં યથા રાજ્યં ભૃશં મમ ॥

મમ સૈન્યસ્ય ચ ક્ષેમં તન્મે બ્રૂહિ પિતામહ . 6-107-69xસઞ્જય ઉવાચ । તતોઽબ્રવીચ્છાન્તનવઃ પાણ્ડવાન્પાણ્ડુપૂર્વજ ॥

ન કથઞ્ચન કૌન્તેય મયિ જીવતિ સંયુગે ।
જયો ભવતિ સર્વજ્ઞ સત્યમેતદ્બ્રવીમિ તે ॥

નિર્જિતે મયિ યુદ્ધેન રણે જેષ્યથ પાણ્ડવાઃ ।
ક્ષિપ્રં મયિ પ્રહરત યદીચ્છથ રણે જયમ્ ॥

અનુજાનામિ વઃ પાર્થાઃ પ્રહરધ્વં યથાસુખમ્ . એવં હિ સુકૃતં મન્યે ભવતાં વિદિતો હ્યહમ્ ।
હતે મયિ હતં સર્વં તસ્માદેવં વિધીયતામ્ ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

બ્રૂહિ તસ્માદુપાયં નો યથા યુદ્ધે જયેમહિ ।
ભવન્તં સમરે ક્રુદ્ધં દણ્ડહસ્તમિવાન્તકમ્ ॥

શક્યો વજ્રધરો જેતું વરુણોઽથ યમસ્તથા ।
ન ભવાન્સમરે શક્યઃ સેન્દ્રૈરપિ સુરાસુરૈઃ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

સત્યમેતન્મહાબાહો યથા વદસિ પાણ્ડવ ॥

નાહં જેતું રણે શક્યઃ સેન્દ્રૈરપિ સુરાસુરૈઃ । આત્તશસ્ત્રો રણે યત્તો ગૃહીતવરકાર્મુકઃ ।
તતો માં ન્યસ્તશસ્ત્રં તુ એતે હન્યુર્મહારથાઃ ॥

નિક્ષિપ્તશસ્ત્રે પતિતે વિમુક્તકવચધ્વજે ।
દ્રવમાણે ચ ભીતે ચ તવાસ્મીતિ ચ વાદિનિ ॥

સ્ત્રીજિતે સ્ત્રીપ્રધાને ચ સ્ત્રીપ્રધાયિનિ ધર્મજ સ્ત્રિયાં સ્ત્રીનામધેયે ચ વિકલે ચૈકપુત્રિણિ ।
અપ્રસૂતે ચ ષણ્ડે ચ ન યુદ્ધં રોચતે મમ ॥

ઇમં મે શૃણુ રાજેન્દ્ર સન્કલ્પં પૂર્વચિન્તિતમ્ ।
અસન્કલ્પધ્વજં દૃષ્ટ્વા ન યુધ્યેયં કદાચન ॥

ય એષ દ્રૌપદો રાજંસ્તવ સૈન્યે મહારથઃ ।
શિખણ્ડી સમરામર્ષી શૂરશ્ચ સમિતિઞ્જયઃ ॥

યથાઽભવચ્ચ સ્ત્રીપૂર્વં પશ્ચાત્પુંસ્ત્વં સમાગતઃ ।
જાનન્તિ ચ ભવન્તોઽપિ સર્વમેતદ્યથાતથમ્ ॥

અર્જુનઃ સમરે શૂરઃ પુરસ્કૃત્ય શિખણ્ડીનમ્ ।
મામેવ વિશિખૈસ્તીક્ષ્ણૈરભિદ્રવતુ દંશિતઃ ॥

અસન્કલ્પધ્વજે તસ્મિન્સ્ત્રીપૂર્વે ચ વિશેષતઃ ।
ન પ્રહર્તુમભીપ્સામિ ગૃહીતેષુ કથઞ્ચન ॥

તદન્તરં સમાસાદ્ય પાણ્ડવો માં ધનઞ્જયઃ ।
શરૈર્ઘાતયતુ ક્ષિપ્રં સમન્તાદ્ભરતર્ષભ ॥

ન તં પશ્યામિ લોકેષ માં હન્યાદ્યઃ સમુદ્યતમ્ ।
ઋતે કૃષ્ણાન્મહાભાગાત્પાણ્ડવાદ્વા ધનઞ્જયાત્ ॥

પાર્ષતં તુ પુરોધાય ક્લીબમદ્ય મમાગ્રતઃ . આત્તશસ્ત્રો રણે યત્તો ગૃહીતવરકાર્મુકઃ ।
માં પાતયતુ બીભત્સુરેવં તવ જયો ધ્રુવમ્ ॥

એતત્કુરુષ્વ કૌન્તેય યથોક્તં મમ સુવ્રત ।
તતો જેષ્વસિ સન્ગ્રામે ધાર્તરાષ્ટ્રાન્સમાગતાન્ ॥
સઞ્જય ઉવાચ ।

તેઽનુજ્ઞાતાસ્તતઃ પાર્થા જગ્મુઃ સ્વશિબિરં પ્રતિ ।
અભિવાદ્ય મહાત્માનં ભીષ્મં કુરુપિતામહમ્ ॥

