મહાભારત · અધ્યાય 5.7

પુરોહિતં તે પ્રસ્થાપ્ય નગરં નાગસાહ્વયમ્ ।
દૂતાન્પ્રસ્થાપયામાસુઃ પાર્થિવેભ્યસ્તતસ્તતઃ ॥

પ્રસ્થાપ્ય દૂતાનન્યત્ર દ્વારકાં પુરુષર્ષભઃ ।
સ્વયં જગામ કૌરવ્યઃ કુન્તીપુત્રો ધનઞ્જયઃ ॥

ગતે દ્વારવતીં કૃષ્ણ બલદેવે ચ માધવે ।
સહ વૃષ્ણ્યન્ધકૈઃ સર્વૈર્ભોજૈશ્ચ શતશસ્તદા ॥

સર્વમાગમયામાસ પાણ્ડવાનાં વિચેષ્ટિતમ્ ।
ધૃતરાષ્ટ્રાત્મજો રાજા ગૂઢૈઃ પ્રણિહિતૈશ્ચરૈઃ ॥

સ શ્રુત્વા માધવં યાન્તં સદશ્વૈરનિલોપમૈઃ ।
બલેન નાતિમહતા દ્વારકામભ્યયાત્પુરીમ્ ॥

તમેવ દિવસં ચાપિ કૌન્તેયઃ પાણ્ડુનન્દનઃ ।
આનન્રતનગરીં રમ્યાં જગામાશુ ધનઞ્જયઃ ॥

તૌ યાત્વા પુરુષવ્યાઘ્રૌ દ્વારકાં કુરુનન્દનૌ ।
સુપ્તં દદૃશતુઃ કૃષ્ણં શયાનં ચાભિજગ્મતુઃ ॥

દુર્યોધનસ્તુ પ્રથમં વાસુદેવમુપાશ્રયત્ ।
ઉચ્છીર્ષતશ્ચ કૃષ્ણસ્ય નિષસાદ વરાસને ॥

તતઃ કિરીટી તસ્યાનુ પ્રવિવેશ મહામનાઃ ।
પશ્ચાર્ધે તુ સ કૃષ્ણસ્ય પ્રહ્વોઽતિષ્ઠત્કૃતાઞ્જલિઃ ॥

પ્રતિબુદ્ધઃ સ વાર્ષ્ણેયો દદર્શાગ્રે કિરીટિનામ્ ।
સિંહાસનગતં પશ્ચાત્પરિવૃત્ય ચ દૃષ્ટવાન્ ॥

સ તયોઃ સ્વાગતં કૃત્વા યથાવત્પ્રતિપૂજ્ય તૌ ।
તદાગમનજં હેતું પપ્રચ્છ મધુસૂદનઃ ॥

તતો દુર્યોધનઃ કૃષ્ણામુવાચ પ્રહસન્નિવ ।
વિગ્રહેઽસ્મિન્ભવાન્સાહ્યં મમ દાતુમિહાર્હતિ ॥

સમં હિ ભવતઃ સખ્યં મમ ચૈવાર્જુનેઽપિ ચ ।
તથા સમ્બન્ધકં તુલ્યમસ્માકં ત્વયિ માધવ ॥

અહં ચાભિગતં સન્તો ભજન્તે પૂર્વસારિણઃ ॥ ત્વં ચ શ્રેષ્ઠતમો લોકે સતામદ્ય જનાર્દન ।

સતતં સમ્મતશ્ચૈવ સદ્વૃત્તમનુપાલય ॥
કૃષ્ણ ઉવાચ ।

ભવાનભિગતઃ પૂર્વમત્ર મે નાસ્તિ સંશયઃ ।
દૃષ્ટસ્તુ પ્રથમં રાજન્મયા પાર્થો ધનઞ્જયઃ ॥

તવ પૂર્વાભિગમનાત્પૂર્વં ચાપ્યસ્ય દર્શનાત્ ।
સાહાય્યમુભયોરેવ કરિષ્યામિ સુયોધન ॥

પ્રવારણં તુ બાલાનાં પૂર્વં કાર્યમિતિ શ્રુતિઃ ।
તસ્માત્પ્રવારણં પૂર્વમર્હઃ પાર્થો ધનઞ્જયઃ ॥

મત્સંહનનતુલ્યાનાં ગોપાનામર્બુદં મહત્ ।
નારાયણા ઇતિ ખ્યાતાઃ સર્વે સન્ગ્રામયોધિનઃ ॥

તે વા યુધિ દુરાધર્ષા ભવન્ત્વેકસ્ય સૈનિકાઃ ।
અયુધ્યમાનઃ સન્ગ્રામે ન્યસ્તશસ્ત્રોઽહમેકતઃ ॥

આભ્યામન્યતરં પાર્થ યત્તે હૃદ્યતરં મતમ્ ।
તદ્વૃણીતાં ભવાનગ્રે પ્રવાર્યસ્ત્વં હિ ધર્મતઃ ॥

