મહાભારત · અધ્યાય 5.6
ભૂતાનાં પ્રાણિનઃ શ્રેષ્ઠાઃ પ્રાણિનાં બુદ્ધિજીવિનઃ ।
બુદ્ધિમત્સુ નરાઃ શ્રેષ્ઠા નરેષ્વપિ દ્વિજાતયઃ ॥
દ્વિજેષુ વૈદ્યાઃ શ્રેયાંસો વૈદ્યેષુ કૃતબુદ્ધયઃ ।
કૃતબુદ્ધિષુ કર્તારઃ કર્તૃષુ બ્રહ્મવાદિનઃ ॥
સ ભવાન્કૃબુદ્ધીનાં પ્રધાન ઇતિ મે મતિઃ . કુલેન ચ વિશિષ્ટોઽસિ વયસા ચ શ્રુતેન ચ ।
પ્રજ્ઞયા સદૃશશ્ચાસિ શુક્રેણાઙ્ગિરસેન ચ ॥
વિદિતં ચાપિ તે સર્વં યથાવૃત્તઃ સ કૌરવઃ ।
પાણ્ડવશ્ચ યથાવૃત્તઃ કુન્તીપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય વિદિતે વઞ્ચિતાઃ પાણ્ડવાઃ પરૈઃ ।
વિદુરેણાનુનીતોઽપિ પુત્રમેવાનુવર્તતે ॥
શકુનિર્બુદ્ધિપૂર્વં હિ કુન્તીપુત્રં સમાહ્વયત્ ।
અનક્ષજ્ઞં મતાક્ષઃ સન્ક્ષત્રવૃત્તે સ્થિતં શુચિમ્ ॥
તે તથા વઞ્ચયિત્વા તુ ધર્મરાજં યુધિષ્ઠિરમ્ ।
ન કસ્યાઞ્ચિદવસ્થાયાં રાજ્યં દાસ્યન્તિ વૈ સ્વયમ્ ॥
ભવાંસ્તુ ધર્મસંયુક્તં ધૃતરાષ્ટ્રં બ્રુવન્વચઃ ।
મનાંસિ તસ્ય યોધાનાં ધ્રુવમાવર્તયિષ્યતિ ॥
વિદુરશ્ચાપિ તદ્વાક્યં સાધયિષ્યતિ તાવકમ્ ।
ભીષ્મદ્રોણકૃપાદીનાં ભેદં સઞ્જનયિષ્યતિ ॥
અમાત્યેષુ ચ ભિન્નેષુ યોધેષુ વિમુખેષુ ચ ।
પુનરેકત્ર કરણં તેષાં કર્મ ભવિષ્યતિ ॥
એતસ્મિન્નન્તરે પાર્થાઃ સુખમેકાગ્રબુદ્ધયઃ ।
સેનાકર્મ કરિષ્યન્તિ દ્રવ્યાણાં ચૈવ સઞ્ચયમ્ ॥
ભિદ્યમાનેષુ ચ સ્વેષુ લમ્બમાને તથા ત્વયિ ।
ન તથા તે કરિષ્યન્તિ સેનાકર્મ ન સંશયઃ ॥
એતત્પ્રયોજનં ચાત્ર પ્રાધાન્યેનોપલભ્યતે ।
સન્ગત્યા ધૃતરાષ્ટ્રશ્ચ કુર્યાદ્ધર્મ્યં વચસ્તવ ॥
સ ભવાન્ધર્મયુક્તશ્ચ ધર્મ્યં તેષુ સમાચરન્ ।
કૃપાલુષુ પરિક્લેશાન્પાણ્ડવીયાન્પ્રકીર્તયન્ ॥
વૃદ્ધેષુ કુલધર્મં ચ બ્રુવન્પૂર્વૈરનુષ્ઠિતમ્ ।
વિભેત્સ્યતિ મનાંસ્યેષમિતિ મે નાત્ર સંશયઃ ॥
ન ચ તેભ્યો ભયં તેઽસ્તિ બ્રાહ્મણો હ્યસિ વેદવિત્ ।
દૂતકર્મણિ યુક્તશ્ચ સ્થવિરશ્ચ વિશેષતઃ ॥
સ ભવાન્પુષ્યયોગેન મુહૂર્તેન જયેન ચ ।
કૌરવેયાન્પ્રયાત્વાશુ કૌન્તેયસ્યાર્થસિદ્ધયે ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
તથાઽનુશિષ્ટઃ પ્રયયૌ દ્રુપદેન મહાત્મના ।
પુરોધા વૃત્તસમ્પન્નો નગરં નાગસાહ્વયમ્ ॥
શિષ્યૈઃ પરિવૃતો વિદ્વાન્નીતિશાસ્ત્રાર્થકોવિદઃ ।
પાણ્ડવાનાં હિતાર્થાય કૌરવાન્પ્રતિજગ્મિવાન્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0