તથોક્તવતિ ગાઙ્ગેયે પરલોકાય દીક્ષિતે ।
અર્જુનો દુઃખસન્તપ્તઃ સવ્રીડમિદમબ્રવીત્ ॥

ગુરુણા કુરુવૃદ્ધેન કૃતપ્રજ્ઞેન ધીમતા ।
પિતામહેન સન્ગ્રામે કથં યોદ્ધાસ્મિ માધવ ॥

ક્રીડતા હિ મયા બાલ્યે વાસુદેવ મહામનાઃ ।
પાંસુરૂષિતગાત્રેણ મહાત્મા પરુષીકૃતઃ ॥

યસ્યાહમધિરુહ્યાઙ્કં વાલઃ કિલ ગદાગ્રજ ।
તાતેત્યવોચં પિતરં પિતુઃ પાણ્ડોર્મહાત્મનઃ ॥

નાહં તાતસ્તવ પિતુસ્તાતોઽસ્મિ તવ ભારત ।
ઇતિ મામબ્રવીદ્બાલ્યે યઃ સ વધ્યઃ કથં મયા ॥

કામં વધ્યતુ સૈન્યં મે નાહં યોત્સ્યે મહાત્મના ।
જયો વાસ્તુ વધો વા મે કથં વા કૃષ્ણ મન્યસે ॥

કથમસ્માદ્વિધઃ કૃષ્ણ જાનન્ધર્મં સનાતનમ્ . ન્યસ્તશસ્ત્રે ચ વૃદ્ધે ચ પ્રહરેદ્ધિ પિતામહે ॥
શ્રીવાસુદેવ ઉવાચ ।

પ્રતિજ્ઞાય વધં જિષ્ણો પુરા ભીષ્મસ્ય સંયુગે ।
ક્ષત્રધર્મે સ્થિતઃ પાર્થ કથં નૈનં હનિષ્યસિ ॥

પાતયૈનં રથાત્પાર્થ ક્ષત્રિયં યુદ્ધદુર્મદમ્ ।
નાહત્વા યુધિ ગાઙ્ગેયં વિજયસ્તે ભવિષ્યતિ ॥

દૃષ્ટમેતત્પુરા દેવૈર્ભવિષ્યત્યવશસ્ય તે ।
યદ્દૃષ્ટં હિ પુરા પાર્થ તત્તથા ન તદન્યથા ॥

ન હિ ભીષ્મં દુરાધર્ષં વ્યાત્તાનનમિવાન્તકમ્ ।
ત્વદન્યઃ શક્નુયાદ્યોદ્ધુમપિ વજ્રધરઃ સ્વયમ્ ॥

જહિ ભીષ્મં સ્થિરો ભૂત્વા શૃણુ ચેદં વચો મમ ।
યથોવાચ પુરા શક્રં મહાબુદ્ધિર્બૃહસ્પતિઃ ॥

જ્યાયાંસમપિ ચેદ્વૃદ્ધં ગુણૈરપિ સમન્વિતમ્ ।
આતતાયિનમાયાન્તં હન્યાદ્ધાતકમાત્મનઃ ॥

શાશ્વતોઽયં સ્થિતો ધર્મઃ ક્ષત્રિયાણાં ધનઞ્જય ।
યોદ્ધવ્યં રક્ષિતવ્યં ચ યષ્ટવ્યં ચાનસૂયુભિઃ ॥
અર્જુન ઉવાચ ।

શિખણ્ડી નિધનં કૃષ્ણ ભીષ્મસ્ય ભવિતા ધ્રુવમ્ ।
દૃષ્ટ્વૈવ હિ સદા ભીષ્મઃ પાઞ્ચાલ્યં વિનિવર્તતે ॥

તે વયં પ્રમુખે તસ્ય પુરસ્કૃત્ય શિખણ્ડિનમ્ ।
ગાઙ્ગેયં પાતયિષ્યામ ઉપાયેનેતિ મે મતિઃ ॥

અહમન્યાન્મહેષ્વાસાન્વારયિષ્યામિ સાયકૈઃ ।
શિખણ્ડ્યપિ યુધાં શ્રેષ્ઠં ભીષ્મમેવાભિયોધયેત્ ॥

શ્રુતં હિ કુરુમુખ્યસ્ય નાહં હન્યાં શિખણ્ડિનમ્ ।
કન્યા હ્યેષા પુરા ભૂત્વા પુરુષઃ સમપદ્યત ॥

અર્જુનસ્ય વચઃ શ્રુત્વા ભીષ્મસ્ય વધસંયુતમ્ । જહૃષુર્હૃષ્ટરોમાણઃ સકૃષ્ણાઃ પાણ્ડવાસ્તદા ॥

ઇત્યેવં નિશ્ચયં કૃત્વા પાણ્ડવાઃ સહમાધવાઃ । અનુમાન્ય મહાત્માનં પ્રયયુર્હૃષ્ટમાનસાઃ ।
શયનાનિ યથા સ્વાનિ ભેજિરે પુરુષર્ષભાઃ ॥