એતદ્વિદિત્વા કૌન્તેય વિચાર્ય ચ પુનઃ પુનઃ . તાન્વા વરય સાહાય્યે માં સાચિવ્યેઽથવા પુનઃ
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એવમુક્તસ્તુ કૃષ્ણેન કુન્તીપુત્રે ધનઞ્જયઃ ।
અયુધ્યમાનં સન્ગ્રામે વરયામાસ કેશવમ્ ॥

નારાયણમમિઘ્નં કામાજ્જાતમજં નૃષુ ।
સર્વક્ષત્રસ્ય પુરતો દેવદાનવયોરપિ ॥

દુર્યોધનસ્તુ તત્સૈન્યં સર્વમાવરયત્તદા ।
સહસ્રાણાં મહસ્રં તુ યોધાનાં પ્રાપ્ય ભારત ॥

કૃષ્ણં ચાપહૃતં જ્ઞાત્વા સમ્પ્રાપ પરમાં મુદમ્ ।
દુર્યોધનસ્તુ તત્સૈન્યં સર્વમાદાય પાર્થિવઃ ॥

તતોઽભ્યયાદ્ભીમબલો રૌહિણેયં મહાબલમ્ . સર્વં ચાગમને હેતું સ તસ્મૈ સન્ન્યવેદયત્ ।
પ્રત્યુવાચ તતઃ શૌરિર્ધાર્તરાષ્ટ્રમિદં વચઃ ॥
બલદેવ ઉવાચ ।

વિદિતં તે નરવ્યાઘ્ર સર્વં ભવિતુમર્હતિ ।
યન્મયોક્તં વિરાટસ્ય પુરા વૈવાહિકે તદા ॥

નિગૃહ્યોક્તો હૃષીકેશસ્ત્વદર્થં કુરુનન્દન ।
મયા સમ્બન્ધકં તુલ્યમિતિ રાજન્પુનઃપુનઃ ॥

ન ચ તદ્વાક્યમુક્તં વૈ કેશવં પ્રત્યપદ્યત ।
ન ચાહમુત્સહે કૃષ્ણં વિના સ્થાતુમપિ ક્ષણમ્ ॥

નાહં સહાયઃ પાર્થસ્ય નાપિ દુર્યોધનસ્ય વૈ ।
ઇતિ મે નિશ્ચિતા બુદ્ધિર્વાસુદેવમવેક્ષ્ય હ ॥

જાતોઽસિ ભારતે વંશે સર્વપાર્થિવપૂજિતે ।
ગચ્છ યુધ્યસ્વ ધર્મેણ ક્ષાત્રેણ પુરુષર્ષભ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

ઇત્યેવમુક્તસ્તુ તદા પરિષ્વજ્ય હલાયુધમ્ ।
કૃષ્ણં ચાપિ મહાબાહુમામન્ત્ર્ય ભરતર્ષભ ॥

સોઽભ્યયાત્કૃતવર્માણં ધૃતરાષ્ટ્રસુતો નૃપઃ ।
કૃતવર્મા દદૌ તસ્ય સેનામક્ષૌહિણીં તદા ॥

સ તેન સર્વસૈન્યેન ભીમેન કુરુનન્દનઃ ।
વૃતઃ પરિયયૌ હૃષ્ટઃ સુહૃદઃ સમ્પ્રહર્ષયન્ ॥

તતઃ પીતામ્બરધરો જગત્સ્રષ્ટા જનાર્દનઃ ।
ગતે દુર્યોધને કૃષ્ણઃ કિરીટિનમથાબ્રવીત્ ॥

અયુધ્યમાનઃ કાં બૃદ્ધિમાસ્થાયાહં વૃતસ્ત્વયા ।
અર્જુન ઉવાચ ।
ભવાન્સમર્થસ્તાન્સર્વાન્નિહન્તું નાત્ર સંશયઃ ।
નિહન્તુમહમષ્યેકઃ સમર્થઃ પુરુષર્ષભઃ ॥

ભવાંસ્તુ કીર્તિમાઁલ્લોકે તદ્યશસ્ત્વાં ગમિષ્યતિ ।
યશસાં ચાહમપ્યર્થી તસ્માદસિ મયા વૃતઃ ॥

સારથ્યં તુ ત્વયા કાર્યમિતિ મે માનસં સદા ।
ચિરરાત્રેપ્સિતં કામં તદ્ભવાન્કર્તુમર્હતિ ॥
વાસુદેવ ઉવાચ ।

ઉપપન્નમિદં પાર્થ યત્સ્પર્ધસિ મયા સહ ।
સારથ્યં તે કરિષ્યામિ કામઃ સમ્પદ્યતાં તવ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એવં પ્રમુદિતઃ પાર્થઃ કુષ્ણેન સહિતસ્તદા ।
વૃતો દાશાર્હપ્રવરૈઃ પુનરાયાદ્યુધિષ્ઠિરમ્ ॥